Toelichting inclusief bijlagen
Tekst van het document
Honesweg 14
bestemmingsplan Honesweg 14
Inhoudsopgave
Toelichting
3
Hoofdstuk1 1.1 1.2 1.3 1.4
Inleiding Aanleiding Ligging plangebied Geldend bestemmingsplan Leeswijzer
3 3 3 4 6
Hoofdstuk2 2.1 2.2
Het plan Huidige situatie Planbeschrijving
7 7 7
Hoofdstuk3 3.1 3.2 3.3
Beleidskader Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid
12 12 14 19
Hoofdstuk4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Uitvoerbaarheid Milieuaspecten Niet gesprongen explosieven (NGE) Cultuurhistorie en archeologie Flora en fauna Verkeer Water Economische uitvoerbaarheid
21 21 29 29 30 33 34 35
Hoofdstuk5 5.1 5.2
Wijze van bestemmen Algemeen Dit bestemmingsplan
37 37 38
Hoofdstuk6 6.1 6.2 6.3
Procedure Algemeen Verslag artikel 3.1.1. Bro overleg Verslag zienswijzen
39 39 39 39
2
planstatus:vastgesteld
bestemmingsplan Honesweg 14
Toelichting Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op het perceel aan de Honesweg 14 in het buitengebied van de gemeente Winterswijk. De percelen waar het bestemmingsplan betrekking op heeft staan kadastraal bekend als gemeente Winterswijk (WTW00), Sectie I, perceel 12558 en 14949 (hierna: plangebied). Ter plaatse van het plangebied bevindt zich een rioolwaterzuiveringsinstallatie (hierna: RWZI) van het waterschap Rijn en IJssel en naastgelegen gronden die in gebruik zijn als groen en agrarisch gebied. In de strategienota 'Samen werken aan schoon water' heeft Waterschap Rijn en IJssel het streven naar schoon en gezond water in haar beheergebied vastgelegd. Een belangrijk onderdeel van deze strategie is het behalen van de doelen voor de chemische en biologische waterkwaliteit conform de Kaderrichtlijnen Water (KRW). Ook het verkennen en aanpakken van de problematiek van nieuwe, vervuilende stoffen zoals medicijnresten, is onderdeel van deze strategie. Voor het behalen van deze doelen gaat het waterschap vier RWZI's verbouwen en uitbreiden. De voorgenomen ontwikkeling heeft betrekking op de uitbreiding van de RWZI Winterswijk. Concreet voorziet de uitbreiding in de realisatie van een extra zuiveringsstap om onder andere medicijnresten uit het effluent (gezuiverd afvalwater dat de RWZI verlaat) te verwijderen. Met de uitbreiding kan de RWZI 800 m³ water extra behandelen.
Voor de uitbreiding is een ruimtebeslag van circa 1.500 m² benodigd. Deze uitbreiding vindt plaats op de ten oosten van de RWZI gelegen gronden die zijn bestemd met de bestemming 'Groen' en tot het Gelders Natuurnetwerk (GNN) behoren. Gronden die zijn aangewezen als onderdeel van het GNN mogen niet zonder meer worden aangewend ten behoeve van de uitbreiding van een bedrijf. Dit is uitsluitend toegestaan in het geval er sprake is van een groot openbaar belang en wanneer de nadelige effecten op het GNN evenredig te worden gecompenseerd middels een compensatieplan. Ter compensatie van het verwijderen van de groenbestemming wordt in voorliggend geval daarom 2.500 m² van de in het plangebied gelegen agrarische gronden herontwikkeld tot GNN aan de hand van een compensatieplan. Met dit bestemmingsplan worden deze gronden bestemd met de bestemming 'Groen'. De gemeente Winterswijk heeft op 14 december 2021 aangegeven in principe medewerking te willen verlenen aan de voorliggende ontwikkeling middels een bestemmingsplanherziening. Daarbij dient te worden aangetoond dat de uitbreiding vanuit ruimtelijk oogpunt verantwoord is. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin, waarmee wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
1.2
Ligging plangebied
Het plangebied ligt aan de Honesweg 14 in het buitengebied van de gemeente Winterswijk ten noorden van de kern van Winterswijk. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Winterswijk en de directe omgeving weergegeven. Het plangebied is hierin indicatief aangeduid met de rode ster en rode contour. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de bij dit bestemmingsplan behorende verbeelding.
planstatus:vastgesteld
3
bestemmingsplan Honesweg 14
Afbeelding 1.1: Ligging van het plangebied ten opzichte van Winterwijk en de directe omgeving (Bron: PDOK)
1.3
Geldend bestemmingsplan
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van de bestemmingsplannen "Buitengebied Winterswijk" en "facetbestemmingsplan parkeren Winterswijk". Deze bestemmingsplannen zijn respectievelijk op 27 januari 2011 en 28 juni 2018 vastgesteld door de gemeenteraad van Winterswijk. Het "facetbestemmingsplan parkeren Winterswijk" legt planologisch de parkeernormen in de gehele gemeente Winterswijk vast. Voor de duiding van het planologisch regime is het bestemmingsplan "Buitengebied Winterswijk" hoofdzakelijk van belang. In afbeelding 1.2 is een uitsnede uit het bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is met een rode omlijning weergegeven.
Afbeelding 1.2: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan "Buitengebied Winterswijk" (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
4
planstatus:vastgesteld
bestemmingsplan Honesweg 14
1.3.1
Bestemmingen en aanduidingen
Op basis van het geldend bestemmingsplan zijn de gronden binnen het plangebied voorzien van de enkelbestemmingen 'Bedrijf', 'Groen' en 'Agrarisch - Cultuurlandschap'. Tevens zijn er drie dubbelbestemmingen van kracht waarmee de archeologische waarden in het gebied worden gewaarborgd. Hierna wordt nader ingegaan op de geldende bestemmingen. Enkelbestemmingen De voor 'Agrarisch - Cultuurlandschap' aangewezen gronden zijn onder andere bestemd voor de uitoefening van (grondgebonden) agrarische bedrijven (mits binnen een bouwvlak) en het behoud, herstel en/of de ontwikkeling van landschappelijke en natuurwetenschappelijke waarden. De voor 'Bedrijf' aangewezen gronden zijn bestemd voor meerdere vormen van bedrijvigheid, waaronder een waterzuiveringsinstallatie ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van bedrijf – overige bedrijvigheid 38'. Ter plaatse bevindt zich tevens een bouwvlak waarbinnen gebouwd mag worden tot een maximum bebouwd oppervlak van 677 m2. De voor 'Groen' aangewezen gronden zijn bestemd voor houtwallen en houtsingels, groenvoorzieningen, bermen en beplanting met bijbehorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Ter plaatse mogen geen gebouwen worden gebouwd.
