2019-05 Bijlage IV - Advies rho arbeidsmigranten op recreatieparken Woensdrecht

MEMO Van

:

Ruud Louwes en Risto Louws

Project

:

advisering arbeidsmigranten

Opdrachtgever :

gemeente Woensdrecht

Datum

16-10-2018

:

Ten behoeve van de gemeentelijke beleidsvorming met betrekking tot het gebruik van de bestaande verblijfsrecreatieve terreinen in de gemeente voor de huisvesting van arbeidsmigranten is ons gevraagd drie vragen te beantwoorden. In deze memo gaan we in op deze vragen en doen we vervolgens een aantal aanbevelingen c.q. suggesties. 1.

Wordt er gewerkt met tussendoelstellingen of worden de afspraken gebaseerd op een te behalen doelstelling over 10 jaar? Wij adviseren beiden te doen. De doelstelling om een duurzaam evenwicht te creëren tussen verblijfsrecreatief gebruik van de parken en de huisvesting van arbeidsmigranten vraagt de nodige tijd. In dat licht lijkt het hanteren van een doelstelling voor een periode van 10 jaar wenselijk en noodzakelijk. Daarmee krijgen ondernemers een reële periode om de recreatieve bezettingsgraad te verhogen en in combinatie daarmee het aantal eenheden voor huisvesting van arbeidsmigranten te verminderen. Daarnaast adviseren wij om tussentijdse doelstellingen te hanteren (4 en 8 jaar), zodat u vanuit de gemeentelijke doelstellingen vinger aan de pols kunt houden en monitoren. Voor zover nodig kunt u aanvullende (flankerende) maatregelen treffen, tussentijds bijsturen en/of de doelstellingen heroverwegen. Door tussentijds actief te bewaken, neemt de kans op het behalen van de doelstellingen substantieel toe. Voor de parken is een periode van vier en acht jaar ook overzichtelijk en met een bijbehorende fasering uitvoerbaar. Deze tussendoelstellingen van 4 en 8 jaar sluiten ten slotte aan bij de raadsperiode van 4 jaar; de huidige raad stelt de beleidslijn vast, de volgende twee raden monitoren de voortgang. 2.

Welke afspraken kunnen in de ruimtelijke besluiten worden gemaakt en welke eventueel door middel van een overeenkomst? De hoofdregel luidt dat regeling via het publiekrechtelijke spoor plaatsvindt, tenzij dat niet mogelijk is. Ruimtelijk relevante aspecten, die via het publiekrechtelijke spoor kunnen worden geregeld, dienen via dat spoor te worden gereguleerd. Het publiekrechtelijke spoor bestaat uit het bestemmingsplan en diverse te verlenen vergunningen. Ook tijdelijke regeling via de kruimelgevallenregeling behoort tot het publiekrechtelijke spoor. In het publiekrechtelijke spoor fungeert de gemeente als bevoegd gezag. Als niet wordt voldaan aan de door het bevoegd gezag gestelde regels, kan het gemeentebestuur zelfstandig handhavend optreden. Via het publiekrechtelijke spoor kunnen met betrekking tot de arbeidsmigranten de volgende aspecten worden gereguleerd. • Aantal eenheden / percentage eenheden dat gebruikt mag worden voor huisvesting arbeidsmigranten. • Zonering/clustering: aanwijzen van deelgebieden van een park waar huisvesting van arbeidsmigranten is toegestaan of juist niet is toegestaan. • Fasering: aanpassing aantal eenheden / percentage dat gebruikt mag worden voor huisvesting arbeidsmigranten.

blz. 1

• • • • •

Overgangsrecht: regeling om vanuit een bestaande, niet in het bestemmingsplan passende, situatie te komen tot een situatie die past binnen het bestemmingsplan. Uitsterfregeling per recreatieverblijf/perceel bij beëindiging van huisvesting voor arbeidsmigranten. Persoonsgebonden overgangsrecht: voorbeeld: huidige bewoner mag pan permanent blijven bewonen. Zodra hij/zij verhuist, vervalt mogelijkheid van permanente bewoning. Maximum aantal arbeidsmigranten, per recreatieverblijf. Minimale oppervlakte leefruimte voor huisvesting arbeidsmigranten .

Aanvullend kunnen via een privaatrechtelijke overeenkomsten afspraken worden vastgelegd. De gemeente sluit dergelijke overeenkomsten als privaatrechtelijke partij. Afdwinging van afspraken kan in beginsel alleen door tussenkomst van de rechter, voor zover partijen er niet onderling uitkomen. Privaatrechtelijk kunnen bijvoorbeeld de volgende aspecten worden geregeld. • Bijhouden nachtregister. • Omvang voorzieningen voor arbeidsmigranten in het verblijf op basis van landelijke normen. • Maatregelen ter voorkoming van overlast. • Investeringsmaatregelen door de parken en/of gemeente. • Periodieke rapportage van de voortgang van de vermindering van het aandeel arbeidsmigranten. 3. Worden er afspraken gemaakt over clustering van arbeidsmigranten op de parken? Het vasthouden en ontwikkelen van het verblijfsrecreatief gebruik van de terreinen vraagt om behoud en versterking van de verblijfsrecreatieve sfeer in combinatie met de daarbij behorende voorzieningen. Clustering op de parken is een belangrijk instrument om combinatie van verblijfsrecreatie en huisvesting van arbeidsmigranten samen te laten gaan. Met name voor het verblijfsrecreatief gebruik, maar ook voor de arbeidsmigranten is een situatie waarin beide functies zonder ordening over het park verspreid zijn, minder aantrekkelijk dan wanneer beide functies ruimtelijk van elkaar gescheiden zijn.

