CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Visiedocument BOSS Winterswijk

Raadsvergadering 25 april 2024, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Visiedocument bewegen Ontmoeten Spelen Sporten en uitvoeringsagenda 2025-202816.984 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

✓ houd ruimte voor een buurtactiviteit of tijdelijke inrichting zoals een moestuintje

o Wie wil er wel helpen bij het maken en onderhouden?

✓ beperk voorzieningen met een WAS*-plicht, wel aanleidingen toepassen (max. 1,5 m) ✓ denk aan schaduw en zon

Kenmerken:

o Waar ging jij verstoppertje spelen, rolschaatsen of een hut bouwen? o Wat maakt deze plek uniek?

✓ multifunctionele zitmogelijkheden

o Hoe kunnen we bijdragen aan de biodiversiteit op deze plek?

✓ minimaal 75% natuurlijk oppervlak, draagt bij aan klimaat en biodiversiteit

o Hoe kan natuur ingezet worden als speelwaarde?

✓ groen = gebruiken en ervaren

o Wat willen we op deze plek kunnen doen?

✓ maak de plek maatwerk op die locatie, eigen voor die straat, herkenbaar

o Hoe zorg je ervoor dat het voor alle aanwonenden leuk blijft?

✓ kunnen ook paadjes door de natuur, volkstuinen en heemtuinen zijn

0-99

o Wat zou er in een spel- of sportkist kunnen zitten? o Wat doen we als niemand meer betrokken is?

Kansen: eet- en plukgroen, hittestress tegengaan, werken met thema, organiseren van activiteiten, circulair werken, maatwerk voor iemand met beperking *WAS (Warenwetbesluit Attractie- en speeltoestellen)

Gebruik de checklist en aandachtspunten in samenhang met de thema’s hiernaast ter inspiratie voor de inrichting:

Deze staalkaart hoort bij de ontwikkelkaarten van Winterswijk

Staalkaart Straatplek verhard

CHECKLIST

GESPREKSTIPS

Verharde plek voor bewegen, ontmoeten en spelen op straatniveau:

o Wil je een thema aan deze plek koppelen, zo ja, welk?

✓ elk plein, hof of grotere stoep komt hiervoor in aanmerking

o Ken je goede voorbeelden van andere plekken?

✓ zorg voor een groenaccent of regenwateropvang

o Wie wil er wel helpen bij het maken en onderhouden?

✓ houd ruimte voor een activiteit of tijdelijke inrichting zoals een bult zand

o Waar ging jij verstoppertje spelen, rolschaatsen of een hut bouwen?

✓ beperk voorzieningen met een WAS*-plicht, wel aanleidingen toepassen

o Wat maakt deze plek uniek?

✓ denk aan schaduw en zon ✓ werk met hoogteverschillen en multifunctionele zitmogelijkheden

T. v. Rooij

Kenmerken:

o Hoe kunnen we bijdragen aan de natuur op deze plek? o Hoe zouden we groen en grijs kunnen combineren?

✓ routes voor alles op wielen

o Wat willen we op deze plek kunnen doen?

✓ maak de plek maatwerk op die locatie, eigen voor die straat, herkenbaar

o Hoe zorg je ervoor dat het voor alle aanwonenden leuk blijft?

✓ werk met gekleurde verharding of straatverf

0-99

o Wat zou er in een spel- of sportkist kunnen zitten? o Wat doen we als niemand meer betrokken is?

Kansen: (mobiele) bloembakken, hittestress tegengaan, werken met thema, organisatie activiteiten, circulair werken, maatwerk voor iemand met beperking *WAS (Warenwetbesluit Attractie- en speeltoestellen)

Gebruik de checklist en aandachtspunten in samenhang met de thema’s hiernaast ter inspiratie voor de inrichting:

Deze staalkaart hoort bij de ontwikkelkaarten van Winterswijk

Staalkaart Straatplek ontmoeten

CHECKLIST

GESPREKSTIPS

Ontmoetingsplek met goede zitvoorzieningen op plek waar veel te zien of doen is:

o Ken je goede voorbeelden van ergens anders?

✓ op logische route en goed vindbaar op plekken zien en gezien worden ✓ maak het zo groen mogelijk

✓ deels bruikbaar in alle seizoenen ✓ beschutting: schaduw en luwte

o Wie wil er wel een oogje in het zeil houden? o Wie gebruikt deze plek nu en wie gaan de plek gebruiken?

✓ meerdere (multifunctionele) zitaanleidingen voor rusten/kijken

o Welke functie heeft deze plek ten opzicht van de andere plekken in de buurt?

✓ zitmogelijkheden, op elkaar gericht

o Wat maakt deze plek uniek?

✓ denk aan (geluids)overlast

o Wanneer is of wordt het hier druk?

✓ afvalbak is fijn

✓ veilige afstand tot verkeer ✓ houd rekening met scootmobiel en fiets

Kenmerken:

o Welke wensen leven er?

✓ voor jong en oud bij iets te zien of te doen

o Hoe kunnen we bijdragen aan de natuur op deze plek? o Wat willen we op deze plek kunnen doen? o Welke kansen biedt het landschap op en om de plek?

0-99 Kansen: verwijsplek, hittestress tegengaan, kunst, verhoogt sociale controle

Gebruik de checklist en aandachtspunten in samenhang met de thema’s hiernaast ter inspiratie voor de inrichting:

Deze staalkaart hoort bij de ontwikkelkaarten van Winterswijk

Staalkaart Straatplek water

CHECKLIST

GESPREKSTIPS

Waterrijke plek voor BOSS voor directe omgeving. Bij bestaand water BOSS toevoegen of bij bestaande BOSS-plek water toevoegen.

o Is het leuk om een thema te kiezen?

✓ kan elke plek of een waterkant zijn ✓ ligging niet achteraf en goed zichtbaar; veilig ✓ ruimte voor een activiteit als bootje varen, vissen, waterdiertjes zoeken, pootje baden, kliederen met water ✓ zorg voor een groenaccent of regenwateropvang ✓ stapstenen in wadi’s zijn leuk ✓ beperk of voorkom voorzieningen met een WAS*-plicht, wel aanleidingen toepassen A.v.Eersel

Kenmerken:

✓ is de inrichting passend voor zwemmen in zomer en ijs in de winter ✓ steigers en vlonders; toegankelijk voor mensen met een beperking ✓ multifunctionele zitmogelijkheden

0-11

✓ risicoanalyse op waterkwaliteit Kansen: educatie, tegengaan hittestress, werken met thema, organisatie activiteiten, snoeiafval laten liggen

o Ken je goede voorbeelden van ergens anders? o Wie wil er wel helpen bij het maken en onderhouden?

o Wie zou de beheerder of trekker kunnen zijn? o Bezoek de plek! Kijk om je heen, ruik, voel, bedenk samen ideeën. o Wat maakt deze plek uniek? o Hoe kunnen we bijdragen aan de natuur op deze plek?

o Wat willen we op deze plek kunnen doen? o Hoe zorg je ervoor dat het voor alle aanwonenden leuk blijft? o Wat zou er in een spel- of sportkist kunnen zitten? o Hoe kan het meer circulair worden ingericht?

o Is er vergroening mogelijk? o Is er voldoende schaduw?

