2021-04-01 Bijlage Vast te stellen BP Zorgcomplex Raadhuisstraat Hh - Toelichting.pdf
Tekst van het document
Compositie 5 stedenbouw bv Boschstraat 35 4811 GB Breda telefoon
076 – 5225262
info@c5s.nl
internet
www.c5s.nl
kvk Breda
20083802
Gemeente Woensdrecht Bestemmingsplan “Zorgcomplex Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
Projectnummer: Datum:
180844 23 maart 2021
Gemeente Woensdrecht Bestemmingsplan “Zorgcomplex Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide” Inhoud 1. Toelichting 2. Regels 3. Verbeelding id.nr. : NL.IMRO.0873.HOWOxBP180xHERZx29-VG01 d.d. : 23-03-2021
Projectleider: Projectmedewerker: Status:
Dhr. drs. ir. W.J.J. Leenders Dhr. mr. M.J.A.B. Elsman vastgesteld
Toelichting
Gemeente Woensdrecht Bestemmingsplan : “Zorgcomplex Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide” Id = NL.IMRO.0873.HOWOxBP180xHERZx29-VG01
Fase
Datum
Datum
Datum
besluit
publicatie
ter inzage
Voorontwerp
10-04-2020
16-04-2020
Ontwerp
16-12-2020
18-12-2020
Vastgesteld Van kracht Raad van State Onherroepelijk
23-03-2021
Bijzonderheden
INHOUD
1 1.1 1.2 1.3 1.4
INLEIDING Aanleiding en doel Ligging en begrenzing plangebied Vigerende bestemmingsplannen Leeswijzer
1 1 2 3 4
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
PLANBESCHRIJVING Bestaande situatie Planvoornemen Stichting tanteLouise Stedenbouwkundige inpassing Verkeer en parkeren Duurzaamheid Bezonning
5 5 6 6 7 9 12 12
3 3.1 3.2 3.3 3.4
BELEIDSKADER Inleiding Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid
15 15 15 20 26
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
PLANOLOGISCH RELEVANTE (MILIEU)ASPECTEN Inleiding Bodem Waterhuishouding Cultuurhistorie Archeologie Ecologie Wegverkeerslawaai Bedrijven en milieuzonering Externe veiligheid Luchtkwaliteit Kabels en leidingen Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling
31 31 31 33 37 38 40 43 45 46 49 50 51
5 5.1 5.2 5.3
JURIDISCHE PLANTOELICHTING Inleiding Opbouw van de regels Regels
53 53 53 54
6 6.1 6.2 6.3
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID Inleiding Toepassing Grondexploitatiewet Economische uitvoerbaarheid
57 57 57 57
Bestemmingsplan “Zorgcomplex Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
7 7.1 7.2 7.3
MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID Vooroverleg Inspraak Zienswijzen
59 59 59 59
BIJLAGEN Bijlage 1 - Memo verkeer en parkeren Bijlage 2 - Bezonningsstudie Bijlage 3 - Verkennend bodemonderzoek nr. 22-32 Bijlage 4 - Verkennend bodemonderzoek nr. 20-20a Bijlage 5 - Archeologisch onderzoek Bijlage 6 - Onderzoek stikstofdepositie (gebruiksfase) Bijlage 7 - Onderzoek stikstofdepositie (aanlegfase) Bijlage 8 - Quickscan flora en fauna Bijlage 9 - Aanvullend ecologisch onderzoek Bijlage 10 - Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Bijlage 11 - Notitie bedrijven en milieuzonering Bijlage 12 - Akoestisch onderzoek industrielawaai Bijlage 13 - Overzicht vooroverlegreacties Bijlage 14 - Nota beantwoording zienswijzen Bijlage 15 - Staat van wijzigingen
Uitsnede topografische kaart Hoogerheide met aanduiding plangebied. Bron: topotijdreis.nl, 2019 Gemeente Woensdrecht
1
INLEIDING
1.1
Aanleiding en doel Het gebied Scheldeweg-noord in Hoogerheide, gemeente Woensdrecht, wordt momenteel herontwikkeld. Hiertoe is een nieuw bestemmingsplan opgesteld, dat de juridisch-planologische kaders biedt voor de diverse plannen in het gebied. Ten tijde van het opstellen van het vigerende bestemmingsplan “Scheldeweg-noord Hoogerheide” waren de bouwplannen voor het merendeel van het gebied bekend en als zodanig concreet doorvertaald naar een bestemmingsplanregeling. Voor één gebied bestonden nog geen concrete plannen, derhalve is daar de feitelijke situatie vastgelegd in het bestemmingsplan. Aannemersbedrijf De Nijs - Soffers b.v. is momenteel voornemens om ook voor dit gebied (fase 2 van de herontwikkeling) een concreet plan tot uitvoer te brengen. Dit plan omvat de realisatie van 138 zware zorgunits (VV 5-10), inclusief bijbehorende voorzieningen zoals parkeerplaatsen, bergingen en een gezamenlijke binnentuin. VV staat daarbij voor ‘Verpleging en Verzorging’. Stichting tanteLouise gaat de zware zorgunits huren. De nu nog aanwezige bebouwing in het plangebied wordt geheel geamoveerd ten behoeve van het initiatief. Aangezien het vigerende bestemmingsplan alleen de bestaande bebouwing en functie toelaat binnen het plangebied, is het planvoornemen niet direct realiseerbaar op basis van de geldende planologische kaders.
De gemeente Woensdrecht heeft te kennen gegeven medewerking te willen verlenen aan het planvoornemen. Hiervoor is het nodig om het vigerende bestemmingsplan te herzien. Het voorliggend bestemmingsplan betreft deze herziening.
Het plangebied in vogelvlucht gezien. Bron: StreetSmart, 2020
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
1
1.2
Ligging en begrenzing plangebied Ligging Het plangebied waar de ontwikkeling van de zorgunits is voorzien, is gelegen aan het noordelijke gedeelte van de Raadhuisstraat in de kern Hoogerheide. De locatie is gesitueerd op de plaats waar heden de panden met de adressen Raadhuisstraat 20 tot en met 32 (even nummers) staan. Deze panden zullen ten behoeve van het planvoornemen worden gesloopt. De directe omgeving van het plangebied bestaat grotendeels uit (centrum)voorzieningen en woningen, zowel bestaand als nog in ontwikkeling zijnde. De wijdere omgeving wordt gekenmerkt door overwegend uniforme woongebieden, alsmede voorzieningen nabij het zuidelijke deel van de Raadhuisstraat. Begrenzing De begrenzing van het plangebied wordt gevormd door de kadastrale percelen behorende bij de nu nog aanwezige bebouwing op deze locatie. Het betreft de percelen die kadastraal bekend zijn als gemeente Woensdrecht, sectie B, nummers 2636, 2637, 2638, 2639, 2640, 3232, 3233, 3296 (gedeeltelijk) en 4334. Na realisatie van het zorgcomplex zullen enkele gronden die tot het openbaar gebied (gaan) behoren, maar nog in eigendom zijn bij initiatiefnemer, overgedragen gaan worden aan de gemeente. Het plangebied is circa 5.450 m2 groot en wordt aan de noordzijde begrensd door de bestaande bebouwing aan de Raadhuisstraat. Deze straat vormt zelf de oostelijke begrenzing van het plangebied.
Aan de westzijde wordt de plangrens gevormd door het nieuwe parkeerterrein van het plan Scheldeweg-noord en daaraan gelegen voorzieningen (Haviksberg). De grens aan de zuidzijde bestaat tenslotte uit de nieuwe verbindingsweg tussen de Raadhuisstraat en het parkeerterrein (Arendsberg).
Satellietfoto met weergave plangebied (rode kader) aan de Raadhuisstraat. Bron: StreetSmart, 2020.
