CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Toelichting inclusief bijlagen

Raadsvergadering 3 november 2022, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Gewijzigd vast te stellen bestemmingsplan Honesweg 1431.303 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING .................................................................................................................................. 1

2

GEGEVENS VAN DE LOCATIE EN HET GEBRUIK DOOR FLORA EN FAUNA ..................... 2 2.1 2.2 2.3

Locatiegegevens en huidige situatie ................................................................................ 2 Verantwoording effectenstudie en verspreidingsinformatie ............................................. 4 Deskundige begeleiding ................................................................................................... 4

3

GEGEVENS ONTHEFFINGAANVRAAG KAP HOUTOPSTAND .............................................. 5

4

GROENE ONTWIKKELINGSZONE ........................................................................................... 6 4.1 4.2 4.3

5

WETTELIJK KADER GELDERS NATUURNETWERK .............................................................. 7 5.1 5.2

6

Oppervlakte ingreep ....................................................................................................... 10 Voorwaarden aantasting Gelders Natuurnetwerk .......................................................... 11 Aantasting natuurbeheertypen ....................................................................................... 11 Aantasting kernkwaliteiten .............................................................................................. 11 Compensatieopgave ....................................................................................................... 12

COMPENSERENDE MAATREGELEN .................................................................................... 14 7.1 7.2 7.3

8

Omgevingsverordening .................................................................................................... 7 Kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen GNN – gebied 10 Huppel – Beurzerbeek ......... 9

INVLOED OP GELDERS NATUURNETWERK ....................................................................... 10 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5

7

Wettelijk kader Groene Ontwikkelingszone ...................................................................... 6 Kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen gebied 10 Huppel – Beurzerbeek ..................... 6 Invloed op Groene Ontwikkelingszone ............................................................................. 6

Locatie en inrichting compensatiegebied ....................................................................... 14 Beheer en monitoring compensatiegebied ..................................................................... 15 Planning en verantwoordelijken...................................................................................... 16

SAMENVATTING...................................................................................................................... 17

15907.007

1

INLEIDING

Econsultancy heeft van Waterschap Rijn en IJssel opdracht gekregen voor het opstellen van een compensatieplan Gelders natuurnetwerk en houtopstand in het kader van de Wet natuurbescherming, ten behoeve van de voorgenomen uitbreiding van de RWZI aan de Honesweg 14 te Winterswijk. De volgende onderwerpen zullen in onderhavige rapportage worden behandeld:  hoe de te kappen houtopstand wordt gecompenseerd;  hoe verzekerd is dat de fysieke natuurcompensatie wordt uitgevoerd;  hoe monitoring van en rapportage over de uitvoering van de fysieke natuurcompensatie plaatsvinden;  hoe de natuur wordt ingericht en beheerd gedurende de ontwikkeltijd;  de locatie waar de nadelige gevolgen voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang van het Gelders natuurnetwerk plaatsvinden;  de locatie waar gecompenseerd wordt. Uit de quickscan Wet natuurbescherming, die door Econsultancy in augustus 2021 is uitgevoerd (rapportage 15907.004, versie D2), blijkt dat de planlocatie onderdeel uitmaakt van het Gelders natuurnetwerk en een houtopstand. Om negatieve gevolgen te voorkomen worden maatregelen uitgevoerd die bestaan uit het compenseren van de verloren natuurwaardes van het Gelders natuurnetwerk.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 1 van 17

2 2.1

GEGEVENS VAN DE LOCATIE EN HET GEBRUIK DOOR FLORA EN FAUNA Locatiegegevens en huidige situatie

De onderzoekslocatie (± 1,4 ha) ligt aan de Honesweg 14, circa 1,7 kilometer ten noordwesten van de kern van Winterswijk. Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van de onderzoekslocatie X = 245.790, Y = 445.160. In figuur 1 is de topografische ligging van de onderzoekslocatie weergegeven.

Figuur 1. Topografische ligging van de onderzoekslocatie.

De onderzoekslocatie bestaat grotendeels uit een relatief jonge bosschage met dichte bosranden. Het oostelijke deel van de onderzoekslocatie bestaat uit een open weiland zonder opslag. Aan de westzijde van de planlocatie ligt het huidige terrein van de waterzuivering. Aan de oostzijde grenst de planlocatie aan grasland en een woning. In figuur 2 is een luchtfoto van de onderzoekslocatie en de directe omgeving weergegeven. De figuren 3 t/m 8 geven een impressie van de onderzoekslocatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens het veldbezoek.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 2 van 17

Figuur 2. Luchtfoto onderzoekslocatie en directe omgeving.

Figuur 3. Zicht op de planlocatie vanaf het huidige RWZI-terrein.

Figuur 4. Rand van de bosschage.

Figuur 5. Hekwerk in de bosschage vormt de huidige grens van het RWZIterrein.

Figuur 6. Westelijke deel van de planlocatie.

Figuur 7. Relatief open, oostelijke deel van de bosschage.

Figuur 8. Grasland op het oostelijke deel van de planlocatie.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 3 van 17

2.2

Verantwoording effectenstudie en verspreidingsinformatie

Door Econsultancy is in augustus 2021 een quickscan Wet natuurbescherming voor de locatie opgesteld (rapport 15907.004). De quickscan is uitgevoerd aan de hand van een bureaustudie en een veldbezoek. Het veldbezoek is afgelegd op 17 augustus 2021. Tijdens dit veldbezoek is de gehele onderzoekslocatie, alsmede de omliggende percelen onderzocht. Gebiedsbescherming Met betrekking tot gebiedsbescherming is een compensatieplan benodigd die ingaat op de benodigde maatregelen met betrekking tot ontwikkelingen in gebieden met een GNN- en GO-status. Daarnaast dient de te kappen houtopstand gecompenseerd te worden. Omdat de opstand niet op dezelfde grond kan worden herbeplant dient een ontheffing aangevraagd te worden bij de provincie Gelderland. 2.3

Deskundige begeleiding

De deskundige die betrokken is bij het project, betreft een ervaren ecoloog1. Econsultancy is lid van de branchevereniging ‘Netwerk Groene Bureaus’ en werkt volgens de door het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen.

1 Alle ecologen van Econsultancy hebben op HBO, dan wel universitair niveau een opleiding genoten met als zwaartepunt (Nederlandse) ecologie en/of • Zijn als ecoloog werkzaam voor een ecologisch adviesbureau dat is aangesloten bij het netwerk Groene Bureaus en/of • Zetten zich aantoonbaar actief in op het gebied van soortenbescherming bij de daarvoor in Nederland bestaande organisaties.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 4 van 17

3

GEGEVENS ONTHEFFINGAANVRAAG KAP HOUTOPSTAND

Dit hoofdstuk bevat de gegevens die behoren bij de ontheffingsaanvraag voor de kap van een houtopstand. Type aanvraag Compensatie herplantplicht (herplanten op andere locatie). Kapmelding Er is een kapmelding gedaan door Econsultancy namens de opdrachtgever Waterschap Rijn en IJssel. De samenvatting van de kapmelding is bijgevoegd als bijlage I. Illegale of tenietgegane houtopstand Er is geen sprake van een tenietgegane of illegale houtopstand. Bos of bomenrij Er wordt een ontheffing aangevraagd voor een bos. Kadastrale gegevens locatie te kappen houtopstand Oppervlakte (in aren): 15 Gemeente: Winterswijk Sectie: I Nummer: 14949 Eigendom compensatielocatie De opdrachtgever, Waterschap Rijn en IJssel, is eigenaar van de ontwikkel- en compensatielocatie. Kadastrale gegevens compensatielocatie houtopstand Oppervlakte (in aren): 25 Gemeente: Winterswijk Sectie: I Nummer: 14949 Motivering van het verzoek In verband met de uitbreiding van de RWZI te Winterswijk zal een gedeelte van een houtopstand worden gekapt. Door de realisatie van enkele bouwwerken is herplant op de kaplocatie niet mogelijk. De herplant vindt wel op hetzelfde perceel plaats. Aangezien er sprake is van compensatie van het Gelders Natuurnetwerk zal er 2.500 m 2 nieuw bos worden gecreëerd voor de 1.500 m 2 die verloren gaat. Benodigde gegevens Kapmelding: samenvatting opgenomen in bijlage 1.