*WAS (Warenwetbesluit Attractie- en speeltoestellen)

Gebruik de checklist en aandachtspunten in samenhang met de thema’s hiernaast ter inspiratie voor de inrichting:

Deze staalkaart hoort bij de ontwikkelkaarten van Winterswijk

Staalkaart Speel- en

beweegroute

CHECKLIST

GESPREKSTIPS

Korte routes met eenvoudige en duidelijke routeduiding en speel- en beweegaanleidingen onderweg:

o Wil je een thema aan deze route koppelen, zo ja, welk?

✓ duidelijke routemarkering en eventuele oefeningenuitleg ✓ gericht op zelfstandigheidsbevordering ✓ duidelijke markering met kleur, picto of geleidestrook ✓ zorg dat de route in twee richtingen gelopen kan worden ✓ ook routes voor skate, rolstoel, fietsje, skelter en kinderwagen ✓ zorg voor start-, eind- en rustpunten

✓ zo min mogelijk oversteekplekken, anders zo veilig mogelijk en markeren

Kenmerken:

0-12

✓ zorg voor vrij liggende voetgangerspaden of routes langs wegen met gescheiden verkeer ✓ maak gebruik van bestaande elementen (bankjes, etc.)

o Waar zitten de gevaarlijke punten? o Ken je goede voorbeelden van andere plekken?

o Wie wil er wel helpen bij het maken en onderhouden? o Waar ging jij vroeger skelteren of rolschaatsen? o Wie maakt gebruik en gaan gebruik maken van de route? o Op welke momenten maken veel mensen gebruik van de route? o Waar is ruimte voor een ontmoeting- , beweeg- of speelaanleiding? o Hoe kunnen bestaande elementen en de omgeving bijdragen aan de route? o Waar zitten knelpunten met rolstoel of kinderwagen?

Kansen: educatie, eet- en plukgroen, werken met thema, verjaardagsfeestjes, kunst, geocaching, maatwerk voor iemand met beperking

Gebruik de checklist en aandachtspunten in samenhang met de thema’s hiernaast ter inspiratie voor de inrichting:

Deze staalkaart hoort bij de ontwikkelkaarten van Winterswijk

Staalkaart Groen

CHECKLIST

GESPREKSTIPS

Groene omgeving in het straatbeeld:

o Wat willen we dat de groene omgeving uitstraalt?

✓ tegelwippen waar het kan ✓ elk hof, plantsoen of veldje komt hiervoor in aanmerking ✓ houd ruimte voor een buurtactiviteit of tijdelijke inrichting zoals een moestuintje ✓ denk aan schaduw en luwte door het plaatsen van bomen ✓ minimaal 75% natuurlijk oppervlak, draagt bij aan klimaat en biodiversiteit ✓ groen = gebruiken en ervaren ✓ natuureducatieborden brengt belang in beeld en zorgt voor draagvlak

Kenmerken:

✓ beplanting op elkaar afstemmen om doelbewuster biodiversiteit te verhogen

o Hoe communiceer je met bewoners wat het beeld van de groene omgeving is? (bijv. niet alleen grasvelden)

o Ken je goede voorbeelden van andere plekken? o Wie wil er wel helpen bij het maken en onderhouden? o Wat zijn inheemse beplantingssoorten? o Hoe kunnen we bijdragen aan de biodiversiteit?

o Hoe kan natuur ingezet worden als speelwaarde? o Hoe zorg je ervoor dat het voor alle aanwonenden leuk blijft?

✓ kunnen ook paadjes door de natuur, volkstuinen en heemtuinen zijn

0-99

✓ soorten beplanting kiezen die water lang vasthouden (bijv. eikenbomen) Kansen: eet- en plukgroen, insectenhotel, hittestress tegengaan, circulair werken

Gebruik de checklist en aandachtspunten in samenhang met de thema’s hiernaast ter inspiratie voor de inrichting:

Deze staalkaart hoort bij de ontwikkelkaarten van Winterswijk

Staalkaart Inclusiviteit

CHECKLIST

GESPREKSTIPS

Inclusiviteit in het straatbeeld:

o Welke beperkingen worden er ervaren in de buitenruimte?

✓ zorg dat een route egaal is met een duidelijke routemarkering, oriëntatiepunten en rustpunten ✓ gericht op zelfstandigheidsbevordering

o Ken je goede voorbeelden van andere plekken?

✓ maak variatie mogelijk voor de afwisseling door te spelen met lage hoogteverschillen en type verhardingen

o Waar is ruimte voor een ontmoeting- , beweeg- of speelaanleiding?

✓ zo min mogelijk oversteekplekken, anders zo veilig mogelijk en markeren ✓ gebruik de regel 100% welkom, 70% toegankelijk en 50% bespeelbaar bij het inrichten van plekken ✓ daag zintuigen uit door kleur, geur en materiaalverschil toe te passen

Kenmerken:

0-99

o Waar zitten de gevaarlijke punten?

o Hoe kunnen bestaande elementen en de omgeving bijdragen aan inclusie? o Hoe kan groen worden ingezet als inclusieve speelruimte?

o Welke partijen kunnen meedenken over inclusie?

✓ pas voorzieningen toe voor verschillende type spelers (rouwer, douwer, bouwer, schouwer) ✓ focus op samen spelen en sporten door toestellen te plaatsen met actie en reactie (bijv. waterspel, etc.) Kansen: activiteiten organiseren, beweging uitdagen, ontmoeting tussen diverse doelgroepen

Gebruik de checklist en aandachtspunten in samenhang met de thema’s hiernaast ter inspiratie voor de inrichting:

Deze staalkaart hoort bij de ontwikkelkaarten van Winterswijk

Analyse situatie Snel naar: Inleiding en conclusies Data-analyse Plekken en inrichting Kinderrondgangen en jongerengesprek Bewonersbevraging Ambtelijke verkenning Aantakkend beleid Beheer

Inleiding en conclusies analyse Inleiding Een uitvoerige analyse ligt ten grondslag aan deze Visie BOSS. Zo dragen we er zorg voor dat de visie gebouwd is op wat er is (data-analyse en veldwerk) en wat de gebruikservaring en wensen zijn van bewoners (kinderrondgangen en bewonersbevraging). Door middel van ambtelijke workshops, bestudering van aantakkend beleid en overleggen als projectgroep zijn de genomen stappen in de analyse getoetst en zijn er accenten aangebracht.

Conclusies kwantiteit Gemeente Winterswijk heeft relatief veel speeltoestellen buiten staan. Het budget voor onderhoud ervan is echter krap en vervanging gebeurt incidenteel. Dit leidt tot scheefgroei, enkele plekken worden mooi opgeknapt, andere dreigen te verloederen. Het is aannemelijk dat dit bij continuering van het huidige beleid in groeiende mate leidt tot onvrede onder inwoners. Het aantal kinderen en jongeren in de gemeente neemt enigszins af. Het aantal plekken kan daarop worden aangepast. Wel moet altijd een basisvoorziening behouden blijven. Ook als de aantallen nog verder zakken, zijn er altijd plekken nodig om samen te bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. De gemeente heeft daarentegen relatief weinig sport- en ontmoetruimte ingericht voor jongeren. Om overlast te voorkomen of tegen te gaan zijn voldoende plekken nodig voor hen om te ontmoeten en te bewegen. Ook volwassenen en senioren hebben behoefte aan beweging en ontmoeting in de openbare ruimte. Ze zoeken graag groene gebieden op. Om te sporten of het maken van een ommetje. Recreatiegebieden buiten de kom en de groenblauwe ader van de Whemerbeek zijn populair. Hier ligt een kans voor betere aansluiting door middel van routes. Routes verbinden wijken en plekken binnen de wijken, waardoor samenhang ontstaat tussen verschillende plekken.