2
Gemeente Woensdrecht
1.3
Vigerende bestemmingsplannen Toetsingskader Binnen het plangebied vigeren de volgende bestemmingsplan: ▪ bestemmingsplan “Scheldeweg-noord Hoogerheide”, vastgesteld op 29 juni 2017; ▪ bestemmingsplan “Bebouwde kom Hoogerheide-Woensdrecht”, vastgesteld op 26 juni 2013; ▪ bestemmingsplan “Paraplubestemmingsplan gebruik wonen door huishoudens”, vastgesteld op 12 september 2019. De gronden binnen het plangebied hebben de bestemmingen ‘Centrum - 2’ en ‘Verkeer - Verblijfsgebied’. De toegestane functies binnen de centrumbestemming zijn specifiek aangeduid per kavel. Over het gehele plangebied liggen tevens de aan de aanwezigheid van de vliegbasis Woensdrecht gerelateerde gebiedsaanduidingen ‘luchtvaartverkeerzone - 2’ en ‘vrijwaringszone - radar 2’.
Uitsnede verbeeldingen bestemmingsplannen “Scheldeweg-noord Hoogerheide” “Bebouwde kom Hoogerheide - Woensdrecht”, met weergave van de projectlocatie
en
Beoordeling Het planvoornemen, bestaande uit de realisatie van zorgunits, is niet realiseerbaar op basis van de bouw- en gebruiksmogelijkheden die de vigerende bestemmingen bieden. De maatschappelijke functie is slechts toegestaan binnen bepaalde delen van het plangebied. Het bouwplan overschrijdt de vigerende bouwgrenzen. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de beoogde herontwikkeling van het plangebied niet mogelijk is op basis van de vigerende bestemmingsplannen. Het onderhavige bestemmingsplan voorziet in een nieuw juridisch-planologische regeling om de beoogde ontwikkeling mogelijk te maken.
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
3
1.4
Leeswijzer In deze toelichting wordt in hoofdstuk 2 de huidige en de beoogde situatie voor het plangebied toegelicht. In hoofdstuk 3 is het planvoornemen getoetst aan het beleid op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau. Hoofdstuk 4 heeft betrekking op de planologisch relevante (milieu)aspecten. Vervolgens wordt in hoofdstuk 5 de juridische vormgeving van het plan toegelicht. Tot slot komt in hoofdstuk 6 de economische uitvoerbaarheid van de ontwikkeling aan de orde en in hoofdstuk 7 de maatschappelijke uitvoerbaarheid.
4
Gemeente Woensdrecht
2
PLANBESCHRIJVING
2.1
Bestaande situatie Raadhuisstraat Hoogerheide Het plangebied is gelegen aan de Raadhuisstraat in Hoogerheide, zijnde de oude verbindingsroute tussen Antwerpen en Bergen op Zoom. De locatie maakt daarmee deel uit van de historische structuur van het dorp. Kenmerkend voor de ruimtelijke structuur van het centrum van Hoogerheide is de invloed van het landschap van de Brabantse Wal. Vanaf de Raadhuisstraat loopt het maaiveld in westelijke richting af. Het plangebied is gelegen aan de lage zijde van de Raadhuisstraat. De bebouwing aan de Raadhuisstraat is veelal kleinschalig, besloten van opzet en gelegen op smalle en diepe percelen. Op een aantal plaatsen wordt deze structuur onderbroken door grootschaligere bebouwingscomplexen. Het winkelgebied bevindt zich hoofdzakelijk ten zuiden van het plangebied, in noordelijke richting zijn aan de Raadhuisstraat steeds meer woningen gesitueerd en neemt het aandeel voorzieningen af.
Impressie bestaande bebouwing binnen het plangebied. Bron: StreetSmart, 2020
Plangebied Ter plaatse van het plangebied is momenteel veelal sprake van leegstand, vooruitlopend op de voorziene herontwikkeling. Voor zover de aanwezige panden nog in gebruik zijn, is dit overwegend ten behoeve van wonen.
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
5
2.2
Planvoornemen De nu nog aanwezige bebouwing binnen het plangebied zal worden geamoveerd. Ter plaatse zullen 138 zware zorgunits (VV 5-10) worden gerealiseerd, inclusief bijbehorende voorzieningen, zoals een restaurant/keuken, gezamenlijke woonkamers, behandelruimtes en kantoren. Het restaurant is uitsluitend bedoeld voor de gebruikers van het zorgcentrum en heeft derhalve geen openbaar karakter. Stichting tanteLouise gaat de zware zorgunits huren. Het planvoornemen komt voort uit de veranderende zorgbehoefte in het algemeen en binnen de gemeente in het bijzonder. De eisen aan zorghuisvesting zijn de afgelopen jaren immers sterk veranderd. Hierdoor heeft Stichting tanteLouise, gericht op ouderzorg- en huisvesting, haar koers moeten veranderden omtrent dit punt. De huidige panden van Heideduin (Hoogerheide), Mariahove (Ossendrecht) en Beukenhof (Putte) voldoen niet meer aan de hedendaagse eisen. In het huisvestingsplan wat door tanteLouise is opgesteld wordt aangegeven dat er een gezamenlijke zorgbehoefte is van 240 plaatsen voor Hoogerheide en Ossendrecht. In de kern Putte zal in de toekomst geen zware zorg meer worden verleend. De lichte zorg (voorheen zorgzwaartepakket (ZZP) 3 en lager) komt met de huidige zorg regelgeving niet meer in aanmerking voor een verpleegtehuis.
Voor de lichte zorg zal er dus naar een oplossing gezocht moeten worden in de vorm van mantelzorgwoning, nultrede woning en geclusterd wonen allen in relatie met thuiszorg. Er zal een tweetal verschuivingen plaats gaan vinden binnen de gemeente Woensdrecht, één voor de lichte zorg (ZZP tot 4) en één voor de zware zorg (ZZP vanaf 4). De beoogde 138 zorgunits in het plangebied zijn uitsluitend bedoeld voor de zware zorg. Lichte zorg valt niet (langer) binnen het takenpakket van tanteLouise. In de huidige panden van tanteLouise zullen andere functies worden gerealiseerd, waarschijnlijk woningen. Deze functiewijziging maakt geen onderdeel uit van het onderhavige bestemmingsplan.
2.3
Stichting tanteLouise Stichting tanteLouise zal de zware zorgunits gaan huren. De stichting levert een breed pallet van verpleegzorg aan ruim 1.150 cliënten in zorgcentra en verpleeghuizen, dagbesteding aan ruim 400 cliënten en specialistische zorg in de thuissituatie. De doelgroep bestaat uit kwetsbare ouderen en chronisch zieken met diverse psychogeriatrische en/of somatische aandoeningen. tanteLouise neemt het voortouw op het gebied van beschermd wonen, beschut wonen, eerstelijnsverblijf en geriatrische revalidatiezorg. De stichting zet zich dan ook in voor voldoende huisvestingscapaciteit in deze categorieën. Zo tracht de stichting samen met de gemeenten en het zorgkantoor beschut wonen mogelijk te houden of te maken in alle kernen van hun werkgebied.
6
Gemeente Woensdrecht
2.4
Stedenbouwkundige inpassing De zorgunits met bijbehorende voorzieningen zoals een restaurant/keuken, gezamenlijke woonkamers, behandelruimtes en kantoren zijn gelegen in één U-vormig gebouw. Dit gebouw bestaat uit 3 bouwlagen en heeft de hoofdentree aan de Raadhuisstraat. De gevel aan de Raadhuisstraat volgt de rooilijn van de bestaande bebouwing aan weerszijden van het plangebied. Centraal in het plangebied bevindt zich de gezamenlijke binnentuin. Ten behoeve van het parkeren wordt onder de bebouwing en de binnentuin voorzien in een parkeergarage. Hier bevinden zich tevens bergingen behorende bij de zorgunits. De parkeergarage wordt ontsloten op de Arendsberg. De hoofdingang en de ingang voor leveranciers en personeel bevindt zich in een insteek vanaf de Raadhuisstraat. In deze insteek zijn tevens een fietsenberging, ondergrondse containers en de laad- en loszone aanwezig. Het vrachtverkeer kan deze laad- en loszone bereiken aan de noordzijde van het plangebied, via het aldaar gelegen parkeerterrein. Vrachtwagens dienen hiertoe achteruit in te steken en het terrein weer via de zelfde weg te verlaten. Via de Raadhuisstraat vindt derhalve geen vrachtverkeer plaats naar het plangebied.