Dubbelbestemmingen De voor 'Waarde – Archeologische verwachting 1', 'Waarde – Archeologische verwachting 3' en 'Waarde – Archeologische verwachting 4' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische waarden in de bodem. Afhankelijk van de grootte van het bouwwerk geldt dat een aanvrager een rapport dient te overleggen, waarin de archeologische waarden van de gronden waarop de aanvraag betrekking heeft in voldoende mate zijn vastgesteld. Gebiedsaanduidingen De gronden in het plangebied zijn (al dan niet deels) verder voorzien van vier gebiedsaanduidingen: natte natuur: De gronden ter plaatse van de aanduiding 'natte natuur' zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud, het herstel en/of de ontwikkeling van natuurwetenschappelijke waarden in de vorm van natte natuur; waardevol landschap: Deze gronden zijn mede bestemd voor het beschermen en ontwikkelen van het waardevol landschap; ehs verweving: Behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, zijn deze gronden mede bestemd voor het beschermen en ontwikkelen van landschappelijke en ecologische waarden; reconstructiewetzones: ter plaatse van de aanduidingen 'reconstructiewetzone - verwevingsgebied' en 'reconstructiewetzone - extensiveringsgebied' is een intensieve veehouderij toegestaan
en zijn nadere regels en afwijkingsbevoegdheden voor intensieve veehouderijen benoemd. 1.3.2
Strijdigheid
Het huidige bestemmingsplan biedt te weinig ruimte om de gewenste uitbreiding te realiseren. De concrete wens is daarom om een aanliggend perceel met de bestemming 'Groen' om te zetten naar de bestemming 'Bedrijf'. Ter compensatie wordt een deel van de agrarische cultuurgronden omgezet naar de bestemming 'Groen'. Hiervoor is een herziening van het bestemmingsplan benodigd. Dit vanwege het feit dat de gronden die zijn aangewezen met de bestemming 'Groen' niet zonder meer mogen worden aangewend ten behoeve van bestaande bedrijfsactiviteiten. Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in het gewenste juridisch-planologisch kader op basis waarvan de voorgenomen ontwikkeling mogelijk kan worden gemaakt.
planstatus:vastgesteld
5
bestemmingsplan Honesweg 14
1.4
Leeswijzer
Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en deze toelichting. De toelichting is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 de huidige situatie en het planvoornemen beschreven. In hoofdstuk 3 wordt het plan getoetst aan het beleidskader, waarna in hoofdstuk 4 de uitvoerbaarheid van het plan wordt aangetoond aan de hand van relevante milieu- en omgevingsaspecten en de economische uitvoerbaarheid. In hoofdstuk 5 volgt de wijze van bestemmen, waarin uiteen wordt gezet hoe het plan juridisch is vertaald naar de verbeelding en de regels. Tenslotte komen in hoofdstuk 6 de resultaten van de procedure aan de orde.
6
planstatus:vastgesteld
bestemmingsplan Honesweg 14
Hoofdstuk 2 2.1
Het plan
Huidige situatie
Het plangebied ligt aan de Honesweg 14, ten noorden van de kern Winterswijk. Hierna wordt kort de functioneel ruimtelijke structuur van de omgeving en het plangebied uitgelicht. Het plangebied is gelegen in het buitengebied van de gemeente Winterswijk. De woonkern van Winterswijk ligt ten zuiden van het plangebied. De directe omgeving bestaat voornamelijk uit agrarische percelen en verspreid liggende woonpercelen. Het dichtstbijzijnde woonperceel betreft de Ravenhorsterweg 127. Deze is gelegen ten zuidoosten van het plangebied, grenzend aan het agrarische gedeelte binnen het plangebied. Ten oosten van het plangebied ligt de Wehmerbeek, een afsplitsing van de rivier de Groenlosche Slinge. Deze rivier loopt van de kern Groenlo, welke zich ten noorden van het plangebied bevindt, tot aan de kern van Winterswijk. In afbeelding 2.1 is door middel van twee luchtfoto's de huidige situatie van het plangebied weergegeven. Het plangebied is hierin met respectievelijk de rode ster en rode contour weergegeven.
Afbeelding 2.1: Luchtfoto's huidige situatie plangebied (bron: PDOK, bewerkt)
2.2
Planbeschrijving
De voorgenomen ontwikkeling heeft betrekking op de uitbreiding van de RWZI in Winterswijk. In lijn met de KRW-doelen voor het verhogen van de chemische en biologische waterkwaliteit van het effluent (gezuiverd afvalwater dat de RWZI verlaat) worden vier RWZI's uitgebreid, waaronder die in Winterswijk. De uitbreiding voorziet in de realisatie van een extra zuiveringsstap om onder andere medicijnresten uit het effluent te verwijderen. In opdracht van het waterschap is onderzocht waar het effluent (gezuiverd afvalwater dat de RWZI verlaat) maatschappelijk gezien de hoogste waarde oplevert. Daaruit is duidelijk geworden dat het effluent onmisbaar is voor de watervoerendheid van de Groenlosche Slinge. Het effluent voorkomt droogval en levert een grote bijdrage aan de ecologische kwaliteit van de beek. De beken ten oosten van Winterswijk (o.a. Ratumse beek en Willinkbeek) lijken steeds vaker droog te vallen, waardoor de Groenlosche Slinge tussen Winterswijk en Groenlo steeds belangrijker wordt voor het voortbestaan van zeldzame beekvis, zoals de serpeling en de beekprik. De beek is hier momenteel echter ongeschikt als leefgebied door de invloed van het effluent van de RWZI. Deze veroorzaakt een te hoge belasting van fosfaat en stikstof en regelmatig optredende schadelijke ammoniumpieken. Daarnaast treden zomers zuurstoftekorten op benedenstrooms van de RWZI.
Een verbetering in het watersysteem is daarom gewenst. Met de voorliggende uitbreiding wordt hierin voorzien. De gewenste uitbreiding kan niet worden gerealiseerd op het bestaande terrein, waardoor uitbreiding op
planstatus:vastgesteld
7
bestemmingsplan Honesweg 14
naastgelegen gronden noodzakelijk is. In voorliggend geval is gekozen om de uitbreiding te realiseren op de gronden die zich ten oosten van het plangebied bevinden. Deze gronden zijn aangewezen als onderdeel van het Gelders Natuurnetwerk (GNN). In de volgende paragraaf wordt beargumenteerd waarom de uitbreiding op deze locatie dient te worden gerealiseerd. De uitbreiding voorziet in de realisatie van een extra zuiveringsstap om onder andere medicijnresten uit het effluent te verwijderen, waarvoor een ruimtebeslag van circa 1.500 m² benodigd is. In afbeelding 2.2 is de te realiseren uitbreiding schematisch weergegeven. In de komende paragrafen wordt uiteengezet waarom voor de locatie binnen het GNN is gekozen en wordt ingegaan op de betreffende werkzaamheden. Ten slotte wordt ingegaan op de compensatieopgave voor het verloren deel van het GNN.