Conclusies kwaliteit Een aantal sport- en speelplekken is aantrekkelijk en uitnodigend ingericht. Veel andere plekken ogen kaal, monotoon en zijn omheind door hekwerk. Verder zijn veel plekken eenzijdig op spelen ingericht en ontbreekt het er aan aanbod voor meerdere doelgroepen en functies. Er is aandacht nodig voor een betere omgevingsinrichting, inclusieve BOSS-plekken en meer variatie in het sportaanbod. Ondanks veel groen om woonbuurten heen, zijn veel woonbuurten in Winterswijk compact gebouwd en stenig van aard. Veel plekken worden dan ook te heet voor BOSS-activiteiten. Om hittestress tegen te gaan en ter bevordering van de positieve gezondheid liggen er kansen voor vergroening van plekken en betere routes naar groene gebieden. De wens hiertoe wordt bevestigd door bewoners.

Onderzoeksmethoden Om de sterktes en zwaktes in beeld te krijgen en meer grip op de wens en ontwikkeling van de buitenruimte zijn verschillende instrumenten ingezet: 1. Data-analyse

2. Kinderrondgangen en jongerengesprek 3. Veldwerk 4. Bewonersbevraging 5. Ambtelijke workshops 6. Bestudering aantakkend beleid

Data-analyse toelichting Inleiding data-analyse

Noordwest

Noordoost

De volgende pagina’s geven de data-analyse per wijk weer. Hierbij is de wijkindeling van het CBS aangehouden. Er is gebruik gemaakt van openbare databronnen en van data die gemeente Winterswijk intern beschikbaar heeft. De klimaatgegevens die steeds op het tweede blad worden weergegeven komen uit de Klimaat Effect Atlas.

De peildatum van de kinderaantallen is 1 januari 2023. De kinderen die er nu wonen, groeien door naar jongeren. De jongeren van nu zijn dan volwassenen. Voor de verwachte aantallen per 1 januari 2033 kun je dan ook uitgaan van deze doorschuiving en dat het aantal kinderen dat geboren wordt, in grote lijnen gelijk blijft aan het huidige aantal kinderen in de jongste categorie. De ervaring leert dat deze verwachting verhuizingen meegenomen - reëel is, tenzij er grote woningrenovaties of uitbreiding van het woningaanbod plaatsvinden.

Centrum

Op de overzichtskaart hiernaast is de wijkindeling voor de analyse aangegeven. Door op de wijknaam te klikken, navigeer je hier rechtstreeks naartoe.

Zuidwest

Zuidoost

De gekleurde streepjes in de legenda’s van de kinddichtheid en de waarde van spelen en sporten geven de gemiddelden aan van heel Winterswijk, van de bewuste wijk exclusief buurten met als waarde ‘0’ en van de bewuste wijk inclusief buurten met als waarde ‘0’.

Data-analyse Noordwest Kinderaantallen

Dichtheid kinderen 0 t/m 11 jr per ha

Toelichting Noordwest In Noordwest Winterswijk wonen circa 280 kinderen van 0-5 jaar, 290 jeugdigen van 6-11 jaar en 400 jongeren van 12-18 jaar. De verwachting is dat dit aantal licht terug zal lopen, maar in enkele buurten lijkt het kinderaantal ten opzichte van het aantal jeugdigen weer wat toe te nemen. De kinddichtheid ligt over het algemeen onder het gemiddelde. In Bargerbosch is het wat hoger, maar in totaal wonen hier niet veel kinderen.

0

10

Waarde spelen per kind 0 t/m 11 jr

Voorzieningen

Ook is er variatie in voorzieningen. Een aantal van de voorzieningen is voor omliggende buurten lastig bereikbaar door bijvoorbeeld 50km/u wegen. De waarde spelen per kind en waarde sporten per jongere liggen onder het gemiddelde van Winterswijk. In buurten waar meer waarde zit ligt een grotere plek met een functie ook voor omliggende buurten. Opvallend is dat er veel meer waarde zit in spelen dan in sporten in relatie tot de aantallen in de doelgroepen. Er zijn enkele grotere plekken, maar veel plekken hebben weinig inventariswaarde.

€0

€5000

Waarde sporten per kind/jongere 6 t/m 18 jr

Waarde spelen en sporten per plek

€0

€1900

Een groot deel van de plekken had al vervangen moeten zijn. De wijkrenovatie in De Pas is nog niet verwerkt in deze gegevens. Gemiddeld vervangjaar per plek

Data-analyse Noordwest %Groen per wijk

% Grijs per wijk

Noordwest is voor Winterswijkse begrippen een behoorlijk groene wijk. Hierin zit echter het buitengebied verrekend. In de woonbuurt zelf is het minder groen. De gevoelstemperatuur loopt dan ook flink op in de zomer. In de woonbuurten zelfs tot boven de 30 graden. Voor BOSS-activiteiten is dit heet. Dit komt door de krappe opzet van de woonbuurten met veel verhardingsoppervlak.

Gevoelstemperatuur huidig

Waterdiepte bij intense neerslag (1/100 jaar)

Qua wateroverlast zijn er een paar probleemplekken. De waterproblemen hebben geen effect op de bruikbaarheid van de speelplekken. Kinderen vinden spelen met (regen)water leuk. Een keer een overstroming zorgt voor onvergetelijke speelervaringen. Bij herinrichting van BOSS-plekken liggen hier kansen tot verbetering.

Data-analyse Noordoost Dichtheid kinderen 0 t/m 11 jr per ha

Kinderaantallen

Toelichting Noordoost Het aantal kinderen en jongeren neemt de komende jaren in de meeste buurten van Noordoost af. De zuidelijke buurten van de wijk blijven echter stabiel qua aantal. In het grootste deel van de wijk zal de dichtheid van kinderen afnemen. Behalve in de buurten die nu ook al een relatief hoge dichtheid hebben.

0

10

Waarde spelen per kind 0 t/m 11 jr

Voorzieningen

Qua voorzieningen is er in Noordoost weinig voorhanden. Zeker ten opzichte van andere wijken in Winterswijk. Even buiten de kern bevindt zich een sportpark. De hoge waarde spelen per kind in het westen van de wijk is te verklaren doordat in deze buurt heel weinig kinderen wonen, maar er wel een plek met een functie voor de hele gemeente ligt. Ondanks dat er een behoorlijk aantal jongeren in de wijk woont, zijn er in Noordoost maar weinig voorzieningen voor hen te vinden. Over het algemeen is in Noordoost de vervangingssituatie redelijk op orde. Toch zijn er enkele plekken te vinden waar op korte termijn een vervangingsopgave ligt.

€0

€5000

Waarde sporten per kind/jongere 6 t/m 18 jr

Waarde spelen en sporten per plek

€0

€1900

Gemiddeld vervangjaar per plek

Data-analyse Noordoost %Groen per wijk

% Grijs per wijk

Ten opzichte van andere wijken in Winterswijk is Noordoost qua groen relatief gemiddeld. Het percentage grijs ligt iets hoger dan gemiddeld in de kern. De effecten van het desalniettemin hoge percentage grijs is goed zichtbaar in de huidige gevoelstemperatuur op een warme dag. Met name in de buurten richting het centrum en de zuidelijke wijken, zijn op zulke dagen zeer warm. Het risico op hittestress is daarmee aanzienlijk. In de wijk liggen een aantal locaties met potentiële wateroverlast bij intense neerslag. Dat is vooral zichtbaar in enkele straten.