Situatietekening met indeling plangebied. Bron: Stan Aarts architecten | adviseurs, 2020
Impressie gevelaanzichten nieuwe bebouwing. Bron: Stan Aarts architecten | adviseurs, 2020 Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
7
Detailtekening van de laad- en loszone, fietsenberging en ondergrondse containers. Bron: Stan Aarts architecten | adviseurs, 2020
Als onderdeel van de aansluiting van het plangebied op het aangrenzende appartementengebouw aan de Raadhuisstraat 34-38 wordt een stuk van het perceel van het appartementengebouw aan het plangebied toegevoegd. Hierdoor kan een aantal nog beoogde bergingen bij het appartementengebouw niet op de betreffende plek worden gerealiseerd. Derhalve is een nieuwe locatie beoogd voor deze bergingen. Op de onderstaand tekening is de nieuwe locatie voor de betreffende bergingen aangegeven.
Voorgestelde nieuwe situering bergingen bij appartementengebouw Raadhuisstraat 34-38. Bron: Stan Aarts architecten | adviseurs, 2020
8
Gemeente Woensdrecht
2.5
Verkeer en parkeren Parkeren De gemeente Woensdrecht heeft met betrekking tot verkeer en parkeren het ‘Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan 2016-2020’ (GVVP) vastgesteld. Het GVVP is een beleidsdocument waarin de gemeente Woensdrecht de toekomstvisie beschrijft voor het verkeer en vervoer in de gemeente voor de komende jaren. Met betrekking tot parkeren zijn in het GVVP geen parkeernormen opgenomen. Daarom hanteert de gemeente de parkeernormering zoals deze is opgenomen in de ‘ASVV 2012’. In de ASVV worden parkeerkencijfers gegeven voor verschillende functies. Daarbij is onderscheid gemaakt naar stedelijkheidsgraad en naar de ligging in de stedelijke zone. Blijkens het GVVP van de gemeente Woensdrecht is Hoogerheide qua stedelijkheidsgraad ingedeeld in de categorie ‘niet stedelijk’ en qua ligging in de zone ‘rest bebouwde kom’. In het ASVV wordt een minimum en maximum parkeernorm gegeven. Afhankelijk van de situatie (wel of geen hoge parkeerdruk) kan worden bepaald welke norm per (bouw)plan van toepassing is. Navolgend zijn de relevante parkeerkencijfers uit het ASVV gegeven:
Voor de zorgunits (verpleeg- en verzorgingstehuis) in een niet stedelijke omgeving gelegen in de zone ‘rest bebouwde kom’ geldt een parkeernorm van maximaal 0,7 per wooneenheid. Daarmee zijn benodigd: ▪ 138 x 0,7 = 97 parkeerplaatsen voor de zorgunits. In totaal voorziet het bouwplan in 98 parkeerplaatsen, die in de parkeergarage worden gerealiseerd gelegen onder de bebouwing en de binnentuin. Hiermee wordt aan de parkkeernorm voldaan. De parkeergarage is ingericht conform de norm NEN 2443 en krijgt een semi-openbaar karakter, wat inhoudt dat bewoners, bezoekers en werknemers van tanteLouise toegang hebben tot de garage via een laagdrempelig toegangssysteem. Personeel kan door middel van een tag de parkeergarage inkomen en bezoekers via de intercom. Voor omwonenden komen er 30 parkeerplaatsen in de openbare ruimte, welke dienen ter compensatie van de 30 in het plangebied geprojecteerde en vergunde parkeerplaatsen ten behoeve van de bestaande appartementen in de directe omgeving. Deze kunnen door het planvoornemen niet langer worden gerealiseerd en
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
9
worden derhalve gecompenseerd in de directe omgeving. Op die manier wordt voorkomen dat er in de toekomstige situatie sprake gaat zijn van een tekort aan parkeerplaatsen. Van de 30 compenserende parkeerplaatsen zijn er 11 reeds gerealiseerd aan de Arendsberg. Voorts gaat het om 9 langsparkeerplaatsen aan de Raadhuisstraat en 10 aanvullende parkeerplaatsen aan de Arendsberg. Daarmee wordt voldaan aan de parkeerbehoefte: Voorliggend plan voorziet in voldoende parkeerplaatsen voor de ontwikkeling en bijkomende zaken, zoals ook de vergunde plaatsen die op de oorspronkelijk vergunde plek niet kunnen voortbestaan. Verder is uit tellingen en observaties op diverse momenten niet gebleken van een tekort aan parkeerplaatsen in het gebied direct rond het plangebied. Daarnaast is het restaurant in het zorgcomplex niet openbaar toegankelijk en op de correcte manier meegenomen in de parkeerbalans van het plan.
Parkeerplaatsen in de parkeergarage. Bron: Stan Aarts architecten, 2021
Locatie 10 extra parkeerplaatsen aan de Arendsberg 10
Gemeente Woensdrecht
Verkeersgeneratie Het planvoornemen voorziet in 138 zorgunits. Teneinde de verkeersgeneratie te bepalen die gepaard gaat met de nieuwbouw, dienen de kengetallen uit de ASVV 2012 van het CROW te worden geraadpleegd. Het plangebied is gelegen in de ‘rest bebouwde kom’ en te typeren als niet stedelijk. Het CROW kent echter geen kencijfers voor het bepalen van de verkeersgeneratie als gevolg van een verpleeghuis. Daarom wordt aangesloten bij de kencijfers voor de functie ‘aanleunwoning en serviceflat’. Bij dit woningbouwtype horen een minimaal en maximaal aantal voertuigbewegingen per etmaal (vpe) van respectievelijk 2,2 en 3,0 per woning. Derhalve genereert het plan in totaal minimaal (138 x 2,2 =) 304 vpe en maximaal (138 x 3,0 =) 414 vpe. De omliggende wegen waarover de ontsluiting van het plangebied plaatsvindt betreffen met name de Scheldeweg en de Raadhuisstraat. De Scheldeweg is een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom, waarvoor op basis van kengetallen wordt aangenomen dat de capaciteit rond de 1.400 verkeersbewegingen per uur ligt in beide rijrichtingen (33.600 vpe). De Raadhuisstraat is een erftoegangsweg binnen de bebouwde kom. Hiervoor bestaan geen kengetallen, maar wenselijk is dat het totale aantal voertuigbewegingen onder de 3.500 per etmaal ligt in verband met leefbaarheid en verkeersveiligheid.
Het betreft echter een winkelstraat, waarbij het logisch is dat het aantal voertuigen op bepaalde momenten hoger uitkomt. Dit is gezien de tijdelijkheid daarvan geen probleem, aangezien de maximale capaciteit van een gemiddelde erftoegangsweg rond de 6.000 vpe ligt. De locatie van de in- en uitrit van de parkeerkelder is met zorg gekozen. De verkeersstromen vanuit de parkeerkelder zullen relatief beperkt blijven en zich verdelen naar met name de Scheldeweg en de Raadhuisstraat, naar gelang de vervolgreis van de betreffende persoon. Deze beide straten zijn niet overbelast en zullen door voorliggende ontwikkeling ook niet overbelast worden. Uit verkeerstellingen van 2017 blijkt dat op een gemiddelde weekdag er 3.056 voertuigen door de Raadhuisstraat rijden en 6.628 over de Scheldeweg. Deze tellingen zijn uitgevoerd vóór de realisatie van de nieuwe appartementen en winkelfuncties (o.a. 2 supermarkten) in het plan Scheldeweg-Noord. Uit een verkeersonderzoek dat ten behoeve van dat plan is uitgevoerd, blijkt dat de voorheen aanwezige functies aan de Raadhuisstraat 2.402 vpe genereerden. De inmiddels ontwikkelde nieuwe functies genereren 3.873 vpe, een toename van 1.471 vpe. Uitgaande van een autonome groei van 1% per jaar zou dat heden neerkomen op circa 1.516 vpe.