Kaartmateriaal: in bijlage 2 is een kaart met de te kappen houtopstand en de compensatielocatie weergegeven.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 5 van 17

4 4.1

GROENE ONTWIKKELINGSZONE Wettelijk kader Groene Ontwikkelingszone

Artikel 2.52 (beschermen Groene ontwikkelingszone) 1. Voor zover een bestemmingsplan van toepassing is op locaties binnen de Groene ontwikkelingszone, laat het een nieuwe activiteit of ontwikkeling alleen toe als uit onderzoek blijkt dat: de kernkwaliteiten of ontwikkelingsdoelen, genoemd in bijlage Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone, per saldo en naar rato van de ingreep worden versterkt; ende samenhang niet verloren gaat. 2. Gedeputeerde Staten stellen regels vast om de versterking uit te werken. 4.2

Kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen gebied 10 Huppel – Beurzerbeek

In onderstaande figuur zijn de kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen voor de Groene Ontwikkelingszone voor gebied 10 Huppel - Beurzerbeek weergegeven.

Figuur 9. Kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen Groene Ontwikkelingszone.

4.3

Invloed op Groene Ontwikkelingszone

Het gebied waarbinnen de compensatie plaatsvindt wat onderdeel uitmaakt van de Groene Ontwikkelingszone (zie hoofdstuk 7) is nu in gebruik als weiland. Dit weiland kan (in de toekomst) mogelijk deel uitmaken van het leefgebied van de das en de steenuil (kernkwaliteiten deelgebied 10). Dit weiland (Groene Ontwikkelingszone) wordt in de toekomst GNN. Het compensatiegebied binnen de Groene Ontwikkelingszone heeft nu een agrarische bestemming en krijgt in de toekomst de functie natuur. Door de realisatie van vochtig bos met productie met bomen, een struiklaag en een kruidlaag kan het compensatiegebied ook in de toekomst gebruikt worden als leefgebied voor de steenuil en de kerkuil. Omdat het compensatiegebied groter wordt, dan het stuk GNN wat nu verloren gaat als gevolg van de uitbreiding van de RWZI, zullen de kernkwaliteiten van het deelgebied 10 versterkt worden. Tevens biedt de voorgenomen compensatie kansen om een bijdrage te leveren aan ontwikkelingsdoelen voor de Groene Ontwikkelingszone. De voorgenomen uitbreiding levert positieve effecten op voor de ontwikkeling van bosranden en overgangen naar cultuurgronden en de ontwikkeling van biotopen voor vogels van bossen en cultuurgronden. De voorgenomen ingreep zal door de uitbreiding van bos en een overgang van bos naar grasland daarom een positief effect hebben op gebied 10.

Per saldo is sprake van een versterking en de samenhang gaat niet verloren.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 6 van 17

5 5.1

WETTELIJK KADER GELDERS NATUURNETWERK Omgevingsverordening

Bij ruimtelijke ontwikkelingen of ingrepen in het Gelders Natuurnetwerk dient men rekening te houden met de planologische bescherming hiervan. Hieronder worden de artikelen uit de Geconsolideerde Omgevingsverordening Gelderland (februari 2021) die van toepassing zijn op de voorliggende situatie weergegeven. Figuur 10 toont een overzicht van de beschermingsregels voor het Gelders Natuurnetwerk.

Figuur 10. Overzicht van alle beschermingsregels voor het Gelders natuurnetwerk (bron: Geconsolideerde Omgevingsverordening Gelderland, februari 2022).

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 7 van 17

Artikel 2.39 (bescherming kwaliteit Gelders natuurnetwerk) 1. Voor zover een bestemmingplan betrekking heeft op het Gelders natuurnetwerk wordt een nieuwe activiteit of ontwikkeling alleen toegelaten als die geen nadelige gevolgen kan hebben voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang als bedoeld in bijlage Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone. 2. Er is geen sprake van nadelige gevolgen voor de oppervlakte als die in overeenstemming met paragraaf 2.6.2 worden gecompenseerd: a. buiten het Gelders natuurnetwerk; of b. in het Gelders natuurnetwerk op gronden die op de ambitiekaart bij het Natuurbeheerplan zijn aangeduid met code N00.01. Artikel 2.45 (onderzoek kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk) 1. Bij een nieuwe activiteit of ontwikkeling in het Gelders natuurnetwerk doet de initiatiefnemer onderzoek naar de te verwachten effecten van die activiteit of ontwikkeling op de kernkwaliteiten, oppervlakte en samenhang van het Gelders natuurnetwerk. 2. Bij het onderzoek worden in ieder geval betrokken de in het gebied aanwezige: a. actuele en potentiële natuurwaarden; b. bij of krachtens de Wet natuurbescherming aangewezen beschermde soorten en soorten van nationale Rode lijsten; en c. ecologische samenhang. 3.

Voor zover de nieuwe activiteit of ontwikkeling daar effect op kan hebben, worden bij het onderzoek betrokken de in het gebied aanwezige: a. kwaliteit van lucht, water en bodem; b. mate van stilte, rust en duisternis; en c. landschappelijke, cultuurhistorische, geomorfologische en bodemkundige waarden, alsmede het reliëf. Artikel 2.48 (compensatieplan bij fysieke compensatie) 1. De initiatiefnemer onderbouwt de wijze waarop fysieke natuurcompensatie plaatsvindt in een compensatieplan. 2. Het compensatieplan geeft in ieder geval inzicht in: a. hoe verzekerd is dat de fysieke natuurcompensatie wordt uitgevoerd; b. hoe monitoring van en rapportage over de uitvoering van de fysieke natuurcompensatie plaatsvinden; c. hoe de natuur wordt ingericht en beheerd gedurende de ontwikkeltijd; d. de locatie waar de nadelige gevolgen voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang van het Gelders natuurnetwerk plaatsvinden; en e. de locatie waar gecompenseerd wordt. Artikel 2.49 (termijn uitvoering fysieke natuurcompensatie) De initiatiefnemer voert de fysieke natuurcompensatie uit: a. binnen vijf jaar na vaststelling van het bestemmingsplan waarin de activiteit is toegelaten; of b. voor het begin van de activiteit als op de locatie van de fysieke ingreep een beschermde inheemse diersoort of een soort, genoemd in de nationale Rode Lijsten, voorkomt.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 8 van 17

Artikel 2.50 (fysieke natuurcompensatie)

1. De omvang van de fysieke natuurcompensatie is gelijk aan de oppervlakte van het aangetaste areaal, vermeerderd met de volgende toeslag: a. geen toeslag bij natuur met een ontwikkeltijd van vijf jaar of minder; b. 1/3e deel van de oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd tussen vijf en 25 jaar; c. 2/3e deel van de oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd tussen 25 en 100 jaar; of d. een door Gedeputeerde Staten te bepalen oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd van meer dan 100 jaar. 2. De compensatie wordt uitgevoerd in overeenstemming met bijlage Gelijkwaardige natuurbeheertypen. 3. Voor de ontwikkeltijd per natuurbeheertype geldt de periode genoemd in bijlage Ontwikkeltijd natuurbeheertypen. 4. Planologische verankering van fysieke natuurcompensatie vindt plaats in hetzelfde of een gelijktijdig vast te stellen bestemmingsplan als waarin de wijziging van de bestemming wordt geregeld, die de aanleiding vormt voor de compensatie. 5. De uitvoering van de compensatie wordt verzekerd door het opnemen van een voorwaardelijke verplichting in het bestemmingsplan of door het stellen van een voorschrift aan de omgevingsvergunning. 5.2

Kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen GNN – gebied 10 Huppel – Beurzerbeek

Figuur 11. Kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen GNN deelgebied 10.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 9 van 17

6

INVLOED OP GELDERS NATUURNETWERK

In dit hoofdstuk vind de onderbouwing plaats voor de invloed van de ingreep op de oppervlakte, kwaliteit en de samenhang van het aan te tasten GNN-gebied, wat noodzakelijk is voor het toepassen van artikel 2.39. 6.1

Oppervlakte ingreep

De onderzoekslocatie maakt deel uit van het Gelders Natuurnetwerk. In figuur 12 is de ligging van de onderzoekslocatie ten opzichte van het Gelders Natuurnetwerk en de Groene Ontwikkelingszone weergeven. Door de voorgenomen ingreep zal een oppervlakte van 1.500 m2 van het Gelders Natuurnetwerk een andere bestemming krijgen. In figuur 12 is het plangebied (locatie nieuwbouw en compensatiegebied) weergegeven. In figuur 13 is op kaart aangegeven waar de uitbreiding van het RWZI gaat plaatsvinden.