Gevoelstemperatuur huidig

Waterdiepte bij intense neerslag (1/100 jaar)

Data-analyse Zuidoost Dichtheid kinderen 0 t/m 11 jr per ha

Kinderaantallen

Toelichting Zuidoost Het aantal kinderen blijft, in de huidige situatie, de komende jaren redelijk gelijk. Dat betekent een lichte afname van het aantal jongeren in de wijk. Het aantal kinderen per ha ligt gemiddeld lager dan in andere wijken in Winterswijk. Verspreid over de wijk liggen meerdere basisscholen, die hun eigen functie hebben binnen het netwerk van speelvoorzieningen.

0

10

Waarde spelen per kind 0 t/m 11 jr

Voorzieningen

De waarde spelen per kind verschilt per buurt behoorlijk. In de ene buurt ligt de waarde iets onder het gemiddelde, terwijl de andere buurt een aantal grote plekken herbergt, met bijbehorende hoge waarde. Tegelijkertijd liggen in diezelfde wijk op een relatief klein oppervlakte veel plekken met een beperkte waarde. De waarde sporten per kind en jongere ligt in één wijk uitzonderlijk hoog, wat te verklaren is door de skatebaan in die buurt. Met name in het oosten van de wijk ligt een aanzienlijke vervangingsopgave. Ook is er een plek met een hoge waarde, waarvan het gemiddelde vervangingsjaar op korte termijn ligt.

€0

€5000

Waarde sporten per kind/jongere 6 t/m 18 jr

Waarde spelen en sporten per plek

€0

€1900

Gemiddeld vervangjaar per plek

Data-analyse Zuidoost %Groen per wijk

% Grijs per wijk

Toelichting Zuidoost Het percentage groen in de wijk ligt relatief hoog. Dat is mede te verklaren doordat twee buurten voornamelijk bestaan uit park en/of agrarische gronden. Het percentage grijs ligt logischerwijs beneden het gemiddelde in Winterswijk. Doordat het percentage groen vooral wordt verklaard door het park en buitengebied, bieden de meeste woongebieden in de wijk vaak weinig verkoeling op een warme dag.

Gevoelstemperatuur huidig

Waterdiepte bij intense neerslag (1/100 jaar)

Qua wateroverlast zijn er een paar probleemplekken. De waterproblemen hebben geen effect op de bruikbaarheid van de speelplekken.

Data-analyse Zuidwest Dichtheid kinderen 0 t/m 11 jr per ha

Kinderaantallen

Toelichting Zuidwest Het aantal kinderen en jongeren in Zuidwest ligt lager dan in de meeste andere wijken en neemt de komende periode licht af. Ook de dichtheid van het aantal kinderen ligt lager dan gemiddeld in Winterswijk.

0

10

Waarde spelen per kind 0 t/m 11 jr

Voorzieningen

Opvallend is dat in de wijk twee middelbare scholen te vinden zijn. Verschillende barrières onderscheiden meerdere speelbuurten. Daarnaast zorgt een spoorlijn ervoor dat de wijk zuidwest gescheiden wordt van andere wijken in Winterswijk. Wanneer de twee wijken zonder plekken niet worden meegerekend, ligt de waarde van de plekken bovengemiddeld (het groene streepje) ten opzichte van de rest van Winterswijk. Deze waarde is voornamelijk vertegenwoordigd door de voorzieningen op OBS de Schakel en SV de Rozenstraat. Met uitzondering van enkele plekken is de vervangingsopgave in de wijk hoog.

€0

€5000

Waarde sporten per kind/jongere 6 t/m 18 jr

Waarde spelen en sporten per plek

€0

€1900

Gemiddeld vervangjaar per plek

Data-analyse Zuidwest %Groen per wijk

% Grijs per wijk

Toelichting Zuidwest Het percentage groen ligt onder het Winterswijks gemiddelde. Daarmee is de wijk relatief versteend. Dat komt goed naar voren op de kaart over de huidige gevoelstemperatuur. Daar zijn binnen de woonbuurten hoge temperaturen te vinden. Ook in speeltuin de Rozenstraat kan het erg heet worden. Tegelijkertijd zijn er bij intense neerslag niet al te veel grote risicogebieden te vinden.

Gevoelstemperatuur huidig

Waterdiepte bij intense neerslag (1/100 jaar)

Data-analyse Centrum Dichtheid kinderen 0 t/m 11 jr per ha

Kinderaantallen

Toelichting Centrum Het centrum van Winterswijk bestaat uit meerdere kleinere buurten waar weinig kinderen en jongeren wonen. De dichtheid ligt in de meeste buurten onder het Winterswijks gemiddelde. Ondanks dat de wijk uit meerdere verschillende buurten bestaat, zijn er weinig barrières die de wijk doorkruisen. De spoorlijn is een barrière van belang tussen het centrum en de wijk zuidwest.

0

10

Waarde spelen per kind 0 t/m 11 jr

Voorzieningen

€0

€0

Er zijn twee plekken voor sporten. De vervangingsopgave in het centrum is minder urgent dan in andere wijken.

€5000

Waarde sporten per kind/jongere 6 t/m 18 jr

Waarde spelen en sporten per plek

In het midden van de wijk zijn geen plekken. De waarde per kind ligt daardoor op 0. In andere wijken ligt de waarde per kind tegen of iets boven het gemiddelde van de gemeente aan.

€1900

Gemiddeld vervangjaar per plek

Data-analyse Centrum %Groen per wijk

% Grijs per wijk

Toelichting Centrum Het centrum is een sterk versteende wijk. Dat is te zien aan het lage percentage groen en het hoge percentage grijs in de wijk. Ook de gevoelstemperatuur op een warme dag ligt in de centrumbuurten zeer hoog. Ook is te zien dat op meerdere plekken wateroverlast kan ontstaan bij extreme neerslag.

Gevoelstemperatuur huidig

Waterdiepte bij intense neerslag (1/100 jaar)

Plekken en inrichting De Pashegge (in OBS De Bataaf Beltmolen en aanbouw) de Kolibrie

Berberislaan Jasmijnlaan Kalverstraat

Sfeer en inrichting Wat opvalt in Winterswijk zijn de contrasten tussen de plekken. Enkele, vaak geactualiseerde plekken ogen gevarieerd en aantrekkelijk, bijvoorbeeld door middel van hoogteverschil, beplanting, afwisseling in ondergronden, zonering en een veelal natuurlijke inrichting. De vernieuwde speeltuin aan de Pashegge is hier een voorbeeld van.

Ligusterlaan SV de Witstoom Hakkelerkamp

Koningsweg Kalverstraat

Een flink deel van de plekken oogt kaal en monotoon. Op deze plekken is er weinig gedaan met de omgevingsinrichting. De meeste plekken zijn omheind met hekwerk, wat een opgesloten gevoel kan geven. In de bewonersbevraging lijkt dit beeld te worden bevestigd aangezien er voor tevredenheid over de uitstraling en het onderhoud van plekken gemiddeld een 5,6 wordt gegeven. Het gemiddelde voor een veilig en fijn gevoel op de plekken is een 6,3. De toestelkeuze is grotendeels traditioneel en onderhoudsarm. Dit lijkt een belangrijke keuzefactor te zijn geweest bij de inrichting. Een nadeel hiervan is dat de plekken weinig dynamiek hebben en niet meegaan met behoefteveranderingen. Er zijn weinig samenspeeltoestellen voor kinderen met een fysieke beperking. De ‘kaalheid’ kan het voor kinderen met beperkingen in het psychische spectrum lastig maken.

