Toelichting Groenloseweg 104 Winterswijk
Tekst van het document
Bestemmingsplan | Toelichting
Groenloseweg 104, Winterswijk
Gemeente Winterswijk
Datum: 1 april 2022 Projectnummer: 210507 ID: NL.IMRO.0294.BP2202BGGRLOSWG104-OW01
INHOUD TOELICHTING
1
Inleiding
3
1.1 1.2 1.3 1.4
Aanleiding Ligging en begrenzing plangebied Vigerend bestemmingsplan Leeswijzer
3 3 4 6
2
Planbeschrijving
7
2.1 2.2
Huidige situatie Toekomstige situatie
7 8
3
Beleid en regelgeving
12
3.1 3.2 3.3
Rijksbeleid Provinciaal en regionaal beleid Gemeentelijk beleid
12 14 17
4
Milieu- en omgevingsaspecten
22
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13
Milieueffectrapportage Bodem Geluid Luchtkwaliteit Bedrijven en milieuzonering Externe veiligheid Water Natuur Stikstof Geur Archeologie Cultuurhistorie Verkeer en parkeren
22 22 24 25 27 28 29 33 35 36 37 37 38
5
Wijze van bestemmen
40
5.1 5.2
Algemeen Bestemmingsplan
40 41
6
Uitvoerbaarheid
44
6.1 6.2
Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid
44 44
Bijlagen Bijlage 1: Beeldkwaliteitsplan Bijlage 2: Asbestinventarisatie stallen Bijlage 3: Verkennend bodemonderzoek Bijlage 4: Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Bijlage 5: Quick scan natuur Bijlage 6: Stikstofonderzoek Bijlage 7: Omgevingsdialoog
1
Inleiding
1.1
Aanleiding Aan de Groenloseweg 104 / 104a te Winterswijk is een agrarisch bedrijf gevestigd. Na het beëindigen van het bedrijf is de initiatiefnemer voornemens om de bestaande stallen van het agrarisch bedrijf te slopen en een zestal woningen te realiseren. Daarnaast worden de twee bestaande bedrijfswoning omgevormd naar burgerwoningen. De gemeente Winterswijk heeft op 15 juni 2021 onder voorwaarden haar principeakkoord gegeven voor het initiatief. In het huidige bestemmingsplan ‘Buitengebied Winterswijk’ is de planlocatie voorzien van een agrarische bestemming. Om ter plaatse zes nieuwe woningen en de gewenste omvorming naar burgerwoningen mogelijk te maken, is een herziening van het bestemmingsplan benodigd.
1.2
Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied omvat de percelen waarop de adressen Groenloseweg 104 en 104a te Winterswijk gelegen zijn. Het betreft de percelen welke kadastraal bekend zijn als kadastrale gemeente Winterswijk, sectie S, nummers 516 – 518 – 520 – 558. Het plangebied is aangrenzend gelegen aan de parallelweg van de Groenloseweg. Vanaf de weg gezien grenst het plangebied links aan een bosstrook en rechts aan agrarische grond waar een bomenrij de grens aangeeft. De achterzijde grenst eveneens aan agrarische grond, hier vormt de voormalige ligging van de Leurinks Beek de grens van het plangebied. Het plangebied ligt in het buitengebied ten noordwesten van de kern Winterswijk op circa één km van de dorpsrand. Het plangebied heeft een oppervlakte 2 van 14.046 m . In navolgende afbeeldingen wordt het plangebied weergegeven ten opzichte van de directe omgeving.
Globale ligging plangebied (rode ster) in relatie tot de kern Winterswijk (bron: pdok.nl/viewer)
3
Globale begrenzing plangebied (rood kader) (bron: pdok.nl/viewer)
1.3
Vigerend bestemmingsplan Het plangebied maakt deel uit van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Winterswijk’ en ‘facetbestemmingsplan parkeren Winterswijk.
1.3.1
Bestemmingsplan ‘Buitengebied Winterswijk’ Het bestemmingsplan ‘Buitengebied Winterswijk’ is vastgesteld door de gemeenteraad van Winterswijk op 28 februari 2011. De planlocatie bevat de enkelbestemming ‘Agrarisch - Cultuurlandschap’ en de dubbelbestemmingen ‘Waarde - Archeologische verwachting 2’ en ‘Waarde - Archeologische verwachting 4’. Daarnaast is het voorzien van een bouwvlak en heeft het de gebiedsaanduidingen ‘waardevol landschap’ en ‘reconstructiewetzone - verwevingsgebied’. Navolgend is een uitsnede van de vigerende verbeelding weergegeven met daarin een rood kader wat het plangebied voor onderhavige ontwikkeling weergeeft.
4
Verbeelding van het vigerend bestemmingsplan waarbij het plangebied is weergegeven met het rode kader. (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Agrarisch - Cultuurlandschap De voor Agrarisch - Cultuurlandschap aangewezen gronden zijn bestemd voor: de uitoefening van een grondgebonden agrarisch bedrijf; de uitoefening van een niet-grondgebonden agrarisch bedrijf; de uitoefening van intensieve veehouderij; het bestaande aantal bedrijfswoningen per bouwvlak, waarbij inwoning is toegestaan in één van de aanwezige bedrijfswoningen; 2 maximaal 1 paardenbak per bouwvlak met een maximale oppervlakte van 800 m ; praktijk- en kantoorruimten voor de uitoefening van een aan huis verbonden be2 roep, met dien verstande, dat maximaal 50 m van de vloeroppervlakte van de bedrijfswoning en de bijgebouwen ten behoeve van deze activiteiten in gebruik mag zijn en dat de woonfunctie in overwegende mate behouden blijft; het behoud, het herstel en/of de ontwikkeling van de volgende landschappelijke en natuurwetenschappelijke waarden: o kleinschalige landschapselementen met een oppervlakte van maximaal 400 2 m zoals poelen, ruigtes, heggen, boomgroepen, houtwallen en -singels; o on- en halfverharde wegen en paden; een biogasinstallatie binnen het bouwvlak; detailhandel, uitsluitend in ter plaatse geproduceerde goederen met dien verstande 2 dat de oppervlakte ten behoeve van detailhandel maximaal 50 m mag bedragen; 2 bed & breakfastvoorzieningen, met dien verstande dat maximaal 60 m van de oppervlakte van de woning, dan wel
het (bedrijfs-)gebouw waar de woning deel van uitmaakt, hiervoor mag worden gebruikt met inbegrip van maximaal 2 slaapverblij2 ven van elk maximaal 30 m voor in totaal maximaal 4 personen; met bijbehorende gebouwen, bouwwerken, geen gebouwen zijnde, ruiter- fiets- en wandelpaden, ontsluitings-, parkeer- en groenvoorzieningen, watergangen, tuinen en erven.
5
Waarde - Archeologische verwachting 2 De voor Waarde - Archeologische verwachting 2 aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische waarden in de bodem. Ten aanzien van het oprichten van bebouwing gelden de volgende regels: bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het bouwen ten behoeve 2 van het oprichten van een bouwwerk groter dan 100 m dient de aanvrager een rapport te overleggen, waarin de archeologische waarden van de gronden waarop de aanvraag betrekking heeft in voldoende mate is vastgesteld; Waarde - Archeologische verwachting 4 De voor Waarde - Archeologische verwachting 4 aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische waarden in de bodem. Ten aanzien van het oprichten van bebouwing gelden de volgende regels: bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het bouwen ten behoeve 2 van het oprichten van een bouwwerk groter dan 2.500 m dient de aanvrager een rapport te overleggen, waarin de archeologische waarden van de gronden waarop de aanvraag betrekking heeft in voldoende mate is vastgesteld; Strijdigheid met het geldende bestemmingsplan De beoogde ontwikkeling is niet mogelijk binnen de ter plaatse geldende bestemming.