Figuur 12. Oppervlakte plangebied.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 10 van 17

Figuur 13. Uitbreidingslocatie RWZI (bestemmingsplanwijziging is paars gearceerd). Bron: Witteveen en Bos, 2022).

6.2

Voorwaarden aantasting Gelders Natuurnetwerk

Artikel 2.39 geeft enkele mogelijkheden waardoor werkzaamheden met effecten op het GNN mogelijk zijn. Hiervoor is een toetsing van de plannen nodig aan het oppervlakte, kwaliteit en samenhang van het gebied. Indien er sprake is van een afname van oppervlakte van het Gelders Natuurnetwerk dient dit gecompenseerd te worden. Uitgangspunt is dat er per saldo geen negatieve gevolgen voor het Gelders Natuurnetwerk overblijven als gevolg van de voorgenomen plannen. 6.3

Aantasting natuurbeheertypen

Op basis van de voorgenomen ingreep zal een oppervlakte van 1.500 m 2 GNN van bestemming veranderen. Het betreft hier het natuurbeheertype N16.04 Vochtig bos met productie. Dit natuurbeheertype kent een ontwikkeltijd van 25-100 jaar. 6.4

Aantasting kernkwaliteiten

De kernkwaliteiten van deelgebied 10 Huppel-Beurzerbeek zijn weergegeven in figuur 10. De ingreep vindt plaats in een deel van het GNN met het natuurbeheertype Vochtig bos met productie. 6.4.1

Oppervlakte

Als gevolg van de voorgenomen ingreep gaat er 1.500 m 2 aan GNN verloren. Deze oppervlakte dient gecompenseerd te worden (zie hoofdstuk 6.5 en hoofdstuk 7).

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 11 van 17

6.4.2

Kwaliteit

De natuurkwaliteit van het plangebied (conform de parameters van BIJ12 voor N16.04 Vochtig bos met productie (nieuw per 01-01-2018) is matig voor de structuur en matig voor flora en fauna (bepaald op eigen waarnemingen en waarnemingen uit de NDFF). De kernkwaliteiten die zijn omschreven voor het gebied ontbreken nagenoeg volledig in het gebied. De planlocatie bevat geen bijzondere aardkundige waarden, betreft geen waardevol open gebied en maakt eveneens geen onderdeel uit van kampenlandschap of heideontginningen. Ook de bijzondere soorten das en steenuil komen niet op de planlocatie voor en worden hier in de huidige situatie niet direct verwacht. Abiotische waarden, zoals kwel of waardevolle bodemtypen, ontbreken eveneens. De belangrijkste waarde van het gebied betreft de verbindende factor tussen twee houtwallen. Daarnaast past het bosje goed in het kleinschalige landschap rond Winterswijk. In het nieuw te realiseren compensatiegebied (hoofdstuk 7) zal een grotere diversiteit aan boom- en struiksoorten worden gerealiseerd. Dit komt de kwaliteit van het gebied ten goede door een versterking van het leefgebied van de das en de steenuil. Onder ander door een verhoging van besdragende struiken, geleidelijke overgang van bos naar cultuurlandschap door een struik- en kruidlaag en een verhoogd aanbod aan schuilmogelijkheden voor vogels en zoogdieren.

Tevens biedt het compensatiegebied kansen om ontwikkelingsdoelen voor het GNN te behalen. Het compensatiegebied levert een ontwikkeling op van biotopen voor vogels van bossen en cultuurgronden en biotopen voor reptielen en amfibieën. Hiermee wordt de kwaliteit van het gebied versterkt en is er geen sprake van afname van kwaliteit als gevolg van de ingreep. 6.4.3

Samenhang

Daar waar de uitbreiding plaats zal vinden binnen het GNN zal er 1.500 m2 aan bos verloren gaan. Waar de compensatie plaats zal vinden in de Groene Ontwikkelingszone zal 2.500 m2 vochtig bos terugkomen. Dit compensatiegebied wordt gerealiseerd in hetzelfde boscomplex. De verbinding tussen de noordelijke- en zuidelijk gelegen houtwallen van het GNN zal ten noorden dezelfde breedte krijgen als in de huidige situatie en aan de zuidzijde wordt het boscomplex zelfs verbreedt (zie figuur 14) ten opzichte van de huidige situatie. Binnen de opgave voor boscompensatie kan de ruigterand bijdragen aan de Ecologische verbindingszone (EVZ) -model Kamsalamander door de strook te varieren in breedte, met een golvende rand tussen 1 en 4 meter breed (de ruigte rand wordt exact uitgewerkt in het inrichtingsplan, zodat er daadwerkelijk een golvende ruigterand ontstaat). Daarnaast dragen de takkenrillen en de rand met struikvormende soorten bij aan de EVZ. Deze uitbreiding heeft dus een positief effect op de samenhang van het gebied. De verbinding tussen de onderliggende complexen wordt versterkt als gevolg van de voorgenomen compensatie. 6.5

Compensatieopgave

De oppervlakte van het GNN wat verloren gaat zal gecompenseerd moeten worden. De omvang en inrichting van deze compensatie wordt bepaald door verschillende factoren, waaronder het natuurbeheertype van het GNN en het oppervlakte van het gebied wat van bestemming veranderd. Op basis van de ontwikkeltijd van een natuurbeheertype geldt een compensatietoeslag. De omvang van de fysieke natuurcompensatie is gelijk aan de oppervlakte van het aangetaste areaal, vermeerderd met de volgende toeslag: 1. geen toeslag bij natuur met een ontwikkeltijd van vijf jaar of minder; 2. 1/3e deel van de oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd tussen vijf en 25 jaar; 3. 2/3e deel van de oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd tussen 25 en 100 jaar; of 4. een door Gedeputeerde Staten te bepalen oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd van meer dan 100 jaar.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 12 van 17

In tabel I is in het kort weergeven welke compensatieopgave er geldt bij de voorgenomen ingreep op de planlocatie. In totaal dient 2.500 m 2 compensatienatuur gerealiseerd te worden. Tabel I.

Compensatieopgave GNN project uitbreiding RWZI

Locatie

#

Planlocatie

N16.04

Natuurbeheertype Vochtig bos met productie

Oppervlakteverlies 1.500 m2

Ontwikkelingstijd 25-100 jaar

Kwaliteitstoeslag 2/3

compensatieopgave 2.500 m2

Volgens het document ‘Gelijkwaardige natuurbeheertypen’ valt het beheertype Vochtig bos met productie onder categorie 1, wat de laagste categorie is. De compensatienatuur dient gelijkwaardig of uit een hogere categorie te zijn. Op de locatie van de fysieke ingreep binnen het GNN komen beschermde diersoorten voor. Om deze reden dient de compensatie voorafgaand aan de voorgenomen ingreep plaats te vinden.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 13 van 17

7 7.1

COMPENSERENDE MAATREGELEN Locatie en inrichting compensatiegebied

De 2.500 m2 Vochtig bos met productie wordt gecompenseerd op het graslandperceel ten oosten van de planlocatie (zie figuur 14). Het compensatiegebied wordt zo gesitueerd dat de bosschage zijn huidige waarde kan behouden. Het compensatiegebied wordt direct ten oosten van het bestaande GNN gecompenseerd.

