2022-04-21 Raadsvoorstel verordening leerlingenvervoer.docx

Documentnummer:2022.09459 Voorstel aan de Raad Onderwerp Raadsvergadering

:Raadsvoorstel vaststellen Verordening bekostiging leerlingenvervoer 2022 :21 april 2022 Agendapunt

Portefeuillehouder

:L.G.M. van der Beek

Datum

Bestuurlijk kader

:Programma Sociaal Domein

Zaaknummer :Z22.00764

:23 maart 2022

Besluit: De gemeenteraad besluit de ‘Verordening bekostiging leerlingenvervoer 2022’ vast te stellen.

Aanleiding Met de invoering van passend onderwijs in 2014 is destijds ook de Verordening leerlingenvervoer gemeente Woensdrecht 2014 aangepast en door de gemeenteraad vastgesteld. Vanuit de wetgeving was er voor de VNG geen aanleiding om de Model verordening leerlingenvervoer aan te passen. Er zijn echter sinds 2015 wel veel ontwikkelingen in het sociaal domein en specifiek in het passend onderwijs geweest, waardoor er bij de VNG voldoende aanleiding was om de Model verordening leerlingenvervoer toch te herzien. Denk hierbij aan de adviserende rol van de samenwerkingsverbanden bij het leerlingenvervoer en de behoefte om als gemeente met hen afstemming te zoeken. De VNG heeft hierbij een raadpleging gehouden onder alle gemeenten en de samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs. Bij het opstellen van de nieuwe Model Verordening bekostiging leerlingenvervoer zijn de aanbevelingen voor het leerlingenvervoer uit twee rapporten meegenomen: “Met andere ogen” van R. Peeters (https://vng.nl/publicaties/met-andere-ogen) en “Als de weg naar passend onderwijs niet passend is” van de kinderombudsman (https://www.kinderombudsman.nl/publicaties/rapport-leerlingenvervoer-als-de-weg-naarpassend-onderwijs-niet-passend-is). Daarnaast zijn er nieuwe inzichten gekomen in het gebruik van het leerlingenvervoer.

Denk hierbij aan het bevorderen van de zelfstandigheid van de leerling, het gebruik van openbaar vervoer en technologische ontwikkelingen zoals elektrische fietsen. Andere inzichten hebben betrekking op het inzetten van leerlingenvervoer naar stageadressen, het tijdelijk verblijven van leerlingen buiten de gemeente, wachttijden bij verschillende lesroosters van kinderen en de wijze waarop moet worden omgegaan met wangedrag door leerlingen. Ook heeft jurisprudentie geleid tot een noodzakelijke aanpassing van de voorliggende verordening ten

aanzien van het begrip toegankelijke school. De nieuwe verordening is hierop aangepast. De nieuwe verordening maakt meer maatwerk mogelijk, waardoor bij afwijkingen minder gebruik hoeft te worden gemaakt van de hardheidsclausule. Er is over de Verordening leerlingenvervoer afstemming gezocht met de gemeenten Bergen op Zoom en Steenbergen en de verordening is besproken in de Regionale Educatieve Agenda. Tevens is de visie gevraagd aan de WMO adviesraad (zie: ter inzage). Doelstelling en effect: De nieuwe Verordening bekostiging leerlingenvervoer 2022’ voorziet in oplossingen en inzichten in de vele ontwikkelingen in het sociaal domein en passend onderwijs en is een wettelijke basis om op aanvragen om bekostiging van het leerlingenvervoer te besluiten. De gemeenteraad heeft op grond van artikel 4 van de Wet op het primair onderwijs, artikel 4 van de Wet op de expertisecentra en artikel 4 van de Wet op het voortgezet onderwijs de plicht een regeling vast te stellen voor de bekostiging van het leerlingenvervoer. Met het leerlingenvervoer kan voor ieder kind passend vervoer naar passend onderwijs aangeboden worden. Ieder kind heeft recht op onderwijs. Hoofdregel is dat ouders zelf verantwoordelijk zijn voor het halen en brengen van en naar school of gaan kinderen zelfstandig naar school.

Soms gaan kinderen naar een school die speciaal geschikt is voor hen, maar veel verder weg ligt. Dan kan het vervoer een probleem zijn. Onder bepaalde voorwaarden kunnen deze kinderen gebruikmaken van het leerlingenvervoer. Wij wijzen u op de volgende verbeteringen: 1. Er is een nieuwe citeertitel die past bij de basisgedachte dat het in het leerlingenvervoer in beginsel om een bekostiging gaat. 2. De verordening heeft een nieuwe opzet waardoor het duidelijker wordt dat eerst het recht op een vergoeding vastgesteld moet worden en daarna pas welke vergoeding. 3. Er is een aantal nieuwe bepalingen opgenomen: - Doelstelling van het leerlingenvervoer - Gesprek over zelfstandigheid en zelfredzaamheid - OOGO met het samenwerkingsverband - Herziening, opschorting, intrekking of terugvordering van de vervoersvoorziening - Rechtspraak heeft geleid tot een nieuw lid - Afstandsgrens is in 1 artikel samengebracht - Opstapplaatsen worden omschreven - Schooltijden en wachttijden staan vermeld - Tijdelijk verblijf buiten de gemeente is nu duidelijk gekaderd - Vervoer naar stage is omschreven met voorwaarden - Over andere passende vervoersvoorzieningen naar aanleiding van technologische ontwikkelingen is een artikel opgenomen.