Berkenstraat De Pashegge (in aanbouw) Anemoonstraat

Dahliastraat Lekstraat

Verder zijn veel plekken eenzijdig op spelen ingericht en ontbreekt het er aan aanbod voor meerdere doelgroepen en functies.

Plekken en inrichting OBS De Bataaf Jasmijnlaan en de Kolibrie

Berberislaan

Voorzieningen Veel van de trapvelden zijn op gras, waardoor ze in de winter of bij hevige regenval eigenlijk niet gebruikt kunnen worden. Bijna de helft (48,6%) van de huidige toestellen in Winterswijk bestaat uit wipveren en wippen, voetbaldoelen, schommels en duikelrekken.

SV deBeltmolen Hakkelerkamp

Berkenstraat

Ligusterlaan De Pashegge (in aanbouw)

Lekstraat

De sportplekken zouden met een meer multifunctionele inrichting ook meer kunnen betekenen in Winterswijk voor trimgroepen, bootcampclubjes, gezondheidscoaches en fysiotherapeuten. Ook aandacht voor andere sporten als, hockey, basketbal en korfbal zijn gemakkelijk te integreren in het ontwerp.

Kinderrondgang Toelichting We houden kinderrondgangen om te horen wat kinderen zelf van hun speelbuurt vinden en hoe ze deze gebruiken. Wat is een goede speelplek? Waarom? Waar mogen ze niet komen? Wat missen ze in de wijk?

De Vlier Vier leerlingen uit groep 8 van De Vlier vertellen over hun speelervaringen in de wijk. Niet allemaal wonen ze in de wijk. De kinderen vertellen ook over de buurt waar ze wonen. De kinderen komen met de auto (A), lopend (L) of met de fiets (F) naar school. Het schoolplein van de Vlier (1) en bijbehorende open groene plek, de Vliertuin, worden ook na schoolsluiting gebruikt. De kinderen zouden graag willen dat het voetbalveld beter wordt gedraineerd, een duidelijke afbakening heeft en een meer effen veld. Voor de speelplek wensen ze hogere plateaus voor de kabelbaan en een grotere glijbaan. Ze gebruiken de klimwand graag. Het speelveld (2) verderop wordt door ouders als een gevaarlijke speelplek gezien, vanwege de aangrenzende Bataafseweg waar de bal op kan belanden. Ouders geven aan hun kinderen mee om liever niet daar te voetballen. Op de kaart is met de rode lijnen aangegeven welke straten de kinderen niet zelf mogen oversteken, omdat ze door hun ouders als gevaarlijk worden gezien.

Bij Speeltuinvereniging Hakkelerkamp (4) spelen en chillen de kinderen graag. Ook bij Speeltuin De Vrees (5) wordt veel gespeeld. Hier staan leuke speeltoestellen die op andere plekken ook gewenst zijn. De overige nummers zijn andere plekken waar de kinderen aangeven te spelen.

Kinderrondgang en jongerengesprek Bataaf en Kolibrie - Het groepje bestaat uit twee meiden en vijf jongens. De kinderen komen lopend of per fiets naar school. Twee broers worden wel eens met de auto gebracht. De kinderen spelen en sporten graag op het gezamenlijke plein van de scholen. Als jongeren op het schoolplein hangen, voelen ze zich minder veilig. SV Hakkelerkamp vinden de kinderen vooral voor jongere kinderen ingericht. Ze zijn blij met de ruimte die het trapveld verderop biedt, minder blij zijn ze met de hondenpoep die er vaak ligt. De kinderen ervaren dat er genoeg plekken zijn om te voetballen, ze zouden graag een skeelerbaan, uitbreiding van de skateplek en een pumptrack of bmx-baan willen.

Gerrit Komrijcollege

Tien jongens en vijf meiden van het GKC delen en een gesprek met de buurtsportcoach hun ideeën over de openbare buitenruimte. In hun vrije tijd spreken ze graag af met vrienden en voetballen ze graag. De jongeren hebben met groene stickers aangegeven waar ze graag samen komen. Met name De Uil wordt genoemd als hangplek. Andere ontmoetingsplekken zijn de Hema, de MacDonalds en sportverenigingen FC Trias en FC Winterswijk. Recreatiegebied Het Hilgelo is ook favoriet. Minder blij (rode stickers) zijn ze met de skatebaan (te weinig uitdagend) en SV Hakkelerkamp (voor kleine kinderen). Als wensen geven de jongeren aan dat ze meer variatie in ondergronden zouden willen, zoals ook eens kunstgras bij een trapveld. Meer hangplekken met bankjes zijn gewenst, net als een parkje waar je kan ontmoeten. Qua gewenste sportfaciliteiten wordt een basketbalveld genoemd en/of het opknappen van het huidige basketbalveld bij ‘t Kreil (noot: deze speeltuinvereniging wordt verplaatst). Ook een pannakooi of Cruyffcourt zouden ze toejuichen, evenals een openbaar toegankelijk voetbalveld.

Jongereninput - extra

Onderzoek speelplekken Leerlingen van het Gerrit Komrijcollege deden voor een praktijkdag (december ‘23) onderzoek naar speelplekken in Winterswijk. Alhoewel het onderzoek losstaat van de totstandkoming van dit visiedocument, past het onderwerp er zo goed bij, dat we enkele resultaten hier weergeven.

Enkele resultaten

Alhoewel er verschillen zijn in de opvattingen van de leerlingen, zijn hier enkele punten weergegeven die meerdere leerlingen aangaven: •

Er zou een wat duidelijk onderscheid moeten komen tussen speelplekken voor tieners en speelplekken voor kleine kinderen. Nu zijn de chillplekken op speelplekken.

•

Eén groepje leerlingen geeft aan dat er niet veel chillplekken zijn (zie linksboven). Een ander groepje vindt dat er wel genoeg chillplekken zijn, maar dat sommige ervan verwaarloosd zijn. Ook dit groepje geeft de wens aan voor meer ontmoetingsplekken.

•

Veel speelplekken zien er wat rommelig uit. Ze geven aan dat meer prullenbakken wenselijk zijn.

•

Bij speelplekken een bordje neerzetten met: verboden te roken. Op veel speelplekken voor kinderen liggen peuken op de grond.

•

2x wordt park Scholtenbrug als plek genoemd waar kansen liggen. Een groep heeft zelfs al een ontwerp gemaakt, zie hiernaast.

Bewonersbevraging Wat zorgt ervoor dat je buiten problemen hebt? 3

2

1

0 Ik vind het te druk of onveilig

Ik vind het Ik kan niet of Ik kan niet of Ik kan sommige moeilijk om niet goed zien niet goed horen dingen niet samen met (iemand helpt doen maar zit anderen iets te invullen) niet in een doen rolstoel

Ik zit in een rolstoel maar kan er wel uit (met hulp)

Ik zit in een rolstoel

Ik gebruik een Dat zeg ik liever loophulpmiddel niet

Iets anders

163 inwoners hebben de enquête geheel of gedeeltelijk ingevuld. Hoewel dit aantal niet representatief is, is het voldoende om patronen te tonen. Vooral volwassenen hebben de enquête ingevuld (109 keer), maar ook senioren, jongeren en kinderen hebben hun gebruikservaringen doorgegeven. Aangezien 26 van de 109 volwassenen de enquête (ook) over hun kinderen of kleinkinderen hebben ingevuld, kunnen we stellen dat kinderen voldoende in de resultaten zijn vertegenwoordigd.