Figuur 14. Locatie en inrichting compensatiegebied.

Verblijfplaatsen/beschutting De huidige bosschage biedt weinig beschutting aan aanwezige dieren, enkel langs de randen is een dermate dichte vegetatie aanwezig dat dieren hier kunnen schuilen. In het compensatiegebied wordt ingezet op het creëren van een ruime hoeveelheid nieuwe schuilplaatsen voor marters en muizen. Verspreid door het gebied worden vijf nestkasten voor kleine marterachtigen geplaatst op beschutte plekken om direct op de korte termijn te voorzien in verblijfplaatsen. Daarnaast worden verspreid door het gebied bulten/stapels met houtafval en maaisel neergelegd. Dergelijke bulten kunnen door muizen en marters worden gebruikt als verblijfplaats. Tot slot worden enkele takkenrillen/richels in het terrein gecreëerd, deze dienen eveneens als verbindend element richting de bestaande bosschage. Het hout wat voor deze takkenrillen wordt gebruikt komt van de te kappen bomen op de planlocatie, de takkenrillen kunnen zodoende nog niet volledig worden ingericht voordat de kap van de bomen op de planlocatie plaatsvindt. Langs de zuid- en oostzijde van het plangebied komt een ruigtestrook van 2 meter breed. Hier kan een dichte, kruidenrijke vegetatie ontwikkelen. De zaden en insecten die een dergelijke strook oplevert bieden voedsel aan muizen, waaronder ook de grote bosmuis. Muizen vormen op hun beurt ook weer een voedselbron voor kleine marterachtigen.

De kruidenrijke rand zorgt daarnaast voor een meer geleidelijke overgang van grasland naar bos.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 14 van 17

7.2

Beheer en monitoring compensatiegebied

7.2.1

N16.04 Vochtig bos met productie

Vochtig bos met productie bestaat uit loofbossen die gedomineerd worden door diverse boomsoorten zoals populier, es, esdoorn, beuk, haagbeuk, eik, iep en els. Het is een grotendeels gesloten bos met een weelderige ondergroei. Dit bostype is een productievariant van delen van het haagbeuken- en essenbos en beek- en rivierbegeleidend bos. Dit natuurbeheertype komt voor op matig nat tot matig droge, vrij voedselrijke kleiige tot zandige bodems. Door snelle groei en sterfte kan binnen afzienbare tijd een gevarieerde bosstructuur ontstaan, met veel dood hout en een weelderige struiklaag en bodemvegetatie. (BIJ12, z.d.) Aanleg en beheer De vegetatie in het vochtig bos met productie bestaat hoofdzakelijk uit soorten van relatief voedselrijke en vochtige bodems. Het graslandperceel waar de compensatienatuur wordt gerealiseerd is in grote lijnen vergelijkbaar. Aangezien er geen soorten worden aangeplant met hoge eisen aan de bodemkwaliteit en samenstelling zijn er geen maatregelen nodig voorafgaand aan de bosaanplant. Bij de aanplant van de bomen en struiken wordt geadviseerd om het gras zo kort mogelijk af te maaien. Op de plekken waar bomen en struiken worden geplant dient het gras volledig verwijderd te worden, waarna een (dunne) mulchlaag rond de geplante boom of struik wordt aangebracht. Deze mulchlaag voorkomt dat de huidige grasmat te verstikkend en concurrerend werkt.

In verband met de aanwezigheid van hazen en reeën wordt geadviseerd om gebruik te maken van plantkokers, of om de complete compensatienatuur in eerste instantie te omheinen. Om een snelle bosvorming te stimuleren zijn voor de oppervlakte van 2.500 m 2 compensatienatuur in totaal 800 autochtone bomen en struiken nodig. De aantallen per soort zijn weergegeven in tabel II. Bomen en struiken dienen bij aanplant een minimale hoogte van 80-100 cm te hebben, er kan ook gekozen worden voor het (gedeeltelijk) aanplanten van hogere bomen om een snellere bosvorming te stimuleren, dit veranderd echter niets aan de aantallen bomen/struiken zoals weergegeven in tabel II. Tabel II.

Aantal bomen/struiken per soort.

Soort Bomen Hazelaar – Corylus avellana Zomereik – Quercus robur Spaanse aak – Acer campestre Ruwe berk – Betula pendula Haagbeuk – Carpinus betulus

Aantal 90 70 70 90 70

Struiken Sleedoorn – Prunus spinosa Eenstijlige meidoorn – Crataegus monogyna Aalbes – Ribes rubrum Rode kornoelje – Cornus sanguinea Gewone vlier – Sambucus nigra Sporkehout – Frangula alnus Wilde kardinaalsmuts – Euonymus europaeus

80 80 50 50 60 60 30

Totaal

800

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 15 van 17

Monitoring Vochtig bos met productie dient elke 12 jaar gemonitord te worden op de structuurelementen door middel van een bosstructuurkartering. Daarnaast dient het natuurbeheertype elke 6 jaar gemonitord te worden op broedvogels (inventarisatie kwalificerende soorten), stikstofdepositie (opvragen stikstofdepositie) en ruimtelijke condities (GIS-analyse en veldwaarneming). De methode is vastgesteld door BIJ12 (BIJ12, z.d.). Naast deze formele monitoring dient in de eerste jaren regelmatig een monitoring van de ontwikkeling uitgevoerd te worden door een ter zake kundige. Hierbij dient gelet te worden op de ontwikkeling van de aangeplante vegetatie, zodat er eventueel maatregelen genomen kunnen worden wanneer de ontwikkeling niet naar wens verloopt. Na 2-3 jaar dient deze monitoring uitgevoerd te worden om te controleren of de bomen aanslaan en kroonvormers eventueel extra moeten worden vrijgezet. Rapportage De voortgang van de aanleg van het compensatiegebied en de eerste ontwikkelingen van dit gebied worden gerapporteerd in een logboek wat wordt bijgehouden door de ecologisch begeleider en door de ontheffinghouder opgestuurd naar de ontheffing verlener. Hiervoor kan een periode van ten minste twee jaar worden aangehouden, echter kan de ontheffing verlener andere eisen stellen. 7.3

Planning en verantwoordelijken

In het volgende gedeelte worden kort de stappen omschreven die benodigd zijn voor de realisatie. Ook worden hier de verantwoordelijke personen/instanties per onderdeel benoemd. Indienen ontheffing soorten, gebiedsbescherming en houtopstanden De ontheffing soortbescherming is eind december 2021 ingediend bij de provincie Gelderland. In de tweede helft van januari 2022 wordt deze aanvraag door de ecologisch begeleider aangevuld met de onderdelen Gelders Natuurnetwerk en houtopstanden. Inrichting compensatiegebied De opdrachtgever is verantwoordelijk voor de inrichting van het compensatiegebied. De landschappelijke inpassing is in overleg met de naastgelegen bewoners tot stand gekomen. Deze inrichting vindt idealiter op korte termijn plaats, eventueel al voor een ontheffing met de daarin vermelde randvoorwaarden verkregen is. Het compensatiegebied moet namelijk ingericht zijn voordat er werkzaamheden kunnen plaatsvinden in het Gelders natuurnetwerk. De ecologisch begeleider rapporteert de voortgang van de inrichting in een logboek. Dit logboek wordt na afronding van het project aan de ontheffingverlener verstrekt. Ontheffingverlening De provincie Gelderland is verantwoordelijk voor de ontheffingverlening. De benodigde ontheffing worden uiterlijk augustus/september 2022 verwacht.

Bomenkap GNN Na de ontheffingverlening kunnen de bomen binnen het GNN onder ecologische begeleiding worden verwijderd, volgens de voorschriften uit rapport 15907.006 versie D2. De werkzaamheden worden door de ecologisch begeleider gerapporteerd in een ecologisch logboek en na afronding van het project aan de ontheffingverlener verstrekt. Ontwikkeling, beheer en monitoring compensatiegebied De ontheffinghouder/grondeigenaar is verantwoordelijk voor de ontwikkeling, het beheer en de monitoring van het compensatiegebied.

