Toelichting bestemmingsplan 'Driemarkweg ongenummerd, Winterswijk'
Tekst van het document
Bestemming groen
ijgebouw
Bestemming wonen
Voorbeeldwoning
Toelichting partiële herziening Driemarkweg ongenummerd tegenover 5, Winterswijk
Datum: 25 januari 2024 Opgesteld door: VB en EKG NL.IMRO.0294.BP2309DRIEMARKONG-VA01
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1
Inleiding ................................................................................................................................ 3
1.1
Aanleiding ..................................................................................................................................... 3
1.2
Ligging plangebied ........................................................................................................................ 3
1.3
Geldende plannen ......................................................................................................................... 4
1.4
Leeswijzer ..................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 2
Beschrijving van het plan ...................................................................................................... 6
2.1
Huidige situatie ............................................................................................................................. 6
2.2
De nieuwe situatie ......................................................................................................................... 7
Hoofdstuk 3
Beleid .................................................................................................................................... 8
3.1
Inleiding ......................................................................................................................................... 8
3.2
Rijksbeleid ..................................................................................................................................... 8
3.3
Provinciaal beleid ........................................................................................................................ 10
3.4
Regionaal beleid ......................................................................................................................... 13
3.5
Gemeentelijk beleid .................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 4
Omgevingsaspecten ........................................................................................................... 19
4.1
Inleiding ....................................................................................................................................... 19
4.2
Milieu ........................................................................................................................................... 19
4.3
Cultuurhistorie en archeologie .................................................................................................... 31
4.4
Flora en fauna ............................................................................................................................. 33
4.5
Verkeer ....................................................................................................................................... 37
4.6
Water .......................................................................................................................................... 37
Hoofdstuk 5
Juridische planopzet ........................................................................................................... 39
5.1
Algemeen .................................................................................................................................... 39
5.2
Wijze van bestemmen ................................................................................................................. 40
Hoofdstuk 6
Uitvoerbaarheid van het plan .............................................................................................. 41
6.1
Economische uitvoerbaarheid ..................................................................................................... 41
6.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid .............................................................................................. 41
Bijlagen bij toelichting .............................................................................................................................. 43
2
Bijlage 1
Landschappelijk inpassingsplan ......................................................................................... 43
Bijlage 2
Quickscan Flora en Fauna .................................................................................................. 43
Bijlage 3
AERIUS .............................................................................................................................. 43
Bijlage 4
Resultaat watertoets ........................................................................................................... 43
Bijlage 5
Bodemonderzoek ................................................................................................................ 43
Bijlage 6
Waterveiligheid ................................................................................................................... 43
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1
Aanleiding
Aan de Driemarkweg ongenummerd, tegenover Driemarkweg 5, zijn de percelen kadastraal bekend onder Winterswijk sectie H nr. 2495 en sectie H nr. 10894 gelegen. De eigenaren van de percelen hebben hier de wens om een vrijstaande woning te realiseren. Initiatiefnemers zijn starters op de woningmarkt (vrije sector). Zij hebben na afronding van hun studies gekozen om respectievelijk te willen gaan wonen en terug te keren naar de rust en ruimte van de Achterhoek en Winterswijk. In Winterswijk willen zij hun technische achtergrond (TU Delft, respectievelijk Industrieel Ontwerp en Civiele techniek) met passie inzetten voor het realiseren van een duurzame energie neutrale en vernieuwende nieuwbouwwoning onder respecteren van een in het beeld van de omgeving passende vormgeving. Het doel is daarnaast om een zorgfunctie te kunnen oppakken en erin te voorzien dat de ouders van één van de twee initiatiefnemers kunnen blijven wonen in huidige woning op de Driemarkweg nummer 5. Om vorenstaand plan mogelijk te maken is een bestemmingsplanherziening voor de locatie nodig. Omdat het plan passend is op de locatie en aansluit op de uitgangspunten van het geldende beleid, wordt medewerking verleend aan een herziening van het bestemmingsplan (3.1 Wro). In dit document wordt toegelicht en gemotiveerd waarom dat kan volgens de Wet ruimtelijke ordening (Wro).
1.2
Ligging plangebied
Het plangebied is gelegen in het grensgebied van de bebouwde kom en het buitengebied van Winterswijk, in de directe omgeving van de Bedrijventerreinen Vèèneslat - Zuid en Misterweg. De Driemarkweg, waaraan het perceel gelegen is, ligt ingesloten tussen de bedrijven aan respectievelijk de Vreehorstweg en de Eekelerweg. Aangrenzend bevindt zich het bos dat deel uitmaakt van Landgoed Driemark. De dichtstbijzijnde woonwijk bevindt zich op 300m afstand (De Alma). De Markt van Winterswijk is gelegen op 1,7 km. Het plangebied bevindt zich in het Buitengebied van Winterswijk. De stippellijnen op afbeelding 1 geeft de grenzen van deze planologische weergave aan tussen buitengebied, bedrijventerreinen en bebouwde kom van Winterswijk. De ligging van de kadastrale grenzen van het plangebied ten opzichte van de aan drie zijden gelegen grenzen van het planologisch regime van het buitengebied is respectievelijk 110m, 195m en 116 m. Op afbeelding 1 is de globale ligging en de omgeving van het plangebied weergegeven. Het plangebied bevindt zich op korte afstand tot de daartegenover gelegen cluster van woningen. De afstand varieert van 17m tot nr. 5, tot 19m ten opzichte van nr. 3 en 65 m tot het perceel aangemerkt als ‘tussen 1b en 3‘.
Aan de zijde richting het Landgoed de Driemark bezien vanaf de onder het plangebied vallende groenstrook en houtsingel is de afstand tot de woningen respectievelijk 16m en 80m.
3
Afbeelding 1. Globale ligging plangebied rood omcirkeld (bron: openstreetmap.org)
Afbeelding 2. Uitsnede bestaande situatie, plangebied aangegeven met cursor (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
1.3
Geldende plannen
Ter plaatse van het plangebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied Winterswijk 2011’. Ter plaatse van het plangebied gelden de bestemmingen ‘Agrarisch - Cultuurlandschap’ en ‘Groen’. Binnen de bestemming ‘Agrarisch - Cultuurlandschap’ is onder andere gebruik ten behoeve van agrarische doeleinden toegestaan en het behoud en herstel van landschappelijke waarden. Daarnaast geldt de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologische verwachting 3’ ten behoeve van de mogelijke aanwezige archeologische waarden. Met deze bestemming is geregeld dat bij de oprichting van bouwwerken met een oppervlakte groter dan respectievelijk 1500 m2 en 30 cm diep een archeologisch rapport dient te worden opgesteld. De geldende gebiedsaanduidingen zijn “waardevol landschap“ en “Vrijwaringszône molenbiotoop Venemansmolen”. Op afbeelding 3 is een uitsnede van het geldende bestemmingsplan weergegeven.
4
Afbeelding 3. Uitsnede vigerend bestemmingsplan (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
De beoogde ontwikkeling is niet mogelijk binnen de ter plaatse geldende bestemming. De ontwikkeling van een vrijstaande woning voldoet niet aan de aanwezige bestemmingsregels. Zodoende is het opstellen van een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Voorliggend document voorziet hierin.
1.4
Leeswijzer
Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en deze toelichting. De toelichting is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 het plan beschreven. In hoofdstuk 3 wordt het plan getoetst aan het beleidskader, waarna in hoofdstuk 4 de uitvoerbaarheid van het plan wordt aangetoond aan de hand van relevante milieu- en omgevingsaspecten. In hoofdstuk 5 volgt de wijze van bestemmen, waarin uiteen wordt gezet hoe het plan juridisch is vertaald naar de verbeelding en de regels.