Van de verkeersstromen van en naar het plangebied geschiedt circa 20% via de Raadhuisstraat en circa 75% via de Scheldeweg. Een verwaarloosbaar deel (5%) geschiedt via de Jan v.d. Heijdenstraat. Wanneer de verkeersgeneratie van het onderhavige planvoornemen (414 vpe) en de overige sinds 2017 gerealiseerde functies (1.516 vpe) gezamenlijk worden beschouwd in relatie tot deze percentages, is er na realisatie van het zorgcentrum een toename van 1.929 vpe te verwachten ten opzichte van de metingen uit 2017. Daarvan zullen circa 386 vpe (20%) via de Raadhuisstraat plaatsvinden en circa 1.448 vpe (75%) via de Scheldeweg. Circa 96 vpe (5%) gaan via de Jan v.d. Heijdenstraat. In werkelijkheid zal de toename aan vpe overigens lager liggen, aangezien het bouwverkeer voor de ontwikkeling van de 24 appartementen aan de Raadhuisstraat tevens in de metingen is opgenomen. Dit bouwverkeer is na realisatie van de appartementen logischerwijs komen te vervallen.
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
11
Samengevat zullen de verkeersintensiteiten over de Raadhuisstraat en de Scheldeweg zich sinds 2017 als volgt ontwikkelen na realisatie van het zorgcentrum (2021):
Raadhuisstraat Scheldeweg
2017 3.056 6.628
Verkeersbewegingen per etmaal 2021 3.442 8.076
Uit het voorgaande blijkt dat het aantal verkeersbewegingen per etmaal na realisatie van het zorgcentrum nog juist onder het gewenste maximum voor de Raadhuisstraat blijft. Bij de Scheldeweg wordt ruimschoots onder het maximum gebleven. Wat hier met name van belang is, is dat de Scheldeweg als primaire ontsluiting door moet blijven stromen. Wanneer de Raadhuisstraat drukker wordt, zal vanzelf meer verkeer ervoor kiezen over de Scheldeweg te rijden, die ook juist daarvoor bedoeld is. Zowel de Scheldeweg als de Raadhuisstraat zijn recent passend ingericht in relatie tot de verkeerscapaciteit. Ook de Arendsberg is ingericht passend bij een locatie gelegen in een dorpshart. Gezien de inrichting zal de rijsnelheid laag zijn. Parkerend verkeer en hogere verkeersintensiteiten zijn passend bij een dergelijke locatie, ook los gezien van voorliggende ontwikkeling. Met voorliggend plan ontstaat aldaar geen stedenbouwkundig of verkeerskundig onacceptabele situatie. Memo verkeer Ten behoeve van een nadere onderbouwing van de hiervoor behandelde verkeersaspecten is een ‘Memo verkeer en parkeren’ opgesteld. Deze memo is als bijlage 1 bij de toelichting opgenomen.
2.6
Duurzaamheid De nieuwe gebouwen en voorzieningen zullen voldoen aan de meeste actuele normen voor duurzaam bouwen en worden uitgevoerd zonder gasaansluiting. Een deel van de gevels zal voorzien worden van vegetatie, hetgeen een positief effect heeft op het tegengaan van hittestress.
2.7
Bezonning De nieuwbouw van het zorgcomplex bevindt zich op korte afstand van de aangrenzende woning aan de Raadhuisstraat 14. Derhalve dient inzichtelijk te worden gemaakt wat de gevolgen zijn van het bouwplan voor de bezonning van de betreffende woning. Daartoe is een bezonningsstudie uitgevoerd, welke toegevoegd is in bijlage 2. Voor de studie zijn de vier seizoenen als parameters ingevoerd. De tijdstippen die gehanteerd zijn betreffen 9:00, 12:00, 15:00 en 18:00 uur. Voor de studie zijn de volgende dagen gehanteerd: ▪ 21 maart (start lente)
12
Gemeente Woensdrecht
▪ ▪ ▪
21 juni (start zomer, zon op de hoogste stand) 21 september (start herfst) 21 december (start winter, zon op de laagste stand)
Uit de bezonningsstudie is gebleken dat er voor de woning alleen sprake is van een toename aan schaduwwerking op 21 december (start winter). Op 21 maart en 21 september (respectievelijk start lente en start herfst) is er in de vroege ochtend een toenam van schaduwwerking in de tuin. Op de overige rekenpunten zijn er geen gevolgen waarneembaar. Uitsluitend op en rond de kortste dag van het jaar is sprake van noemenswaardige schaduwwerking op de woning. In de bestaande situatie, waarbij de bebouwing op kortere afstand van de woning is gesitueerd, is dit waarschijnlijk eveneens het geval rond deze tijd. Er is daarmee geen sprake van een significante nadelig effect van de nieuwbouw op de bezonningssituatie van de woning aan de Raadhuisstraat 14.
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
13
14
Gemeente Woensdrecht
3
BELEIDSKADER
3.1
Inleiding De beleidscontext voor het plangebied wordt gevormd door landelijke, provinciale, en gemeentelijke beleidsrapportages. In dit hoofdstuk is het relevante beleid samengevat.
3.2
Rijksbeleid
3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), 2012 Toetsingskader Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) van kracht geworden. Deze structuurvisie vormt de uitwerking van de ambities van het Rijk, op basis van haar verantwoordelijkheden, in Rijksdoelen en daarmee samenhangende nationale belangen op het gebied van een samenhangend ruimtelijk en mobiliteitsbeleid. Het Rijk heeft tot doel Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te maken in een periode van economische conjunctuurschommelingen, klimaatverandering en toenemende regionale verschillen. Aanleiding voor het vaststellen van de visie is de constatering dat het voorheen geldende ruimtelijke Rijksbeleid onvoldoende bijdroeg aan het behalen van deze doelen, onder meer door het veroorzaken van bestuurlijke drukte, ingewikkelde regelgeving en een te sectorale blik op vraagstukken. Om dit te keren brengt het Rijk de ruimtelijke ordening zo dicht mogelijk bij diegene die het aangaat en laat het meer over aan gemeenten en provincies. Het Rijk onderscheidt thans nog dertien nationale belangen; uitsluitend op basis van deze belangen intervenieert het Rijk in de ruimtelijke ordening. Een groot deel van deze belangen leidt tot het reserveren van ruimte voor functies.
Dit betreft dan bijvoorbeeld het reserveren van ruimte voor waterberging, militaire activiteiten en de uitbreiding van het hoofdwegennet. Deze belangen zijn vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). Eén van de belangen die niet leidt tot een ruimtereservering is het belang van een 'zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten'. In het kader van dit belang heeft het Rijk besloten om, ten behoeve van het verminderen van de bestuurlijke drukte en het neerleggen van verantwoordelijkheden bij decentrale overheden, de verstedelijkingsstrategie te wijzigen. Dit houdt in dat het bundelingsbeleid, verdichtingsbeleid, locatiebeleid voor bedrijven en voorzieningen, beleid voor basiskwaliteit, stedelijke netwerken, nationale landschappen en rijksbufferzones is afgeschaft en dat daar slechts één beleidslijn voor terug komt: de 'ladder voor duurzame verstedelijking'. Deze 'ladder' heeft tot doel het principe van vraaggericht programmeren en het principe van zorgvuldig ruimtegebruik bindend voor te schrijven bij de afwegingen van gemeenten en provincies. Dit belang is als procesvereiste vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro).
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
15
Grondgedachte van de 'ladder' is dat een activiteit op meerdere locaties zou kunnen plaatsvinden en dat vervolgens de planologisch meest juiste locatie gekozen moet worden. Dat gaat uit van de activiteit. Hiermee wordt beoogd om de voorheen bestaande praktijk, waarbij in veel gevallen een bestemming wordt gezocht voor een bepaalde locatie (bv. herbestemmen van een voormalige vuilstortplaats), om te vormen. Beoordeling Voorliggend plangebied is niet gelegen in een gebied waarvoor van rijkswege een ruimtereservering geldt. Uitsluitend het nationale belang van een ‘zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten’, als vervat in de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’, is van toepassing op onderhavig plan. Aan dit belang wordt navolgend getoetst. Conclusie Het planvoornemen is passend binnen de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte van het Rijk.