De ontwikkeling van zes woningen voldoet niet aan de aanwezige bestemmingsregels. Zodoende is het opstellen van een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Voorliggend document voorziet hierin. 1.3.2
Facetbestemmingsplan parkeren Winterswijk Het facetbestemmingsplan parkeren Winterswijk, is vastgesteld door de gemeenteraad van Winterswijk op 28 juni 2018. Het plangebied is volledig gelegen binnen de gebiedsaanduiding ‘overige zone - Buitengebied’. De regels van het facetbestemmingsplan parkeren Winterswijk worden toegepast op onderhavig bestemmingsplan.
1.4
Leeswijzer Dit bestemmingsplan is opgebouwd uit zes hoofdstukken. Na het inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de bestaande situatie en de toekomstige situatie. In hoofdstuk 3 wordt het beleidskader geschetst. Hoofdstuk 4 omvat de toetsing aan de planologische haalbaarheidsaspecten en milieuaspecten. De toelichting besluit met hoofdstukken over de opbouw van de planregels (Hoofdstuk 5) en de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid (Hoofdstuk 6).
6
2 2.1
Planbeschrijving Huidige situatie Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Winterswijk, één km ten noordwesten van de kern Winterswijk. De omgeving kenmerkt zich door agrarische gronden afgewisseld met bosjes in verschillende oppervlaktes en diverse landschapselementen. In de omgeving zijn diverse burgerwoningen gelegen afgewisseld met agrarisch bedrijven. De Groenloseweg (N319) is de verbindingsweg tussen Winterswijk en Groenlo en is voorzien van een parallelweg. De ontsluiting van de adressen Groenloseweg 104 en 104a vindt plaats aan de Parallelweg. Binnen het plangebied zijn twee bedrijfswoningen en agrarische bedrijfsbebouwing in de vorm van stallen aanwezig. Ten behoeve van het agrarisch bedrijf zijn er bij verschillende stallen voersilo’s aanwezig en is een groot deel van het terrein voorzien van erfverharding. Het plangebied ligt op de grens van twee landschapstypen; het ‘oudehoevenlandschap’ ten noorden en het ‘heide- en broekontginningen landschap’ ten zuiden van de Groenloseweg. Deze vormt hier de scheidingslijn. Dit is duidelijk te zien op de historische kaarten waar de zuidzijde aan het eind van de 19e eeuw nog heidegebied en bos is. Ook op de afbeelding met groenstructuren is te zien dat het landschap aan de noordzijde kleinschaliger is, met veel bosschages en houtwallen die de kavels accentueren.
De zuidzijde is opener en grootschaliger, met minder opgaand groen. Meer specifiek bevindt het plangebied zich in het ‘Oudehoevenlandschap’. Enige kenmerken van dit oudhoevige landschap zijn: een grote mate van kleinschaligheid in het landschap die door de beplanting nader geaccentueerd wordt; de aanwezigheid van veel opgaande begroeiing in de vorm van erfbeplantingen, bossen en bosjes; een reeds van nature aanwezig microreliëf, dat door de mens nader is geaccentueerd (de glooiende essen en steilranden); de beekdalen; de onregelmatige en vaak ook bochtige perceel- en kavelvormen; op enkele plaatsen grote open essencomplexen. Het plangebied bevindt zich in het deelgebied Meddo/Huppel waar de gemeente Winterswijk een landschappelijk ontwikkelingsplan (LOP, 2009) voor heeft opgesteld. Zij geven de volgende landschappelijke kenmerken/ waarden voor dit gebied aan: Overgebleven oude houtwallen zijn van landschappelijke waarde. Het gebied blijft een open karakter behouden, maar voor het versterken van de natuurwaarden kan het beste worden gestreefd naar het verbinden of versterken van de bestaande houtwallen. Een belangrijk kenmerk in dit gebied zijn de essen. De randen ervan krijgen een grotere waarde als op de randen struweelbeplantingen of kruidachtige vegetaties worden ontwikkeld.
Voorbeelden hiervan zijn: Boerenwormkruid, St-Janskruid, Vlasbekje en Havikskruidsoorten;
7
Opvallend in dit gebied is de hoge dichtheid van vlinders aan de rand van het dorp.
Bovenaanzicht van de planlocatie, planlocatie is rood omkaderd (bron: google.maps)
Zicht vanaf de Groenloseweg op de planlocatie (bron: google.maps)
2.2
Toekomstige situatie In de toekomstige situatie worden op het perceel zes nieuwe woningen gerealiseerd. De bestaande bedrijfsbebouwing wordt gesloopt, de groene landschapselementen binnen het plangebied blijven zoveel mogelijk bestaan. In navolgende afbeelding is aangegeven wat gesloopt wordt.
8
Landschappelijke kwaliteiten en te slopen opstallen (bron: Buro ontwerp & omgeving) 1
Voor de indeling van het plangebied is een schetsontwerp opgesteld, gebaseerd op de historie van en landschappelijke kwaliteiten in de omgeving van het plangebied. Het schetsontwerp wordt als beeldkwaliteitsplan voor het plangebied vastgesteld. Op het perceel zullen maximaal zes nieuwe woningen in twee langgerekte volumes worden gerealiseerd. De volumes worden in dezelfde richting geplaatst als de te slopen bestaande stallen. De woningen zijn bereikbaar vanaf de bestaande ontsluiting van nummer 104 die doorgetrokken wordt. Ter plaatse van de historische ontsluitingsstructuur die tot 1927 aanwezig is geweest, tussen de bestaande woningen en de nieuwe woningen in, is een groenstructuur met een bomenrij gemaakt, met aan de zuidzijde gras en aan de noordzijde bloemrijk grasland. De nieuwe woningen zijn recht tegenover elkaar gesitueerd. De woningen zijn één laag met kap. De nieuwe woningen worden gerealiseerd binnen de contouren van de twee hoofdvolumes. Binnen deze kaders is er variatie mogelijk, in kavelaantallen
1
Buro ontwerp & omgeving. Groenloseweg 104 (A), Winterswijk. P3119.01. 21 januari 2022. 9
(max. 6), kavelgrootte, gevels en volumes. Bijgebouwen worden intern geïntegreerd, er worden dus geen losse bijgebouwen gemaakt. De drie woningen aan de noordwest zijde kijken aan de achterzijde uit op de bestaande houtwal. De drie woningen aan de zuidoost zijde kijken uit over een nieuwe greppel, een groenstructuur met struik- en boomclusters en de bestaande bomenrij. Het parkeren (ook voor bezoekers) is opgelost aan de voorzijde van de woningen (of intern). Deze zijde heeft een ingetogen karakter. Het wonen bevindt zich aan de achterzijde. De opritten en het (bezoekers)parkeren vindt plaats op een open verharding van grasbetonsteen. De bestaande greppel aan de noordzijde kan gebruikt worden voor de afwatering van de woningen en kan mogelijk teruggebracht worden naar de voormalige functie van beek (voormalige Leurinks Beek). Een belangrijke voorwaarde hiervoor is de medewerking en het akkoord van Waterschap Rijn en IJssel. Gesprekken hierover dienen nog plaats te vinden. Om de waterbergingscapaciteit en de waterbeleving te vergroten is de beek hier verbreed. Door middel van het maken van natuurvriendelijke oevers (flauw talud) wordt de ecologische waarde vergroot. In de verschillende waterdieptes groeien en leven verschillende waterdiertjes en planten.