Conclusies algemeen Een flink aantal respondenten (63%) komt dagelijks buiten om te bewegen, ontmoeten, spelen of sporten en nog eens 27% doet dit enkele keren per week.

Hoeveel minuten wil je wel lopen voor een echt vet goede speelplek? 4

6% van de respondenten ervaart problemen bij het naar buiten gaan. Zo vindt iemand het onveilig omdat er te hard gereden wordt. Ook geven enkelen aan dat de buitenruimte onvoldoende is ingericht op hun visuele of lichamelijke beperking.

3

2

1

0 5 minuten

6 minuten

10 minuten

15 minuten

25 minuten

Wat zou moeten mogen en kunnen bij spelen? (max. 3 antwoorden mogelijk) 14

Het grootste deel van de kinderen gaat lopend de buurt in (57%) maar ook de fiets wordt regelmatig gebruikt om de buurt te verkennen (27%). Op de vraag aan kinderen hoever ze bereid zijn te lopen voor een echt goede speelplek, konden ze een vrij aantal kiezen tussen 1 en 25 minuten. Het merendeel is bereid 5 à 6 minuten te lopen. Als volwassenen met kinderen meegaan, dan is 80% van hen bereid om op de fiets te stappen als een echt goede plek net wat verderop in de buurt ligt (max. 3 minuten).

12 10 8 6 4 2 0 Lekker vies worden

Hutten bouwen met en in het groen

Klimmen in bomen enzo

Alleen op de Een ruzie hoort Kapotte kleren speelplek en er soms bij niet daarbuiten

Zingen, hard praten, soms gillen en schreeuwen

Af en toe een Op het speelwond schoolplein ook buiten schooltijd

Anders

Volwassenen noemen relatief vaak dat kinderen lekker vies mogen worden bij het spelen en dat ze mogen huttenbouwen en klimmen. Af en toe een speelwond daarbij oplopen is geen probleem. Een respondent merkt op dat een ruime tijdsopenstelling van speeltuinen gewenst is.

Bewonersbevraging kaartreacties Mooi startpunt voor beweegactiviteiten. Picknickbankjes zouden een goede toevoeging zijn.

Toelichting kaartblad Ruimte, makkelijk bereikbaar en centraal

Ik mis in mijn wijk een grotere speeltuin. In de Kalverstraat is wel oké, maar ik mis een grotere speeltuin, met groen en zitplekjes

Zeer mooi plek, je kunt de kinderen vrij laten lopen. Zeer schoon veel schaduw

Meer bankjes aan de fiets- en wandelroutes Plaatsen van een boom, het is hier zomers te warm om te spelen.

De inwoners van Winterswijk wijzen verschillende plekken aan waar ze tevreden over zijn. Het centrum (met name het Vrijheidspark en park Scholtenbrug) is een favoriete ontmoetplek, de sportvelden in het noordwesten, in het oosten en in Meddo zijn in trek voor sporten en ontmoeten, SV Hakkelerkamp is populair voor spelen en inwoners zoeken graag de groene zones op. Veel opmerkingen gaan over verkeersveiligheid, ervaren overlast en hittestress. Veel wensen gaan over vergroening van plekken, gevarieerder sportaanbod

Legenda reacties probleem volwassenen kinderen jongeren ontmoeten sportplek mogen niet komen opmerking speelplek bij water slecht routeverbetering sportrondje step-/skate-/fietsrondje ommetje schoolroute

Bewonersbevraging inrichtingskwaliteit Welke plek spreekt je het meeste aan?

Welke plek spreekt je het meeste aan?

Welke plek spreekt je het meeste aan?

35

30

30

30 25 20 15

10

natuurlijke beweegaan leidingen

25 20

traditionele speelplek tekening 1

25 20

15

sporttoestell en

10

5

5

0

0

15

speellands chap tekening 2

10 5 0

Conclusies inrichtingskwaliteit

1

Volwassenen (boven) en kinderen (onder) geven dezelfde voorkeur aan. Ze kiezen voor natuurlijke beweegaanleidingen boven sporttoestellen (volwassenen) en groene ontmoetplekken (volwassenen) en speelplekken (kinderen) boven stedelijke, traditionele plekken. Een landschappelijke inrichting van de speelplek heeft voor beide leeftijdscategorieën duidelijk de voorkeur boven een traditioneel ingerichte speelplek. Jongeren konden kiezen uit verschillende verharde sportvoorzieningen en natuurlijk ingerichte sportplek. Het merendeel koos voor deze laatste, zie de afbeelding rechts (1). Ook voor een ontmoetplek gaven ze van verschillende verharde en overdekte opties, de voorkeur aan de parkachtige ontmoetplek zoals op de afbeelding rechtsonder (2) weergegeven. Samenvattend zou je kunnen stellen dat een sfeervolle, landschappelijke, groene inrichting bij alle doelgroepen de voorkeur krijgt.

Welke plek lijkt je het leukst?

Welk soort inrichting spreekt je het meeste aan?

9

7

8 7 6 5 4 3 2 1 0

groene speelplek traditionele speelplek

6

5 4 3 2 1 0

traditionele speelplek tekening 1 speellandsc hap tekening 2

2

stedelijke ontmoetpl ek groene ontmoetpl ek

Bewonersbevraging BOSS Wat is voor jou de belangrijkste reden om naar buiten te gaan?

Heb je nog andere ideeën om BOSS in je eigen buurt te verbeteren?

16 14 12

“Revitaliseer de grote speeltuinen. Transformeer ze in groene speel- en beweegparken, met 'wilde' natuur en schaduwplekken. De speeltuinverenigingen kunnen dit zelf niet. Gemeente moet voortouw nemen & beheer overnemen.”

10 8 6 4 2 0 Het is noodzakelijk/nuttig

Beweging/sport

Ontspanning/rust

Ontmoeting/gezellig

Spelen/rondstruinen

Omdat het leuk is

Genieten van groen/natuur

Welke dingen zorgen ervoor dat je vaker naar buiten gaat? (max. 3 antwoorden) 18 16 14 12

10 8 6 4 2 0

“Leuke speeltuin bouwen, waar kinderen heerlijk kunnen spelen met water, zand en toestellen om te klimmen. Iets voor verschillende leeftijden. Daarnaast een bankje voor de ouders om in contact te komen met andere ouders en om met de kinderen pauze te kunnen houden.” “Natuurlijke paadjes, water, stapstenen, fonteintjes, waterpompen, zand, houten klimtoestellen.” “Meer groen aanleg, plaatsen zandbak, plaatsen voetbalkooi, speeltoestel voor oudere kids, schaduwplekken bij huidig speeltoestel en elders. uitbreiding van speelmogelijkheid bijv. bij blikbak ( verlaagde parkeerplaats) uitbreiding spelmogelijkheden of in park bij Scholtenbrug.” “Route met bewegingsopdrachten. Activiteiten organiseren om elkaar te ontmoeten” “Organiseer een buurtschapstoernooi bijvoorbeeld honkbal.” “Meer dingen voor jongeren vanaf 14.” “Meer sporttoestellen voor jong en oud. Zo wordt een ontmoetingsplek gecreëerd waar senioren en jeugd elkaar ontmoeten.

Conclusies BOSS In de gesloten en open antwoorden op deze vragen, beide gegeven door volwassenen, komen de thema’s groen & natuurlijk terug als motivator om meer naar buiten te gaan. Ook komt duidelijk terug dat BOSS zich op het snijvlak van fysiek en sociaal bevindt, niet alleen het aanbod van goede voorzieningen motiveert, ook dat wat er georganiseerd wordt. Opvallend is verder de suggesties die gedaan worden specifiek voor senioren. In de antwoorden valt de wens te lezen voor een multifunctionele buitenruimte die de verschillende doelgroepen verbindt.