Afbeelding 2.2: Gewenste uitbreiding (Bron: Witteveen + Bos) 2.2.1
Locatiemotivatie
De voorgenomen uitbreiding voorziet in de realisatie van een extra zuiveringsstap om onder andere medicijnresten uit het effluent te verwijderen. De uitbreiding van de RWZI brengt met zich mee dat een deel van de ten oosten gelegen bosschage gekapt zal worden. De te kappen bosschage maakt deel uit van het Gelders Natuurnetwerk en mag daarom niet zonder meer worden gekapt. In voorliggend geval is beoordeeld of de huidige bedrijfsbestemming afdoende is voor de uitbreiding die benodigd is om de KRW-doelstellingen te realiseren. Op basis van een onderzoek van het Deskundigenteam Beekdallandschap naar de ecologische potentie van de Groenlosche Slinge (uitgevoerd in oktober en november 2021) is naar voren gekomen dat een uitbreiding binnen de bedrijfsbestemming niet leidt tot de beoogde effluentconcentratie die in het kader van de KRW is benodigd. De conclusie van het onderzoek komt erop neer dat de huidige bedrijfsbestemming niet voldoende ruimte biedt om extra (filter)installaties te kunnen realiseren die het fosforgehalte in het effluentwater verminderen. Een ander alternatief is om grond ten westen van de bedrijfsbestemming aan te kopen. Dit betekent ten eerste dat er meerdere percelen – te weten de drie percelen direct ten westen van de RWZI – moeten worden aangekocht. Deze percelen zijn in bezit van twee perceeleigenaren. Ten tweede zou dit betekenen dat er extra
8
planstatus:vastgesteld
bestemmingsplan Honesweg 14
transportafstanden dienen te worden afgelegd. Dit betekent meer materiaalgebruik en meer energiekosten. Ten derde zou dit een extra terreininrichting met zich meebrengen. Dit zou in ieder geval bestaan uit het aanleggen van een extra toegangspoort en andere voorzieningen. Ten vierde wordt de RWZI ook aan de westzijde omringd door delen van het GNN, waardoor ook in deze optie sprake zal zijn van aantasting van het GNN. Ten slotte zou het bedienend personeel in dit geval een grotere afstand moeten afleggen en zouden zij ook minder toezicht op de bedrijfsactiviteiten hebben. Al met al brengt de beoogde uitbreidingslocatie de volgende voordelen met zich mee: De nageschakelde zuiveringsprocessen kunnen gerealiseerd worden tussen de bestaande zuiveringsstappen en het effluentlozingspunt; Het aansluitende leidingwerk blijft kort.
Dus efficiënt materiaalgebruik en weinig energiekosten voor watertransport; Er kan aangesloten worden op de op het terrein aanwezige trafo-voorzieningen en bedrijfswaternetwerk; De voorkeurslocatie is goed bereikbaar voor het bedienend personeel vanuit het bedrijfsgebouw; De technische zuiveringsactiviteiten zijn op één aansluitende locatie gebundeld; Andere gronden (meerdere percelen) zouden allereerst moeten worden aangekocht; De voorkeurslocatie kan het beste worden aangesloten (via hekwerk) op de bestaande situatie; Natuurcompensatie vindt plaats op gronden in eigendom en daardoor in de directe nabijheid van de oorspronkelijk locatie. Gelet op bovenstaande is de beoogde locatie de beste optie om de werkzaamheden voor de uitbreiding van de RWZI uit te voeren. In de volgende paragraaf wordt nader ingegaan op de werkzaamheden. De totale ruimtebehoefte bedraagt circa 1.500 m²; de bestaande bedrijfsbestemming biedt hier onvoldoende ruimte voor. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de planologische kaders om deze 1.500 m² te realiseren binnen de bestaande groenstrook, die onderdeel uitmaakt van het GNN. Verwijderen van onderdelen van het GNN brengt een compensatieplicht met zich mee. Hier wordt in paragraaf 3.2.1 verder op ingegaan. In dit bestemmingsplan is rekening gehouden met de compensatieplicht.
Binnen het plangebied is een deel van de agrarische cultuurgronden aangewezen waar de groenzone kan worden gecompenseerd. De compensatie betreft de aanleg van een groenstrook van circa 2.500 m². In de bij dit bestemmingsplan behorende verbeelding is dit stuk grond bestemd met de bestemming 'Groen'. De uitvoering van het compensatieplan is in de bouwregels van dit bestemmingsplan opgenomen als voorwaardelijke verplichting. Hiermee wordt juridisch-planologisch geborgd dat er pas begonnen mag worden met het realiseren van de extra zuiveringsstap als uitvoering wordt gegeven aan de aanleg en instandhouding van de natuur zoals opgenomen in het compensatieplan. 2.2.2
De werkzaamheden
Het uitgangspunt van de ontwikkeling is het realiseren van een verbetering van het effluent van RWZI Winterswijk. Hiervoor worden extra zuiveringsstappen gerealiseerd, waarbij 800 m³ extra water kan worden behandeld. Overeenkomstig de samenwerkingsovereenkomst met het ministerie van IenW zal de uitbreiding voor 2024 worden gerealiseerd. De volgende technische elementen/activiteiten zullen worden gerealiseerd: Diverse bouwwerken en bedrijfsmatige installaties t.b.v. pompcapaciteit, zoals buffers en opslagtanks van chemicaliën; Gebouw (t.b.v. centrale aansturing installaties); Fundaties van bouwwerken, filteropstellingen, gebouwen; Kabels- en leidingen (persleidingen); Verhardingen en verlichting; Graafwerkzaamheden; Kappen, rooien en herplanting groenstrook; Oprichten werkterrein; Bij de uitbreiding wordt tevens rekening gehouden met het integraal meenemen van medicijnrestverwijdering. Medicijnresten en andere microverontreinigingen uit stedelijk afvalwater hebben een negatief effect op het waterleven in oppervlaktewater en beïnvloeden de bereiding van goed drinkwater uit oppervlaktewater nadelig. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) heeft binnen de ketenaanpak 'Medicijnresten tv/t Water' budget beschikbaar gesteld om o.a.
ervaring op te doen met het verbeteren van de verwijdering van organische microverontreinigingen, waaronder medicijnresten, op rioolwaterzuiveringen. De wens van de Tweede Kamer is om planstatus:vastgesteld
9
bestemmingsplan Honesweg 14
dat budget niet enkel voor onderzoek en pilots te gebruiken, maar vooral voor implementatie en uitrol van technieken die direct toepasbaar zijn in de dagelijkse zuiveringspraktijk van de bestaande rioolwaterzuiveringen. Voor de medicijnrestverwijdering is een capaciteit van twee maal de droog weer afvoer afdoende en kosteneffectief om het vereiste verwijderingsrendement (70% gidsstoffen en 50% aan biologisch effect) te behalen. De voorgestelde uitbreiding is voor wat betreft de medicijnrestverwijdering afdoende om de beoogde doelstelling te behalen. 2.2.3
Compensatieopgave
Aangezien de uitbreiding van de RWZI plaatsvindt op gronden die zijn aangewezen als GNN, dient de oppervlakte van het GNN wat verloren gaat gecompenseerd te worden aan de hand van een compensatieplan. Hiervoor is door Econsultancy een compensatieplan opgesteld, die als Bijlage 1 bij deze toelichting is opgenomen. Hieronder wordt ingegaan op de omvang van de compensatie. De omvang en inrichting van de compensatie wordt bepaald door verschillende factoren, waaronder het natuurbeheertype van het GNN en het oppervlakte van het gebied wat van bestemming veranderd. Op basis van de ontwikkeltijd van een natuurbeheertype geldt een compensatietoeslag. De omvang van de fysieke natuurcompensatie is gelijk aan de oppervlakte van het aangetaste areaal, vermeerderd met de volgende toeslag: 1. geen toeslag bij natuur met een ontwikkeltijd van vijf jaar of minder; 2. 1/3e deel van de oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd tussen vijf en 25 jaar; 3. 2/3e deel van de oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd tussen 25 en 100 jaar; of 4. een door Gedeputeerde Staten te bepalen oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd van meer dan 100 jaar. In onderstaande tabel is in het kort weergeven welke compensatieopgave er geldt bij de voorgenomen ingreep opde planlocatie. In totaal dient 2.500 m² compensatienatuur gerealiseerd te worden. Locatie
#
Plangebied
N16.04
Natuurbeheer-t Oppervlakteype verlies Vochtig bos 1.500 m² met productie
Ontwikkelings-t Kwaliteitsijd toeslag 25-100 jaar 2/3
Compensatieopgave 2.500 m²
Volgens het document ‘Gelijkwaardige natuurbeheertypen’ valt het beheertype Vochtig bos met productie onder categorie 1, wat de laagste categorie is. De compensatienatuur dient gelijkwaardig of uit een hogere categorie te zijn. Op de locatie van de fysieke ingreep binnen het GNN komen beschermde diersoorten voor. Om deze reden dient de compensatie voorafgaand aan de voorgenomen ingreep plaats te vinden. In afbeelding 2.3 is de locatie en inrichting van het compensatiegebied opgenomen.