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 16 van 17

8

SAMENVATTING

Econsultancy heeft in opdracht van Waterschap Rijn en IJssel een activiteitenplan opgesteld in het kader van de Wet natuurbescherming, ten behoeve van de voorgenomen uitbreiding van de RWZI aan de Honesweg 14 te Winterswijk. De volgende onderzoeksvragen zijn beantwoord:  Hoe wordt verzekerd dat de fysieke compensatie wordt uitgevoerd? o De te kappen houtopstand wordt gecompenseerd in het compensatiegebied voor het Gelders Natuurnetwerk. Voor de 1.500 m 2 te kappen bos wordt 2.500 m 2 nieuw bos aangelegd.  Hoe wordt verzekerd dat de fysieke compensatie wordt uitgevoerd? o Planologische verankering van de fysieke natuurcompensatie vindt plaats in hetzelfde vast te stellen bestemmingsplan als waarin de wijziging van de bestemming wordt geregeld, die de aanleiding vormt voor de compensatie.  Hoe vindt de monitoring van, en de rapportage over, de fysieke natuurcompensatie plaats? o De monitoring vindt plaats via de methode zoals omschreven door BIJ12. Daarnaast wordt de aanleg en eerste ontwikkeling door de ecologisch begeleider vastgelegd in een logboek en na afronding van het project opgestuurd aan de ontheffingverlener.  Hoe wordt de natuur ingericht en beheerd gedurende de ontwikkeltijd? o De compensatienatuur wordt ingericht als Vochtig bos met productie, natuurbeheertype N16.04.

Er wordt een variatie aan bomen en struiken aangeplant, daarnaast worden marterboxen, takkenrillen en enkele houtstapels gerealiseerd in het compensatiegebied.  Waar vinden de nadelige gevolgen van de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang van het Gelders natuurnetwerk plaats? o Nadelige gevolgen voor oppervlakte en samenhang van het Gelders natuurnetwerk vindt plaats in de groenstrook ten oosten van de RWZI.  Waar worden de nadelige gevolgen voor het Gelders natuurnetwerk gecompenseerd? o De nadelige gevolgen voor het Gelders natuurnetwerk worden gecompenseerd in het perceel dat ten oosten van de planlocatie ligt en aan het bestaande GNN grenst.

Econsultancy Doetinchem, 26 juli 2022

Rapport 15907.007 versie D5

Pagina 17 van 17

Geraadpleegde bronnen BIJ12 (z.d.). N16.04 Vochtig bos met productie. Opgehaald van https://www.bij12.nl/onderwerpen/natuur-enlandschap/index-natuur-en-landschap/natuurtypen/n16-bossen-met-productiefunctie/n16-04-vochtigbos-productie-nieuws-per-01-01-2018/. Haas, M. de (2021). Rapport quickscan Wet natuurbescherming (15907.004 versie D2) Honesweg 14 te Winterswijk. Econsultancy, rapport 15907.004, versie D2. Haas, M. de (2021). Rapport aanvullend ecologisch onderzoek (15907.006 versie D2) Honesweg 14 te Winterswijk. Econsultancy, rapport 15907.006, versie D2. Provincie Gelderland (2021, maart). Planoviewer - Geconsolideerde Omgevingsverordening Gelderland (maart 2021). Geraadpleegd op 26 juli 2022 van https://gldanders.planoview.nl/planoview/. Provincie Gelderland (z.d.). Bijlage Kernkwaliteiten Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszone. Geraadpleegd op 26 juli 2022 van https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.9925.PVOmgverordeningGCgc08/b_NL.IMRO.9925.PVOmgverordeningGC-gc08_733.pdf. Provincie Gelderland (z.d.). Natuurregels in Gelderland. Geraadpleegd op 26 juli 2022 van https://gelderland.maps.arcgis.com/apps/MapSeries/index.html?appid=38465e1d8fec467ba027024c1e3 476d1. Wet natuurbescherming (2015, 16 december). Opgehaald van: https://wetten.overheid.nl/BWBR0037552/202102-17.

Rapport 15907.007 versie D5

Bijlage 1 samenvatting kapmelding houtopstand Zie los bijgevoegde bijlage.

Rapport 15907.007 versie D5

Bijlage 2 locatie te kappen houtopstand en compensatiegebied

Rapport 15907.007 versie D5

VERKENNEND BODEMONDERZOEK HONESWEG 14 TE WINTERSWIJK

Rapportage verkennend bodemonderzoek Honesweg 14 te Winterswijk Opdrachtgever

Waterschap Rijn en IJssel Liemersweg 2 7006 GG Doetinchem

Rapportnummer Versienummer

15907.002 D1

Status

Eindrapportage

Datum

10 september 2021

Vestiging

Gelderland Fabriekstraat 19c 7005 AP Doetinchem 088 - 5001600 doetinchem@econsultancy.nl

Opsteller

De heer S. Heijink MSc

Paraaf

Kwaliteitscontrole

De heer A.P. Bregman BSc

Paraaf

Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van de Vereniging Kwaliteitsborging Bodembeheer (VKB). De VKB is een vereniging van bodemadviesen -onderzoeksbureaus en heeft als doel kwaliteitsborging en continue verbetering van de dienstverlening van haar leden op het gebied van bodembeheer. Het VKB keurmerk geeft opdrachtgevers de zekerheid dat het uitvoerend bureau werkt conform de eisen die de VKB aan haar leden stelt op het gebied van competenties en integriteit van medewerkers en het toepassen van vigerende normen en onderzoeksprotocollen. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhandboek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volgens de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit bodemonderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving. Een bodemonderzoek wordt in zijn algemeenheid echter uitgevoerd door het steekproefsgewijs bemonsteren van de bodem, waardoor het, op basis van de resultaten van een bodemonderzoek, onmogelijk is garanties af te geven ten aanzien van de milieuhygiënische bodemkwaliteit. Daarnaast betreft het bodemonderzoek een momentopname.

Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerde bodemonderzoek neemt.

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING .................................................................................................................................. 1

2

AFBAKENING ONDERZOEKSLOCATIE ................................................................................... 2

3

MILIEUHYGIËNISCH VOORONDERZOEK BODEM ................................................................. 2 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9

Geraadpleegde bronnen ................................................................................................... 2 Historisch en huidig gebruik onderzoekslocatie ............................................................... 2 Toekomstige situatie ......................................................................................................... 3 Calamiteiten ...................................................................................................................... 3 Uitgevoerd(e) bodemonderzoek(en) op de onderzoekslocatie ........................................ 3 Aangrenzende terreindelen/percelen ............................................................................... 3 Terreininspectie ................................................................................................................ 4 Informatie lokale of regionale achtergrondgehalten ......................................................... 4 Bodemopbouw en geohydrologie ..................................................................................... 4

4

CONCLUSIES MILIEUHYGIËNISCH VOORONDERZOEK BODEM (ONDERZOEKSOPZET) 5

5

VELDWERK ................................................................................................................................ 6 5.1 5.2

5.3

6

LABORATORIUMONDERZOEK ................................................................................................ 7 6.1 6.2 6.3

7

Algemeen.......................................................................................................................... 6 Grondonderzoek ............................................................................................................... 6 5.2.1 Uitvoering veldwerk ............................................................................................ 6 5.2.2 Zintuiglijke waarnemingen .................................................................................. 6 Grondwateronderzoek ...................................................................................................... 6 5.3.1 Uitvoering veldwerk ............................................................................................ 6 5.3.2 Bemonstering ..................................................................................................... 6

Uitvoering analyses .......................................................................................................... 7 Toetsingskader ................................................................................................................. 7 Resultaten grond- en grondwatermonsters ...................................................................... 9

SAMENVATTING, CONCLUSIES EN ADVIES ........................................................................ 11

BIJLAGEN: 1. 2a. 2b. 3. 4a. 4b. 4c. 5a. 5b.