De wortels van planten houden de oevergrond goed vast en het riet reinigt het water, zodat bijvoorbeeld algen minder kans krijgen. Ook zorgen de planten voor een ideaal leefgebied voor diverse dieren. De beschikbaarheid van beschutting en voedsel maken het tot een plek met goede broedmogelijkheden voor vogels. Ook is de vlakke oever geschikt voor verschillende soorten vlinders, kleine zoogdieren, insecten, libellen, kikkers en vissen. Daarnaast wordt ten behoeve van de waterberging een nieuwe greppel gegraven parallel aan de zuidoostelijke perceelsgrens. Achter de greppel bevindt zich een groenstrook met clusters van bomen en struiken. Men kan via een bruggetje vanaf de toegangsweg de greppel oversteken en door deze groenstrook wandelen over een gemaaid graspad. In het verlengde van de toegangsweg kan je via een vlonderpad de beek bereiken. Door de positionering van het groen (bomen en struiken clusters) ontstaan doorkijkjes en is er een fraai uitzicht op de aangrenzende groene kamer. De bestaande eiken (onderdeel van de houtwal) aan de noordwestelijke rand van het plangebied verkeren in zeer slechte staat en dienen vermoedelijk gekapt te worden. De boomstronken kunnen langs de natuurlijke oever worden gelegd. De houtwal zal ter plaatste van de te kappen eiken aangevuld moeten worden in overeenstemming met de eigenaar van naastgelegen perceel.
Hier is nog een akkoord van de eigenaar voor nodig. Overige bestaande waardevolle bomen en groenstructuren blijven gehandhaafd. Verder zorgt de aanplant van enkele nieuwe bomen (bijvoorbeeld: linde, eik, kastanje, noot, beuk, wilg, esdoorn) en struiken (bijvoorbeeld: sleedoorn, braam, gewone vlier of kamperfoelie) voor geleiding van de toegangsweg, het sturen van zichtlijnen, een groen aanblik aan de voorzijde van de woningen en het vergroenen van de beek. De tuinen worden aangezet middels gemengde hagen. De bestaande laurier voor de woning wordt vervangen voor een meidoornhaag. Hierdoor ontstaat een eenduidige rand aan de Groenloseweg.
10
Schetsontwerp voor de beoogde situatie (bron: Buro ontwerp & omgeving)
11
3
Beleid en regelgeving
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
De Nationale Omgevingsvisie De NOVI biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving met ambities. In deze NOVI worden de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Er worden vier prioriteiten voor Nederland geformuleerd: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het prioriteren en afwegen van de verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Er wordt weer gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: er moet altijd gekeken worden naar de context van het gebied. Keuzes in verschillende gebieden kunnen daarom verschillen. 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.
Toetsing Het rijk zet in de NOVI voor het landelijk gebied in op een toekomstbestendige ontwikkeling. Dit betekent dat landgebruik in balans wordt gebracht met natuurlijke systemen en ontwikkelingen in het landelijk gebied niet ten koste gaan van landschappelijke kwaliteiten. Het voorliggende plan ziet op het stoppen van een agrarisch bedrijf en het realiseren van 6 woningen. De nieuwe woningen worden landschappelijke ingepast, waarbij veel aandacht is voor natuur en ecologie. De ontwikkeling past hierdoor binnen de kenmerken en de identiteit van het gebied. Het plan sluit hiermee aan bij de ambities uit de NOVI.
3.1.2
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) bepaalt welke kaderstellende uitspraken van het kabinet bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. Het gaat onder meer om nationale belangen als Rijksvaarwegen, Defensie, Ecologische hoofdstructuur (thans NNN), Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwe-
12
gen en hoofdspoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en Primaire waterkeringen. Slechts daar waar een directe doorwerking niet mogelijk is, bij de Ecologische Hoofdstructuur (thans NNN) en bij de Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, is gekozen voor indirecte doorwerking via provinciaal medebewind. Ten aanzien van de begrenzing van de EHS (thans NNN) is bepaald dat niet het rijk, maar de provincies die grenzen (nader) bepalen. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Toetsing Het plan raakt geen van de nationale belangen en is niet in strijd met het gestelde in de SVIR en het Barro. 3.1.1
Ladder voor duurzame verstedelijking Vanuit het Rijk wordt een zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte bevorderd. Hiervoor is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd en als procesvereiste opgenomen in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het doel dat hiermee wordt beoogd is het stimuleren van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en het bewerkstelligen van een goede ruimtelijke ordening. Onder meer door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden, het bevorderen van vraaggerichte programmering en het voorkomen van overprogrammering. Met de ladder wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten nagestreefd. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet daarom altijd worden afgewogen en gemotiveerd. Daarbij moet een beschrijving worden gegeven van de behoefte aan de betreffende ontwikkeling. Als de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied mogelijk wordt gemaakt, moet worden gemotiveerd waarom de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied wordt voorzien. Toetsing Uit jurisprudentie blijkt dat een woningbouwplan dat voorziet in de ontwikkeling van 12 2 woningen of meer wordt aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling .
Gelet op jurisprudentie en het feit dat het voorgenomen plan ruimte biedt aan maximaal 6 woningen, is voorliggende ontwikkeling niet aan te merken als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Het is daarom niet nodig om de Ladder voor duurzame verstedelijking te doorlopen. In het kader van een goede ruimtelijke ordening dient wel de behoefte aan de woningen te worden aangetoond. Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 3.2.2 en 3.3.2.
3.1.2
Conclusie Dit plan is niet in strijd met het rijksbeleid.
2
Zie hiervoor de uitspraak van de ABRvS d.d. 25 maart 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:953). 13
3.2
Provinciaal en regionaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie en -verordening Gelderland Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. Sinds 1 maart 2019 is deze Omgevingsvisie van kracht. De provincie heeft in de Omgevingsvisie een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal gesteld. Gezond en veilig. Dat is een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna. Dat is voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. En, dat is aandacht hebben voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid. Schoon en welvarend. Dat is een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen. Maar dat is ook: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. En: het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. Onderdeel van de Omgevingsvisie zijn diverse thematische visieschetsen met de volgende thema’s: Energietransitie: van fossiel naar duurzaam. Klimaatadaptie: omgaan met veranderend weer. Circulaire economie: sluiten van kringlopen. Biodiversiteit: werken met de natuur. Bereikbaarheid: duurzaam verbonden.
Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio. Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam. De Omgevingsvisie bevat de strategische ambities voor de lange termijn. Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening, welke is vastgesteld op 1 februari 2022, wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De verwachting is dat de Omgevingsverordening op termijn alle regels zal gaan bevatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving.
14
Toetsing Raadpleging van de digitale kaarten van de Omgevingsvisie en -verordening Gelderland heeft uitgewezen dat het besluitgebied onderdeel is van het Nationaal Landschap. Daarnaast is het algemene beleid voor woonlocaties van toepassing. In artikel 2.2. van de verordening is opgenomen dat in een bestemmingsplan nieuwe woonlocaties en de daar te bouwen woningen slechts worden toegestaan wanneer dit past in de regionale woonagenda. In paragraaf 3.2.2 is aangegeven dat het plan in overeenstemming is met de regionale woonagenda. Nationaal Landschap Het plangebied ligt in het Nationaal Landschap Winterswijk. Een plan voor gronden binnen een Nationaal Landschap mag alleen bestemmingen mogelijk maken die de kernkwaliteiten van een Nationaal Landschap niet aantasten of versterken.