10
planstatus:vastgesteld
bestemmingsplan Honesweg 14
Afbeelding 2.3: Locatie en inrichting compensatiegebied (Bron: Econsultancy) Het compensatiegebied is in voorliggend bestemmingsplan bestemd met de bestemming 'Groen'. De uitvoering van het compensatieplan is verder juridisch-planologisch geborgd in de regels van dit bestemmingsplan middels een voorwaardelijke verplichting. De voorwaardelijke verplichting is opgesteld conform de eisen die in de Omgevingsverordening Gelderland worden gesteld aan een voorwaardelijke verplichting voor het compenseren van het GNN. Hier wordt in paragraaf 3.2.2 nader op ingegaan.
planstatus:vastgesteld
11
bestemmingsplan Honesweg 14
Hoofdstuk 3
Beleidskader
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
3.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 3.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.
Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw.
Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 3.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen.
Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden 12
planstatus:vastgesteld
bestemmingsplan Honesweg 14
en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. 3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de 'ladder voor duurzame verstedelijking' geïntroduceerd. Op 1 oktober 2012 is de Ladder in werking getreden als motiveringsvereiste onder artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het vormt daarmee een nadere invulling van artikel 3:2 van de Awb. Het Bro bepaalt dat wanneer een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, deze moet worden getoetst aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Voordat de ladder voor duurzame verstedelijking wordt toegepast, moet een afweging plaatsvinden of het 'plan' een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' betreft. De Bro definieert het begrip 'stedelijke ontwikkeling' als volgt: “ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen”. In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd. Of er dus sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voor stedelijke ontwikkeling geldt op basis van onder andere de overzichtsuitspraak ABRvS 28 juni 2017;ECLI:NL:RVS:2017:1724 dat ontwikkeling die voorzien in een ruimtebeslag van meer dan 500 m² als stedelijke ontwikkeling dienen te worden aangemerkt. 3.1.3
Nationaal landschap
Op basis van landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten heeft het Rijk in het verleden een selectie gemaakt van twintig ‘Nationale landschappen’. Het gebied Winterswijk maakte deel uit van deze selectie vanwege de volgende kernkwaliteiten: kleinschalige openheid, groene karakter en microreliëf. Met de vaststelling van de SVIR is het landschapsbeleid losgelaten. De verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen verstedelijking en groene ruimte op regionale schaal laat het Rijk over aan de provincies. 3.1.4
Planspecifiek
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) In de strategienota 'Samen werken aan schoon water' is het streven naar schoon en gezond water in het beheergebied van Waterschap Rijn en IJssel vastgelegd. Een belangrijk onderdeel van deze strategie is het behalen van de doelen voor de chemische en biologische waterkwaliteit conform de Kaderrichtlijn Water (KRW). Om te voldoen aan de wettelijk vastgestelde waterkwaliteitsnormen, is een uitbreiding benodigd van onder andere de RWZI Winterswijk. Hiermee draagt de ontwikkeling bij aan een belang op nationaal niveau. In paragraaf 2.2.1 is reeds beargumenteerd dat de bestaande bedrijfsruimte niet voldoende ruimte biedt om de uitbreiding te realiseren. Daarnaast wordt het verloren deel van de GNN in voldoende mate gecompenseerd aan de hand van het in Bijlage 1 opgenomen compensatieplan. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling past bij de doelstellingen zoals geformuleerd in de NOVI. Ladder duurzame verstedelijking Wat betreft de “Ladder voor duurzame verstedelijking” wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij “nieuwe stedelijke ontwikkelingen” (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels gerechtelijke uitspraken geweest over deze definitie. Op voorliggende ontwikkeling is onder andere de overzichtsuitspraak ABRvS 28 juni 2017;ECLI:NL:RVS:2017:1724 van toepassing.
Bij deze uitspraak blijkt dat wanneer een bestemmingsplan voorziet in een terrein met een ruimtebeslag van meer dan 500 m² of in een gebouw met een bruto-vloeroppervlakte groter dan 500 m² er in beginsel sprake is van een stedelijke ontwikkeling en er getoetst moet worden aan de Ladder voor Duurzame verstedelijking. De in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling gaat uit van de uitbreiding van een bedrijfsbestemming met maximaal 1.500 m², waarmee geconcludeerd wordt dat er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Behoefte In de strategienota 'Samen werken aan schoon water' heeft Waterschap Rijn en IJssel het streven naar schoon en gezond water in haar beheergebied vastgelegd. Een belangrijk onderdeel van deze strategie is het behalen van de doelen voor de chemische en biologische waterkwaliteit conform de Kaderrichtlijnen Water (KRW). Ook het verkennen van en aanpakken van de problematiek van nieuwe, vervuilende stoffen zoals medicijnresten, is onderdeel van deze strategie. Voor het behalen van deze doelen gaat het waterschap vier RWZI's verbouwen en planstatus:vastgesteld
13
bestemmingsplan Honesweg 14
uitbreiden, waaronder de RWZI Winterswijk waar dit bestemmingsplan betrekking op heeft. Met de uitbreiding wordt een verbetering in het effluent (gezuiverd afvalwater dat de RWZI verlaat) beoogd en wordt tevens rekening gehouden met het integraal meenemen van medicijnrestverwijdering. Medicijnresten en andere microverontreinigingen uit stedelijk afvalwater hebben een negatief effect op het waterleven in oppervlaktewater en beïnvloeden de bereiding van goed drinkwater uit oppervlaktewater nadelig. In paragraaf 2.2.1 is reeds uitgebreid ingegaan op de redenen waarom de uitbreiding op de betreffende locatie dient plaats te vinden. Verder wordt het voornemen in paragraaf 3.3 getoetst aan de geldende beleidskaders van de gemeente Winterswijk. Al met al kan worden geconcludeerd dat: de uitbreiding noodzakelijk is voor het behalen van de doelen voor de chemische en biologische waterkwaliteit conform de Kaderrichtlijnen Water (KRW); de uitbreiding noodzakelijk is ten behoeve van de watervoerendheid van de Groenlosche Slinge; de uitbreiding noodzakelijk is voor de bereiding van schoon drinkwater; de gewenste locatie waar de uitbreiding zal plaatsvinden de meest logische en haalbare optie is.