- Topografische ligging van de locatie - Locatieschets - Foto's onderzoekslocatie - Boorprofielen - Analysecertificaten - Getoetste analyseresultaten Circulaire bodemsanering - Getoetste analyseresultaten Regeling bodemkwaliteit (indicatief) - Toetsingskader Circulaire bodemsanering - Toetsingskader Regeling bodemkwaliteit 15907.002

1

INLEIDING

Waterschap Rijn en IJssel heeft aan Econsultancy opdracht verleend voor het uitvoeren van een verkennend bodemonderzoek op de locatie Honesweg 14 te Winterswijk. Het bodemonderzoek is uitgevoerd in het kader van de uitbreiding van de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Het verkennend bodemonderzoek heeft tot doel met een relatief geringe onderzoeksinspanning vast te stellen of op de onderzoekslocatie een grond- en/of grondwaterverontreiniging aanwezig is, teneinde te bepalen of er milieuhygiënische belemmeringen zijn voor de nieuwbouw op de onderzoekslocatie. Het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem is verricht conform de NEN 5725:2017 "Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek". Het bodemonderzoek is uitgevoerd conform de NEN 5740+A1:2016 "Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek - Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond". Het veldwerk en de bemonstering zijn uitgevoerd onder certificaat op grond van de BRL SIKB 2000 "Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek", protocollen 2001 en 2002 en de daarin gestelde eisen. Tevens is rekening gehouden met het veldwerkprotocol (Expertisecentrum PFAS, juni 2020) voor de bemonstering van PFAS-verbindingen in grond en grondwater.

De analyseresultaten zijn getoetst aan het toetsingskader uit de Circulaire bodemsanering en aan de achtergrondwaarden voor grond uit de Regeling bodemkwaliteit (bijlage B, tabel 1). De analyseresultaten zijn aanvullend indicatief getoetst aan de normwaarden voor toepassen van grond of baggerspecie op of in de bodem uit de Regeling bodemkwaliteit (bijlage B, tabel 1). De analyseresultaten zijn tevens getoetst aan de toepassingsnormen voor het toepassen van grond en baggerspecie op landbodem boven grondwaterniveau zoals opgenomen in het “Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie”. Econsultancy is onder meer gecertificeerd voor de protocollen 2001 en 2002 van de BRL SIKB 2000. In dat kader verklaart Econsultancy geen eigenaar van de onderzoekslocatie te zijn of te worden.

Rapport 15907.002 versie D1

Pagina 1 van 11

2

AFBAKENING ONDERZOEKSLOCATIE

Het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem omvat de onderzoekslocatie en direct hieraan grenzende terreindelen binnen een afstand van 25 meter. De onderzoekslocatie (± 14.000 m²) is gelegen aan de Honesweg 14 te Winterswijk (zie bijlage 1). De onderzoekslocatie is kadastraal bekend gemeente Winterswijk, sectie I, nummers 12558 en 14949 (beiden gedeeltelijk). Volgens het Actueel Hoogtebestand Nederland bevindt het maaiveld zich op een hoogte van circa 30 m +NAP en zijn de coördinaten van het midden van de onderzoekslocatie X = 245.780, Y = 445.170.

3

MILIEUHYGIËNISCH VOORONDERZOEK BODEM

3.1

Geraadpleegde bronnen

Voorafgaand aan de uitvoering van de veldwerkzaamheden is een milieuhygiënisch vooronderzoek bodem uitgevoerd op basis van de NEN 5725. In tabel 1 zijn de in het kader van het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem geraadpleegde bronnen weergegeven. Van de locatie en de directe omgeving zijn uit verschillende informatiebronnen gegevens verzameld over het historische, huidige en toekomstige gebruik, eventuele calamiteiten, eventueel eerder uitgevoerde bodemonderzoeken, de bodemopbouw en geohydrologie, verhardingen, kabels en leidingen. Tabel 1.

Geraadpleegde bronnen Onderdeel

Bron

Historisch, huidig en toekomstig gebruik

Opdrachtgever (contactpersoon: mevrouw A. ten Have), d.d. 15 april 2021

Bouw-/milieudossier, ondergrondse tanks, calamiteiten, eerder uitgevoerd bodemonderzoek

Omgevingsdienst Achterhoek (contactpersoon: de heer R. de Ruiter), d.d. 11 augustus 2021

Locatiegegevens van internet: - historisch topografisch kaartmateriaal - basisregistratie grootschalige topografie - kadastrale gegevens - hoogtekaart - luchtfoto's - Google streetview - provinciale bodeminformatie - bodemopbouw - geo(hydro)logie - kabels en leidingen

www.topotijdreis.nl www.pdok.nl www.kadaster.nl www.ahn.nl webservices.gbo-provincies.nl/lufo/services/wms maps.google.nl www.bodemloket.nl maps.bodemdata.nl www.dinoloket.nl www.kadaster.nl/klic-wion

Terreininspectie

Uitgevoerd door Econsultancy, d.d. 24 augustus 2021

3.2

Historisch en huidig gebruik onderzoekslocatie

Uit historisch kaartmateriaal tot omstreeks 1975 blijkt dat de onderzoekslocatie zich bevond in het agrarisch gebied in het buitengebied van Winterswijk. Waarschijnlijk is het in gebruik geweest als perceel behorende bij de nog aanwezige boerderij op Ravenhorsterweg 127.

Rapport 15907.002 versie D1

Pagina 2 van 11

Omstreeks 1975 is op een klein deel van de locatie de rioolwaterzuiveringsinstallatie aangelegd. In de loop van de tijd zijn er een aantal kleine aanpassingen gedaan, maar de indeling van het terrein is niet meer veranderd. De locatie bevindt zich gedeeltelijk op het terrein van de RWZI en gedeeltelijk in het naastgelegen bos en het daaraan grenzende weiland. Uit de geraadpleegde bronnen blijkt geen aanwezigheid van ophogingen, dempingen of stortingen. Wel blijkt uit de waarnemingen in het veld dat het terrein van de RWZI ongeveer 1 meter hoger ligt dan het omliggende terrein. In bijlage 2a is de huidige situatie op een locatieschets weergegeven. Bijlage 2b bevat enkele foto's van de onderzoekslocatie. 3.3

Toekomstige situatie

De initiatiefnemer is voornemens een uitbreiding van de RWZI op (een gedeelte van) de onderzoekslocatie te realiseren. 3.4

Calamiteiten

Voor zover bij de opdrachtgever bekend hebben zich op de onderzoekslocatie in het verleden geen calamiteiten met een bodembedreigend karakter voorgedaan. Ook uit informatie van de Omgevingsdienst Achterhoek blijkt niet, dat er zich in het verleden bodembedreigende calamiteiten hebben voorgedaan. 3.5

Uitgevoerd(e) bodemonderzoek(en) op de onderzoekslocatie

Op het terrein is in 2008 een nulsituatie-bodemonderzoek uitgevoerd (CSO milfac, projectnummer 08J026, d.d. 1 augustus 2008). Hierbij werden verspreid over het gehele terrein in meer of mindere mate bijmengingen met puin waargenomen. Er zijn slechts beperkte analyses uitgevoerd op de grond, maar hierbij zijn geen verontreinigingen waargenomen. Wel is er een verhoogd gehalte ijzer aangetoond in de buurt van de ijzerchloride-tank. In het grondwater zijn matige verontreinigingen met cadmium en/of zink aangetoond. Het is niet bekend of dit toe te schrijven is aan de activiteiten op de locatie. Er wordt door CSO milfac geadviseerd om een herbemonstering uit te voeren in de peilbuizen waarin verhoogde concentraties zink en cadmium zijn gemeten. In 2017 is er een afsluitend rapport van een grondwatermonitoring bekend (Lievense CSO, projectnummer 17F027-01.R01, d.d. 15 augustus 2017). Hierbij zijn de in 2008 geplaatste peilbuizen bemonsterd en geanalyseerd door het waterschap op de parameters CZV en N-NH4. Daarnaast is er door Lievense een referentiepeilbuis geplaatst, stroomafwaarts op het RWZI-terrein. Uit de monitoring is gebleken dat voornamelijk op het noordelijk gedeelte van het terrein verhoogde gehaltes ammonium en CZV zijn gemeten. Er wordt geadviseerd binnen twee maanden opnieuw monsters te nemen en te analyseren. Het is onbekend of dit is uitgevoerd. 3.6