In de verordening zijn de volgende kernkwaliteiten voor Nationaal Landschap Winterswijk benoemd: kleinschalig, organisch gegroeid halfopen landschap met afwisseling van bosjes, houtwallen, landbouwgrond, lanen, beken, boerderijen; oostelijke helft kleinschaliger dan westelijke helft; rijk aan microreliëf (steilranden, essen en eenmansessen), een duidelijke terrasrand (westzijde); meanderende beken in smalle dalen als doorgaande structuren, met natuurlijke begroeiing (elzen en essen) in halfopen landschap; fraaie, open essen (opvallend groot op de plateaurand van Aalten tot Groenlo) en bijzondere broekgebieden; de verspreid gelegen oude boerderijen hebben veelal een bijbehorende eenmanses. Het plan tast de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap niet aan. Het betreft een kleinschalige woningbouwlocatie, de bestaande landschapselementen blijven behouden en bovendien wordt een bijdrage geleverd aan de landschappelijke kwaliteit middels een landschappelijke inpassing afgestemd op de kernkwaliteiten op deze locatie (zie paragraaf 2.2) en sloop van voormalige agrarische bedrijfsbebouwing. 3.2.2
Regionale woonagenda 2015-2025 De regionale woonagenda 2015-2025 is begin 2015 tot stand gekomen in samenspraak tussen beleidsmedewerkers, bestuurders, burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Na vaststelling door de zeven gemeenteraden, alsmede door de besturen van de woningcorporaties en GS van de provincie, vormt dit document het kader voor de uitvoering en dient het tevens als uitgangspunt voor de vraag aan de samenleving om ideeën en plannen. Samen met organisaties, ondernemers en bewonersorganisaties willen de gemeenten, woningcorporaties en provincie in partnerschap aan de slag met het realiseren van de ambities, doelen en kansen uit deze agenda.
15
Deze woonagenda richt zich primair op het ontwikkelen van een evenwichtige kwalitatieve en kwantitatieve woningvoorraad en secundair op het voorkomen en aanpakken van leegstand in maatschappelijk vastgoed en op wonen en zorg. Daarnaast willen we de Achterhoek vitaal houden en dat betekent onder meer inzetten op wonen en zorg, basisonderwijs, sport en op bottom-up initiatieven. De kernboodschap voor de komende jaren luidt: 3 1. We hebben (bijna) voldoende woningen (in aantallen) om te voorzien in de vraag. Op basis van de huidige inzichten is het noodzakelijk om de ambitie (5.900 woningen toevoegen tussen 2010 en 2025) verder te verlagen. Vooralsnog wordt een verlaging van 10% afgesproken. Aan de hand van de Woningmarktmonitor 2016 vindt in het vierde kwartaal van 2016 een evaluatie plaats m.b.t. de gerealiseerde toevoegingen, de aanwezige plancapaciteit en de verwachte woningbehoefte. Aan de hand van deze evaluatie wordt vastgesteld of verdere verlaging van de toe te voegen woningen plaats moet vinden. 2. Om de bestaande woningen toekomstbestendig te maken (kwalitatief) is een integrale aanpak nodig, waarbij de eigenaar een persoonlijke mix kiest van onderhoud, isoleren, energieopwekking en levensloopbestendig maken. Ook sloop/nieuwbouw kan een optie zijn. 3. Voor het leegstaand en leegkomend vastgoed is een gezamenlijke beeldvorming met een lokale aanpak nodig.
Naast herbestemmen zal in toenemende mate ook sloop aan de orde zijn. 4. Wonen en zorg vormt een belangrijk aandachtspunt bij al deze ontwikkelingen. Toetsing Het onderhavige plan ziet op de beëindiging van een agrarisch bedrijf en het omzetten van twee bedrijfswoningen naar burgerwoningen. De bedrijfsbebouwing wordt gesloopt en daarvoor in de plaats worden zes nieuwe woningen gerealiseerd. In de regionale woonagenda is het volgende opgenomen over de realisatie van nieuwe woningen in het buitengebied: “Gelet op de toegenomen leegstand en de lastiger verhuur- en verkoopbaarheid is het toevoegen van extra woningen in de kleine kernen en het buitengebied niet meer wenselijk. In incidentele gevallen is hier en daar nog wel een maatwerkoplossing mogelijk, maar die dient stevig onderbouwd te zijn vanuit ruimtelijke (beeld)kwaliteit, lange termijn (woon)wens en/of bijdrage aan de leefbaarheid.” Met het voorliggende plan wordt de ruimtelijke kwaliteit op het perceel aan de Groenloseweg 104 sterk verbeterd. De bestaande bedrijfsbebouwing wordt gesloopt. Leegstand wordt voorkomen en er komt een kleinere oppervlakte aan bebouwing terug. De nieuwe bebouwing wordt zodanig gesitueerd dat het historische erf wordt terug gebracht. De nieuwe bebouwing wordt op de contouren van de oude stallen gebouwd.
Zodoende ontstaat een compact erf passend bij de schaal van de plek met een voor- en achtererfprincipe. Landschappelijk wordt het terrein ingepast, zoals eerder in paragraaf 2.2 is behandeld.
3
Met woningen wordt bedoeld de woonadressen (= verblijfsobjecten met een woonfunctie). 16
3.2.3
Kadernota ‘Achterhoekse erven veranderen’ Deze nota vormt het beleidskader voor het ruimtelijk ontwerp van veranderingen van erven in het buitengebied in de regio Achterhoek. Bij veranderingen gaat het om bouw- en aanlegactiviteiten in verband met functieveranderingen en ten behoeve van bestaande functies. Het kader kan ook gebruikt worden bij de aanleg van nieuwe erven en uitbreiding van een bestaand erf. De nota gaat echter uit van een traditioneel ontwikkeld erf met een boerderij met deelruimte, historische en moderne bedrijfsgebouwen en bijpassende erfinrichting en -beplanting. Toetsing De oorspronkelijke structuur van het erf (uitgangspunt van “Achterhoekse erven veranderen”) bestaat sinds de jaren ’60 uit 2 bedrijfswoningen met daar achter twee langgerekte (complexen met) pluim- en varkensveestallen. Vanuit die gedachte is het idee ontstaan om de compensatiewoningen in de vorm van langgerekte schuurwoningen te realiseren. Hiermee wordt de geschiedenis van het erf weer gegeven. De bestaande stallen lenen zich niet of nauwelijks hergebruik voor woningbouw. Uitgangspunt is het erf zoals dat in de jaren ‘60 is ontstaan met de bedrijfswoningen en enorme stallen. Een historische boerderij met deelruimte is op dit erf niet aanwezig en is er ook nooit geweest. Wat betreft bouwvolume en/of functie kan de boerderij met deelruimte ook niet het belangrijkste gebouw zijn.
Dat is in dit geval de bedrijfsbebouwing, de stallen. De beide woningen zijn ondergeschikt, omdat het qua ontwerp ‘gewone’ woningen zijn. Bij de nieuwe ontwikkeling wordt gerefereerd aan de kenmerkende lange lage stallen van een intensieve veehouderij, zoals die nu nog op het erf staan. Er zou daarbij uitgegaan kunnen worden van 2 schuurkopgevels (vergelijkbaar me die van de nieuwste stal) met een doorlopende nok daar tussen. Onder die nok kunnen de woningen en bijgebouwen gerealiseerd kunnen worden, waarbij die nok dan onderdeel daarvan uitmaakt. Los staande bijgebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde aan de buitenzijden van de bouwstroken zijn niet wenselijk, omdat daardoor een rommelig beeld ontstaat. Alle bebouwing wordt binnen de bouwstroken gerealiseerd.
3.2.4
Conclusie Dit plan is niet in strijd met het provinciaal en regionaal beleid.
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk Voor het buitengebied van de gemeente Winterswijk is op 19 december 2019 de structuurvisie ‘Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk’ vastgesteld door de gemeenteraad van Winterswijk. De Omgevingsvisie Buitengebied is hét ruimtelijk afwegingskader voor initiatieven in het buitengebied die niet passen binnen het geldend bestemmingsplan. De Omgevingsvisie moet ruimte bieden voor initiatieven die bijdragen aan onze kernkwaliteiten ofwel beschermen en bevorderen.