Gelet op bovenstaande wordt geconcludeerd dat de behoefte aan de voorgenomen uitbreiding in voldoende mate wordt aangetoond en dat het plan daarmee voldoet aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Nationaal landschap De uitbreiding van de RWZI vindt plaats in het Nationaal Landschap Winterswijk. Ten behoeve van de uitbreiding wordt een bosschage van maximaal 1.500 m² verwijderd c.q. wegbestemd. De ontwikkeling doet daarmee afbreuk aan het groene karakter en dient om die reden evenredig te worden gecompenseerd, temeer omdat deze bosschage onderdeel uitmaakt van het Gelders Natuurnetwerk (GNN). Ten behoeve van de voorliggende ontwikkeling is een compensatieplan opgesteld. Het compensatieplan is opgesteld op basis van de eisen die door de provincie Gelderland worden gesteld aan compenserende maatregelen bij het verwijderen van delen van het GNN. Hier wordt in paragraaf 3.2.2 uitgebreid op ingegaan. Bij de inrichting van de groencompensatie wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de kernkwaliteit van het GNN. Zo wordt de groenstrook zo ingericht dat de verbinding tussen de houtwal ten zuiden en ten noorden van de bedrijfsbestemming behouden blijft. Hiermee blijft ook de ecologische functionaliteit van het GNN behouden.
Het uitgangspunt is om deze functionaliteit te versterken, ook gezien het feit dat de groencompensatie een groter oppervlak beslaat dan de geplande uitbreiding (2.500 m² om 1.500 m²). Voor het gehele compensatieplan wordt verwezen naar Bijlage 1 bij deze toelichting. Gelet op bovenstaande wordt geconcludeerd dat het voornemen in voldoende mate rekening houdt met de ligging in het Nationaal Landschap Winterswijk.
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Gelderland
De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland, vastgesteld op 19 december 2018 gaat over ‘Gaaf Gelderland’. ‘Gaaf’ is een woord met twee betekenissen. ‘Gaaf’ betekent ‘mooi’ en gaat over wat historisch en landschappelijk gezien heel en mooi en ongeschonden is. Het beschermen waard! Maar ‘Gaaf’ verwijst ook naar dat wat ‘cool’ en nieuw en vernieuwend is; aantrekkelijk voor nieuwe generaties. Het ontwikkelen waard! Beide kanten zijn van toepassing op Gelderland en onlosmakelijk verbonden met de Gelderlanders. Beide aspecten zijn dan ook opgenomen in de Gelderse Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie 'Gaaf Gelderland' is benoemd wat voor de provincie van waarde is en wat moet worden beschermd. Daarnaast geeft de provincie richting aan wat ze willen en ook moeten veranderen en ontwikkelen. In de visie staan de volgende begrippen centraal: gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Met gezond en veilig worden een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna gestimuleerd. Daarmee bereidt de provincie zich voor op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. Om deze doelen te bereiken moet met name aandacht worden besteed aan verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid.
Met schoon en welvarend worden een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen gestimuleerd. Daarmee bereidt de provincie zich voor op het tegengaan van schadelijke
14
planstatus:vastgesteld
bestemmingsplan Honesweg 14
uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. Om deze doelen te bereiken moet met name aandacht worden besteed aan het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. Planspecifiek Met de voorliggende ontwikkeling vindt een uitbreiding van een bestaande RWZI plaats. De uitbreiding is benodigd in het kader van het behalen van de doelstellingen zoals gesteld in Kaderrichtlijn Water (KRW) ten behoeve van schoon drinkwater. Tevens is de uitbreiding van belang voor het voortbestaan van de omliggende beken zoals de Groenlosche Slinge. De uitbreiding wordt tot slot gasloos gerealiseerd. De ontwikkeling draagt daarmee bij aan de visie zoals gesteld in de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland, namelijk een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. 3.2.2
Omgevingsverordening Gelderland
Met een ruimtelijke verordening stelt de provincie regels aan ruimtelijke plannen van gemeenten. De provincie richt zich hierbij op onderwerpen die van provinciaal belang zijn, zoals verstedelijking, natuur, nationale landschappen, water en glastuinbouw. Gemeenten krijgen op sommige terreinen meer beleidsvrijheid, terwijl ze op andere gebieden te maken krijgen met strikte provinciale richtlijnen. De regels in de verordening kunnen betrekking hebben op (delen van) het provinciale grondgebied of gebiedsgerichte thema's. Gemeenten moeten binnen een bepaalde termijn hun bestemmingsplan op deze regels afstemmen. Voor de voorliggende ontwikkeling is met name het thema 'Natuur en Landschap' van belang. Afbeelding 3.1 toont een uitsnede van de bijbehorende themakaart. Hierin zijn de uitbreiding van de RWZI en de compensatielocatie met respectievelijke de blauwe en gele omlijning visueel weergegeven. Te zien is dat de gehele RWZI wordt omsloten door gronden die zijn aangewezen als GNN. De RWZI is daarnaast gelegen binnen het Nationaal Landschap Winterswijk. De compensatiezone is ten slotte gelegen binnen een waterfunctie, zoals is aangegeven met de rode contour in afbeelding 3.2.
Afbeelding 3.1: Uitsnede themakaart 'Natuur'(Bron: Omgevingsverordening Gelderland, februari 2022)
planstatus:vastgesteld
15
bestemmingsplan Honesweg 14
Afbeelding 3.2: Ligging compensatiezone binnen 'functies van water' (Bron: Omgevingsverordening Gelderland, februari 2022) Wat betreft de ligging van het compensatiegebied binnen de functies van water wordt opgemerkt dat dit deelgebied in de Omgevingsverordening is opgenomen ter bescherming van de drinkwaterwinning. Functies die de drinkwaterwinning aantasten zijn in dergelijke gebieden niet toegestaan. In voorliggend geval wordt hier een groenstrook gerealiseerd ten behoeve van de compensatie van het verloren deel van het GNN. Functies als natuur en bosbouw betreffen harmoniërende functies, dat wil zeggen: functies die goed samen gaan met de drinkwaterwinning. Het compenseren van het GNN binnen de 'functies van water' is daarmee mogelijk en vormt geen belemmering voor de instandhoudingsdoelstelling van het watersysteem. 3.2.2.1 Beschermingsregime GNN Zoals reeds is gebleken, ligt de beoogde uitbreiding binnen het GNN. De beoogde compensatie ligt daarnaast binnen het GO. In deze paragraaf wordt de ontwikkeling getoetst aan het beschermingsregime zoals opgenomen in de Omgevingsverordening van de provincie Gelderland. Artikel 2.39 (bescherming kwaliteit Gelders natuurnetwerk) 1.