5
Hoofdstuk 2 Beschrijving van het plan 2.1
Huidige situatie
Het plangebied is gelegen aan de Driemarkweg in het buitengebied van gemeente Winterswijk. Het plangebied betreft een agrarisch perceel, omzoomd met een groene rand. Het perceel is onbebouwd. De afgelopen 20 jaar is het perceel niet meer voor agrarische doeleinden gebruikt. De wei is slecht tot niet toegankelijk voor de grote agrarische werktuigen, waaronder de moderne trekkers. Dit heeft zowel met de inrit te maken als met de zachte kleigrond. De grasland opbrengst is daarnaast niet voldoende ten opzichte van het inzetten van bedrijfsmatig materieel, gelet op de relatief kleine oppervlakte. Aan drie zijden is de kavel omzoomd met een natuurlijke houtwal, welke onderdeel uitmaakt van de enkelbestemming “groen”. Op afbeelding 4 is de bestaande situatie van het plangebied weergegeven.
Afbeelding 4. Luchtfoto bestaande situatie plangebied (bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
2.1.1. Historie plangebied Het gebied rond de Driemarkweg is een besloten landschap met doorkijkjes. In de tweede helft van de 20e eeuw is aan de noordoostzijde, de noordwestzijde en de zuidoostzijde industrie gevestigd. De industrie heeft zich door de jaren heen om de kleinschalige, singelsomzoomde weiden gekruld. Aan de zuidwestzijde wordt het gebied begrenst door bos en de putten van de steenfabriek. De bodem bestaat uit een veldpodzolgrond. Een veldpodzolgrond is een bodemtype dat in het verleden permanent of periodiek met water verzadigd was. Deze grond bestaat uit leemarm of zwak lemig zand. Veldpodzolen zijn de meest voorkomende podzolgronden in Nederland. Ze worden veel aangetroffen in de jonge heideontginningen, gebieden die tot eind de 19e - begin 20e eeuw met heide waren bedekt (de woeste gronden). 6
Door bemesting zijn de meeste in cultuur gebrachte veldpodzolgronden in de loop der jaren sterk verrijkt in nutriënten. Om weer voedselarme omstandigheden terug te krijgen voor de ontwikkeling van waardevolle vegetatie moet vaak eerst de bodem worden verschraald door de verrijkte bovengrond af te graven.
Afbeelding 5. Historische opbouw gebied (Bron: Buitenburo)
2.2
De nieuwe situatie
Het initiatief betreft het ontwikkelen van het perceel voor een vrijstaande levensloopbestendige woning met een passende inrichting van de natuur en een goede inpassing van het plan in de omgeving. In het landschappelijk inpassingsplan (bijlage 1) is een schetsontwerp weergegeven die de beoogde inrichting van het perceel weergeeft. Hemelwateropvang is voorzien op eigen perceel. Uiteraard wordt de woning duurzaam uitgevoerd met als ambitie om de energieprestatiecoëfficiënt (EPC) op nul uit te laten te komen: er wordt gebruik gemaakt van een warmtepomp in combinatie met zonnepanelen. De als 'Groen’ bestemde omzoomingsstrook van het perceel vormt een natuurlijke beschermingszone voor het ten westen van het perceel gelegen bos en groen van Landgoed Driemark. Deze groenstrook zal versterkt en uitgebreid worden en er wordt voorzien in de aanwas van meer diverse habitat types.
7
Hoofdstuk 3 Beleid 3.1
Inleiding
In dit hoofdstuk komen het rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid aan bod. Deze beleidsstukken vormen het beleidskader waarbinnen dit bestemmingsplan moet passen.
3.2
Rijksbeleid
3.2.2. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Met betrekking tot het Rijksbeleid dienen op gemeentelijk niveau de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVR) en het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) te worden gewaarborgd. Daaronder is sinds kort de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) van toepassing. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving met ambities. In deze NOVI worden de nationale belangen in de fysieke leef- omgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Er worden vier prioriteiten voor Nederland geformuleerd: 1. 2. 3. 4.
ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Om beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het prioriteren en afwegen van de verschillende belangen en opgaven; 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is bij een scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Er wordt weer gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: er moet altijd gekeken worden naar de context van het gebied. Keuzes in verschillende gebieden kunnen daarom verschillen. 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.
3.2.3. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin kaderstellende uitspraken. Het gaat onder meer om nationale belangen als Rijksvaarwegen, Defensie, Natuurnetwerk Nederland (GNN in Gelderland), Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en Primaire waterkeringen. Slechts daar waar een directe doorwerking niet mogelijk is, bij het GNN en bij de Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, is gekozen voor indirecte doorwerking via provinciaal medebewind. Ten aanzien van de begrenzing van het GNN is bepaald dat niet het rijk, maar de provincies die grenzen (nader) bepalen. Door de nationale belangen vooraf in juridisch-planologische procedures te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte.
8
3.2.4. Ladder duurzame verstedelijking In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de 'ladder voor duurzame verstedelijking' geïntroduceerd. Op 1 oktober 2012 is de Ladder in werking getreden als motiveringsvereiste onder artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het vormt daarmee een nadere invulling van artikel 3:2 van de Awb. Het Bro bepaalt dat wanneer een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, deze moet worden getoetst aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Voordat de ladder voor duurzame verstedelijking wordt toegepast, moet een afweging plaatsvinden of het 'plan' een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' betreft. De Bro definieert het begrip 'stedelijke ontwikkeling' als volgt: “ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen”. In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd. Of er dus sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voor woningbouwlocaties geldt volgens de overzichtsuitspraak van de Afdeling Raad van State van 28 juni 2017 (ABRvS 28 juni 2017; ECLI:NL:RVS:2017:1724) dat bij meer dan 11 woningen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling.
Voor wonen geldt daarom dat er bij de realisatie van 12 woningen of meer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Beoordeling initiatief In het kader van het Rijksbeleid is geen sprake van direct belang bij of rechtstreekse doorwerking op het plangebied. Het plangebied ligt niet in een van de aangewezen gebieden van de SVR, Novi of Barro. Gelet op jurisprudentie en het feit dat het voorgenomen plan ruimte biedt aan maximaal 1 woning, is voorliggende ontwikkeling niet aan te merken als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Het is daarom niet nodig om de Ladder voor duurzame verstedelijking te doorlopen. Het plan sluit daarmee aan bij de uitgangspunten van het Rijksbeleid.
9
3.3
Provinciaal beleid
3.3.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland, vastgesteld op 19 december 2018 gaat over ‘Gaaf Gelderland’. ‘Gaaf’ is een woord met twee betekenissen. ‘Gaaf’ betekent ‘mooi’ en gaat over wat historisch en landschappelijk gezien heel en mooi en ongeschonden is. Het beschermen waard! Maar ‘Gaaf’ verwijst ook naar dat wat ‘cool’ en nieuw en vernieuwend is; aantrekkelijk voor nieuwe generaties. Het ontwikkelen waard! Beide kanten zijn van toepassing op Gelderland en onlosmakelijk verbonden met de Gelderlanders. Beide aspecten zijn dan ook opgenomen in de Gelderse Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie 'Gaaf Gelderland' is benoemd wat voor de provincie van waarde is en wat moet worden beschermd. Daarnaast geeft de provincie richting aan wat ze willen en ook moeten veranderen en ontwikkelen. In de visie staan de volgende begrippen centraal: gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Met gezond en veilig worden een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna gestimuleerd. Daarmee bereidt de provincie zich voor op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. Om deze doelen te bereiken moet met name aandacht worden besteed aan verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid.