Met deze verordening wordt een weg in geslagen, waarbij er aandacht en ruimte is voor maatwerk, kostenverlaging en er een stimulerende werking uitgaat om het speciaal onderwijs in Nederland dichter bij huis te organiseren. Bovendien is de verordening beter leesbaar, iets waar gemeenten een grote behoefte aan hebben richting hun inwoners. Argumenten, alternatieven en kanttekeningen:

Argumenten De ‘Verordening bekostiging leerlingenvervoer 2022’ sluit beter aan bij de huidige maatschappelijke vraagstukken en de nieuwste inzichten over het leerlingenvervoer. Voor de beeldvorming vermelden we hieronder puntsgewijs de wijzigingen met het grootste effect voor de aanvragers van het leerlingenvervoer. Een was / wordt tabel is in verband met de andere structuur en opbouw niet opgenomen in dit voorstel. Een was / wordt tabel zou in verband met de vele wijzigingen heel lang worden en onleesbaar. -

Wachttijden: in de verordening van 2014 wordt niet gesproken over wachttijden. In de nieuwe verordening (art. 13) stellen we een maximale wachttijd van twee lesuren voor kinderen in de leeftijd van het middelbaar onderwijs. Op scholen in het Voortgezet speciaal onderwijs (VSO) hebben alle kinderen met een beperking dezelfde tijd waarop ze uit zijn. Deze kwetsbare kinderen hoeven niet te wachten op de taxi. Echter kinderen in het VO, waarvan vaak al wordt vermoed dat ze leerbaar zijn om zelfstandig te reizen, hebben per klas een eigen lesrooster. Daardoor ontstaat de situatie dat meerdere kinderen op eenzelfde school op diverse tijden moeten worden opgehaald. Soms zit er maar 1 lesuur tussen het ene en het andere kind op dezelfde school. In de huidige situatie moeten daar nog twee taxi’s voor worden ingezet. Door een wachttijd te hanteren kunnen meer kinderen gecombineerd worden vervoerd wat efficiënter vervoer oplevert dat minder milieubelasting met zich meebrengt en kostenbesparend werkt. De leerling wacht op school totdat de taxi voorrijdt.

-

Wangedrag: in de oude verordening kwam het woord wangedrag niet voor. In de nieuwe verordening (art. 7) staat dat wanneer de leerling wangedrag vertoont in het aangepast vervoer of de leerling voor een onveilige situatie zorgt, het mogelijk is om het besluit om deel te nemen in het taxivervoer te herzien, op te schorten of in een uiterste geval in te trekken.

-

Het zelfstandig reizen stimuleren: in de oude verordening werd de mogelijkheid geboden om het vervoer met de fiets of het OV vergoed te krijgen als een leerling gebruik maakt van het leerlingenvervoer. In de praktijk wordt daar geen gebruik van gemaakt. In de nieuwe verordening staat de mogelijkheid voor het college om in samenspraak met ouders, de leerling en met inachtneming van het ontwikkelingsperspectief, een persoonlijk vervoersontwikkelingsplan op te stellen waarin de weg naar zelfstandig reizen van huis naar school en vice versa wordt beschreven.

-

Vervoer naar een stageadres: In de oude verordening wordt stage alleen als begrip omschreven. In de nieuwe verordening staan de voorwaarden voor de toekenning van vervoer naar een stageadres vermeld in artikel 15. De stage vormt onderdeel van het onderwijsprogramma, vindt plaats onder schooltijden, vindt plaats op 1 adres en bevindt zich bij voorkeur op de route van huis naar school of op een maximale reisafstand van 5 kilometer van de school.

-

Vervoer naar een opvangadres: De oude verordening kent geen ander adres dan de school en de woning van de leerling. In de nieuwe verordening (art. 6 lid 7) regelt het college dat een leerling kan worden opgehaald, c.q. afgezet op een ander adres dan de woning. Hieraan worden nadere voorwaarden gesteld in de beleidsregels.