Voor zover een bestemmingplan van toepassing is op het Gelders natuurnetwerk wordt een nieuwe activiteit of ontwikkeling alleen toegelaten als die geen nadelige gevolgen kan hebben voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang als bedoeld in bijlage Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone. 2. Er is geen sprake van nadelige gevolgen voor de oppervlakte als die in overeenstemming met paragraaf 2.6.2 worden gecompenseerd: a. buiten het Gelders natuurnetwerk; of b. in het Gelders natuurnetwerk op gronden die op de ambitiekaart bij het Natuurbeheerplan zijn aangeduid met code N00.01. Artikel 2.39 vormt de hoofdregel voor ontwikkelingen binnen het GNN. Deze kan alleen worden toegepast als geen nadelige gevolgen optreden voor de kernkwaliteiten en samenhang en daarnaast de oppervlakte in overeenstemming met paragraaf 2.6.2 wordt gecompenseerd. Zoals uit paragraaf 2.2.3 is gebleken, wordt de oppervlakte in voldoende mate gecompenseerd. In het compensatieplan uit Bijlage 1 wordt het effect van de ontwikkeling op de kernkwaliteiten en samenhang getoetst. Hieronder wordt het effect van de ontwikkeling op de kwaliteit en samenhang van het GNN beschreven. 16
planstatus:vastgesteld
bestemmingsplan Honesweg 14
Kwaliteit De natuurkwaliteit van het plangebied (conform de parameters van BIJ12 voor N16.04 Vochtig bos met productie (nieuw per 01-01-2018)) is matig voor de structuur en matig voor flora en fauna (bepaald op eigen waarnemingen en waarnemingen uit de NDFF). De kernkwaliteiten die zijn omschreven voor het gebied ontbreken nagenoeg volledig in het gebied. De planlocatie bevat geen bijzondere aardkundige waarden, betreft geen waardevol open gebied en maakt eveneens geen onderdeel uit van kampenlandschap of heideontginningen. Ook de bijzondere soorten das en steenuil komen niet op de planlocatie voor en worden hier in de huidige situatie niet direct verwacht. Abiotische waarden, zoals kwel of waardevolle bodemtypen, ontbreken eveneens. De belangrijkste waarde van het gebied betreft de verbindende factor tussen twee houtwallen. Daarnaast past het bosje goed in het kleinschalige landschap rond Winterswijk. In het nieuw te realiseren compensatiegebied zal een grotere diversiteit aan boom- en struiksoorten worden gerealiseerd. Dit komt de kwaliteit van het gebied ten goede door een versterking van het leefgebied van de das en de steenuil. Onder ander door een verhoging van besdragende struiken, geleidelijke overgang van bos naar cultuurlandschap door een struik- en kruidlaag en een verhoogd aanbod aan schuilmogelijkheden voor vogels en zoogdieren.
Tevens biedt het compensatiegebied kansen om ontwikkelingsdoelen voor het GNN te behalen. Het compensatiegebied levert een ontwikkeling op van biotopen voor vogels van bossen en cultuurgronden en biotopen voor reptielen en amfibieën. Hiermee wordt de kwaliteit van het gebied versterkt en is er geen sprake van afname van kwaliteit als gevolg van de ingreep. Samenhang Daar waar de uitbreiding plaats zal vinden binnen het GNN zal er 1.500 m² aan bos verloren gaan. Waar de compensatie plaats zal vinden in de Groene Ontwikkelingszone zal 2.500 m² vochtig bos terugkomen. Dit compensatiegebied wordt gerealiseerd in hetzelfde boscomplex. De verbinding tussen de noordelijke- en zuidelijk gelegen houtwallen van het GNN zal ten noorden dezelfde breedte krijgen als in de huidige situatie en aan de zuidzijde wordt het boscomplex zelfs verbreed (zie ook paragraaf 2.2.3) ten opzichte van de huidige situatie. Deze uitbreiding heeft dus een positief effect op de samenhang van het gebied. De verbinding tussen de onderliggende complexen wordt versterkt als gevolg van de voorgenomen compensatie.
Toetsing van de ontwikkeling aan het beschermingsregime GNN Op basis van artikel 2.39 kan de voorgenomen uitbreiding van de RWZI alleen worden toegelaten als die geen nadelige gevolgen kan hebben voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang als bedoeld in bijlage Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone. Er is geen sprake van nadelige gevolgen voor de oppervlakte als die in overeenstemming met paragraaf 2.6.2 worden gecompenseerd buiten het Gelders natuurnetwerk. In de volgende paragraaf wordt aangetoond dat de compensatie in overeenstemming is met paragraaf 2.6.2 van de Omgevingsverordening Gelderland. Op basis van de bovenstaande analyse naar het effect van de ontwikkeling op de kwaliteit en samenhang van het GNN wordt, gezien het feit dat: de negatieve gevolgen voor de kernkwaliteiten en samenhang volledig worden gemitigeerd en; de oppervlakte van het te verwijderen GNN volledig wordt gecompenseerd; geconcludeerd dat er per saldo geen sprake is van negatieve gevolgen voor het GNN. In overeenstemming met het beschermingsregime voor het GNN zoals opgenomen in de Omgevingsverordening Gelderland wordt dan ook geconcludeerd dat de voorgenomen uitbreiding doorgang kan vinden.
3.2.2.2 Paragraaf 2.6.2: Compensatie natuur binnen Gelders natuurnetwerk Zoals reeds is benoemd, is op basis van artikel 2.39 van de Omgevingsverordening Gelderland geen sprake van negatieve effecten op de oppervlakte van het GNN als deze in overeenstemming met paragraaf 2.6.2 van de Omgevingsverordening wordt gecompenseerd. Hieronder wordt ingegaan op de relevante artikel uit deze paragraaf. Artikel 2.48 (compensatieplan bij fysieke natuurcompensatie) 1. De initiatiefnemer onderbouwt de wijze waarop fysieke natuurcompensatie plaatsvindt in een compensatieplan. 2. Het compensatieplan geeft in ieder geval inzicht in: a. hoe verzekerd is dat de fysieke natuurcompensatie wordt uitgevoerd; b. hoe monitoring van en rapportage over de uitvoering van de fysieke natuurcompensatie plaatsvinden; c. hoe de natuur wordt ingericht en beheerd gedurende de ontwikkeltijd;
planstatus:vastgesteld
17
bestemmingsplan Honesweg 14
d. de locatie waar de nadelige gevolgen voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang van het Gelders natuurnetwerk plaatsvinden; en e. de locatie waar gecompenseerd wordt. Artikel 2.49 (termijn uitvoering fysieke natuurcompensatie) De initiatiefnemer voert de fysieke natuurcompensatie uit: a. binnen vijf jaar na vaststelling van het bestemmingsplan waarin de activiteit is toegelaten; of b. voor het begin van de activiteit als op de locatie van de fysieke ingreep een beschermde inheemse diersoort of een soort, genoemd in de nationale Rode Lijsten, voorkomt. Artikel 2.50 (fysieke natuurcompensatie) 1. De omvang van de fysieke natuurcompensatie is gelijk aan de oppervlakte van het aangetaste areaal, vermeerderd met de volgende toeslag: a. geen toeslag bij natuur met een ontwikkeltijd van vijf jaar of minder; b. 1/3e deel van de oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd tussen vijf en 25 jaar; c. 2/3e deel van de oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd tussen 25 en 100 jaar; of d. een door Gedeputeerde Staten te bepalen oppervlakte bij natuur met een ontwikkeltijd van meer dan 100 jaar. 2. De compensatie wordt uitgevoerd in overeenstemming met bijlage Gelijkwaardige natuurbeheertypen. 3. Voor de ontwikkeltijd per natuurbeheertype geldt de periode genoemd in bijlage Gelijkwaardige natuurbeheertypen. 4.