Met schoon en welvarend worden een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen gestimuleerd. Daarmee bereidt de provincie zich voor op het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. Om deze doelen te bereiken moet met name aandacht worden besteed aan het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie.
3.3.2. Omgevingsverordening Gelderland Provinciale Staten hebben de Omgevingsverordening Gelderland vastgesteld op 24 september 2014. Daarna hebben nog enkele actualisaties plaatsgevonden. De laatste in januari 2023. De regels in de verordening kunnen betrekking hebben op het hele provinciale grondgebied, delen of gebiedsgerichte thema's. Gemeenten moeten binnen een bepaalde termijn hun bestemmingsplan afstemmen op de in de verordening opgenomen regels. De regels in de verordening zijn gebaseerd op de hierboven beschreven Omgevingsvisie Gelderland. Beoordeling initiatief De verordening is het juridisch instrument waarmee de provincie haar wettelijke taken en beleid borgt. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. In artikel 2.2 van de omgevingsverordening staat dat de bouw van nieuwe woningen moet passen binnen de regionale woonagenda. In paragraaf 3.4.2 is nader toegelicht dat dit initiatief binnen de kaders van de regionale woonagenda past. Daarnaast zijn er nog drie provinciale belangen die voor dit plangebied: 1. het plangebied ligt in een gebied dat is aangewezen als ‘Molenbiotoop’; 2.
het plangebied is aangewezen als ‘Nationaal landschap buiten het Gelderse Natuurnetwerk’; 3. voor iedere locatie geldt het belang van het overkoepelende thema klimaatdapatatie. In het onderhavige bestemmingsplan zijn regels opgenomen ten aanzien van het (beschermen van) de molenbiotoop. Deze regels zijn gekoppeld aan de gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – molenbiotoop Venemansmolen’. Daarbij is de planregels ten aanzien van de molenbiotoop zo geformuleerd dat de hoogte die passend is voor de molenbiotoop ook de maximale bouwhoogte is. Dit betekent dat wanneer een onderliggende bestemming een hogere bouwhoogte zou toelaten, die hogere bouwhoogte niet gerealiseerd kan worden vanwege de molenbiotoop. Door deze wijze van bestemmen is het dus niet nodig 10
om voor iedere locatie exact vast te leggen wat de maximale bouwhoogte is maar kan volstaan worden met de in de planregel opgenomen berekeningswijze. De hoogte van de toegelaten bebouwing is daarbij afgestemd op de afstand tot de molen, de kenmerken van het tussenliggende gebied (ruwheidsfactor) en de kenmerken van die molen (zoals de ashoogte). Ook wordt rekening gehouden met de relatieve hoogteligging van een gebouw t.o.v. de hoogteligging van de molen. Daarmee is het belang van de molenbiotoop juridisch geborgd in dit bestemmingsplan. Voor de ligging in het Nationale Landschap is van belang dat het plan de kernkwaliteiten van dat landschap niet aantast (art. 2.56 lid 1 van de omgevingsverordening). De omgevingsverordening geeft aan dat Winterswijk in zijn algemeenheid gekenmerkt kan worden als een kleinschalig landschap met een reliëfrijke afwisseling van beekdalen, meanderende beken en hoge dekzandruggen met oude essen. In de verordening zijn de volgende kernkwaliteiten voor Nationaal Landschap Winterswijk benoemd: § § § § §
kleinschalig, organisch gegroeid halfopen landschap met afwisseling van bosjes, houtwallen, landbouwgrond, lanen, beken, boerderijen; oostelijke helft kleinschaliger dan westelijke helft; rijk aan microreliëf (steilranden, essen en eenmansessen), een duidelijke terrasrand (westzijde); meanderende beken in smalle dalen als doorgaande structuren, met natuurlijke begroeiing (elzen en essen) in halfopen landschap; fraaie, open essen (opvallend groot op de plateaurand van Aalten tot Groenlo) en bijzondere broekgebieden; de verspreid gelegen oude boerderijen hebben veelal een bijbehorende eenmanses.
Het onderhavige plangebied heeft geen bijzondere waarden als het gaat om reliëf, openheid of meanderende beken. De kleinschaligheid van het landschap is in dit geval wel terug te zien in de bestaande groene kamerstructuur. De beplanting die voor deze kamerstructuur zorgt blijft in dit geval behouden. De ontwikkeling vindt als het ware plaats binnen zo’n groene kamer. Aanvullende op de bestaande landschappelijke waarden worden nieuwe landschapselementen aangelegd. Deze worden middels een voorwaardelijke verplichting juridisch geborgd in dit plan. Het plan betreft de toevoeging van 1 woning. Het is daarmee een kleinschalig initiatief dat zich afspeelt in de dorpsrand van de kern Winterswijk. Bestaande landschapselementen blijven behouden en nieuwe elementen worden toegevoegd. Het plan tast de kernkwaliteiten van het Nationale Landschap dan ook niet aan. In artikel 2.65b van de Omgevingsverordening is een instructieregel opgenomen met betrekking tot klimaatadaptatie. Deze instructieregel houdt in dat in de toelichting op een bestemmingsplan wordt aangeven welke afweging er is gemaakt t.a.v. klimaatadaptatie, waarbij in ieder geval de volgende aspecten worden betrokken: 1. 2. 3. 4.
waterveiligheid; wateroverlast; droogte; hitte.
Voor dit plan is de digitale watertoets van het waterschap Rijn & IJssel doorlopen (zie bijlage 4). Hieruit volgt dat er voor dit plangebied geen bijzondere aandachtspunten zijn als het gaat om waterveiligheid. Dit sluit ook aan bij de ligging van het plangebied. Waterveiligheid hangt met name samen met overstromingsgevaar vanuit zee of de grotere rivieren. Het waterschap Rijn & IJssel verwijst naar de website www.overstroomik.nl als het gaat om het aspect waterveiligheid. Uit de raadpleging van deze website blijkt dat een overstroming in dit plangebied niet waarschijnlijk is (zie bijlage 6). Wateroverlast ontstaat wanneer bij hevige regenval het hemelwater niet goed kan weglopen. Hierdoor blijft het hemelwater (tijdelijk) op het maaiveld staan waardoor wegen onbegaanbaar worden of het hemelwater zelfs woningen kan binnendringen met schade tot gevolg. Dit type problemen neemt toe naarmate een gebied meer verhard is. In dit geval blijft het grootste deel van het plangebied onbebouwd en onverhard. Er wordt één woning toegevoegd met de daarbij behorende verharding.
11
In de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland is aangegeven dat het buitengebied van Winterswijk bestaat uit ‘dekzandglooiing’ en ‘dekzandvlakte’. Voor beide typen geldt dat het infiltreren van hemelwater een aandachtspunt is.
Voor dit plangebied is een nadere analyse van het landschap en de bodemtypes uitgevoerd (zie bijlage 1). De bestaande waterhuishouding van het perceel wordt gereguleerd via bestaande sloten en zaksloten. De toekomstige inrichting van het plangebied en de bestaande voorzieningen zijn voldoende voor het laten infiltreren en waar nodig tijdelijk bergen van hemelwater. Aandachtspunt is de grondwaterstand in de winter. Door de woning en de toegangsweg iets boven het maaiveld te realiseren kan overlast in de nattere perioden van het jaar voorkomen worden. Bij de totale bouwhoogte zal daarbij uiteraard rekening gehouden worden met de molenbiotoop die hier van toepassing is. Als het gaat om het thema droogte kunnen de bestaande zaksloten in het gebied bijdragen aan het vasthouden van water in de nattere perioden. Dit zodat dit water in de drogere periode weer beschikbaar is (zie ook bijlage 1). Het thema hitte speelt voor dit plan geen rol van betekenis. De verhouding tussen verharding en groen is in dit plangebied dermate dat hittestress is uitgesloten. Het plan sluit daarmee aan bij de uitgangspunten van het provinciale beleid.