3.2.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro), 2012 Toetsingskader Het Rijk heeft in de hiervoor genoemde SVIR vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet. De SVIR bepaalt welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op provinciaal en gemeentelijk niveau. Ten aanzien daarvan is een borging door middel van normstelling, gebaseerd op de Wet ruimtelijke ordening, gewenst. Die uitspraken onderscheiden zich in die zin dat van de provincies en de gemeenten wordt gevraagd om de inhoud daarvan te laten doorwerken in de ruimtelijke besluitvorming. Zij zijn dus concreet normstellend bedoeld en worden geacht direct of indirect door te werken tot op het niveau van de lokale besluitvorming, zoals de vaststelling van bestemmings- en wijzigingsplannen. Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. Op 30 december 2011 is het Barro in werking getreden met daarin een regeling voor een beperkt aantal onderwerpen. Op 1 oktober 2012 is het besluit aangevuld met regels voor de andere beleidskaders uit de SVIR en tevens uit het Nationaal Waterplan en het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening.
Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Een aantal onderwerpen is geregeld in de bij het Barro behorende Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). Beoordeling Voorliggend plangebied is gelegen binnen het radarverstoringsgebied van radarstation Herwijnen en het radarstation op vliegbasis Woensdrecht. Rondom deze radarstations mogen geen bestemmingen opgenomen worden die het oprichten van bouwwerken
16
Gemeente Woensdrecht
mogelijk maken die door hun hoogte onaanvaardbare gevolgen kunnen hebben voor de werking van de radar. In het radarverstoringsgebied van Herwijnen is de maximale hoogte van windturbines gesteld op 90 meter ten opzichte van NAP.
Ligging van het plangebied binnen het radarverstoringsgebied van radarstation Herwijnen en Woensdrecht. De blauwe aanwijzer toont de ligging van het plangebied. Bron: ruimtelijkeplannen.nl, 2019.
Onderhavig plangebied is daarnaast gelegen in het radarverstoringsgebied van vliegbasis Woensdrecht. Het plangebied is niet gelegen binnen het obstakelbeheersgebied rondom het luchtvaartterrein. In het radarverstoringsgebied van vliegbasis Woensdrecht geldt ter hoogte van Hoogerheide (gelegen op 3,5 kilometer van het radarstation) een maximale bouwhoogte van 63 meter voor alle bouwwerken. In het onderhavige plan wordt geen nieuwe bebouwing mogelijk gemaakt boven de ter plaatse geldende maximale hoogtemaat en er wordt ook geen planologisch kader geboden voor het oprichten van windturbines. Het initiatief heeft daarmee geen gevolgen voor het radarstation. Voor het overige zijn er ten aanzien van het onderhavige plangebied geen regels uit het Barro en de Rarro van toepassing, aangezien er bij onderhavige ontwikkeling geen nationale belangen of nationaal aangewezen gebieden zijn gemoeid. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat onderhavige ontwikkeling passend is binnen de regels, zoals gesteld in het Barro en de Rarro.
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
17
3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro), 2017 Toetsingskader Op 1 oktober 2012 is art. 3.1.6, lid 2 toegevoegd aan het Besluit ruimtelijke ordening (Bro); dit artikel bevat de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’. Met de toevoeging van dit artikel in het Bro is beoogd vanuit een oogpunt van ruimtelijke ordening ongewenste leegstand te vermijden en zorgvuldig ruimtegebruik te stimuleren (ECLI:NL:RVS:2017:353, r.o. 18.5). Op 1 juli 2017 is een wijziging van art. 3.1.6, lid 2 Bro in werking getreden. Het Bro regelt thans dat ‘de verantwoording van een juridisch verbindend ruimtelijk besluit van een decentrale overheid dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving dient te bevatten van de behoefte aan die ontwikkeling. Tevens is geregeld dat indien het ruimtelijk besluit die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, de verantwoording een motivering dient te bevatten waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien’. De definiëring van enkele van de in het artikel genoemde begrippen in art. 1.1.1 Bro laat onverlet dat de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ als een ‘open norm’ is te kwalificeren. Dit houdt in dat de norm inhoudelijk open is en onder verschillende omstandigheden nader ingevuld moet worden.
Sinds de inwerkingtreding van het artikel heeft de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State (ABRvS) in haar jurisprudentie de norm veelvuldig ingevuld en daardoor verder begrensd. Op 28 juni 2017 heeft de ABRvS een zogenoemde ‘overzichtsuitspraak’ gedaan (ECLI:NL:RVS:2017:1724, r.o. 2 t/m 12.8), waarin de dan geldende en op basis van de voornoemde wijziging te behouden jurisprudentielijnen nader uit een worden gezet. Op basis van deze jurisprudentielijnen kan de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ concreet worden toegepast. Beoordeling Toepassing van de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ houdt een antwoord op de volgende rechtsvragen in. Indien een rechtsvraag positief kan worden beantwoord, dient de ‘ladder’ verder te worden doorlopen. Indien een rechtsvraag negatief wordt beantwoord, dan is de ‘ladder’ niet (verder) van toepassing dan wel kan niet aan de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ worden voldaan. a. Voorziet het onderhavige besluit in een stedelijke ontwikkeling? b. Voorziet het onderhavige besluit in een nieuwe stedelijke ontwikkeling? c. Is er sprake van een behoefte aan de voorziene ontwikkeling? d. Is de voorziene ontwikkeling gelegen buiten bestaand stedelijk gebied? e. Is het mogelijk om de voorziene ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied te realiseren? a.
Voorziet het onderhavige besluit in een stedelijke ontwikkeling? Uit de ‘overzichtsuitspraak’ van de ABRvS blijkt dat wanneer een ruimtelijk besluit voorziet in méér dan 11 woningen die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie zijn aan te merken, deze ontwikkeling in beginsel als een stedelijke ontwikkeling dient te worden aangemerkt. Ten aanzien van andere vormen van gebruik van gronden dan ten behoeve van het wonen geldt dat indien het ruimtelijk besluit voorziet in een terrein met een ruimtebeslag van meer dan 500 m² of in een gebouw met een bruto-vloeroppervlakte groter dan 500 m², deze
18
Gemeente Woensdrecht
ontwikkeling in beginsel als een stedelijke ontwikkeling dient te worden aangemerkt. Het onderhavige ruimtelijk besluit maakt ter plaatse van het plangebied de realisatie van 138 zorgunits mogelijk. De ontwikkeling is daarom gelet op de omvang als ‘stedelijke ontwikkeling’ te classificeren. De ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ moet verder worden doorlopen. b. Voorziet het onderhavige besluit in een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Uit de ‘overzichtsuitspraak’ van de ABRvS blijkt dat van een ‘nieuwe’ stedelijke ontwikkeling kan worden gesproken als uit een onderling samenhangende beoordeling van het ruimtelijke besluit, in vergelijking met het voorgaande planologische regime, blijkt dat sprake is van een functiewijziging en dat sprake is van een groter planologisch beslag op de ruimte. De gronden binnen het plangebied hebben thans de bestemming ‘Centrum - 2’. Gronden met deze bestemming zijn bedoeld voor wonen en maatschappelijke functies. Het onderhavige ruimtelijk besluit maakt ter plaatse van het plangebied de realisatie van zorgunits met bijbehorende voorzieningen mogelijk. Gelet hierop is sprake van een functiewijziging. De ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ moet verder worden doorlopen. c.