Planologische verankering van fysieke natuurcompensatie vindt plaats in hetzelfde of een gelijktijdig vast te stellen bestemmingsplan als waarin de wijziging van de bestemming wordt geregeld, die de aanleiding vormt voor de compensatie. 5. De uitvoering van de compensatie wordt verzekerd door het opnemen van een voorwaardelijke verplichting in het bestemmingsplan, waarin wordt bepaald dat: a. alleen gebruik kan worden gemaakt van de bouw- of gebruiksmogelijkheden als de maatregelen overeenkomstig het compensatieplan worden uitgevoerd binnen een termijn van vijf jaar, of zo mogelijk een kortere termijn, na vaststelling van het bestemmingsplan waarin de activiteit is toegelaten; en b. de maatregelen overeenkomstig het compensatieplan in stand worden gehouden. 6. In afwijking van het vijfde lid, onder a, geldt dat als op de locatie van de fysieke ingreep een beschermde inheemse diersoort of een soort, genoemd in de nationale Rode Lijsten, voorkomt, alleen gebruik kan worden gemaakt van de bouw- of gebruiksmogelijkheden van het bestemmingsplan nadat de maatregelen conform het compensatieplan zijn uitgevoerd. Toetsing van de ontwikkeling aan paragraaf 2.6.2 van de Omgevingsverordening Gelderland In het kader van de voorgenomen ontwikkeling is door Econsultancy een compensatieplan opgesteld, die is opgenomen in Bijlage 1 van deze toelichting.
In het compensatieplan wordt ingegaan op hoe verzekerd wordt dat de fysieke natuurcompensatie wordt uitgevoerd en hoe de monitoring plaatsvindt. Tevens wordt de locatie en de omvang van de fysieke natuurcompensatie beschreven. Ook wordt verwezen naar paragraaf 2.2.3, waaruit is gebleken dat het te compenseren deel dient te worden vermeerderd met een 2/3e deel, aangezien de natuur een ontwikkeltijd heeft van 25 tot 100 jaar. In de regels van dit bestemmingsplan is de uitvoering van het compensatieplan, in overeenstemming met artikel 2.50 van de Omgevingsverordening, geborgd middels een voorwaardelijke verplichting. De voorwaardelijke verplichting is opgenomen in de bouwregels van de bestemming 'Bedrijf' en is middels een specifieke aanduiding gekoppeld aan de locatie van de voorgenomen uitbreiding. Hiermee is geborgd dat ter plaats van de uitbreiding van de RWZI alleen gebruik kan worden gemaakt van de bouw- en gebruiksmogelijkheden nadat de compensatiemaatregelen conform het compensatieplan in Bijlage 1 zijn aangelegd en in stand worden gehouden. De termijn van vijf jaar kan in voorliggend geval niet worden toegepast, aangezien op de locatie van de fysieke ingrepen beschermde soorten genoemd in de nationale Rode Lijsten voorkomen, te weten de bunzing, wezel en grote bosmuis, zie hiervoor ook paragraaf 4.4.
De termijn zoals opgenomen in de voorwaardelijke verplichting is hiermee in overeenstemming met artikel 2.49 en 2.50 van de Omgevingsverordening. Er wordt geconcludeerd dat de compensatie van het GNN in overeenstemming is met paragraaf 2.6.2 van de Omgevingsverordening Gelderland. 18
planstatus:vastgesteld
bestemmingsplan Honesweg 14
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk
De Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk is een integrale visie voor de fysieke leefomgeving van het buitengebied van de gemeente Winterswijk. De visie bevat de strategische hoofdkeuzen van het beleid voor de lange termijn. De visie heeft twee functies. Het is het afwegingskader als een initiatief bij de gemeente wordt ingediend dat niet in het geldende bestemmingsplan in het buitengebied past, en als de gemeente overweegt om van de regels in het bestemmingsplan af te wijken. Ten tweede is de visie het inhoudelijk kader voor de opvolger van het bestemmingsplan 'Integrale herziening buitengebied Winterswijk', het omgevingsplan. Het omgevingsplan komt enkele jaren na de vaststelling van de omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk. In de omgevingsvisie worden de volgende kwaliteiten beschouwd als kernkwaliteiten van het buitengebied: De bijzondere geologische en aardkundige kenmerken. Hieronder vallen onder andere de drie hoofdbeeksystemen: de Groenlosche Slinge, Boven Slinge en de Schaarsbeek, elk met veel zijbeken; De bijzondere en hoge kwaliteit van het cultuurlandschap, ontstaan door menselijk gebruik in het verleden; Ecologische waarden en milieukwaliteit, die zijn ontstaan als gevolg van de opbouw van het landschap.
De leefbaarheid in het landelijk gebied die er is als gevolg van de sociale samenhang; Het economisch functioneren van het landelijk gebied, die bijdraagt aan de binding van inwoners aan het gebied en in veel gevallen een (financiële) drager is van de bijzondere kenmerken van het landschap. Bovenstaande kwaliteiten zijn bepalend voor de identiteit van Winterswijk. En daarom worden in de visie keuzes gericht op: Het veiligstellen, behouden en bevorderen van de kwaliteiten die bepalend zijn voor de identiteit van de gemeente; Het laten van ruimte voor initiatieven die aan die kwaliteiten bijdragen. Planspecifiek De voorliggende ontwikkeling voorziet in een uitbreiding van de RWZI in het buitengebied van Winterswijk. Met de uitbreiding wordt een verbetering in de kwaliteit van het effluent van de RWZI beoogd. Het effluent is onmisbaar voor de watervoerendheid van de Groenlosche Slinge. Het effluent voorkomt droogval en levert een grote bijdrage aan de ecologische kwaliteit van de beek. In verband met het steeds vaker droogvallen van nabijgelegen beken, worden de nabij de RWZI gelegen beken steeds belangrijker voor zeldzame soorten. Met de voorgenomen uitbreiding wordt het effluent verder gezuiverd om de KRW-doelstellingen te behalen, waarmee een positieve bijdrage wordt geleverd aan de ecologische waarden en milieukwaliteit van het bestaande watersysteem.
De Groenlosche Slinge en de ecologische waarden die hierbij horen, worden tot de kernkwaliteiten van het buitengebied gerekend. Met de verbetering in de kwaliteit van het effluent van de RWZI wordt direct een bijdrage geleverd aan het stroomgebied van de Groenlosche Slinge en de bijbehorende ecologische waarde. Op deze manier draagt de ontwikkeling bij aan het veiligstellen, behouden en bevorderen van de kwaliteiten die bepalend zijn voor de identiteit van de gemeente Winterswijk. Met de voorliggende ontwikkeling wordt daarmee een bijdrage geleverd aan de kernkwaliteiten zoals deze in de Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk zijn gedefinieerd. Geconcludeerd wordt dan ook dat de voorliggende ontwikkeling uitstekend past binnen het relevante beleid van de gemeente Winterswijk.
planstatus:vastgesteld
19
bestemmingsplan Honesweg 14
3.3.2
Landschapsontwikkelingsplan
Op 4 november 2009 is het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) vastgesteld. Het LOP kan worden opgevat als een uitwerking van het Landschapsonderdeel van de Visie Buitengebied. Het LOP is de basis voor de uitvoering van landschapsprojecten en bevat het kader voor de invulling van het 'ja-mits' en 'nee- tenzij' beleid voor 'Waardevolle Landschappen' zoals verwoord in de Structuurvisie Gelderland 2005. De Structuurvisie is inmiddels vervangen door de Omgevingsvisie. Op termijn zal de provinciale ambitie ten aanzien van natuur en landschap worden uitgewerkt in een Gebiedenatlas. Dit is in wezen een actualisering van onder andere het LOP. Het voorliggende initiatief is getoetst aan het LOP.