“Speeltoestellen voor senioren b.v in de bestaande speeltuin (Hakkelerkamp)

Bewonersbevraging – Wensenprikker Ten behoeve van de totstandkoming van de Omgevingsvisie heeft Gemeente Winterswijk in 2023 een enquête uitgevoerd onder de naam ‘Wensenprikker’. Respondenten konden algemene, locatiegerichte of themagerichte wensen doorgeven. De resultaten met betrekking tot BOSS zijn gedeeld ten behoeve van dit visiedocument.

“Ik zou graag meer goed onderhouden speelplekken zien voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar oud. Die zijn er te weinig.” “Een betere skatebaan voor Winterswijk” “Meer sportactiviteiten” “Dat er voor jongeren plekken komen waar zij samen kunnen komen. Leuk uit kunnen gaan of misschien een plek waar voorzieningen zijn wat uitdaagt en ook ontspanning en samenkomst stimuleert.” “Graag zie ik meer ruimte voor onze jeugd, de jeugd heeft de toekomst maar op deze manier trekt de jeugd weg! t/m basisschoolleeftijd is het hier top maar daarna is er een groot gat, hierop moet geanticipeerd worden want jeugd is niet alleen lastig zoals nu vaak gezegd wordt maar als er geen ruimtes zijn om elkaar te kunnen ontmoeten en feestjes te vieren worden ze dat wel want dan zoeken ze elkaar op straat op.” “Voldoende ruimte voor ontmoeting, juist in tussen verschillende 'lagen en doelgroepen' in de samenleving, die elkaar anders niet makkelijk tegen zouden komen. “Het grootste goed is rust, natuur en saamhorigheid! Laat dat beeldmerk leidend zijn.” “Speeltuintje in de buurt met schaduwplekken”

Conclusies Wensenprikker Wat opvalt uit de wensenprikker is dat er veel aandacht wordt gevraagd voor jongeren, zowel door henzelf als door volwassenen. Jongeren missen ontmoetingsruimte en ruimte waar ze sportief uitgedaagd worden. Ook speelruimte wordt vaak genoemd; zowel meer, als betere en grotere speeltuinen. Er is een patroon te zien in wensen voor meer sport en spel in het centrum van Winterswijk. Ook voor gezonde activiteiten en beweegtoestellen in het centrum wordt meermaals een wens geuit. Opvallend is verder het flinke aantal concrete wensen met betrekking tot sportvoorzieningen in Winterswijk. Naast de wens tot meer voetbalveldjes (3x) wordt ook een pumptrack genoemd (2x), een hockeyveld (2x), een volleybalveld, een bmx-baan en een betere skatebaan (2x). Wat de inrichting betreft, valt de wens op voor groene, biodiverse en meer schaduwrijke (speel-)plekken. Tenslotte is de wens geuit om de stadsparken van Winterwijk met elkaar te verbinden.

“De hulp van de gemeente bij het onderhouden en aantrekkelijker maken van de speeltuinen. De randen inzaaien met een leuk bloemenmengsel of zonnebloemen. (…) Ik zie heel veel winstpunten. Kinderen zijn dol op bloemen, iedereen wordt er vrolijk van, het is meteen een fijnere plek om naar toe te gaan en het is natuurlijk heel goed voor de insecten, vogels enz.” “Maak van speeltuin Hakkelerkamp en het voetbalveldje een natuurlijke oase in de wijk, waar jong en oud kunnen spelen, sporten, wandelen, ontmoeten, bewegen en ontspannen. Denk aan een combinatie van park, tiny forest, kruidentuin, voedselbos, beweegtuin / fitness parcours, een veilige speelplek voor de kleinsten. “Dat de stadsparken van Winterswijk worden verbonden met elkaar en er een betere en fijnmaziger mee groen/blauwe dooradering is door de stad met in relatie tot het buiten gebied.”

Ambtelijke verkenning Ambtelijke workshops BOSS raakt aan veel beleidsthema’s. Het is dan ook van groot belang om de betreffende collega’s te betrekken in het proces. Dit hebben we gedaan door middel van workshops waarbij we respectievelijk de aandachtspunten voor de visie hebben opgehaald; een SWOT hebben gedaan; de analyse hebben getoetst en input hebben gevraagd op de thema’s die daaruit voortkwamen en op de voorgestelde spreiding. Aandachtspunten en SWOT Vergroening bij herinrichting van plekken, verbinding tussen inwoners (0-99), uitdaging en variatie van plekken kwamen als belangrijkste aandachtspunten naar voren. Uit de SWOT kwam met name dat we kansen zien om: • scholen, speeltuin- en sportverenigingen te betrekken; • (school)routes te benutten; • de mooie, groene Whemerbeekzone te benutten; • de openbare buitenruimte multifunctioneel in te richten; • natuurlijk spelen te bevorderen; • opgaven te verbinden (inclusie, groen, positieve gezondheid). Richting en thema’s Als richting hebben we vastgesteld dat we inzetten op een eerlijke spreiding van plekken, een dekkend netwerk voor alle doelgroepen, het bundelen van middelen om te komen tot kwalitatief goede, gevarieerde en uitdagende plekken aangevuld met routes. Met elkaar hebben we de verschillende thema’s verdiept die daarbij aandacht behoeven.

Deze verdieping en verdere reflectie op de voorgestelde richting zijn meegenomen in het schrijven van deze Visie op BOSS.

Aantakkend beleid Verbinding BOSS verbindt het fysieke- en het sociale domein. Het is daarom van belang om de positionering van dit stuk ten opzichte van andere beleidsdocumenten in de gemeente duidelijk te beschrijven. Daarvoor dient dit hoofdstuk. Deze Visie op BOSS maakt onder meer connecties met de volgende documenten:

Omgevingsvisie Kom Winterswijk De gemeente Winterswijk wil integraal werken aan opgaves en werkt daartoe op het moment van verschijnen van dit rapport aan de Omgevingsvisie voor de bebouwde kom. Deze Visie op BOSS dient daarom als input voor de nog op te stellen Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie wordt onder meer stilgestaan bij het onderwerp ‘gezonde leefomgeving’. Hierin gaat het over het hebben van een aantrekkelijke omgeving waarin men zich thuis voelt en waar iedereen gestimuleerd wordt om te sporten, spelen, bewegen en ontmoeten. Deze Visie op BOSS sluit hier op aan waardoor de ambities uit deze visie te zijner tijd gekoppeld kunnen worden aan de strategische doelen en pijlers uit de nog op te stellen Omgevingsvisie Kom Winterswijk. Hieronder worden enkele voorbeelden van integrale opgaven weergegeven waar de uitwerking van de Visie op BOSS aan bij kan dragen: •

Positieve gezondheid. Werk aan beschermen en bevorderen van gezondheid en faciliteer ontmoeting.

•

Inclusieve leefomgeving. Iedereen moet kunnen sporten, bewegen en elkaar ontmoeten.

•

Vergroening. Ga hittestress tegen, werk aan vergroening van versteende gebieden, goede aansluiting op groen en aan optimale natuurbeleving voor alle inwoners.

•

Circulair en duurzaam. Werk toe naar circulair gebruik van materialen en herbruikbare grondstoffen.