In het licht van het voorgaande adviseren wij om beide functies te clusteren op de parken. Daarbij zijn er twee opties: vastleggen van de deelgebied in de bestemmingsregeling door middel van een aanduiding (concreet begrenzen) of alleen opnemen in de regels, waardoor er meer flexibiliteit is voor de exploitant om invulling te geven aan de clustering. Een regeling via een kaartbeeld is concreter en roept minder interpretatie op. Aanbevelingen Aanvullend op de beantwoording van de gestelde vragen, hebben wij nog de volgende suggesties. • Voor het uitwerken van gemeentelijk beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten is een goede inventarisatie van de bestaande situatie nodig: o hoe veel recreatiewoningen worden per park gebruikt voor de huisvesting van arbeidsmigranten? o Hoe veel arbeidsmigranten overnachten in de voorzieningen? o Waar zijn de voorzieningen gelegen die gebruikt worden voor de huisvesting van arbeidsmigranten? • Het verdient aanbeveling af te spreken dat de exploitanten mutaties actief melden bij de gemeente. • Bij het bepalen van het percentage eenheden dat gebruikt mag worden voor de huisvesting van arbeidsmigranten speelt een belangrijke rol of er voldoende recreatieve vraag is voor een rendabele exploitatie van de eenheden voor verblijfsrecreatief gebruik.

o In dat licht is het belangrijk om gezamenlijk met de exploitanten van de terreinen het de minimale aantal recreatief te verhuren eenheden te bepalen. o Verder kan worden overwogen om de parken volledig in te zetten voor de huisvesting van arbeidsmigranten. In de huidige recreatieve markt is de vraag naar recreatiewoningen in de regio begrensd. Ook met intensieve flankerende maatregelen zal de vraag niet substantieel stijgen. De vraag naar huisvestingsmogelijkheden voor arbeidsmigranten is structureel en omvangrijk. In dat licht kan worden overwogen om een groter aandeel arbeidsmigranten toe te laten dan in het huidige beleid bepaald.

Advies beleidslijn arbeidsmigranten

blz. 2

Gekoppeld aan het bieden van meer ruimte voor de verhuur van accommodatie aan arbeidsmigranten kan een fonds worden ingesteld, dat kan worden ingezet voor algehele herstructurering van het recreatie-aanbod. Daarbij kunt u bijvoorbeeld denken aan het realiseren van een landschap met luxe recreatieverblijven met een aanmerkelijk lagere dichtheid dan de huidige situatie. o Een variant van een vast percentage kan zijn om – onder voorwaarden – de ondernemers ruimte te geven om zelf te bepalen welk deel van de eenheden wordt ingezet voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Daarbij lijkt het – gelet op het handhaven van de recreatieve sfeer en voldoende draagvlak voor de recreatieve voorzieningen – gewenst om een minimumaantal verblijfsrecreatieve eenheden aan te houden. Onder deze drempel dient het park volledig te worden gebruikt voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Stel – ook bij de huisvesting van arbeidsmigranten – als voorwaarde dat permanente bewoning niet is toegestaan. Ook bij de huisvesting van arbeidsmigranten is het niet gewenst dat permanente bewoning ontstaat. Gelet op de aard en ligging van de recreatieparken is omvorming naar een permanente woonfunctie niet gewenst. De permanente huisvesting van arbeidsmigranten dient in beginsel in de reguliere woningvoorraad te worden opgevangen.

Voor het goed functioneren van zowel de verblijfsrecreatieve voorzieningen als de eenheden waar de arbeidsmigranten gehuisvest zijn, is een centrale bedrijfsmatige exploitatie van het park een essentiële voorwaarde. Het substantieel verhogen van de recreatieve bezettingsgraad vergt grote inspanningen. Het gaat daarbij enerzijds om maatregelen door de exploitanten van de parken: fysiek in het voorzieningenniveau van de parken en kwaliteitsverbetering, maar ook in de zin van verhuurconcepten, arrangementen en samenwerking met andere partijen in de recreatieve sector. Anderzijds zijn ook van de zijde van gemeente grote inspanningen nodig: promotie van de streek, vergroten recreatieve toegankelijkheid van het gebied (bossen), verbeteren recreatieve routenetwerken, stimulering en ondersteuning van de sector. Het verdient aanbeveling daartoe een (actie)programma op te stellen, parallel aan het opstellen van de beleidslijn voor de huisvesting van de arbeidsmigranten. Om resultaten te boeken is een gezamenlijke en gecoördineerde aanpak vanuit ieders verantwoordelijkheid noodzakelijk. o

•

•

•

Advies beleidslijn arbeidsmigranten

blz. 3