17
De kernkwaliteiten van het Winterswijkse buitengebied zijn: 1. geologische en aardkundige kenmerken, 2. landschap en cultuurhistorie, 3. milieukwaliteit en biodiversiteit 4. sociale samenhang 5. financiële veerkracht Deze vijf kwaliteiten zijn bepalend voor de identiteit en daarom richten de keuzes van de gemeente Winterswijk zich op: 1. Het veiligstellen, behouden en bevorderen van die kwaliteiten bepalend zijn voor de identiteit. 2. Het laten van ruimte voor initiatieven die aan die kwaliteiten bijdragen. Bij functieverandering van (agrarische en niet agrarische) erven en aanpassingen van (bedrijfs)woningen wordt de kwaliteit van het hele erf betrokken bij de beoordeling. Daar waar onderdelen van ensembles eerder al verloren zijn gegaan of incompleet zijn geraakt, steunt de gemeente elk initiatief dat deze weer aanheelt c.q. versterkt. Toetsing Het onderhavige plan ziet op de beëindiging van een agrarisch bedrijf en het omzetten van twee bedrijfswoningen naar burgerwoningen. De bedrijfsbebouwing wordt gesloopt en daarvoor in de plaats worden zes nieuwe woningen gerealiseerd. De Omgevingsvisie Buitengebied sluit de gewenste ontwikkeling met functieverandering naar wonen niet uit, mits er per saldo sprake is van verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van Winterswijk. Voor Winterswijk betreft het een unieke locatie.
Het is een (voormalige) agrarische bedrijfslocatie waarvan er in Winterswijk geen tweede is, niet qua ontstaansgeschiedenis en niet qua uitstraling. De locatie verdraagt daarom ook een unieke herontwikkeling, die iets toevoegt aan de belangrijkste ontsluitingsweg van Winterswijk. Daarbij weegt mee dat aan de Groenloseweg een mengeling van functies, bebouwing en ruimtelijke en landschappelijke kwaliteiten aanwezig is. De oorspronkelijke structuur van het erf bestaat sinds de jaren ’60 uit 2 bedrijfswoningen met daar achter twee langgerekte (complexen met) pluim- en varkensveestallen. Vanuit die gedachte worden compensatiewoningen in de vorm van langgerekte schuurwoningen gerealiseerd. Hiermee wordt de geschiedenis van het erf weer gegeven. De toegevoegde waarde van het plan middels onder andere een landschappelijke inpassing is voor het overige reeds toegelicht in paragraaf 2.2. Het erfinrichtingsplan zal als beeldkwaliteitsplan tegelijkertijd met het voorliggende plan worden vastgesteld. De realisatie van de gewenste ruimtelijke kwaliteit op deze wijze geborgd. Gezien voorgaande past het plan binnen het gemeentelijke beleid zoals dat geformuleerd is in de Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk. 3.3.2
Woonvisie Winterswijk 2020 – 2025 De woonvisie geeft weer waar de gemeente Winterswijk zich de komende jaren op wil richten op het gebied wonen. In de woonvisie worden 41 maatregelen benoemd die de gemeente samen met de inwoners en maatschappelijke partners op gaan pakken op
18
het gebied van wonen in de periode tot 2025. De gemeente wil dat iedereen in Winterswijk een passende en duurzame woning kan vinden die aansluit bij zijn of haar woonwensen, nu en in de toekomst. Om dit te realiseren heeft de gemeente verschillende ambities rondom het wonen in Winterswijk. Deze ambities zijn: Inspelen op verschillende woonwensen; Energieneutraal 2030; Verbeteren van bestaande woningen; Kwalitatief goede woonomgeving; Het aantal inwoners laten groeien; Voldoende huisvesting voor nieuwe beroepsbevolking; Aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat op langere termijn. Nieuwe woningen voor de behoefte met kwaliteit Voor het toevoegen van nieuwe woningen is uitnodigingsplanologie de basis. Nieuwbouwplannen worden getoetst aan het volkshuisvestelijk afwegingskader woningbouw Winterswijk 2019-2025. Toetsing Het onderhavige plan ziet op de beëindiging van een agrarisch bedrijf en het omzetten van twee bedrijfswoningen naar burgerwoningen. De bedrijfsbebouwing wordt gesloopt en daarvoor in de plaats worden zes nieuwe woningen gerealiseerd. Zoals aangegeven in de woonvisie wordt het toevoegen van nieuwe woningen getoetst aan het volkshuisvestelijk afwegingskader woningbouw Winterswijk 2019-2025, wat terug komt in paragraaf 3.3.3. 3.3.3
Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019-2025 Het Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk is vastgesteld op 28 juni 2018. Het beoordeelt plannen in de basis op hun bijdrage aan de volkshuisvestelijke ambities van de gemeente Winterswijk, zoals die zijn vastgelegd in het gemeentelijk woonbeleid. De beoordeling van plannen aan de hand van dit afwegingskader is onderdeel van een bredere ruimtelijke afweging, mede op andere beleidsvelden (parkeren, goed woon- en leefklimaat, milieu, groene inpassing, cultuurhistorie, duurzaamheid, levensloop-bestendigheid, etc.). Een positieve beoordeling op dit afwegingskader betekent een positief advies vanuit volkshuisvestelijk oogpunt. Het afwegingskader is een procesinstrument dat wordt toegepast voor de volkshuisvestelijke beoordeling van woningbouwplannen.
Het afwegingskader dient meerdere doelen: Het komen tot een woningbouwprogramma dat aansluit op de kwalitatieve en kwantitatieve woonbehoeften van verschillende doelgroepen in de gemeente Winterswijk; Een bijdrage leveren aan het behouden en liefst versterken van de omgevingskwaliteit van de kern Winterswijk, het kerkdorp Meddo, de buurtschappen en het overige buitengebied; Het behoud van leefbare gemeenschappen, het sociaal en vitaal houden van kernen en buurtschappen; Het voorkomen / tegengaan van leegstand van woningen of ander incourant vastgoed.
19
Plannen voor de toevoeging van één of twee woningen zijn vrijgesteld van toetsing aan het afwegingskader. Toetsing Het onderhavige plan ziet op de beëindiging van een agrarisch bedrijf en het omzetten van twee bedrijfswoningen naar burgerwoningen. De bedrijfsbebouwing wordt gesloopt en daarvoor in de plaats worden zes nieuwe woningen gerealiseerd. Aangezien sprake is van de toevoeging van meer dan twee woningen dient getoetst te worden aan het afwegingskader. In deze paragraaf wordt daarom getoetst aan de zes kwalitatieve criteria van het afwegingskader. 1. Aansluiten op de kwalitatieve en kwantitatieve woningbehoefte Het initiatief dient in de eerste plaats invulling te geven aan de verwachte kwalitatieve woningbehoefte in de gemeente Winterswijk. Hiervoor dient de AWLO (Achterhoeks Woonwensen en Leefbaarheidsonderzoek) als uitgangspunt. Wanneer hier niet aan wordt voldaan, kan de kwalitatieve behoefte bij plannen in het buitengebied onder andere worden onderbouwd doordat de ‘namen en rugnummers’ van de toekomstige bewoners bekend zijn. Bovendien moet dan worden aangetoond dat in de bestaande voorraad geen alternatief beschikbaar is. Vanuit de AWLO en Woonvisie volgt met name een kwalitatieve vraag naar woningen voor jongeren en jong volwassenen.