Alternatieven Omdat de gemeente wettelijk verplicht is om leerlingenvervoer aan te bieden, zijn er geen argumenten tegen het vaststellen van deze verordening. Een alternatief is het handhaven van de huidige verordening leerlingenvervoer. Hiermee zou echter geen recht worden gedaan aan de maatschappelijke inzichten en technologische ontwikkelingen die vanaf 2015 hebben plaatsgevonden. De oude verordening diende in ieder geval aangepast te worden aan de jurisprudentie met betrekking tot de toegankelijke school. Geïdentificeerde risico’s Veiligheid Wangedrag in het vervoer kan mogelijk tot een onveilige situatie leiden voor leerlingen en / of chauffeur. Leerlingen die herhaaldelijk wangedrag vertonen of éénmalig zeer ernstig wangedrag vertonen kunnen geschorst worden of uitgesloten van het leerlingenvervoer. Uiteraard moet hier een zeer zorgvuldige afweging plaatsvinden. In de verordening zijn daarom stappen opgenomen om consequenties te verbinden aan wangedrag. Het veiligheidsrisico wordt hiermee beperkt omdat er meer mogelijkheden zijn om maatregelen te nemen op basis van deze verordening. Kwaliteit van de uitvoering Omdat de gemeente afhankelijk is van een derde partij als vervoerder, zien we hier een mogelijk risico ontstaan. De gemeente heeft de kwaliteit van het vervoer niet direct zelf in de hand. De gemeente ontvangt soms klachten over het leerlingenvervoer van ouders.

Om de kwaliteit te borgen zijn er afspraken met de vervoerder gemaakt over de kritieke prestatieindicatoren en vindt er periodiek overleg plaats met de vervoerder over de kwaliteit van het vervoer. Procedure/planning: De verordening treedt in werking met ingang van 1 mei 2022. De ouders dienen de aanvragen voor het volgende schooljaar vanaf 1 mei 2022 in. Alle voor het schooljaar 2022-2023 ingediende aanvragen zullen dan beoordeeld worden op grond van de nieuwe verordening. De leerlingen die in het huidige schooljaar gebruik maken van het leerlingenvervoer hebben de beschikking ontvangen op basis van de ‘Verordening leerlingenvervoer gemeente Woensdrecht 2014’. Deze behoudt zijn werking tot het einde van het schooljaar. Aanvragen na 1 mei 2022 worden op basis van de nieuwe verordening beoordeeld.

Kosten, baten en dekking: 1. Financiële consequenties Het leerlingenvervoer is een open eind financiering; aan leerlingen die recht hebben op bekostiging van het leerlingenvervoer moet dit op basis van de onderwijswetten worden verstrekt. Wisselingen in het aantal in- en uitstromers in het aangepast vervoer en aanmeldingen voor verder weg gelegen scholen kan leiden tot afwijkingen in de begroting. In de bijgaande verordening wordt gestimuleerd om in gesprek te gaan met ouders en scholen over de bevordering van de zelfstandigheid van leerlingen in het vervoer. Door het invoeren van wachttijden worden de bussen efficiënter gepland, de bezetting in het vervoermiddel van het aangepast vervoer (taxi-bus) wordt hoger. Hierdoor wordt het milieu minder belast en zal er een kostenbesparing optreden. De ‘Verordening bekostiging leerlingenvervoer 2022’ zal niet leiden tot wijzigingen in de financiële situatie van de gemeente Woensdrecht. 2.

Subsidiemogelijkheden Uit onderzoek is gebleken dat er geen kansrijke subsidiemogelijkheden zijn voor het voorliggende voorstel.

3.

Ambtelijke capaciteit Het voorliggende voorstel heeft geen significante gevolgen voor de inzet van ambtelijke capaciteit.

Communicatie: De verordening wordt na vaststelling gepubliceerd in het Gemeenteblad/gemeentelijk publicatieblad en middels een link op de website gepubliceerd ter vervanging van de Verordening leerlingenvervoer gemeente Woensdrecht 2014. In mei worden de ouders van leerlingen met een vervoersvoorziening met een email-bericht geïnformeerd over de nieuwe verordening, de daaruit voortvloeiende beleidswijzigingen en over de wijze waarop ze de aanvraag kunnen doen voor het nieuwe schooljaar. In de beschikking die aan de ouders wordt toegestuurd na de aanvraag wordt eveneens verwezen naar de nieuwe verordening leerlingenvervoer. Over de wijzigingen van het beleid worden de scholen geïnformeerd. De scholen worden betrokken bij de communicatie richting de ouders van de leerlingen die reeds gebruik maken van het leerlingenvervoer. Daarnaast zullen ook de overige ketenpartners worden geïnformeerd.

Ter inzage: - Verordening bekostiging leerlingenvervoer 2022 - Verordening leerlingenvervoer gemeente Woensdrecht 2014 - Toelichting op de verordening bekostiging leerlingenvervoer 2022 - Advies van de WMO adviesraad - Brief namens het college als reactie op het advies van de WMO adviesraad

Burgemeester en wethouders van Woensdrecht, De secretaris, De burgemeester, A.P.E. Baart MBA drs. J.J.C. Adriaansen