12
3.4
Regionaal beleid
3.4.1 Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012 De gemeenteraden van Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk hebben in hun vergaderingen van april/mei 2012 de 'Regionale structuurvisie Achterhoek 2012' vastgesteld. De Regionale structuurvisie is een actualisatie van de visie uit 2004. Er is gekozen voor een actualisatie, omdat in de Achterhoek zich een aantal belangrijke en ingrijpende economische en maatschappelijke ontwikkelingen voordoen, zoals: § § § §
energietransitie en het inspelen op de gevolgen van de klimaatveranderingen; bevolkingsverandering, krimp, vergrijzing en ontgroening; de veranderingen in de landbouw en het landelijk gebied; positionering van de Achterhoek in (inter)nationaal perspectief.
Deze ontwikkelingen zullen gevolgen hebben voor de manier waarop er nu gewoond, geleefd en gewerkt wordt in de Achterhoek. Ze hebben ook invloed op de wijze waarop geld verdiend wordt in de regio. Wijzigingen hierin kunnen ruimtelijke consequenties hebben. De geactualiseerde visie geeft richting aan het regionaal ruimtelijk beleid om de transitieopgaven goed te kunnen faciliteren. Dit door belangrijke ruimtelijke thema’s te agenderen en hierop afstemming tussen gemeenten te zoeken. Het doel is, dat de Achterhoek ook in de toekomst een vitale, regionale economie heeft en een zeer prettige omgeving blijft om in te wonen en te recreëren. De visie sluit aan bij de Agenda 2020 van Regio Achterhoek en de provinciale regio verkenningen. Inhoudelijk beschrijft de structuurvisie: § § § § §
Samenwerking op volkshuisvesting, bedrijfsvestigingen en functieveranderingsbeleid. Bereikbaarheid van de regio, zowel fysiek als digitaal. Balans tussen bestaande en nieuwe kwaliteiten in de landbouw/het landschap. Innoveren van de maakindustrie en landbouw en het verduurzamen van productieprocessen en energievoorziening. Ruimtelijk wordt de 'ja, mits' benadering leidend.
Deze visie is geen blauwdruk voor hoe het allemaal zou moeten. Respect voor het Achterhoekse landschap staat voorop, maar het ruimtelijk beleid mag innovatieve en duurzame ontwikkelingen niet in de weg staan. De structuurvisie stelt dat het van belang is om flexibel te blijven. Beoordeling initiatief De ruimtelijke kwaliteit en het behoud van kleinschaligheid in het landschap zijn speerpunten voor de leefomgeving. Dit plan borgt het behoud van bestaande landschappelijke kwaliteiten en de toevoeging van nieuwe kwaliteiten middels een inrichtingsplan. Dat inrichtingsplan is daarbij als voorwaardelijke verplichting geborgd in de planregels. Het plan sluit daarmee aan bij de uitgangspunten van de Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012.
3.4.2 Regionale Woonagenda 2023-2030 Net als in veel andere delen van Nederland is de vraag naar woningen flink gegroeid de afgelopen jaren. Hierbij is een mismatch zichtbaar geworden tussen het woningaanbod en de woningvraag, waarbij de vraag het aanbod overstijgt. Dit betreft zowel een kwantitatieve als een kwalitatieve mismatch. Als het gaat om de kwalitatieve aspecten, dan is met name voor jonge huishoudens, starters, ouderen, arbeidskrachten en aandachtsgroepen de behoefte groter dan het aanbod. De regio heeft de ambitie om 11.500 extra woningen te realiseren in de Achterhoek. Daarbij streven de samenwerkende gemeenten ernaar om niet alleen dat aanbod uit te breiden, maar ook de bouw van woningen te versnellen. De regionale productie lag de afgelopen jaren gemiddeld op circa 600 woningen 13
netto per jaar. De gemeenten in de Achterhoek streven ernaar dit aantal te verdubbelen naar ruim 1.200 woningen per jaar. Als het gaat om de prijsklassen waarvoor wordt gebouwd wordt zoveel mogelijk bij de ambities van het Rijk aangesloten. Het doel is om tot en met 2030 twee derde van de nieuwbouw in het betaalbare segment toe te voegen. Hierbij is de navolgende onderverdeling opgesteld.
Afbeelding 9: onderverdeling betaalbaarheid nieuwbouw (Ruimtevolk)
Bijzondere aandacht gaat binnen het koop segment uit naar woningen voor starters. Het streven is om woningen voor starters te realiseren die maximaal €250.000,00 kosten. Beoordeling initiatief Dit initiatief betreft een vrijstaande woning in de dorpsrand van de kern Winterswijk. Omdat het om een enkele woning gaat kan er geen differentiatie plaatsvinden in typen woningen zoals bij een grotere woningbouwontwikkeling. Op basis van de regionale structuurvisie is dat in dit geval ook niet nodig. Het betreft daarmee een woning in het hogere prijssegment. De woning valt daarmee in de categorie ‘vrij in te vullen per gemeente’. Het initiatief past daarmee binnen de kaders van de regionale woonagenda.
14
3.5
Gemeentelijk beleid
3.5.1 Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk Voor het buitengebied van de gemeente Winterswijk is op 19 december 2019 de structuurvisie ‘Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk’ vastgesteld. De Omgevingsvisie Buitengebied is het centrale beleidskader voor initiatieven in het buitengebied die niet passen binnen het geldend bestemmingsplan. De Omgevingsvisie biedt ruimte aan initiatieven die de kernkwaliteiten van het buitengebied beschermen en/of bevorderen. De kernkwaliteiten van het Winterswijkse buitengebied zijn: 1. 2. 3. 4. 5.
geologische en aardkundige kenmerken, landschap en cultuurhistorie, milieukwaliteit en biodiversiteit, sociale samenhang, financiële veerkracht.
Deze vijf kernkwaliteiten zijn bepalend voor de identiteit van het Winterswijkse buitengebied. De keuzes die raad maakt bij het beoordelen van nieuwe initiatieven richten zich daarom op de volgende twee punten: 1. Het veiligstellen, behouden en bevorderen van die kwaliteiten bepalend zijn voor de identiteit. 2. Het laten van ruimte voor initiatieven die aan die kwaliteiten bijdragen. Op 8 juni 2023 heeft de gemeenteraad een uitwerking vastgesteld van de beleidskeuzes uit de Omgevingsvisie Buitengebied. Hierbij heeft de gemeenteraad onder meer randzones aangewezen bij de kom van Winterswijk. Deze randzones zijn gebieden binnen Winterswijk die we meer als overgangsgebied tussen kom en buitengebied zien dan als behorend tot de kom of behorend tot het buitengebied. Ze kenmerken zich door bebouwing die dunner en verspreider is dan in de kom, maar ook duidelijk dichter dan in het buitengebied gewoon is. Ze zijn qua bebouwingsdichtheid wel goed vergelijkbaar met de kernen van de buurtschappen. Maar lang niet overal zijn erven de basis van de verkaveling. Het beleid in deze randzones is door dit raadsbesluit meer geënt op de regels die voor de kernen van de buurtschappen gelden. Bouwen is in deze randzones onder de voorwaarde van het leveren van kwaliteit ook op onbebouwde kavels mogelijk.