Is er sprake van een behoefte aan de voorziene ontwikkeling Uit de ‘overzichtsuitspraak’ van de ABRvS blijkt dat, indien sprake is van een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’, de behoefte aan de nieuwe stedelijke ontwikkeling in het ruimtelijk besluit dient te worden beschreven. Het kan hierbij zowel gaan om een kwantitatieve behoefte als een kwalitatieve behoefte. De beschrijving van de behoefte dient te worden gebaseerd op voldoende actuele, concrete en zo mogelijk cijfermatige gegevens. Het is niet in strijd met art. 3.1.6, lid 2 Bro als voor de onderbouwing van de behoefte in het ruimtelijk besluit wordt verwezen naar een of meer onderzoeksrapporten of beleidsdocumenten. Aan de hand van het document ‘Beschermd, verzorgd en geschikt wonen in Noord-Brabant; een indicatie van vraag (2018-2045) en aanbod (2018)’, zoals opgenomen in de bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant, is de behoefte aan beschermd, beschut en geschikt wonen inzichtelijk te maken. Dit is door tanteLouise gedaan in het ‘Strategisch huisvestingsplan 2019-2024’ uit juni 2019. De provinciale cijfers zijn hierin afgezet tegen de eigen cijfers van tanteLouise, op basis waarvan de huisvestingsplannen tot eind 2024 zijn gebaseerd. Het ‘beschermd wonen’ uit het provinciale beleidsdocument omvat instellingsplaatsen met 24-uurs nabije zorg en bescherming. Dit betekent dat de zorg permanent aanwezig is.
Het betreft intensieve en zeer intensieve zorg, gericht op verpleging en verzorging en/of dementiezorg (zorgprofielen VV-05 t/m VV-08; VV staat voor de sector Verpleging en Verzorging uit de Wlz). Behalve verpleeghuizen vallen ook verschillende kleinschalige vormen van groepswonen onder het beschermd wonen, voor zover het instellingsplaatsen betreft.
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
19
De 138 zorgunits in het voorliggende plan vallen onder het begrip ‘beschermd wonen’. Conform de provinciale cijfers, actualisering 2020 (vastgesteld september 2020) bestaat binnen de gemeente Woensdrecht tot 2045 een opgave van het realiseren van 190 nieuwe zorgplaatsen voor ‘beschermd wonen’. Verhoudingsgewijs ligt de sterkste groei binnen deze vorm van zorg en dan met name voor ouderen met dementie. Het aanbod zal tot 2045 ruimschoots moeten verdubbelen. TanteLouise is in de gemeente Woensdrecht de enige grote zorgaanbieder in (onder andere) de categorie beschermd wonen. Op basis van de actuele prognoses heeft Tante Louise haar huisvestingsplan gemaakt en bepaalt zij welke behoefte er is aan zorgplaatsen in de gemeente en hoe zij deze wensen te verdelen. Hieruit blijkt dat voorliggend plan voor 138 zorgunits voorziet in de behoefte voor de kern Hoogerheide volgens de plannen van Tante Louise. d. Is de voorziene ontwikkeling gelegen buiten bestaand stedelijk gebied? Uit de wetstekst en de ‘overzichtsuitspraak’ van de ABRvS blijkt dat indien de ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ buiten ‘bestaand stedelijk gebied’ is gelegen, de verantwoording in het ruimtelijke besluit een motivering dient te bevatten waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Het onderhavige plangebied is gelegen binnen het ‘bestaand stedelijk gebied’ van Woensdrecht.
De “ladder” hoeft niet verder te worden doorlopen. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de onderhavige ruimtelijke ontwikkeling is aan te merken als een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. De ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ voorziet in een behoefte aan zorg en wonen en is daarnaast gelegen binnen ‘bestaand stedelijk gebied’. Daarmee past het initiatief binnen de kaders van de ladder voor duurzame verstedelijking.
3.3
Provinciaal beleid
3.3.1 Structuurvisie Ruimtelijke Ordening 2010 – partiële herziening 2014 Toetsingskader De Structuurvisie Ruimtelijke Ordening (SVRO) is vastgesteld door Provinciale Staten op 1 oktober 2010 en geeft de hoofdlijnen van het provinciaal ruimtelijk beleid tot 2025 (met een doorkijk naar 2040). Belangrijke beleidslijnen in de SVRO zijn het principe van concentratie van verstedelijking, zorgvuldig ruimtegebruik, verantwoord omgaan met de natuurlijke basis, het streven naar robuuste en aaneengeschakelde natuurgebieden. Sinds de vaststelling in 2010 hebben Provinciale Staten diverse besluiten genomen die een verandering brengen in de provinciale rol en sturing, of van provinciaal beleid. Deze besluiten zijn vertaald in de partiële herziening van de structuurvisie in 2014, vastgesteld op 7 februari 2014 en in werking op 19 maart 2014. De, met de partiële herziening ongewijzigde, provinciale sturingsfilosofie is gebaseerd op vijf rollen: ontwikkelen, ordenen, beschermen, regionaal samenwerken en stimuleren. Twee rollen zijn relevant voor onderhavig plan: de ordenende en de beschermende rol. De ordenende rol gaat uit van het behartigen van ruimtelijke
20
Gemeente Woensdrecht
belangen en keuzes. Deze zijn geordend in vier ruimtelijke structuren. De structuren geven een hoofdkoers aan: een ruimtelijk ontwikkelingsperspectief voor een combinatie van functies. Maar ook waar functies worden uitgesloten of welke randvoorwaarden de provincie aan functies stelt. Binnen de structuren is ruimte voor regionaal maatwerk. De vier onderscheidende structuren zijn: de groenblauwe structuur, het landelijk gebied, de stedelijke structuur en de infrastructuur. Het uitgangspunt van de beschermende rol is zorgvuldig ruimtegebruik. Bij ruimtelijke afwegingen betekent dat eerst gekeken wordt naar mogelijkheden voor intensivering of hergebruik op of binnen bestaand bebouwd gebied. De provincie wil nieuw stedelijk ruimtebeslag zoveel mogelijk voorkomen.
Uitsnede Structurenkaart uit Structuurvisie Ruimtelijke Ordening met het plangebied aangeduid met een gele ster gelegen binnen het perspectief ‘Kernen in het landelijk gebied. Bron: ruimtelijkeplannen.nl, 2019.
Beoordeling Het plangebied is in de SVRO gelegen binnen de stedelijke structuur, aangeduid als ‘Kernen in het landelijk gebied’. Op de gronden die aangewezen zijn als kern in het landelijk gebied wordt voorzien in de lokale behoefte voor verstedelijking inzake wonen, werken en voorzieningen. De provincie vraagt gemeenten om in regionaal verband afspraken te maken over de verdeling van het programma. In de kernen in het landelijk gebied worden woningen gebouwd voor de eigen woningbehoefte volgens het principe van ‘migratiesaldo-nul’. De provincie legt de nadruk op zorgvuldig ruimtegebruik waarbij de provincie de groei en de spreiding van het stedelijk ruimtebeslag wil afremmen. Dit betekent dat het voorkomen van verdere aantasting van het buitengebied centraal staat. Het accent ligt dan ook op inbreiden en herstructureren. Onderhavig plan voorziet in de realisatie van zorgunits met bijbehorende voorzieningen op de plaats waar momenteel nog verouderde en (deels) leegstaande panden staan. De betreffende gronden zijn derhalve reeds in gebruik voor stedelijke doeleinden en worden geherstructureerd. Van het aanwenden van nieuw stedelijk ruimtebeslag is in dit geval geen sprake. Onderhavig plan is daarmee passend in de beleidsuitgangspunten uit de SVRO.
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
21
Conclusie Voorliggend initiatief is passend binnen de Structuurvisie Ruimtelijke Ordening – partiële herziening 2014 van de provincie Noord-Brabant.
3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant, 2018 Toetsingskader De Omgevingsvisie Noord-Brabant 'De Kwaliteit van Brabant, Visie op de Brabantse leefomgeving', is vastgesteld door Provinciale Staten op 14 december 2018. Aan de hand van de Omgevingsvisie geven Provinciale Staten aan wat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren zijn. De Omgevingsvisie geldt als opvolger van de strategische elementen van eerdere provinciale plannen, zoals de structuurvisie, het verkeers- en vervoersplan, het milieuen waterplan en de natuurvisie. Voor wat betreft sectorale beleidsdoelen blijven de huidige plannen, waaronder de SVRO, vooralsnog gelden. In de aankomende Omgevingswet staan de waarden veiligheid, gezondheid en duurzame omgevingskwaliteit centraal. De Brabantse Omgevingsvisie voegt daar ambities aan toe voor vier hoofdopgaven: de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. Voor elk van deze opgaven geeft de Omgevingsvisie aan wat de ambities op lange termijn zijn, te weten wat is er nodig om Brabant in 2050 een gezonde, veilige en prettige leefomgeving te laten zijn. Ook is een concreet tussendoel geformuleerd voor het jaar 2030, om zo te kijken wat in dat jaar minimaal bereikt moet zijn om het lange termijndoel te kunnen halen.
De Omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. Het bereiken van een gezonde leefomgeving is essentieel. Om die doelstelling kracht bij te zetten wordt de Brabantse Omgevingsscan vanaf de vaststelling van de Omgevingsvisie geïmplementeerd in de nieuwe werkwijze onder de Omgevingswet. Deze omgevingsscan is een instrument om invulling te geven aan de positie van gezondheid in de nieuwe bestuurspraktijk onder de Omgevingswet. Beoordeling Het onderhavige planvoornemen heeft raakvlakken met elk van de ambities uit de Omgevingsvisie. De realisatie van het plan draagt bij aan de totstandkoming van een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving Conclusie Het onderhavige plan is passend binnen de in de Omgevingsvisie Noord-Brabant gestelde doelen.
22
Gemeente Woensdrecht
3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Toetsingskader In de Omgevingsvisie zijn de strategische doelen van het provinciale beleid voor de langere termijn aangegeven. Het beleid en de daartoe te treffen maatregelen zijn uitgewerkt in programma’s en waarden worden beschermd via een de omgevingsverordening. Per 25 oktober 2019 is de nieuwe Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (Iov N-B) vastgesteld. Provincies zijn verplicht om een omgevingsverordening te hebben voordat de Omgevingswet per 2021 ingaat. Met een Interim omgevingsverordening zet de provincie Noord-Brabant een eerste stap op weg naar de definitieve omgevingsverordening. De Interim omgevingsverordening bevat geen nieuwe regels, maar voegt bestaande regels uit zes bestaande verordeningen samen, waaronder de Verordening NoordBrabant. De regels zijn eenvoudiger opgeschreven en omgezet naar een nieuw digitaal systeem, met een meer gebruiksvriendelijke opbouw. Met de Interim omgevingsverordening zet de provincie ook een eerste stap om de regels beter te laten aansluiten bij de werkwijze van de Brabantse Omgevingsvisie en de Omgevingswet. De Interim omgevingsverordening zorgt ervoor dat de provincie en partijen waar ze mee samenwerkt ervaring kunnen opdoen met die nieuwe werkwijze.
Waarbij er meer ruimte is om goede initiatieven van inwoners, ondernemers en andere overheden te ondersteunen en maatwerk toe te passen. Beoordeling Voorliggend plangebied is binnen de Interim omgevingsverordening gelegen binnen het ‘Stedelijk gebied’. Ten aanzien van onderhavig initiatief zijn er meerdere sporen die gevolgd moeten worden in het kader van toetsing aan de Omgevingsverordening. Ten eerste moet worden voldaan aan de regels voor ontwikkeling binnen het ‘Stedelijk gebied’. Daarnaast moet worden voldaan aan de algemene regels voor de zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit van de ruimtelijke kwaliteit uit artikel 22. De toetsing wordt hierna uitgevoerd.
Uitsnede kaartbeeld ‘stedelijke ontwikkeling en erfgoed’ van de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Het plangebied is geduid met een gele ster. Bron: ruimtelijkeplannen.nl, 2019. Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
23
Artikel 3.42: Duurzame stedelijke ontwikkeling Toetsingskader Een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen ligt binnen Stedelijk gebied en bevat een onderbouwing dat: a. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; b. het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Een duurzame stedelijke ontwikkeling voor wonen, werken of voorzieningen: a. bevordert een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving; b. bevordert zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden; c. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; d. houdt rekening met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; e. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit; f. draagt bij aan een duurzame, concurrerende economie. Beoordeling Onderhavige ontwikkeling betreft het planologisch toevoegen van een zorgcomplex met 138 wooneenheden in het stedelijk gebied van Hoogerheide.
De nieuwbouw van woningen is toegestaan binnen het Stedelijk gebied als bepaald in artikel 3.42 Iov, mits passend binnen de woningbouwafspraken zoals deze op regionaal niveau zijn bepaald en mits de beoogde nieuwbouw zich verhoudt tot de beschikbare harde plancapaciteit voor woningbouw. Paragraaf 3.2.3 van deze toelichting bevat een verantwoording over de wijze waarop de afspraken die daarover zijn gemaakt in het regionaal ruimtelijk overleg worden nagekomen en hoe de beoogde nieuwbouw zich verhoudt tot deze afspraken en tot de beschikbare harde plancapaciteit voor woningbouw. Onderhavige ontwikkeling betreft voorts een ‘duurzame stedelijke ontwikkeling’: de ontwikkeling bevordert zorgvuldig ruimtegebruik door gebruikmaking van een inbreidingslocatie. Tevens bevordert het plan een gezonde leefomgeving door woningen te realiseren binnen de kern van Hoogerheide, alwaar voorzieningen per fiets te bereiken zijn. Tot slot wordt de mogelijkheid tot productie en gebruik van duurzame energie niet belemmerd. Conclusie Onderhavig initiatief voldoet aan de voorwaarden die gesteld worden in artikel 3.42 Iov.
Artikel 3.5, 3.6, 3.7 en 3.8: Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies Toetsingskader In de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies (paragraaf 3.1.2 Iov) is in artikel 3.5 opgenomen dat een bestemmingsplan bij de evenwichtige toedeling van functies invulling geeft aan een goede omgevingskwaliteit met een
24
Gemeente Woensdrecht
veilige, gezonde leefomgeving. Voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. zorgvuldig ruimtegebruik; b. de waarden in een gebied door toepassing van de lagenbenadering; c. meerwaardecreatie. Ad a) - Zorgvuldig ruimtegebruik: 1. Zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat: a. de toedeling van functies in beginsel plaatsvindt binnen bestaand ruimtebeslag voor bebouwing, behalve in de gevallen dat: 1) nieuwvestiging mogelijk is op grond van de bepalingen in dit hoofdstuk; 2) er feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte is en uitbreiding, al dan niet gelijktijdig met de vestiging van een functie, op grond van de bepalingen in dit hoofdstuk is toegestaan; b. bij stedelijke ontwikkeling toepassing is gegeven aan artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking); c. gebouwen, bijbehorende bouwwerken en andere permanente voorzieningen worden geconcentreerd binnen een bouwperceel. 2. Onder bestaand ruimtebeslag voor bebouwing wordt verstaan bestaand stedelijk gebied of een bestaand bouwperceel. Ad b) - Toepassing van de lagenbenadering 1. De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief benutten van de factor tijd. 2. De lagenbenadering omvat de effecten op: a.
de ondergrond, zoals de bodem, het grondwater en archeologische waarden; b. de netwerklaag, zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer. c. de bovenste laag zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu. 3. Door de factor tijd actief te benutten wordt rekening gehouden met de herkomstwaarde, vanuit het verleden, de (on)omkeerbaarheid van optredende effecten en de toekomstwaarde gelet op duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Ad c) - meerwaarderecreatie 1. Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder: a. de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat; b. de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn.