Het voorliggende plan richt zich op de realisatie van dure tot middeldure koopwoningen en sluit hiermee niet aan op deze doelgroepen. Wel is er een lijst met gegadigden voor de woningen bekend, welke bestaat uit lokale inwoners. Dit zorgt ervoor dat er doorstroming ontstaan op de woningmarkt, doordat lokale inwoners de kans krijgen buitenaf te wonen. Op deze wijze voorziet het plan in een kwalitatieve woningbehoefte. 2. Levensloopbestendige nieuwbouw voor meerdere doelgroepen Pm, kunnen we hier concluderen dat nieuwe woningen levensloop bestendig worden ingericht? 3. Verduurzaming bebouwde omgeving De nok van de woningen zal worden voorzien van zonnepanelen. Daarnaast wordt door het herstel van een oude beekloop, het verminderen van het verhard oppervlak en de realisatie van wadi’s rekening gehouden met klimaatadaptatie. 4. Herbestemming of onttrekken leegstaand vastgoed Door de sloop van voormalige agrarische bedrijfsbebouwing, wordt langdurige leegstand van deze bebouwing voorkomen. Het plan draagt op deze wijze bij aan het voorkomen van leegstand. 5. Ontwikkelingen binnen bestaand bebouwd gebied Dit is bij het voorliggende plan niet van toepassing. 6. Relatie met onttrekken van incourante woningen Dit is bij het voorliggende plan niet van toepassing.
Het plan kan op minimaal drie van de kwalitatieve criteria positief worden beoordeeld en voldoet hiermee aan de eisen die worden gesteld aan volkshuisvestelijke kwaliteit. Bovendien levert het plan een bijdrage aan het versterken van de omgevingskwaliteit, welke in paragraaf 2.2 reeds is toegelicht.
20
3.3.4
Landschapsontwikkelingsplan De gemeenteraad van Winterswijk heeft op 4 november 2009 het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) vastgesteld. Het LOP kan worden opgevat als een uitwerking van het Landschapsonderdeel van de Visie Buitengebied. Het LOP is de basis voor de uitvoering van landschapsprojecten en bevat het kader voor de invulling van het 'ja-mits' en 'nee- tenzij' beleid voor 'Waardevolle Landschappen' zoals verwoord in de Structuurvisie Gelderland 2005. De Structuurvisie is inmiddels vervangen door de Omgevingsvisie. Op termijn zal de provinciale ambitie ten aanzien van natuur en landschap worden uitgewerkt in een Gebiedenatlas. Dit is in wezen een actualisering van onder andere het LOP. Het voorliggende initiatief is getoetst aan het LOP.
De hoofddoelstelling van het LOP is het bewaren en bevorderen van de unieke landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden die Winterswijk heeft, om een bijdrage te leveren aan: Versterking van de leefomgeving van bewoners en de waarborging van het cultureel erfgoed voor toekomstige generaties door functies op adequate wijze te situeren, te combineren en vorm te geven; Stimulering van lokale en regionale alternatieven voor verbetering van het landschap, waarbij samenhang, identiteit, verscheidenheid en beleefbaarheid van het landschap worden versterkt; Stimulering van particulieren en burgers in het uitvoeren van adequaat beheer van eigendommen, tot participatie in de beleidsuitvoering en tot het nemen van initiatieven als invulling van de eigen verantwoordelijkheid voor het behoud en de versterking van de kwaliteit van de leefomgeving; Vorming van een helder referentiekader voor de beoordeling van en het stellen van voorwaarden bij ruimtelijk relevante ingrepen vanuit de optiek van landschapskwaliteit. Toetsing Het onderhavige plan ziet op de beëindiging van een agrarisch bedrijf en het omzetten van twee bedrijfswoningen naar burgerwoningen. De bedrijfsbebouwing wordt gesloopt en daarvoor in de plaats worden zes nieuwe woningen gerealiseerd. Het landschappelijk inpassingsplan is reeds toegelicht in paragraaf 2.2.
Het plan past binnen het gemeentelijke beleid zoals dat geformuleerd is in het Landschapsontwikkelingsplan.
21
4
Milieu- en omgevingsaspecten
4.1
Milieueffectrapportage
4.1.1
Algemeen Voor plannen en activiteiten, die mogelijk belangrijke nadelige gevolgen hebben voor het milieu, kan het noodzakelijk zijn dat een milieueffectrapport wordt opgesteld. In hoofdstuk 7 van de Wet milieubeheer en in het Besluit milieueffectrapportage is dit geregeld. Er is een m.e.r.-plicht voor plannen (planMER) en een m.e.r.-plicht voor besluiten. Een plan is plan-m.e.r.-plichtig als het plan kaders stelt voor m.e.r.-plichtige activiteiten.
4.1.2
Toetsing Jurisprudentie wijst uit dat met name de aard en omvang van een project bepalen of gesproken moet worden van een stedelijk ontwikkelingsproject zoals bedoeld in categorie D.11.2 van onderdeel D van de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage. Het voorliggende plan voorziet in de realisatie van zes nieuwe woningen, op een locatie waar op basis van het geldende bestemmingsplan een agrarisch bedrijf is toegestaan. De hoeveelheid aanwezige en toegestane bebouwing neemt in de toekomstige situatie af. Deze ontwikkeling is daarmee kleinschalig te noemen en het ruimtebeslag van de toekomstige ontwikkeling is beperkt. Gelet op de aard en omvang van deze ontwikkeling is er daarom geen sprake van een activiteit zoals genoemd in het Besluit m.e.r.
4.1.3
Conclusie Het aspect milieueffectrapportage vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van onderhavig plan.
4.2
Bodem
4.2.1
Algemeen In het kader van de bestemmingsplanprocedure moet zijn aangetoond dat de bodem en het grondwater geschikt zijn voor het beoogde gebruik. Hiertoe is het uitvoeren van een verkennend milieukundig bodem- en grondwateronderzoek noodzakelijk.
4.2.2
Toetsing Ter plaatse van het plangebied zijn diverse bodemonderzoeken en asbestonderzoeken uitgevoerd. We bespreken hier de voor het voorliggende plan relevante onderzoeken, namelijk het verkennend en aanvullend bodemonderzoek en asbestinventarisatie van de bedrijfsgebouwen.
22
4.2.2.1
Asbestinventarisatie agrarische bedrijfsgebouwen Groenloseweg 104 Voor de agrarische bedrijfsgebouwen aan de Groenloseweg 104 te Winterswijk is een 4 asbestinventarisatie uitgevoerd. Tijdens de inventarisatie zijn de volgende asbesthoudende en asbestverdachte toepassingen waargenomen:
Vanwege de ernstige verwering en de aangetroffen restanten van de dakplaten van drie schuren wordt een bodemonderzoek rondom deze schuren conform de NEN 5707 aanbevolen. Geconcludeerd wordt dat het onderzoek uitsluitend geschikt is voor de verwijdering van het in het rapport genoemde asbesthoudende materiaal. De bovenbouw van de schuren is geschikt voor volledige renovatie of totaalsloop. Een aanvullende inventarisatie na de sloop van de bovenbouw en voorafgaand aan de sloop van de onderbouw wordt aanbevolen. 4.2.2.2
Verkennend bodemonderzoek en aanvullend bodemonderzoek asbest Ter plaatse van het plangebied is in april 2018 een aanvullend bodemonderzoek (fase 5 2) uitgevoerd . Het verkennend bodemonderzoek is hierin uitgebreid met een asbest in grondonderzoek. Uit dit onderzoek volgt dat op verschillende locaties binnen het plangebied sprake is van een formeel geval van asbestverontreiniging op en in de bodem. Het onderzoeks4
Pit bouwadvies. Rapportage asbestinventarisatie agrarische bedrijfsgebouwen Groenloseweg 104 te Winterswijk. R2017-156_Asbest_V1, 25-01-2018.