Het leveren van kwaliteit wil hierbij zeggen dat het initiatief een fraaier, beter stedenbouwkundig geheel oplevert. Dit is gekoppeld aan een kwaliteitsafweging per erf. De erfafweging zou hier gebruikt moeten worden zoals deze ook in essentie is opgeschreven: maten, verkaveling en de inrichting van het kavel sluiten aan bij de directe omgeving. Omdat die directe omgeving niet altijd uit (alleen) erven bestaat, is een inrichting van hoofdgebouw in combinatie met bijgebouwen die meer lijkt op wat we in de overige randzone tegenkomen bespreekbaar. In de uitwerking van de beleidskeuzes uit de Omgevingsvisie Buitengebied zijn concrete gebieden aangewezen als randzone in kaartbeelden met een zogenaamde ‘komrandzone’. Beoordeling initiatief In het onderhavige plan wordt de bouw van een vrijstaande woning mogelijk gemaakt op een nu nog onbebouwd perceel. In de nu bestaande situatie is het plangebied omzoomd door houtwallen die samen een kamerstructuur vormen. Deze groene kamer blijft behouden en de ontwikkeling vindt plaats binnen die groene kamer. Onderdeel van de ontwikkeling is een uitvoerig inrichtingsplan waarmee nieuwe landschapselementen worden toegevoegd. Deze nieuwe landschapselementen voegen ook ecologische diversiteit toe aan een plangebied dat nu uit weiland bestaat.
Dit inrichtingsplan wordt ook juridisch geborgd in het bestemmingsplan zelf door middel van een voorwaardelijke verplichting in de planregels. De kernkwaliteiten van het Winterswijkse landschap worden daarmee behouden en verder versterkt. Dit initiatief ligt in de randzone ‘Komrand Driemarkweg e.o.’ (zie de afbeelding hieronder).
15
Afbeelding 10: Globale ligging plangebied in de ‘Komrand Driemarkweg e.o.
Het onderhavige plan is één van de eerste woningbouwplannen dat gebaseerd is op de door de gemeenteraad aangewezen Komrandzones. Bij de voorbereiding van het onderhavige bestemmingsplan is dit laatste ook expliciet afgestemd met het college van burgemeester en wethouders. Op 26 september 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders besloten om medewerking te verlenen aan (de voorbereiding van) het nu voorliggende plan. Het college heeft daarbij overwogen dat de bebouwing aan de Driemarkweg wordt gekenmerkt door aan de zuidoostkant een vrijwel aaneengesloten rij woningen op ruime kavel tot aan nr. 5, dan komt de open ruimte die doorloopt tot de Vreehorstweg. De zichtlijn vanaf de Vreehorstweg over de open ruimte naar de Driemarkweg eindigt op de kavelbeplanting van een naast perceel. De plaatsing van de nieuwe woning op die locatie verstoort het beeld dus niet. De nieuwe woning wordt nagenoeg tegenover nr. 5 gebouwd en sluit daarmee aan op de bestaande bebouwing. De woning tast daarmee de landschappelijke en stedenbouwkundige structuur niet aan. Het nu voorliggende plan is daarbij op verzoek van het college aangepast als het gaat om het ophogen van het maaiveld en de aanleg van een waterpartij. Deze twee ingrepen werden door het college als niet passend bij het landschap beoordeeld.
Het initiatief speelt in op de beleidsruimte om ook op een nu nog onbebouwde kavel een woning te realiseren. Door het uitvoeren van een uitvoerig inrichtingsplan en het bouwen van een woning met een hoge architectonische kwaliteit wordt met dit plan invulling gegeven aan het uitgangspunt dat kwaliteit moet worden toegevoegd. Het inrichtingsplan is daarbij afgestemd op de bestaande landschapsstructuren (groene kamers/coulissen). Het plan sluit daarmee volledig aan bij de uitwerking van de beleidskeuzes zoals vastgesteld door de raad op 8 juni 2023.
3.5.2 Woonvisie Winterswijk 2020 - 2025 De woonvisie geeft de beleidskaders voor woningbouwplannen. In de woonvisie zijn 41 maatregelen benoemd. De gemeente voert deze maatregelen samen met de inwoners en maatschappelijke partners uit. Het beleid heeft een planhorizon tot 2025. Het doel is om het woningaanbod aan te laten sluiten op de woningvraag, zowel qua kwaliteit als qua kwantiteit. De woonvisie benoemd daarbij de volgende ambities: § 16
Inspelen op verschillende woonwensen;
§ § § § § §
Energieneutraal 2030; Verbeteren van bestaande woningen; Kwalitatief goede woonomgeving; Het aantal inwoners laten groeien; Voldoende huisvesting voor nieuwe beroepsbevolking; Aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat op langere termijn.
Voor het toevoegen van nieuwe woningen is uitnodigingsplanologie de basis. Nieuwbouwplannen worden getoetst aan het volkshuisvestelijk afwegingskader woningbouw Winterswijk 2019-2025. Beoordeling initiatief Dit plan betreft de toevoeging van één woning in een komrandzone en daarmee passend binnen de kaders van het gemeentelijke ruimtelijke beleid. De toetsing van dit plan aan het woonbeleid vindt plaats op basis van het Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw 2019-2025. Zie hiervoor de volgende paragraaf.
3.5.3 Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2023-2026 Het Volkshuisvestelijk Afwegingskader woningbouw Winterswijk 2023-2026 is een herijking van het Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019-2025. Aanleiding om het afwegingskader van 2019 aan te passen, is dat de gemeente Winterswijk wil inspelen op de actuele woningbehoefte en wil aansluiten bij de afspraken en uitgangspunten van de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 en de afspraken uit de Woondeal Achterhoek 2022-2030. Het afwegingskader kent een puur volkshuisvestelijke insteek. Het beoordeelt plannen in de basis op hun bijdrage aan de volkshuisvestelijke ambities van de gemeente Winterswijk, zoals die zijn vastgelegd in het gemeentelijk woonbeleid. De beoordeling van plannen aan de hand van dit afwegingskader is onderdeel van een bredere ruimtelijke afweging, mede op andere beleidsvelden (parkeren, goed woon- en leefklimaat, milieu, groene inpassing, cultuurhistorie, duurzaamheid, etc.). Een positieve beoordeling op dit afwegingskader betekent een positief advies vanuit volkshuisvestelijk oogpunt. Het afwegingskader is een procesinstrument dat wordt toegepast voor de volkshuisvestelijke beoordeling van woningbouwplannen.
Het afwegingskader kent de volgende uitgangspunten: Focus op behoefte en kwaliteit, niet op kwantiteit; het afwegingskader gaat uit van het mogelijk maken van kwalitatief goede woningen die aansluiten op de behoefte. Beperkte set volkshuisvestelijke afwegingscriteria op prioritaire thema’s; het afwegingskader richt zich primair op een beperkt aantal prioritaire volkshuisvestelijke thema’s. Onderscheid tussen de ‘Kern Winterswijk’ en ‘Kerkdorp Meddo, de buurtschappen en overig buitengebied’; de opgaven tussen de kern Winterswijk en het kerkdorp Meddo, de buurtschappen en het buitengebied verschillen. In de beoordeling van plannen houdt het afwegingskader rekening met gebiedsspecifieke knelpunten. Heldere conclusies, ruimte voor dialoog; het afwegingskader moet helder zijn in haar conclusie: wanneer wordt een plan in volkshuisvestelijke zin als kansrijk beschouwd en wanneer niet? De beoordeling mag daarbij niet alleen afhangen van de volkshuisvestelijke waardering.