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
25
2. De fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit, bedoeld in artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap kan deel uitmaken van de meerwaardecreatie. Beoordeling Voorwaarden ad a: a. De toedeling van functies dient in beginsel plaats te vinden binnen bestaand ruimtebeslag voor bebouwing. Met onderhavig initiatief is hiervan sprake. b. Bij een stedelijke ontwikkeling dient toepassing te worden gegeven aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Hieraan is in paragraaf 3.2.3 getoetst. c. gebouwen, bijbehorende bouwwerken en andere permanente voorzieningen dienen te worden geconcentreerd binnen een bouwperceel. De begrenzing van het beoogde bouwvlak is zodanig afgestemd dat hieraan toepassing wordt gegeven. Voorwaarden ad b: a. Toepassing van de lagenbenadering omvat de effecten op de ondergrond. In hoofdstuk 4 van onderhavige ruimtelijke onderbouwing wordt ingegaan op deze effecten. b. Toepassing van de lagenbenadering omvat de effecten op de netwerklaag. Voor onderhavig initiatief behoeft geen nieuwe infrastructuur te worden aangelegd. Voor het overige heeft het planvoornemen geen effect op een natuurnetwerk, het energienetwerk en waterwegen. De afwikkeling van het verkeer is beschreven in hoofdstuk 2. c. Toepassing van de lagenbenadering omvat de effecten op de bovenste laag. De effecten op het milieu zijn beschreven in hoofdstuk 4.
Er wordt geen effect verwacht op de bovenste laag. Voorwaarden ad c: Er dient rekening te worden gehouden met meerwaardecreatie. Hiervoor geldt dat met onderhavig initiatief invulling wordt gegeven aan kwaliteitsverbetering door invulling te geven aan een locatie met daarop incourante en leegstaande bebouwing. Verdere verloedering wordt daarmee voorkomen en het gebied krijgt een nieuwe kwaliteitsimpuls. Conclusie Er wordt invulling gegeven aan een goede omgevingskwaliteit.
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1 Structuurvisie Centrum Hoogerheide, 2016 Toetsingskader Op 9 november 2016 is de structuurvisie “Centrum Hoogerheide, kansen voor wonen, winkelen en landschap” vastgesteld, voortkomend uit de ambitie om het centrum verder te versterken. Met de realisatie van de randweg in 2009 veranderde de positie van de Scheldeweg. In 2009 heeft de Raad daarom een besluit genomen het viaduct achter de Raadhuisstraat af te breken en de Brabantse Wal te herstellen. Dit biedt een unieke kans om het braakliggende gebied tussen de Raadhuisstraat en de Noordpolder als geheel te ontwikkelen, waarbij zowel het centrum versterkt kan
26
Gemeente Woensdrecht
worden voor winkelen en wonen als ook de relatie tussen het dorp en omliggende natuur van de Noordpolder hersteld en versterkt kan worden.
Uitsnede visiekaart Structuurvisie Centrum Hoogerheide. Het plangebied is aangegeven met een blauwe ovaal
Beoordeling De Noordelijke entree naar de Raadhuisstraat wordt gevormd door de rotonde Duinstraat/Raadhuisstraat/Nieuwe weg. Hier zijn horeca en een bushalte met fietsparkeerplaatsen aanwezig. In ruimtelijk opzicht laat op een aantal plekken de kwaliteit van de straatgevel momenteel te wensen over. Bij nieuwe initiatieven is het van belang dat het dorpse karakter aanwezig blijft en dat er wordt ingestoken op een verbetering van de verblijfskwaliteit. Het onderhavige planvoornemen betreft een dergelijk initiatief. Het plangebied ligt noordelijk van het punt waar de Flemingstraat op de Raadhuisstraat uitkomt en derhalve aan de noordzijde van het beoogde kernwinkelgebied. Op de visiekaart is dit gebied aangegeven als ‘lange termijn locatie wonen en detailhandel’ De voorgenomen zorgfunctie met bijbehorende voorzieningen zijn passend op deze locatie, gelet op de te realiseren zorgunits, een met wonen vergelijkbare functie. Doordat de huidige verouderde en (deels) leegstaande panden worden vervangen door nieuwbouw, wordt dit deel van het centrum bovendien aantrekkelijker om te wonen, ook voor de bestaande bewoners. Het planvoornemen sluit daarmee aan bij de van toepassing zijnde hoofdlijnen uit de structuurvisie. Conclusie Het planvoornemen past binnen de uitgangspunten van de structuurvisie en draagt bij aan het verwezenlijken van de daarin gestelde doelen.
Bestemmingsplan “Raadhuisstraat 20-32, Hoogerheide”
27
3.4.2 Welstandsnota, 2013 Toetsingskader De welstandsnota van de gemeente Woensdrecht is door de gemeenteraad vastgesteld op 7 februari 2013. Het doel van het welstandstoezicht is om, in alle openheid, een bijdrage te leveren aan die dagelijkse leefomgeving, de schoonheid en de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Door het ontwikkelen van een zowel intern als extern samenhangend stelsel van beleidsregels voor de welstandsadvisering, zet de gemeente haar visie op het ruimtelijk kwaliteitsbeleid en de rol van de welstandszorg daarin uiteen. Het hebben van een dergelijk stelsel van regels beoogt de bouwende burger vooraf informatie en inzicht te verschaffen over de wijze waarop de welstandscommissie zijn bouwplan zal adviseren. De criteria die bij deze advisering een rol spelen worden met deze nota meer geobjectiveerd en gemotiveerd. Bouwplannen worden aan de welstandsnota getoetst middels drie soorten criteria: algemene, gebiedsgerichte en objectgerichte criteria. Algemene criteria zijn globale stedenbouwkundige uitgangspunten. Objectgerichte criteria bestaan uit objectieve, meetbare beleidsnormen, die van toepassing zijn op specifieke, veel voorkomende bouwwerken of bouwkundige ingrepen. Voor de gebiedsgerichte criteria is het gemeentelijke grondgebied ingedeeld in deelgebieden.
Afhankelijk van de waarde en gevoeligheid van het gebied en de betekenis voor het aanzien van de openbare ruimte kan voor dat gebied een hoog (niveau 1), normaal (niveau 2) of laag (niveau 3) welstandsniveau vastgesteld worden. Hiernaast bestaat er nog een welstandsniveau 4 voor gebieden die niet worden getoetst aan redelijke eisen van welstand.
Uitsnede welstandsnota Kom Hoogerheide met het plangebied globaal aangeduid met een blauwe ster, gelegen in het gebied ‘Raadhuisstraat’ (deelgebied 1).
Beoordeling De locatie is op de kaart met daarop weergegeven de ‘Indeling in welstandsgebieden’ gelegen in de gebiedscategorie ‘Raadhuisstraat’. Deze gebiedscategorie ziet toe op ruimtelijke ontwikkelingen aan de Raadhuisstraat zelf en directe omgeving. Het onderhavige project is gelegen aan de Raadhuisstraat en is daarom getoetst aan de criteria zoals genoemd in de gebiedscategorie ‘Raadhuisstraat’.
28
Gemeente Woensdrecht
De bebouwing aan de Raadhuisstraat staat aan de straat in één rooilijn, waardoor de gebouwen (op een enkele uitzondering na) geen voortuinen hebben; in het centrum van het gebied worden de gebouwen aaneengesloten gebouwd. Er komen relatief weinig bijgebouwen voor; deze zijn achter de hoofdbouwmassa los daarvan gesitueerd. De vele aanbouwen zijn ook achter de hoofdbouwmassa gesitueerd en hebben vaak platte daken. Door de situering van de aan- en bijgebouwen blijft het straatbeeld aan de voorzijde gehandhaafd. Het gemeentelijke beleid is gericht op handhaving van de gebiedskarakteristiek qua schaal, vormentaal, korrelmaat, dorpsrandfunctie en materiaalgebruik. Aan de Raadhuisstraat worden de centrumfuncties van Hoogerheide geconcentreerd, met de bijbehorende bebouwingsmassa. Er is sprake van een gevarieerd bebouwingsbeeld. Elk pand kent binnen beperkte marges zijn eigen situering, uitstraling en kleurgebruik. In het onderhavige plan wordt aangesloten op de karakteristiek van het gebied, namelijk door de realisatie van bebouwing waarvan de goot- en bouwhoogte aansluiten bij de omliggende bebouwing en door de gevelindeling ook de korrelgrootte overeenkomt met de omliggende panden. Ook wat betreft het materiaalgebruik wordt met het onderhavige plan aangesloten bij de omgeving. Conclusie Het voorliggende plan is passend binnen de gebiedscriteria van het gebied ‘Raadhuisstraat’.