Aangrenzende terreindelen/percelen

In paragraaf 3.1 zijn de geraadpleegde informatiebronnen voor de omliggende terreindelen en aangrenzende percelen binnen 25 meter van de onderzoekslocatie opgenomen. In noordelijke richting grenst de onderzoekslocatie aan de Honesweg met daaraan gelegen landbouwgrond. In westelijke richting grenst de onderzoekslocatie aan het terrein van de RWZI. In zuidelijke richting grenst de locaRapport 15907.002 versie D1

Pagina 3 van 11

tie aan weilanden. Zuidoostelijk van de locatie bevindt zich het erf van de boerderij Ravenhorsterweg 127 en noordoostelijk van de locatie bevinden zich weilanden. Van de aangrenzende percelen (met uitzondering van het terrein van de RWZI, zie paragraag 3.5) zijn geen bodemonderzoeksgegevens bekend. Uit de verzamelde informatie blijkt, dat er vanuit de omliggende percelen geen grensoverschrijdende verontreinigingen zijn te verwachten. 3.7

Terreininspectie

Voorafgaand aan het bodemonderzoek is er een terreininspectie uitgevoerd. Deze is gericht op de identificatie van bronnen, die mogelijk hebben geleid of kunnen leiden tot een grond- en/of grondwaterverontreiniging. De tijdens de terreininspectie aangetroffen situatie komt overeen met de locatiegegevens, zoals deze zijn opgenomen in paragraaf 3.2. 3.8

Informatie lokale of regionale achtergrondgehalten

Volgens de bodemkwaliteitskaart regio Achterhoek (CSO, projectcode 11K054, d.d. 24 oktober 2011) bevindt de onderzoekslocatie zich in een gebied met bodemfunctieklasse ‘landbouw/natuur’. De ontgravingsklasse van de boven- en ondergrond is ‘landbouw/natuur’. 3.9

Bodemopbouw en geohydrologie

De originele bodem bestaat volgens de bodemkaart van Nederland uit een beekeerdgrond, die volgens de Stichting voor Bodemkartering voornamelijk is opgebouwd uit lemig fijn zand. De afzettingen, waarin deze bodem is ontstaan, behoren geologisch gezien tot de Formatie van Boxtel. De gemiddelde stand van het freatisch grondwater bedraagt ± 29,5 m +NAP, waardoor het grondwater zich op ± 0,5 m -mv zou bevinden. Het water van het eerste watervoerend pakket stroomt volgens de isohypsenkaart van de Dienst Grondwaterverkenning van TNO in noordwestelijke richting. Er liggen geen pompstations in de buurt van de onderzoekslocatie die van invloed zouden kunnen zijn op de grondwaterstroming ter plaatse van de onderzoekslocatie. De onderzoekslocatie ligt niet in een grondwaterbeschermings- en/of grondwaterwingebied.

Rapport 15907.002 versie D1

Pagina 4 van 11

4

CONCLUSIES MILIEUHYGIËNISCH VOORONDERZOEK BODEM (ONDERZOEKSOPZET)

Uit het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem blijkt, dat er geen sprake is van bodembelasting, anders dan een regionale of landelijke diffuse achtergrondbelasting in de grond en het grondwater. Op de locatie worden geen verontreinigende stoffen verwacht in gehalten boven de landelijk of regionaal geldende achtergrondwaarde voor grond en/of de streefwaarde voor grondwater. Dit geldt zowel voor natuurlijke achtergrondgehalten als voor "antropogene" achtergrondgehalten, waarvan de oorzaak niet eenduidig is aan te wijzen. Verspreid over de hele locatie is altijd sprake geweest van een gelijksoortig en extensief gebruik (eenduidig geringe antropogene beïnvloeding) en weinig tot geen bebouwing. De oppervlakte is groter dan 1,0 ha. Op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem is geconcludeerd dat de onderzoekslocatie onderzocht dient te worden volgens de strategie "grootschalig onverdacht" (ONV-GR). Bij onverdachte locaties luidt de onderzoekshypothese dat de bodem niet verontreinigd is. Omdat de locatie zich voor een klein gedeelte op het terrein van de RWZI bevindt wordt hiervan wel een extra bovengrondmonster geanalyseerd. De ondergrond wordt meegenomen in de overige mengmonsters. Op verzoek van de opdrachtgever worden de grondmonsters ook geanalyseerd op organochloorbestrijdingsmiddelen (OCB), arseen en chroom.

De grondwatermonsters zijn aanvullend geanalyseerd op arseen en chroom. Op basis van het “Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecies” blijkt dat vooralsnog heel Nederland (voornamelijk de bovengrond) als “verdacht” wordt aangemerkt met betrekking tot de parametergroep PFAS. Dit betekent echter niet dat alle locaties per definitie verdacht zijn op PFAS bóven de toetsnorm. Verwacht wordt, dat er verspreid over de onderzoekslocatie gelijke gehalten aan PFAS voorkomen. Uit de reeds bekende gegevens concludeert Econsultancy dat atmosferische depositie naar verwachting de enige (beperkte) bron van PFAS-verontreiniging op de locatie is. Van atmosferische depositie is bekend dat dit tot beperkt verhoogde PFAS-gehalten in bodem en water kan leiden. Op aangeven van de opdrachtgever worden zowel de boven- als ondergrond op PFAS geanalyseerd.

Rapport 15907.002 versie D1

Pagina 5 van 11

5

VELDWERK

5.1

Algemeen

Tijdens het opstellen van het boorplan is rekening gehouden met de doelstellingen en de richtlijnen, die geformuleerd zijn in de inleiding. Daarnaast is rekening gehouden met de gegevens voortvloeiend uit het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem en de ligging van kabels en leidingen. Bijlage 2a bevat de locatieschets met daarop aangegeven de situering van de boorpunten en de peilbuizen. In bijlage 3 zijn de boorprofielen opgenomen. 5.2 5.2.1

Grondonderzoek Uitvoering veldwerk

Het veldwerk is op 24 augustus 2021 uitgevoerd onder kwaliteitsverantwoordelijkheid van de heer P. Toebes en op 31 augustus 2021 afgemaakt onder kwaliteitsverantwoordelijkheid van de heer J.H.L. Vermorken en de heer M. Krijgsman. Deze medewerkers van Econsultancy staan geregistreerd als ervaren veldwerker voor het protocol 2001 van de BRL SIKB 2000 "Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek". In totaal zijn er met behulp van een edelmanboor en zuigerboor 24 boringen geplaatst; 17 boringen tot 0,5 m -mv, 4 boringen tot maximaal 2,0 m -mv en 3 boring tot maximaal 3,5 m -mv. Deze diepe boringen zijn afgewerkt als peilbuis, teneinde de milieuhygiënische kwaliteit van het grondwater te kunnen bepalen. Van het opgeboorde materiaal is een boorbeschrijving conform de NEN 5104 gemaakt en zijn er grondmonsters genomen over trajecten van ten hoogste 0,5 m, waarbij bodemlagen met verontreinigingskenmerken of een afwijkende textuur separaat bemonsterd zijn. 5.2.2

Zintuiglijke waarnemingen

De bodem bestaat voornamelijk uit zwak tot matig siltig, zeer fijn tot matig fijn zand. De bovengrond is bovendien zwak tot matig humeus. In de ondergrond zijn plaatselijk lagen sterk zandig veen aangetroffen. De ondergrond is zeer plaatselijk zwak gleyhoudend. In het opgeboorde materiaal zijn zintuiglijk geen verontreinigingen waargenomen. 5.3