Ten aanzien van het afwegingskader van 2019 zijn de belangrijkste wijzigingen: • De implementatie van de afspraken uit de regionale woonagenda over betaalbaarheid; • Update criterium kwalitatieve woningbehoefte; • Aanpassing kwalitatieve criteria duurzaamheid naar klimaatadaptatie, biodiversiteit en biobased • bouwen; • Vervallen criterium 'onttrekken incourante woningen'; • Vervallen hoofdstuk voorzienbaarheid maximale termijn van realisatie met als gevolg intrekking • bestemmingsplan voor wonen.
17
Beoordeling initiatief Het gaat in dit plan om de toevoeging van één woning. Dit betekent dat dit plan is vrijgesteld van toetsing aan het Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2023-2026.
3.5.4 Landschapsontwikkelingsplan De gemeenteraad van Winterswijk heeft op 4 november 2009 het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) vastgesteld. Het LOP kan worden opgevat als een uitwerking van het Landschapsonderdeel van de Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk. Het LOP is de basis voor de uitvoering van landschapsprojecten en bevat het kader voor de invulling van het 'ja-mits' en 'nee-tenzij' beleid voor 'Waardevolle Landschappen' zoals verwoord in het provinciale Omgevingsvisie. De hoofddoelstelling van het LOP is het bewaren en bevorderen van de unieke landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden die Winterswijk heeft, om een bijdrage te leveren aan: §
§ §
§
Versterking van de leefomgeving van bewoners en de waarborging van het cultureel erfgoed voor toekomstige generaties door functies op adequate wijze te situeren, te combineren en vorm te geven; Stimulering van lokale en regionale alternatieven voor verbetering van het landschap, waarbij samenhang, identiteit, verscheidenheid en beleefbaarheid van het landschap worden versterkt; Stimulering van particulieren en burgers in het uitvoeren van adequaat beheer van eigendommen, tot participatie in de beleidsuitvoering en tot het nemen van initiatieven als invulling van de eigen verantwoordelijkheid voor het behoud en de versterking van de kwaliteit van de leefomgeving; Vorming van een helder referentiekader voor de beoordeling van en het stellen van voorwaarden bij ruimtelijk relevante ingrepen vanuit de optiek van landschapskwaliteit.
Beoordeling initiatief Onderdeel van het nu voorliggende project is de uitvoering en instandhouding van een landschappelijk inrichtingsplan. Dit inrichtingsplan is afgestemd op de kenmerken en kwaliteiten van het bestaande landschap en vult deze verder aan. Het project past daarmee binnen de kaders van het LOP.
18
Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1
Inleiding
Diverse elementen binnen en buiten het plangebied kunnen een eventuele randvoorwaarde vormen voor de uitvoering van dit bestemmingsplan. Het betreffen voornamelijk milieutechnische aspecten, die in geval van een nieuwe ontwikkeling een onderzoek vergen.
4.2
Milieu
4.2.1 Bodem Bij een bestemmingsplanprocedure wordt op grond van artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) vastgesteld of de bodemkwaliteit een belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van het plan. Aan de hand van beschikbare bodeminformatie wordt onderbouwd wat de verwachte bodemkwaliteit is, of bodemonderzoek nodig is en of er maatregelen nodig zijn om de bodemkwaliteit geschikt te maken voor het beoogde gebruik. Deze paragraaf betreft de Wet bodembescherming, het Besluit Asbestwegen, het Besluit bodemkwaliteit, de Woningwet/bouwverordening en de Arbowet. Beoordeling initiatief Het plan betreft de wijziging van de bestemming 'Agrarisch - Cultuurlandschap' naar de bestemming ‘Wonen’. Met het plan wordt een nieuwe woning gerealiseerd. Van belang is dat de bodemkwaliteit geschikt is voor de bestemming wonen. Door het bodemonderzoeksbureau Dumea is daarom ter plaatse een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd (zie ook bijlage 5). De resultaten van het bodemonderzoek zijn in deze paragraaf samengevat weergegeven. Resultaten bodemonderzoek Op 31 augustus 2023 is een verkennend bodemonderzoek conform NEN5740 uitgevoerd. De locatie bevindt zich aan de Driemarkweg gelegen tegenover nummer 5 in het buitengebied van Winterswijk. De locatie betreft een perceel grasland omzoomd door bomenrijen. Het beoogde gebruik van een deel van het plangebied is ‘wonen’.
In het bovengrondmengmonster BM1 is een lichte verhoging aangetroffen met PAK. In de overige grondmonsters zijn geen verhogingen aangetroffen. In het grondwatermonster Pb1wm1 is een lichte verhoging barium aangetroffen. Op basis van onderhavig onderzoek wordt een nader bodemonderzoek voor deze locatie niet noodzakelijk geacht. De onderzoekslocatie wordt vanuit milieu hygiënisch oogpunt geschikt geacht voor het beoogde gebruik. Conclusie Het plan is uitvoerbaar met betrekking tot het aspect bodem.
4.2.2 Geluid De mate waarin het geluid, het woonmilieu mag belasten, is geregeld in de Wet geluidhinder (Wgh). De kern van de wet is dat geluidsgevoelige objecten worden beschermd tegen geluidhinder uit de omgeving. In de Wgh worden de volgende objecten beschermd (artikel 1 Wgh): •
woningen;
•
geluidsgevoelige terreinen (terreinen die behoren bij andere gezondheidszorggebouwen dan categorale en academische ziekenhuizen, verpleeghuizen, woonwagenstandplaatsen);
•
andere geluidsgevoelige gebouwen, waaronder onderwijsgebouwen, ziekenhuizen en verpleeghuizen, andere gezondheidszorggebouwen dan ziekenhuizen en verpleeghuizen 19
die zijn aangegeven in artikel 1.2 van het Besluit geluidhinder (Bgh): o
een verzorgingstehuis;
o
een psychiatrische inrichting;
o
een kinderdagverblijf.
Het beschermen van deze geluidsgevoelige objecten gebeurt aan de hand van vastgestelde zoneringen. De belangrijkste geluidsbronnen die in de Wgh worden geregeld, zijn: industrielawaai, wegverkeerslawaai en spoorweglawaai. Indien nieuwe geluidsgevoelige functies worden toegestaan, stelt de Wgh de verplichting akoestisch onderzoek te verrichten naar de geluidsbelasting ten gevolge van omliggende (spoor)wegen en/of industrieterreinen. Nota Geluidbeleid Op 25 februari 2016 heeft de gemeenteraad de 'Evaluatie en herziening van het geluidbeleid Winterswijk 2016' vastgesteld. In de nota is de visie en het beleid vastgelegd om te komen tot een goede manier van omgaan met geluid binnen de gemeente. De belangrijkste punten in dit geluidbeleid zijn: Voor vergunningverlening milieu zijn duidelijke uitgangspunten en omschrijvingen opgenomen met als kernpunten: •
• • • • • • •
Ten aanzien van streef- en grenswaarden voor de gemiddelde geluidsbelasting bij vergunningverlening milieu en het Activiteitenbesluit wordt het gebiedsgerichte beleid verlaten en wordt aangesloten bij de landelijke tendens en dan met name bij het Activiteitenbesluit; Er zijn waarden opgenomen voor maximale geluidsbelasting (piekgeluiden) die stroomlijnen met de waarden uit het Activiteitenbesluit; Er worden duidelijke richtlijnen gegeven hoe om te gaan met: Indirecte hinder; Best Beschikbare Technieken (BBT). Voor een gedegen zonebeheer zal de gemeente een zonebeheersplan gaan uitwerken, zodat overschrijdingen van geluidszones niet meer kunnen ontstaan; Het beleid ten aanzien van wegverkeer zal worden gecontinueerd met als extra aandachtspunt het meenemen van onderzoek naar betere verkeersgeleiding bij ruimtelijke plannen; Voor het verantwoord vaststellen van Hogere Grenswaarden als bedoeld in de Wet geluidhinder heeft de gemeente beleid en regels opgenomen.