5
Terra Agribusiness. Bodemonderzoek Groenloseweg 104 en 104a te Winterswijk. 2018-045, 18 mei 2018. 23
bureau stelt dat verder overleg omtrent definitieve spoedige sanering de inzet is voor deze locatie. Hiervoor zal een provinciale BUS sanering immobiele stoffen (asbest) de meest waarschijnlijke procedure zijn. Verder zal ook een officiële melding moeten volgen bij provincie en gemeente omtrent de aangetroffen verontreinigingen. Waarschijnlijk zal een sanering van de bodem en de slechte asbesthoudende daken geïntegreerd plaatsvinden. Op die manier wordt kan van buitenaf naar binnen worden gewerkt waarbij en het minste kans is op verdere verspreiding. Daarnaast zijn in het bodemonderzoek verschillende deellocaties in het plangebied als verdacht aangemerkt. Hieronder de bovengrondse en ondergrondse tanks, de voormalige bovengrondse olieopslag en het gebied rondom de locatie waar een stalbrand is geweest. Op basis van het onderzoek is vastgesteld dat geen sprake is van aantoonbare bodemverontreiniging op de locaties van deze voormalige bodembedreigende activiteiten. Alleen in het gebied van de stalbrand is een lichte verhoging aangetoond voor minerale olie en PAK en dat zou te maken kunnen hebben met de brand. De gehalten zijn echter dusdanig laag dat geen sprake is van een risico in het kader van de Wetbodembescherming. In chemische zin is daarom geen verder onderzoek nodig. 4.2.2.3
4.2.3
Sanering Na de vaststelling van het bestemmingsplan worden alle stallen volledig gesloopt en wordt tevens alle asbest op / in de bedrijfsgebouwen gesaneerd. Het (erkende/gecertificeerde) sloopbedrijf zal voorafgaand aan de sloop conform de uitgevoerde asbestinventarisatie en bodemonderzoeken een sloopmelding saneringsplan ter beoordeling indienen bij het bevoegd gezag. Er mag niet gestart worden met bouwwerkzaamheden op de locatie van de te slopen stallen alvorens een bodemonderzoek heeft aangetoond dat er sprake is van een goede bodem en grondwater kwaliteit voor het beoogde gebruik. Conclusie Ter plaatse van het plangebied moet de bodem gesaneerd worden, in verband met de aanwezigheid van asbest. De sanering zal na sloop van de aanwezige bebouwing plaatsvinden en zal in het kader van de omgevingsvergunning worden uitgevoerd.
4.3
Geluid
4.3.1
Algemeen De mate waarin het geluid onder andere het gevoelige functies mag belasten, is geregeld in de Wet geluidhinder (Wgh). In het bestemmingsplan moet volgens de Wgh worden aangetoond dat gevoelige functies, zoals woningen, een aanvaardbare geluidsbelasting hebben als gevolg van omliggende (spoor)wegen en industrieterreinen. Indien nieuwe geluidsgevoelige functies worden toegestaan, stelt de Wgh de verplichting akoestisch onderzoek te verrichten naar de geluidsbelasting ten gevolge van omliggende (spoor)wegen en industrieterreinen. Wegen met een maximale snelheid van 30 km/uur zijn formeel uitgesloten van akoestisch onderzoek.
24
4.3.2
Toetsing Het onderhavige plan ziet op de beëindiging van een agrarisch bedrijf en het omzetten van twee bedrijfswoningen naar burgerwoningen. De bedrijfsbebouwing wordt gesloopt en daarvoor in de plaats worden zes nieuwe woningen gerealiseerd. F. Bouw6 mans Ingenieursburo heeft een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai uitgevoerd. Het onderzoek is noodzakelijk omdat het bouwplan gelegen is binnen de geluidzone van de Groenloseweg (N319). Als gevolg hiervan dient er een toetsing plaats te vinden aan de eisen uit de Wet geluidhinder. In het onderzoek wordt het volgende geconcludeerd: de voorkeursgrenswaarde bedraagt 48 dB. Deze waarde wordt bij 2 nieuwbouwwoningen overschreden. De geluidbelasting bedraagt ten hoogste 52 dB. De maximaal te ontheffen waarde van 53 dB wordt niet overschreden; omdat er ter plaatse geen uitvoerbare en gewenste maatregelen mogelijk zijn moet de gemeente daarom gevraagd worden een procedure te starten voor het vaststellen van een hogere grenswaarde; ter hoogte van de nieuwbouwwoningen is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.
4.3.3
Conclusie Gelijktijdig met het ontwerpbestemmingsplan zal een hogere waardenbesluit in procedure worden gebracht. Beide worden ook gelijktijdig vastgesteld. Het aspect geluid vormt daarmee geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van onderhavig plan.
4.4
Luchtkwaliteit
4.4.1
Algemeen Eisen met betrekking tot luchtkwaliteit zijn verankerd in de Wet milieubeheer hoofdstuk 5, titel 5.2 en vormen een implementatie van diverse Europese richtlijnen omtrent luchtkwaliteit waarin onder andere grenswaarden voor vervuilende stoffen in de buitenlucht zijn vastgesteld ter bescherming van mens en milieu. In Nederland zijn stikstofdioxide (NO2) en zwevende deeltjes als PM10 (fijn stof) de maatgevende stoffen waar de concentratieniveaus het dichtst bij de grenswaarden liggen. Overschrijdingen van de grenswaarden komen, uitzonderlijke situaties daargelaten, bij andere stoffen niet voor. Vanaf 1 januari 2015 dient het bevoegd gezag de luchtkwaliteit ook te toetsen aan de grenswaarde voor PM2,5. Op basis van onderzoek door het Planbureau voor de Leefomgeving kan worden gesteld dat als aan de grenswaarden voor PM 10 wordt voldaan, ook aan de grenswaarde voor PM2,5 wordt voldaan. Hoewel de luchtkwaliteit de afgelopen jaren flink is verbeterd kan Nederland niet voldoen aan de luchtkwaliteitseisen die in 2010 van kracht zijn geworden. De derogatiebeschikking van de EU is in 2015 verlopen. De NSL is na 2015 twee maal verlengd en betreft een gemeenschappelijke aanpak van het Rijk en diverse regio’s om samen te werken aan een schonere lucht waarbij ruimte wordt geboden aan noodzakelijke ruim6
F. Bouwmans Ingenieursburo. Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Groenloseweg 104 te Winterswijk. FBi20210920-01, 20 september 2021. 25
telijke ontwikkelingen. Plannen die in betekenende mate bijdragen aan luchtverontreiniging worden opgenomen in een gebiedsgericht programma van het NSL. Het maatregelenpakket in het NSL is hiermee in evenwicht en zodanig dat op termijn de luchtkwaliteit in heel Nederland onder de grenswaarden ligt. Doordat de derogatiebederogatiebeschikking van de EU na 2015 niet is verlengd, dient Nederland overigens op dit moment te voldoen aan de Europese luchtkwaliteitsnormen. Plannen die ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdragen aan luchtverontreiniging hoeven niet langer individueel getoetst te worden aan de Europese grenswaarden aangezien deze niet leiden tot een significante verslechtering van de luchtkwaliteit. Deze grens is in de AMvB NIBM gelegd bij 3% van de grenswaarde van een stof: Voor NO2 en PM10 betekent dit dat aannemelijk moeten worden gemaakt dat het project tot maximaal 1,2 µg/m³ verslechtering leidt. Voor een aantal functies (o.a. woningen, kantoren, tuin- en akkerbouw) is dit gekwantificeerd in de ministeriële regeling NIBM. Uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening wordt afgewogen of het aanvaardbaar is het plan op deze plaats te realiseren. Hierbij kan de blootstelling aan luchtverontreiniging een rol spelen, ook als het plan ‘niet in betekenende mate’ bijdraagt aan de luchtverontreiniging.