Grondwateronderzoek

5.3.1

Uitvoering veldwerk

Oostelijk, noordelijk en zuidwestelijk op de locatie zijn 3 peilbuizen (filterstellingen 2,0-3,0, 1,3-2,3 en 2,5-3,5 m -mv) geplaatst. De filterstelling is bepaald op basis van de grondwaterstand, zoals deze tijdens de veldwerkzaamheden op 24 augustus 2021 is ingeschat. 5.3.2

Bemonstering

De grondwaterbemonstering is op 31 augustus 2021 uitgevoerd door de heer J.H.L. Vermorken. Deze medewerker van Econsultancy staat geregistreerd als ervaren veldwerker voor het protocol 2002 van de BRL SIKB 2000 "Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek". De bemonstering is uitgevoerd conform de NEN 5744:2011. Tabel 2 geeft een overzicht van de peilbuisgegevens en de resultaten van de veldmetingen. Rapport 15907.002 versie D1

Pagina 6 van 11

Tabel 2. Peilbuisnummer

6 6.1

Overzicht gegevens peilbuizen en veldmetingen grondwater Situering peilbuis

Filterstelling (m -mv)

Grondwaterstand (m -mv)

Elektrisch Geleidingsvermogen (µS/cm)

Troebelheid (NTU)

Zuurgraad (pH)

08

oostelijk op de locatie

2,0-3,0

1,30

480

51

6,7

11

noordelijk op de locatie

1,3-2,3

0,95

810

53

6,5

20

zuidwestelijk op de locatie

2,5-3,5

2,21

60

240

6,9

LABORATORIUMONDERZOEK Uitvoering analyses

Alle grond- en grondwatermonsters zijn aangeboden aan een laboratorium dat is erkend door de Raad voor Accreditatie en AS3000-geaccrediteerd is voor milieuhygiënisch bodemonderzoek. De grondmengmonsters en de grondwatermonsters zijn geanalyseerd op de volgende pakketten: -

standaardpakket grond: droge stof, lutum en organische stof, metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), polychloorbifenylen (PCB), polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) en minerale olie;

-

PFAS grond: droge stof, organische stof, perfluoroctaansulfonaat lineair (PFOS), perfluoroctaansulfonaat vertakt (PFOS), perfluoroctaanzuur lineair (PFOA), perfluoroctaanzuur vertakt (PFOA) en overige PFAS;

-

aanvullende parameters grond: metalen (arseen, chroom), bestrijdingsmiddelen (OCB);

-

standaardpakket (inclusief arseen en chroom) grondwater: metalen (arseen, barium, cadmium, chroom, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), vluchtige aromaten (BTEX), styreen, naftaleen, gehalogeneerde koolwaterstoffen (VOX) en minerale olie.

Tabel 4 in hoofdstuk 6.3 geeft een overzicht van de samenstelling van de grondmengmonsters (en de analyseresultaten). 6.2

Toetsingskader

De analyseresultaten zijn getoetst aan het toetsingskader uit de Circulaire bodemsanering en aan de achtergrondwaarden voor grond uit de Regeling bodemkwaliteit (bijlage B, tabel 1). Dit toetsingskader voor de beoordeling van de gehalten en/of concentraties van verontreinigingen is gegeven in de toetsingstabel en bevat voor grond en grondwater elk drie te onderscheiden waarden met de verschillende niveaus: -

achtergrondwaarde: deze waarde ("AW") geeft de gehalten aan zoals die op dit moment voorkomen in de bodem van natuur- en landbouwgronden, waarvoor geldt dat er geen sprake is van belasting door lokale verontreinigingsbronnen;

Rapport 15907.002 versie D1

Pagina 7 van 11

-

-

-

streefwaarde: deze waarde ("S") geeft het milieukwaliteitsniveau aan voor grondwater, waarbij als nadelig te waarderen effecten verwaarloosbaar worden geacht; tussenwaarde: deze waarde ("T") is de helft van de som van de achtergrondwaarde (of in het geval van grondwater de streefwaarde) en de interventiewaarde. De tussenwaarde is de concentratiegrens waarboven in beginsel nader onderzoek moet worden uitgevoerd, omdat het vermoeden van ernstige bodemverontreiniging bestaat; interventiewaarde: deze waarde ("I") geeft het niveau voor verontreinigingen in grond en grondwater aan waarboven ernstige vermindering of dreigende vermindering optreedt van de functionele eigenschappen, die de bodem heeft voor mens, plant of dier. Bij gehalten en/of concentraties boven de interventiewaarde is er sprake van een sterke verontreiniging. Bij overschrijding van de interventiewaarde wordt vaak een nader onderzoek uitgevoerd om de ernst van de verontreiniging en de spoedeisendheid van de sanering te bepalen. Wanneer het boven de tussenwaarde of interventiewaarde gelegen gehalte een natuurlijke oorsprong heeft, is uitvoering van vervolgonderzoek meestal niet noodzakelijk.

In bijlage 5 is de toetsingstabel opgenomen uit de eerder genoemde circulaires. Deze bijlage bevat de achtergrondwaarden en de interventiewaarden voor een standaardbodem (10% organische stof en 25% lutum). De gemeten gehalten zijn door middel van een BoToVa-toetsing, met behulp van de door het laboratorium bepaalde waarden voor het organische stof- en lutumgehalte, omgerekend naar gehalten in een standaardbodem en vervolgens getoetst. De gebruikte analysetechnieken zijn weergegeven op de certificaten in bijlage 4a. Om de mate van verontreiniging aan te geven wordt de volgende terminologie gebruikt: Grond: - niet verontreinigd: - licht verontreinigd: - matig verontreinigd: - sterk verontreinigd:

gehalte < achtergrondwaarde en/of detectielimiet; gehalte > achtergrondwaarde en < tussenwaarde; gehalte > tussenwaarde < interventiewaarde; gehalte > interventiewaarde.

Grondwater: - niet verontreinigd: - licht verontreinigd: - matig verontreinigd: - sterk verontreinigd:

concentratie < streefwaarde en/of detectielimiet; concentratie > streefwaarde en < tussenwaarde; concentratie > tussenwaarde < interventiewaarde; concentratie > interventiewaarde.

De omgerekende gehalten naar gehalten in een standaardbodem zijn tevens indicatief getoetst aan de Regeling bodemkwaliteit. Dit opgenomen resultaat geeft een indicatie van de kwaliteit van de grond met betrekking tot grondverzet en/of (indien van toepassing) terugsaneerwaarden. Hierbij wordt grond ingedeeld in de klassen Achtergrondwaarde, Wonen, Industrie en Niet Toepasbaar. De analyseresultaten voor wat betreft PFAS in grond zijn getoetst aan de voorlopige toepassingsnormen voor het toepassen van grond en baggerspecie op de landbodem boven grondwaterniveau, zoals opgenomen in het “Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecies”. De toepassingsnormen voor wat betreft de parameter PFAS zijn in tabel 3 weergegeven.

Rapport 15907.002 versie D1

Pagina 8 van 11

Tabel 3.

Toepassingsnormen voor het toepassen van grond en baggerspecie op de landbodem boven grondwaterniveau) Bodemfunctieklasse

Bodemkwaliteitsklasse

Toetsingswaarde (µg/kg d.s.)

landbouw/natuur

landbouw/natuur, wonen of industrie

PFOA = 1,9 overige PFAS = 1,4

wonen of industrie

landbouw/natuur

PFOA = 1,9 overige PFAS = 1,4

wonen of industrie

wonen of industrie

PFOA = 7 overige PFAS = 3

6.3

Resultaten grond- en grondwatermonsters

Tabel 4 geeft een overzicht van de parameters in de grond die de geldende toetsingskaders overschrijden, inclusief het resultaat van de indicatieve toetsing aan het Besluit bodemkwaliteit. Tabel 4.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=f9a4bf75-c116-49cb-9562-a81293e69e6b