Het beleid ten aanzien van Horeca en Evenementen is grotendeels uitgewerkt in andere beleidstukken en regelingen, het zal dus niet verder worden behandeld. De beleidslijn dat voor Horeca bedrijven bij vergunningverlening geluidsnormen worden opgelegd gelijk met de grenswaarden komt hiermee te vervallen; Voor het toetsen van bestemmingsplannen is een duidelijke richtlijn opgenomen waarbij wordt getoetst aan: • • • •
Wet geluidhinder; Belemmering van de omgeving; Een aanvaardbaar woon- en leefklimaat; Extern beleid en overige regelgeving.
Planspecifiek In de zin van de Wgh voorziet dit plan in een geluidgevoelig object (wonen). Onderstaand zijn de mogelijke geluidsbronnen toegelicht.
20
Normen Wet geluidhinder Railverkeerslawaai In de directe omgeving van het plangebied bevindt zich geen spoorweg. Het onderdeel railverkeerslawaai van de Wet geluidhinder is niet van toepassing. Industrielawaai In de directe omgeving van het plangebied bevindt zich een gezoneerd industrieterrein. Op dit gezoneerde industrieterrein is de geluidzone vol. Dit omdat de al aanwezige bedrijfswoningen op het industrieterrein zelf en bestaande woningen in de directe omgeving van het industrieterrein die maatgevend zijn. Om nog ruimte te kunnen creëren voor nieuwe bedrijven op het industrieterrein is een zone aangewezen waar geen lawaaimakers zijn toegestaan. Gemeente Winterswijk heeft door deze keuze te maken gronden onttrokken aan het gezoneerde industrieterrein. Zie ook onderstaande afbeelding:
Afbeelding 12: onttrekking grote lawaaimakers industrieterrein Vèèneslat (gemeente Winterswijk) Door het gebied (en daarmee het aantal bedrijven) te verkleinen gecombineerd met een ongewijzigde omvang van de geluidzone ontstaat er meer geluidruimte voor de bedrijven die wel deel blijven uitmaken van het gezoneerd industrieterrein. In de praktijk betekent deze wijze van bestemmen dat bedrijven die zich in het witte deel willen vestigen voor wat betreft geluid worden getoetst aan de geluidzone. Voor bedrijven die zich willen vestigen in het rode deel geldt dat vergunningplichtige bedrijven worden getoetst aan het bepaalde in de Wet milieubeheer en meldingsplichtige bedrijven aan het Activiteitenbesluit. Door deze keuze, waarbij het deel van het industrieterrein dat grote lawaaimakers toestaat aanmerkelijk is verkleind, ontstaat er een maar een heel klein risico dat de geluidbelasting op de woningen op en rondom het bedrijventerrein meer geluidbelasting krijgen zodra zich een nieuw bedrijf op het bedrijventerrein (buiten het gezoneerde terrein) wil vestigen. De maximale gemiddelde geluidsbelasting op woningen in de
21
nabijheid mag 50 dB zijn vanuit het gezoneerde terrein (witte deel). De geluidsbelasting van bedrijven in de rode zone, moet al lager zijn. Dit is ruimtelijk gezien een groot voordeel voor de omgeving, maar ook voor de beoogde ontwikkeling. In dit geval zijn met betrekking tot de beoogde ontwikkeling de bestaande woningen, die dichter op het bedrijventerrein zijn gelegen, al maatgevend voor de maximale gemiddelde geluidsbelasting. Voor deze woningen dient al te worden voldaan aan een goede ruimtelijke ordening. Dus voor woningen die er verder van af worden gesitueerd, zoals de beoogde ontwikkeling, kan worden gesteld wordt voldaan aan dit vereiste. Planspecifiek Kijken we naar de situatie voor de locatie Driemarkweg ongenummerd, tegenover Driemarkweg 5 dan dient getoetst te worden aan het bepaalde in de Wet milieubeheer en meldingsplichtige bedrijven aan het Activiteitenbesluit. De bestaande woningen in de directe omgeving (Eekelerweg 4 en 6 en Driemarkweg 1, 5 en 6) zijn op een kortere afstand, dan het plangebied gelegen. Deze woningen zijn al maatgevend voor de geluidsbelasting, zie ook onderstaande afbeelding.
Afbeelding 13: uitsnede plangebied (Bron: ruimtelijke plannen.nl) Daarmee kan worden aangenomen dat ook voor de nieuwe woning op locatie Driemarkweg, tegenover 5 ongenummerd, wordt voldaan aan een goede ruimtelijke ordening. Het onderdeel industrielawaai van de Wet Geluidhinder is daarmee voldoende onderbouwd. Verkeerslawaai In de omgeving van het plangebied kunnen mogelijk een aantal gemeentelijke wegen met mogelijk een wettelijk zone aanwezig zijn. Artikel 74 lid 1 geeft aan dat het volgende type wegen een wettelijke geluidszone hebben en de zonebreedtes zijn:
22
Zonebreedte voor een weg, bestaande uit
Stedelijk gebied
Buitenstedelijk gebied
een of twee rijstroken of een of twee sporen
200 meter
250 meter
drie of meer rijstroken of drie of meer sporen
350 meter
400 meter
De toegestane maximum rijsnelheid op de Driemarkweg en andere omliggende wegen is 60 km/uur. In artikel 74 lid 2 van de Wet geluidhinder is aangegeven dat dit betekent dat de Driemarkweg is voorzien van een zone en daarmee een geluidsberekening in het kader van verkeerslawaai nodig is. In het kader van verkeerslawaai en een goede ruimtelijke ordening is berekend wat de geluidsbelasting is van verkeerslawaai op het plangebied. Voor het bepalen van verkeerslawaai dient het aantal autoverplaatsingen in beeld te worden gebracht. Dit kan door het aanbrengen van een telpunt en het doen van tellingen of door toepassing van de kencijfers van CROW-publicatie 317; kencijfers parkeren en verkeersgeneratie. De Driemarkweg is een landweg die niet als doorgaande weg wordt gebruikt voor autoverplaatsingen. Er is hier dan ook geen standaard telpunt van de gemeente Winterswijk aanwezig. Daarom zijn de kencijfers van CROW-publicatie 317; kencijfers parkeren en verkeersgeneratie voor de bepaling van het aantal autoverplaatsingen toegepast. Om tot nauwkeuriger kengetallen te komen, wordt binnen deze kencijfers onderscheid gemaakt naar woningtype: vrijstaand, tweekapper, of bijvoorbeeld tussenwoning. Het woningtype geeft namelijk indirect een indicatie van het inkomen van een huishouden, en dat heeft weer invloed op het autobezit en daarmee op het aantal autoverplaatsingen.