•

Meer ruimte voor de voetganger en de fietser. Openbare ruimte hierop inrichten met aantrekkelijke routes.

•

Buurtaanpak. Benut de potentie van buurtbewoners en betrek hen in plannen voor hun leefomgeving.

•

Integrale aanpak. Breng per wijk de opgaven in beeld en werk integraal aan de uitvoering van plannen.

•

Omgevingsvisie (in wording)

•

Groenstructuurvisie

•

Sportnota

•

Inclusie-agenda 2.0

Aantakkend beleid Groenstructuurvisie De inwoners van Winterswijk kunnen genieten van veel groen in en buiten de bebouwde kom. In de groenstructuurvisie is onder meer vastgelegd welke groengebieden en groenstructuren bepalend zijn voor het groene karakter van Winterswijk. Ook wordt in het document een uitwerking van die visie geboden, onder meer voor bewegen en spelen. De Visie op BOSS sluit aan bij de handreikingen daaruit zoals: •

Het inrichten van de openbare ruimte op een wijze die uitnodigt tot natuurlijk spelen;

•

Het beweegvriendelijker maken van de leefomgeving door middel van groen;

•

Het multifunctioneel inzetten van groen als verrijking van speel- of sportplekken, zoals voor een afscheiding, als bespeelbaar groen of om plekken aantrekkelijker te maken.

•

Het inzetten van groen voor schaduw en verkoeling van BOSS-plekken.

De Groenstructuurvisie voorziet verder in een gebiedsgerichte uitwerking met geadviseerde maatregelen ter versterking van het groene karakter. De aanwijzing van de as van BOSS-zones sluit hier in grote lijnen op aan. Vergroening en BOSS kunnen zo hand in hand uitgewerkt worden. Overig beleid Sportnota De sportnota heeft tot doel een vitale samenleving te stimuleren waarin zoveel mogelijk inwoners verantwoord bewegen, sporten en elkaar ontmoeten. BOSS draagt bij aan de volgende ambities die uit dit doet voortkomen: •

Sport- en beweegstimulering: We willen dat elke inwoner voldoende kan sporten, bewegen en elkaar daarbij kan ontmoeten. Het gaat ons naast de sporters ook om de niet sporters.

•

Sportlandschap: We maken onze voorzieningen op het gebied van sport en bewegen breed, uitdagend en toegankelijk, zodat ze in de behoeften van diverse doelgroepen voorzien. Het gaat hierbij ook om bewegen in de openbare ruimte.

Deze Visie op BOSS gaat goed samen met de ambities van Verkeer. BOSS draagt bij aan de ambities uit het Preventieakkoord Gezond en Geluk voorop in de Achterhoek door bewegen, ontmoeten, spelen en sporten optimaal te faciliteren. Het geeft mede invulling aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De Visie op BOSS haakt in op de ambitie uit de Nota Klimaatadaptatie van het tegengaan van hittestress door middel van het creëren van schaduw, ontstening en beplanting van groen. De Visie op BOSS sluit verder aan bij de Inclusieagenda 2.0, het Handboek Openbare Ruimte en het Participatiekader.

Beheer Huidige situatie onderhoud Om het huidig areaal te kunnen onderhouden is volgens de kencijfers jaarlijks circa €55.000,- nodig Voorwaarde is dan wel dat het toestelbestand niet verouderd is. Het onderhoudsbudget van de ROVA en de gemeente gezamenlijk is zo’n €71.000 op jaarbasis. Alhoewel dit voldoende is, is het gezamenlijk verschil maar liefst €123.000,- aan structurele jaarlijkse middelen voor onderhoud en vervanging. Bij continuering van dit financiële beleid kan een kantelpunt worden voorzien. Toestellen worden dan niet meer vervangen. Daardoor zullen onaantrekkelijke speelplekken ontstaan waar ad hoc toestellen verdwijnen. Beschikbare middelen moeten dan ingezet worden voor het veilig ruimen van plekken. Beheertaken Er wordt een tekort aan tijd en middelen ervaren om speelruimte voldoende aandacht te geven. Het hoogst noodzakelijke wordt zo goed als mogelijk gedaan. Er is een beheerder, maar niet echt een beleidsverantwoordelijke. Spelen wordt er als het ware bij gedaan. Huidige situatie vervanging De huidige inventariswaarde (peiljaar 2023) bedraagt bijna € 2.1 miljoen. Om dit toestelbestand te kunnen vervangen is gemiddeld bij benadering €140.000,- nodig op jaarbasis als wordt uitgegaan van de theoretische vervangingstermijn per toestel. Naast de inventaris op speelplekken staan er ook voorzieningen op 13 schoolpleinen en 6 speeltuinen.

Van de schoolpleinen zijn er 9 min of meer openbaar. Deze worden door de gemeente geïnspecteerd en de waarde van de voorzieningen op deze plekken is ruim € 1 miljoen. Ook de speeltuinen worden door de gemeente geïnspecteerd en de waarde van deze voorzieningen bedraagt bijna € 775.000,-. Er is voor vervanging van speeltoestellen op speelplekken geen structureel budget beschikbaar. Budget voor herinrichting van plekken en vervanging van toestellen komt incidenteel beschikbaar en was afgelopen jaren ongeveer € 75.000,- per jaar. Dit betekent dat er niet structureel aan uitvoering van beleid kan worden gewerkt en er scheefgroei ontstaat. Aangezien er jaarlijks zo’n €140.000 nodig is, betekent dit een tekort van zo’n €65.000,-. Structureel is het tekort zelfs €140.000,- op jaarbasis. Dit is te zien aan de speelplekken in Winterswijk; enkele plekken zijn prachtig opgeknapt terwijl er op veel andere plekken vervangingsachterstand is. Zoals in de grafiek hierboven te lezen valt, had ruim 30% van de inventariswaarde van de toestellen en speelprikkels al vervangen moeten zijn. Tot nu toe heeft levensduur verlengend onderhoud ervoor gezorgd dat toestellen veilig konden blijven staan, maar de grens zal snel bereikt worden (zie huidige situatie onderhoud).

Jaarlijks wordt een veiligheidsinspectie van de toestellen en veiligheidsondergronden gedaan. Dit is inclusief speeltuinen van speeltuinverenigingen en de openbare schoolpleinen. Op basis hiervan wordt een onderhoudsronde gedaan om de toestellen weer veilig te maken of wordt een rapportage aangeleverd bij de speeltuinverenigingen en scholen. Jaarlijks wordt ernaar gestreefd enkele plekken op te knappen. Hier volgt een participatie-, ontwerpen uitvoeringstraject samen met omwonenden. Dit vraagt veel tijd en middelen. Meldingen van bewoners worden zo goed als mogelijk opgelost. Beperkte middelen en tijd maken dit vaak lastig. Speelruimte raakt veel onderwerpen in de buitenruimte. In veel projecten, het groen, overlastmeldingen is overlegtijd nodig van de beheerder/beleidsverantwoordelijke.

Colofon Visie op BOSS Leidraad om vanuit speelruimte een integrale aanpak te ontwikkelen voor Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS) in de openbare ruimte van Winterswijk.

Auteur OBB spelmakers + ruimtedenkers I. Bergink A.R. Bonk E.G. Oost-Mulder Opdrachtgever Gemeente Winterswijk P. Blaauwehand

Alle rechten voorbehouden OBB-Ingenieurs © nov 2023. Overleg bij kopiëren even, zodat de strekking niet uit verband raakt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=5cb9960c-1b63-4e01-953d-98d2b9cd82df