Er is sprake van een significante blootstellingsduur als de verblijfsduur die gemiddeld bij de functie te verwachten is een aanzienlijk deel van de dag betreft. Volgens de toelichting op de Regeling Beoordeling luchtkwaliteit is dit onder andere het geval bij een woning, school of sportterrein. Gevoelige bestemmingen als scholen, kinderdagverblijven, bejaarden- en zorgtehuizen genieten op grond van de gelijknamige AMvB extra bescherming. Substantiële uitbreiding of nieuwvestiging binnen 50 meter van een provinciale weg of 300 meter van een Rijksweg is alleen toegestaan als de concentraties luchtvervuilende stoffen zich onder de grenswaarden bevinden waardoor geen onacceptabele gezondheidsrisico’s optreden. 4.4.2
Toetsing Het onderhavige plan ziet op de beëindiging van een agrarisch bedrijf en het omzetten van twee bedrijfswoningen naar burgerwoningen. De bedrijfsbebouwing wordt gesloopt en daarvoor in de plaats worden zes nieuwe woningen gerealiseerd. Er is geen sprake van een gevoelige functie zoals bedoeld in het ‘Besluit gevoelige bestemmingen’. Daarnaast is bij de realisatie van zes woningen sprake van een NIBM- project en het project hoeft daarom niet getoetst te worden aan de Europese grenswaarden. Verder blijkt uit de Grootschalige Concentratie- en Depositiekaarten van het RIVM en de kaarten Luchtkwaliteit uit de Atlas Leefomgeving dat de luchtkwaliteit ter plaatse goed is; er worden geen grenswaarden overschreden (PM10, PM2,5 of NO2).
4.4.3
Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
26
4.5
Bedrijven en milieuzonering
4.5.1
Algemeen Indien door middel van een ruimtelijke ontwikkeling nieuwe, gevoelige functies mogelijk worden gemaakt, moet worden aangetoond dat een goed leefmilieu mogelijk kan worden gemaakt. Hierbij moet rekening worden gehouden met omliggende functies met een milieuzone. Anderzijds mogen omliggende bedrijven niet in hun ontwikkelingsmogelijkheden worden aangetast door de realisatie van een nieuwe gevoelige functie. Wat betreft de aanbevolen richtafstanden tussen bedrijvigheid en gevoelige functies is de VNG publicatie 'Bedrijven en Milieuzonering' (2009) als leidraad voor milieuzonering gebruikt. In de VNG-publicatie zijn richtafstanden voor diverse omgevings- en gebiedstypen opgenomen. Het gaat onder andere om de volgende omgevings- en gebiedstypen: 'rustige woonwijk', 'rustig buitengebied' en 'gemengd gebied'. In een rustige woonwijk en een rustig buitengebied komen vrijwel geen andere functies dan de woonfunctie voor. Gemengde gebieden betreffen gebieden die langs hoofdinfrastructuur liggen en/of gebieden met matige tot sterke functiemenging. In een dergelijk gebied komen direct naast woningen andere functies voor, zoals winkels, maatschappelijke voorzieningenhoreca en kleine bedrijven. Ook lintbebouwing in het buitengebied met overwegend agrarische en andere bedrijvigheid kan als gemengd gebied worden beschouwd.
Voor gemengde gebieden kunnen de richtafstanden worden verminderd. De afstand wordt gemeten vanaf het op de verbeelding aangeduide deel voor de bedrijfsmatige activiteit tot aan de gevel van nieuwe of bestaande gevoelige functies gelegen buiten betreffend perceel.
4.5.2
Toetsing In onderhavige situatie is sprake van het mogelijk maken van nieuwe, gevoelige functies in de zin van het aspect bedrijven en milieuzonering. De directe omgeving van het plangebied bestaat grotendeels uit agrarische gronden en woonbestemmingen waardoor het gebied op basis van de VNG-publicatie ‘Bedrijven en Milieuzonering (2009)’ wordt getypeerd als een ‘rustig buitengebied’. De dichtstbijzijnde bedrijvigheid is in de navolgende tabel opgenomen, inclusief de bijbehorende omschrijving uit de VNGpublicatie en de daaruit volgende grootste richtafstanden. Bedrijfssoort
Adres
Omschrijving VNG
Grootste richtafstand (m) 50 (geur)
Gemeten afstand (m)
Paardenhouderij Biologische kippen (beëindigd) Melkveehouer Grondwerken
Groenloseweg 106 MorskersDriehuisweg 7
Paardenfokkerij Houden van pluimvee (kippen)
200 (geur)
± 320
MorskersDriehuisweg 2 Groenloseweg 125
Houden van rundvee Groothandel in zand en grind 2 >200 m
100 (geur)
± 440
100 (geluid)
± 470
27
± 160
Uit de voorgaande tabel blijkt dat kan worden voldaan aan de indicatieve richtafstanden. Daarmee is een goed woon- en leefklimaat gewaarborgd ter plaatse van de beoogde woning en wordt de omliggende bedrijvigheid niet belemmerd in ontwikkelingsmogelijkheden. 4.5.3
Conclusie Het aspect bedrijven en milieuzonering vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van onderhavig plan.
4.6
Externe veiligheid
4.6.1
Algemeen Externe veiligheid heeft betrekking op locaties waar een ongeval met gevaarlijke stoffen kan plaatsvinden, waardoor personen die geen directe relatie hebben tot de risicovolle activiteit zouden kunnen komen te overlijden. Bij een ruimtelijk besluit voor het toelaten van (beperkt) kwetsbare objecten moet worden getoetst aan risiconormen en veiligheidsafstanden. Dit is met name relevant op korte afstand van risicobronnen. Indien een (beperkt) kwetsbaar object wordt toegelaten binnen het invloedsgebied van een belangrijke risicobron, moet ook het groepsrisico worden verantwoord. Bovendien is het van belang om af te wegen in hoeverre nieuwe risicobronnen binnen een plangebied worden toegestaan. Voor de beoordeling van een ruimtelijk plan moet voor externe veiligheid worden vastgesteld of het plangebied is gelegen binnen het invloedsgebied van specifieke risicovolle inrichtingen, relevante transportroutes voor het vervoer van gevaarlijke stoffen of relevante buisleidingen. Toetsingskaders zijn het ‘Besluit externe veiligheid inrichtingen’ (Bevi), het ‘Besluit externe veiligheid buisleidingen’ (Bevb). Daarnaast zijn in het Vuurwerkbesluit en het Activiteitenbesluit milieubeheer veiligheidsafstanden genoemd die rond stationaire risicobronnen, niet zijnde een Bevi-inrichting, moeten worden aangehouden.
4.6.2
Toetsing Om de haalbaarheid van het plan aan te kunnen tonen is onderzoek verricht naar de aanwezigheid van stationaire en mobiele bronnen in de omgeving van het plangebied. De conclusies zijn navolgend weergegeven. De navolgende afbeelding bevat een uitsnede van de digitale risicokaart. De globale ligging van het plangebied is aangeduid met een blauw kader.
28
Uitsnede risicokaart, plangebied is blauw omkaderd. (bron: risicokaart.nl)
Er zijn geen Bevi-inrichtingen aanwezig. Op 450 m is de gasleiding N-560-03-kr-20 gelegen. De PR-contour van de hogedruk aardgasbuisleiding (N-560-03-kr-20) ligt op de leiding. Voor deze leiding geldt dat een vrijwaringsstrook van 5 meter aan beide zijden van de buis dient te worden aangehouden. Hierbinnen mag niet gebouwd worden. De 1% letaliteitscontour ligt op ongeveer 70 meter van het hart van de buisleiding, hierbij is de signaleringskaart Gelderland geraadpleegd. De planlocatie is niet in het invloedgebied gelegen van de aanwezige bron in de omgeving. 4.6.3