Deze gegevens hebben in de basis geleid tot een vuistregel voor wonen, die stelt dat het aantal autoverplaatsingen per woning, per werkdagetmaal, verkregen kan worden door het aantal auto’s per woning met 6,1 te vermenigvuldigen. Aan Driemarkweg zijn in de huidige situatie 16 in totaal woningen aanwezig. Op de locatie Driemarkweg ongenummerd, tegenover 5 wordt 1 vrijstaande woning toegevoegd. Dit betekent dat er in de toekomst in totaal 17 woningen aan de Driemarkweg aanwezig zijn. Verkeer van 8 woningen zal langs de nieuwe vrijstaande woning rijden. De andere 9 woningen zijn namelijk vóór de plek van de nieuwe woning gelegen. Dit verkeer komt dus niet langs de beoogde ontwikkeling. De berekening laat zien dat er voor de Driemarkweg ongenummerd, tegenover 5 een gemiddelde geluidsbelasting van 39,4 dB aanwezig is als we uitgaan van 16 woningen met per woning 6,1 autoverplaatsingen, dus 98 mvt per etmaal. Voor het dichtstbijzijnde punt van de nieuw te bouwen woningen naar de weg en te constateren is dat de geluidsbelasting ruim onder de voorkeursgrenswaarde van 48 dB ligt.
De Driemarkweg is geen doodlopende weg, maar wel maakt slechts een beperkt aantal aanwonenden gebruik van deze weg als ontsluitingsweg.
23
Er is voor verkeerslawaai, naast de verwachtte aantal verkeersbewegingen, ook een worst-case scenario berekening gemaakt. Hierbij is uitgegaan van 1500 mvt per etmaal. De geluidsbelasting bedraagt in dat geval 50,7 dB voor de te realiseren woning. Voor het dichtstbijzijnde punt van de nieuw te bouwen woningen naar de weg en te constateren is dat de geluidsbelasting ruim onder de grenswaarde van 53 dB ligt. Maar niet onder de voorkeursgrenswaarde. Ook met 1500 mvt per etmaal wordt voldaan aan de maximaal toegestane grenswaarde voor geluidsbelasting.
Om de werkelijke geluidsbelasting te controleren zijn tevens de geluidskaarten van het RIVM geraadpleegd van Atlas Leefomgeving.
24
Afbeelding 14: Uitsnede kaart geluidsbelasting (Bron: Atlasleefomgeving.nl)
Bovenstaande geluidskaart geeft weer dat door verkeerslawaai van auto’s, vrachtwagens en motorvoertuigen de maximale geluidsbelasting op het plangebied vanuit de Driemarkweg maximaal 46 dB per etmaal bedraagt. Dit ligt hoger dan de berekening die met de kengetallen is uitgevoerd van het CROW en dit ligt lager dat de worst-case scenario berekening die is uitgevoerd gemiddelde maximale geluidsbelasting. De 46 dB ligt wel onder de voorkeursgrenswaarde.
Belemmering bedrijfsvoering Door een ruimtelijke ontwikkeling kunnen geluidgevoelige objecten dichter naar bedrijven toe komen. Bedrijven moeten ten aanzien van deze objecten voldoen aan geluidsnormen. Het realiseren van geluidsgevoelige objecten dichter naar de bedrijven kan een beperking voor de bedrijven betekenen. Of deze beperking ook leidt tot directe gevolgen voor de bedrijfsvoering, dient te worden vastgesteld. Veelal wordt ervan uitgegaan dat als aan de richtafstanden van VNG-publicatie “bedrijven en milieuzonering” wordt voldaan er voldoende afstand is tussen wonen en werken en dat er dan geen belemmering van de bedrijven plaatsvindt. Wordt niet aan de richtafstanden voldaan dan is akoestisch onderzoek nodig naar geluidsbelasting van het bedrijf op het plangebied. Als het bedrijf in de nieuwe situatie nog steeds kan voldoen aan de geluidsnormen van de vergunning of het Activiteitenbesluit, dan is er geen sprake van belemmering. In paragraaf 4.1.4 ‘bedrijven en milieuzonering’ is toegelicht dat kan worden voldaan aan de gestelde richtafstanden. Het ligt dus niet voor de hand dat deze bedrijven worden beperkt door de nieuwe woningen. De bedrijven liggen daarbij tussen woningen die bepalend zijn voor de geluidsuitstoot van deze bedrijven. Het plan vormt dus geen belemmering voor de omliggende bedrijven.
Naar de bedrijven in de ‘rode zone’ van het bedrijventerrein in dit geval expliciet gekeken.
Aanvaardbaar woon- en leefklimaat Afgewogen moet worden of er in en om de geluidgevoelige objecten een goed woon- en leefklimaat blijft gegarandeerd. Dit aspect speelt wanneer geluidgevoelige objecten en geluid producerende objecten als bedrijven en wegen in elkaars nabijheid worden gerealiseerd. Om hierover een goed oordeel te kunnen vormen dient te worden bepaald wanneer sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Wanneer een gemeente geluidbeleid heeft vastgesteld kunnen daarin geluidnormen zijn opgenomen. Voor rail- en wegverkeerslawaai kan aansluiting worden gezocht bij de normen in de Wet geluidhinder. Ook als er 25
sprake is van een industrieterrein in of rond een plangebied kent de Wet geluidhinder normen. Voor het overige lawaai van bedrijven kennen de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, het Activiteitenbesluit en de Handleiding Industrielawaai en vergunningverlening regels en normen. Uit vaste jurisprudentie blijkt dat bij ruimtelijke plannen verder moet worden gekeken dan de normen uit de diverse wetten. De VNG-publicatie “bedrijven en milieuzonering” is hiervoor een hulpmiddel. Wanneer aan de richtafstanden van deze publicatie wordt voldaan is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Wordt niet voldaan aan de richtafstanden dan dient de situatie akoestisch te worden bepaald en afgewogen. Bij de afweging of een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ook in een nieuwe situatie aanwezig blijft, moet worden betrokken: •
de aard van het plan;
•
de bestaande aard van de omgeving en/of het referentieniveau van het achtergrondgeluid;
•
de verandering in geluidsbelasting die de nieuwe situatie voortbrengt;
•
de geluidsbelasting op de woning of het geluidsgevoelige object in de nieuwe situatie;
•
cumulatie van verschillende geluidsbronnen;
•
de geluidsnormen die eventueel worden opgelegd aan omliggende bedrijven.
Een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan gelden voor het te realiseren plan, maar geldt ook voor de omgeving van het plan. In paragraaf 4.2.4 ‘Bedrijven en Milieuzonering’ wordt hier dieper op ingegaan. In paragraaf 4.2.4 wordt aangegeven dat kan worden voldaan aan de daarin aangegeven richtafstanden tot de bedrijven. Er is dus voldoende scheiding tussen wonen en werken. Het is dus duidelijk dat een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd. Conclusie In de omgeving van het plangebied is de Driemarkweg met een maximale rijsnelheid van 60 km/uur aanwezig. Hierdoor is de weg voorzien van een zone de Wet geluidhinder. Er is daarom voor verkeerslawaai een geluidsberekening uitgevoerd op basis van kengetallen van het CROW en een worstcase berekening die inzage geeft in de geluidsbelasting op de nieuw te bouwen woning. De geluidsbelasting blijft ruim onder de gemiddelde voorkeursgrenswaarde van 48 dB. De Driemarkweg heeft bovendien een relatief lage verkeersintensiteit en zal zeker gezien de afstand tot het plangebied geen problemen met betrekking tot geluidsbelasting op de nieuwe woning opleveren. Daarom zal het woon- en leefklimaat door het wegverkeer niet onacceptabel worden aangetast. Het plan vormt geen belemmering voor de omliggende bedrijven. Er worden geen inrichtingen opgericht. Het plan ligt op voldoende afstand van het gezoneerde industrieterrein.