De hoofddoelstelling van het LOP is het bewaren en bevorderen van de unieke landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden die Winterswijk heeft, om een bijdrage te leveren aan: Versterking van de leefomgeving van bewoners en de waarborging van het cultureel erfgoed voor toekomstige generaties door functies op adequate wijze te situeren, te combineren en vorm te geven; Stimulering van lokale en regionale alternatieven voor verbetering van het landschap, waarbij samenhang, identiteit, verscheidenheid en beleefbaarheid van het landschap worden versterkt; Stimulering van particulieren en burgers in het uitvoeren van adequaat beheer van eigendommen, tot participatie in de beleidsuitvoering en tot het nemen van initiatieven als invulling van de eigen verantwoordelijkheid voor het behoud en de versterking van de kwaliteit van de leefomgeving; Vorming van een helder referentiekader voor de beoordeling van en het stellen van voorwaarden bij ruimtelijk relevante ingrepen vanuit de optiek van landschapskwaliteit. Planspecifiek Met onderhavig plan wordt een reeds in het buitengebied gevestigde RWZI uitgebreid, waarbij een verbetering in de kwaliteit van het effluent van de RWZI wordt beoogd. Zoals reeds in paragraaf 3.3.1 naar voren is gekomen, wordt op deze manier een bijdrage geleverd aan de kernkwaliteiten van het buitengebied van de gemeente Winterswijk.
Aangezien de ontwikkeling plaatsvindt binnen het concreet begrensde GNN, vindt compensatie van de verloren landschapswaarden plaats. Tot slot wordt opgemerkt dat de directe belanghebbenden in de omgeving nadrukkelijk zijn betrokken bij de totstandkoming van de locatie, vorm en aandachtspunten bij de nieuw aan te leggen groenstrook. Hiermee heeft, naast het toekomstbestendig voortzetten van de bedrijfsactiviteiten van de RWZI, ook de borging van de kwaliteit van de leefomgeving van directe omwonenden een nadrukkelijke plek binnen de planontwikkeling. Er wordt geconcludeerd dat de ontwikkeling in voldoende mate rekening houdt met de uitgangspunten zoals deze zijn geformuleerd in het LOP van de gemeente Winterswijk.
20
planstatus:vastgesteld
bestemmingsplan Honesweg 14
Hoofdstuk 4
Uitvoerbaarheid
4.1
Milieuaspecten
4.1.1
Bodem
Bij een bestemmingsplanprocedure wordt op grond van artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) vastgesteld of de bodemkwaliteit een belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van het plan. Aan de hand van beschikbare bodeminformatie wordt onderbouwd wat de verwachte bodemkwaliteit is, of bodemonderzoek nodig is en of er maatregelen nodig zijn om de bodemkwaliteit geschikt te maken voor het beoogde gebruik. Deze paragraaf betreft de Wet bodembescherming, het Besluit Asbestwegen, het Besluit bodemkwaliteit, de Woningwet/bouwverordening en de Arbowet. In voorliggend geval is door Econsultancy ter plaatse van de uitbreiding een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. Hierna wordt ingegaan op de resultaten van het onderzoek. Voor het volledige onderzoek wordt verwezen naar Bijlage 2 van deze toelichting. Planspecifiek De vooraf gestelde hypothese, dat de onderzoekslocatie als "onverdacht, niet lijnvormig" kan worden beschouwd wordt, op basis van de onderzoeksresultaten, niet geheel bevestigd. Gelet op de aard en mate van de verontreiniging bestaat er echter geen reden voor een nader onderzoek en bestaan er met betrekking tot de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem geen belemmeringen voor de uitbreiding van de RWZI op de onderzoekslocatie.
Verder zijn op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem, tijdens de terreininspectie en bij de uitvoering van de veldwerkzaamheden geen aanwijzingen gevonden die aanleiding geven een asbestverontreiniging te verwacht. Een nader onderzoek asbest conform de NEN 5707/5897 wordt dan ook niet noodzakelijk geacht. 4.1.2
Geluid
De mate waarin het geluid het woonmilieu mag belasten, is geregeld in de Wet geluidhinder (Wgh). De kern van de wet is dat geluidsgevoelige objecten worden beschermd tegen geluidhinder uit de omgeving. In de Wgh worden de volgende objecten beschermd (artikel 1 Wgh): woningen; geluidsgevoelige terreinen (terreinen die behoren bij andere gezondheidszorggebouwen dan categorale en academische ziekenhuizen, verpleeghuizen, woonwagenstandplaatsen); andere geluidsgevoelige gebouwen, waaronder onderwijsgebouwen, ziekenhuizen en verpleeghuizen, andere gezondheidszorggebouwen dan ziekenhuizen en verpleeghuizen die zijn aangegeven in artikel 1.2 van het Besluit geluidhinder (Bgh): 1. een verzorgingstehuis; 2. een psychiatrische inrichting; 3. een kinderdagverblijf. Het beschermen van deze geluidsgevoelige objecten gebeurt aan de hand van vastgestelde zoneringen. De belangrijkste geluidsbronnen die in de Wgh worden geregeld, zijn: industrielawaai vanwege gezoneerde industrieterreinen, wegverkeerslawaai en spoorweglawaai. Indien nieuwe geluidsgevoelige functies worden toegestaan, stelt de Wgh de verplichting akoestisch onderzoek te verrichten naar de geluidsbelasting ten gevolge van omliggende (spoor)wegen en/of industrieterreinen. Planspecifiek De voorliggende ontwikkeling voorziet in een uitbreiding van de bestaande RWZI in het buitengebied van Winterswijk.
Een rioolwaterzuiveringsinstallatie wordt niet aangemerkt als een geluidgevoelig object in het kader van de Wet geluidhinder. Met de voorliggende ontwikkeling worden daarmee geen geluidgevoelige objecten toegevoegd, waarmee een nadere toetsing aan de Wet geluidhinder niet noodzakelijk is. De RWZI is daarentegen wel een inrichting die geluid veroorzaakt. Aangezien het hier niet gaat om een gezoneerd industrieterrein, geldt het wettelijk kader van de Wgh voor regulering van een industrieterrein niet. In paragraaf 4.1.4 wordt daarom nader ingegaan op de geluidbelasting die de uitbreiding van de RWZI met zich meebrengt op omliggende geluidgevoelige objecten (woningen).
planstatus:vastgesteld
21
bestemmingsplan Honesweg 14
Geconcludeerd wordt dat de Wet geluidhinder geen belemmering vormt voor het plan. 4.1.3
Luchtkwaliteit
Om een goede luchtkwaliteit in Europa te garanderen heeft de Europese Unie een viertal kaderrichtlijnen opgesteld. De hiervan afgeleide Nederlandse wetgeving is vastgelegd in hoofdstuk 5, titel 2 van de Wet milieubeheer. Deze wetgeving staat ook bekend als de Wet luchtkwaliteit. In de Wet luchtkwaliteit staan onder meer de grenswaarden voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen. Onderdeel van de Wet luchtkwaliteit zijn de volgende Besluiten en Regelingen: Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen); Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen); Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen Het Besluit niet in betekenende mate bijdragen (NIBM) staat bouwprojecten toe wanneer de bijdrage aan de luchtverontreiniging van het desbetreffende project niet in betekenende mate is. Het begrip "niet in betekenende mate" is gedefinieerd als 3% van de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. Het gaat hierbij uitsluitend om stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM10). Toetsing aan andere luchtverontreinigende stoffen uit de Wet luchtkwaliteit vindt niet plaats. In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen (inrichtingen, kantoor- en woningbouwlocaties) opgenomen die niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging.