CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Toelichting Bestemmingsplan De Rikker

Raadsvergadering 20 juni 2024, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan De Rikker19.429 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bestemmingsplan | Toelichting

De Rikker

Gemeente Winterswijk

Datum: 8 mei 2024 Projectnummer: 180318.03 ID: NL.IMRO.0294.BP2312KORIKKERJHWG-VA01

INHOUD TOELICHTING

1

Inleiding

3

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding Ligging plangebied Vigerende bestemmingsplannen Leeswijzer

3 3 4 7

2

Het plan

8

2.1 2.2

Huidige situatie Toekomstige situatie

8 11

3

Beleidskader

22

3.1 3.2 3.3 3.4

Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

22 24 26 27

4

Milieu- en omgevingsaspecten

32

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12

Milieueffectrapportage Bodem Geluid Luchtkwaliteit Bedrijven en milieuzonering Geur Externe veiligheid Water Natuur Archeologie Cultuurhistorie Verkeer en parkeren

32 33 34 35 37 38 39 40 44 47 49 50

5

Wijze van bestemmen

52

5.1 5.2

Algemeen Dit bestemmingsplan

52 53

6

Uitvoerbaarheid

57

6.1 6.2

Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid

57 57

Bijlagen − − − − − − − − − − − − − − − − − − − − −

Bijlage 1: Stedenbouwkundig plan en beeldkwaliteitplan De Rikker Bijlage 2: Landschappelijk inpassingsplan Jachthuisweg 2 Bijlage 3: Landschappelijk inpassingsplan Jachthuisweg 6/6a Bijlage 4: Toets Ladder voor duurzame verstedelijking Bijlage 5: Vormvrije m.e.r.-beoordeling Bijlage 6: Verkennend bodemonderzoek De Rikker Bijlage 7: Verkennend bodemonderzoek Jachthuisweg 2 en 6/6a Bijlage 8: Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Bijlage 9: Geuronderzoek Bijlage 10: Waterhuishouding plan Bijlage 11: Onderzoek stikstofdepositie Bijlage 12: Quick scan natuur De Rikker Bijlage 13: Nader natuuronderzoek De Rikker Bijlage 14: Quick scan natuur Jachthuisweg 2 Bijlage 15: Quick scan natuur Jachthuisweg 6/6a Bijlage 16: Nader natuuronderzoek Jachthuisweg 6/6a Bijlage 17: Archeologisch bureauonderzoek Bijlage 18: Archeologisch booronderzoek Bijlage 19: Archeologisch karterend booronderzoek Bijlage 20: Verkeerskundige toetsing Bijlage 21: Nota zienswijzen

1

Inleiding

1.1

Aanleiding Het voornemen bestaat om in het noordoosten van de kern Winterswijk een nieuwe woonbuurt met maximaal 200 woningen te realiseren. Deze woonbuurt vormt de laatste fase van de ontwikkeling ‘De Rikker’. Onderdeel van de ontwikkeling betreft tevens de herontwikkeling van twee voormalige agrarische erven aan de Jachthuisweg 2 en 6/6a. In het ter plaatse geldende bestemmingsplan ‘Kom Winterswijk 2011’ is de locatie hoofdzakelijk bestemd als ‘Agrarisch - Cultuurlandschap’. Ter plaatse van deze bestemming is geen woningbouw toegestaan. Zodoende past het plan niet binnen het geldende bestemmingsplan. Om de beoogde ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken, is de vaststelling van een nieuw bestemmingsplan voor dit gebied noodzakelijk. Voorliggend document voorziet hierin.

1.2

Ligging plangebied Het plangebied van de woonbuurt ‘De Rikker’ is gesitueerd aan de noordoostzijde van de kern Winterswijk in de gelijknamige gemeente. Aan de noord-, zuid- en westzijde wordt het plangebied begrensd door woonwijken. Aan de oostzijde wordt het plangebied begrensd door de Jachthuisweg. De Kobstederstraat loopt dwars door het plangebied heen. De erven aan de Jachthuisweg 2 en 6/6a behoren ook tot het plangebied. Deze bevinden zich aan de oostzijde van de Jachthuisweg en maken onderdeel uit van het buitengebied van Winterswijk. Op de navolgende afbeeldingen zijn de globale ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding van dit bestemmingsplan.

Globale ligging plangebied (rood omlijnd) in Winterswijk (bron: pdok.nl). 3

Globale begrenzing plangebied (rood omkaderd, bron: pdok.nl).

1.3

Vigerende bestemmingsplannen Ter plaatse van het plangebied geldt op dit moment voor het grootste gedeelte het bestemmingsplan ‘Kom Winterswijk 2011’ en voor de twee oostelijk gelegen erven aan de Jachthuisweg 2 en 6 het bestemmingsplan ‘Buitengebied Winterswijk’. De plannen zijn, respectievelijk, vastgesteld op 28 november 2013 en 28 februari 2011 door de gemeenteraad van Winterswijk. Voor het gehele plangebied geldt het ‘facetbestemmingsplan parkeren Winterswijk’. Bestemmingsplan ‘Kom Winterswijk 2011’ Op grond van het bestemmingsplan ‘Kom Winterswijk 2011’ gelden voor het plangebied de enkelbestemmingen ‘Agrarisch - Cultuurlandschap’, ‘Wonen’ en ‘Groen’. Verder gelden de dubbelbestemmingen ‘Waarde - Archeologische verwachtingswaarde 1, 2, 3 of 4’ en de gebiedsaanduidingen ‘vrijwaringszone - molenbiotoop de bataaf’ en ‘wro-zone - wijzigingsgebied’. Agrarisch - Cultuurlandschap De voor 'Agrarisch - Cultuurlandschap' aangewezen gronden zijn bestemd voor de uitoefening van een grondgebonden bedrijf en voor paden, speelvoorzieningen, water en voorzieningen voor de waterhuishouding en ondergeschikt daarbij behorende bouwwerken geen gebouwen zijnde, wegen en verhardingen.

4

Groen De voor 'Groen' aangewezen gronden zijn bestemd voor groenvoorzieningen, bermen en beplanting, tuinen, parken en plantsoenen, paden, speelvoorzieningen, water en voorzieningen voor de waterhuishouding en ondergeschikt daarbij behorende bouwwerken geen gebouwen zijnde, wegen en verhardingen.

Uitsnede van het geldende bestemmingsplan ’Kom Winterswijk 2011’ met daarop het plangebied globaal rood omkaderd (bron: ruimtelijkeplannen.nl).

Waarde - Archeologische verwachtingswaarde 1, 2, 3 of 4 De voor ‘Waarde - Archeologische verwachting 1,2,3 of 4’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische waarden in de bodem. Bij verwachtingswaarde 1 dient een rapport over de archeologische waarden opgesteld te worden bij bodemingrepen groter dan 50 m2 of dieper dan 0,3 m onder het maaiveld. Voor verwachtingswaarde 2 is dit groter dan 100 m2 en dieper dan 0,4 m, voor verwachtingswaarde 3 is dit groter dan 100 m2 en dieper dan 0,3 m en voor verwachtingswaarde 4 is dit groter dan 2.500 m2 en dieper dan 0,3 m. vrijwaringszone - molenbiotoop de bataaf De gronden ter plaatse van de aanduiding 'vrijwaringszone - molenbiotoop' zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemming, mede bestemd voor de bescherming van de functie van de molen als werktuig en zijn waarde als landschapsbepalend element. Als onderdeel van deze gebiedsaanduiding is een formule opgenomen op basis waarvan hoogtebeperkingen gelden en waaraan een initiatief moet worden getoetst. In voorliggend geval betreft dit de molen ‘De Bataaf’.

5

wro-zone - wijzigingsgebied Een groot deel van het plangebied kent de gebiedsaanduiding ‘wro zone - wijzigingsgebied’. Gronden met deze gebiedsaanduiding kunnen middels een wijzigingsbevoegdheid omgezet worden in de bestemmingen 'Groen', 'Wonen', 'Verkeer', 'Verkeer - Verblijfsgebied' en 'Water', Echter geldt deze aanduiding niet voor het gehele plangebied, waardoor geen gebruik kan worden gemaakt van deze wijzigingsbevoegdheid en een nieuw bestemmingsplan wordt opgesteld. Daarbij komt dat niet volledig kan worden voldaan aan de voorwaarden van de wijzigingsbevoegdheid. Bestemmingsplan ‘Buitengebied Winterswijk’ Op grond van het bestemmingsplan ‘Kom Winterswijk 2011’ geldt voor het plangebied de enkelbestemming ‘Agrarisch - Cultuurlandschap’. Verder gelden de dubbelbestemmingen ‘Waarde - Archeologische verwachtingswaarde 1, 2, 3 of 4’ en de gebiedsaanduiding ‘waardevol landschap’ en ‘vrijwaringszone - molenbiotoop de bataaf’.

Uitsnede van het geldende bestemmingsplan ’Buitengebied Winterswijk’ met daarop het plangebied globaal rood omkaderd (bron: ruimtelijkeplannen.nl).

Agrarisch - Cultuurlandschap De voor 'Agrarisch - Cultuurlandschap' aangewezen gronden zijn bestemd voor de uitoefening van een grondgebonden bedrijf en voor paden, speelvoorzieningen, water en voorzieningen voor de waterhuishouding en ondergeschikt daarbij behorende bouwwerken geen gebouwen zijnde, wegen en verhardingen.

6

Waarde - Archeologische verwachtingswaarde 2, 3 of 4 De voor ‘Waarde - Archeologische verwachting 2,3 of 4’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische waarden in de bodem. Bij verwachtingswaarde 2 dient een rapport over de archeologische waarden opgesteld te worden bij bodemingrepen groter dan 100 m2 en dieper dan 0,4 m, voor verwachtingswaarde 3 is dit groter dan 100 m2 en dieper dan 0,3 m en voor verwachtingswaarde 4 is dit groter dan 2.500 m2 en dieper dan 0,3 m. waardevol landschap De gronden ter plaatse van de aanduiding 'waardevol landschap' zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het beschermen en ontwikkelen van het waardevol landschap. vrijwaringszone - molenbiotoop de bataaf De gronden ter plaatse van de aanduiding 'vrijwaringszone - molenbiotoop' zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemming, mede bestemd voor de bescherming van de functie van de molen als werktuig en zijn waarde als landschapsbepalend element. Als onderdeel van deze gebiedsaanduiding is een formule opgenomen op basis waarvan hoogtebeperkingen gelden en waaraan een initiatief moet worden getoetst. In voorliggend geval betreft dit de molen ‘De Bataaf’.

Facetbestemmingsplan parkeren Winterswijk In het facetbestemmingsplan Parkeren Winterswijk 2018 is een parkeerregeling voor de gemeente Winterswijk vastgesteld. De parkeerregels zijn vastgesteld voor vier verschillende zones. Dit zijn centrum, schil, rest bebouwde kom en buitengebied. Voorliggend plan heeft betrekking op de parkeerregels voor de zones ‘rest bebouwde kom’ en ‘buitengebied’. Op basis van de geldende bestemmingsplannen is het niet mogelijk om voorliggend initiatief te realiseren. Daarom wordt voor de ontwikkeling een nieuw bestemmingsplan opgesteld. Voorliggend document betreft de toelichting van de benodigde bestemmingsplanherziening.

1.4

Leeswijzer Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en deze toelichting. De toelichting is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. Na het inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de bestaande situatie van het plangebied en komt de planbeschrijving aan de orde. In hoofdstuk 3 wordt de toets aan het beleidskader weergegeven, waarna in hoofdstuk 4 de haalbaarheid van het plan aangetoond wordt voor wat betreft milieu- en omgevingsaspecten. Hoofdstuk 5 geeft een toelichting op de juridische planopzet. Het laatste hoofdstuk behandelt de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid.

7

2 2.1

Het plan Huidige situatie Winterswijk De kern Winterswijk is een lappendeken van perioden en bouwstijlen. Het bestaat uit contrasten tussen oud en nieuw, industrie en woongebieden. Voor het dorp is het diverse karakter van de bebouwingsstijlen zeer kenmerkend. Winterswijk is ontstaan uit een kern en radiale wegen die naar de kern leiden. De bebouwing bevindt zich verspreid langs deze hoofdwegen, die samenkwamen op de Markt. De gebieden achter deze lintbebouwde wegen hadden een agrarisch karakter. Naast hun agrarische activiteiten verrichtten veel Winterwijkers huisnijverheid in de textiel. De textielindustrie ontwikkelde zich, gevestigd in kleine fabrieken. Een belangrijke impuls voor de ontwikkeling van Winterswijk als textielplaats, was de aanleg van de spoorwegen in de tweede helft van de negentiende eeuw. Dit leidde tot het ontstaan van nieuwe bebouwingsconcentraties in de nabijheid van het station. Door de industriebloei werden ook clusters arbeiderswoningen gebouwd, later ook middenstandswoningen en villa-achtige woningen. Zo ontstonden er steeds meer straten met een verschillend karakter. De bebouwing heeft zich tot 1920 ontwikkeld langs de bestaande wegen tot deze aaneengesloten was. Daarnaast werden de open agrarische gebieden tussen deze wegen bebouwd. Zo werd het dorp geleidelijk een compacter geheel.

In de tweede helft van de eenentwintigste eeuw vindt uitbreiding van nieuwe woonwijken concentrisch rond de oorspronkelijk kern plaats. De verdichting van de bebouwing, die in de loop van de tijd langzaam plaatsvond, heeft voor een grote diversiteit aan bebouwingstijlen gezorgd. Bij de uitbreidingen van woonwijk de Rikker is sprake van een duidelijke samenhang tussen de architectonische/stedenbouwkundige uitstraling, duidelijke erfafscheidingen en de inrichting van de openbare ruimte. Ten slotte is het grote aandeel particuliere woningbouw in Winterswijk opvallend. Kenmerkend is de dominante kap en witte omlijstingen bij deze vrijstaande woningen en twee-onder-een-kapwoningen. Ook is door het hele dorp de karakteristieke diep rood oranje kleur baksteen te herkennen. De Rikker Aan de oostkant van Winterswijk ligt de Rikker. Dit is een grote uitbreidingswijk die vanaf 1995 stapsgewijs is ontwikkeld. Karakteristiek voor de Rikker is dat veel buurten een sterk eigen karakter hebben en onderling gescheiden worden door groenstructuren. De meest recente ontwikkeling ligt ter hoogte van de kruising Vredenseweg Jachthuisweg (voorheen bekend als fase VB). Midden in de Rikker ligt nog een aantal agrarische percelen die tot nu toe onontwikkeld zijn gebleven. Deze agrarische percelen vormen het grootste gedeelte van het plangebied van voorliggend bestemmingsplan.

Verder bevindt zich in het noordwesten van het plangebied een es en bevinden zich twee robuuste groenstructuren in het plangebied. Ten slotte loopt de Kobstederstraat horizontaal door het zuiden van het plangebied heen. Onderstaande afbeelding

8

geeft globaal de eerdere ontwikkelingen van het plan de Rikker weer inclusief het plangebied voor voorliggende ontwikkeling.

Ligging van de eerdere ontwikkelingen van het plan de Rikker inclusief voorliggend plangebied (bron: pdok.nl bewerking: SAB).

Percelen Jachthuisweg 2 en 6 Aan de Jachthuisweg 2 en 6 bevinden zich agrarische bedrijven. De wens bestaat om deze agrarische bedrijven op te heffen en de percelen te voorzien van een nieuwe toekomstbestendige invulling en inrichting. Het eerste agrarische bedrijf is gelegen aan de Jachthuisweg 2 en bestaat uit een deel ten noorden van de Kobstederweg en een deel ten zuiden van deze weg. De huidige bedrijfswoning met bijbehorend bijgebouw bevindt zich aan de zuidkant. Aan de noordzijde zijn meerdere bijgebouwen/schuren aanwezig. De bebouwing op het noordelijk deel heeft in de huidige situatie een wat rommelige uitstraling en is bovendien niet landschappelijk ingepast. Een kwaliteitsverbetering is op deze plek goed mogelijk.

9

Huidige situatie agrarisch perceel Jachthuisweg 2 (bron: SAB).

Het tweede agrarische bedrijf bevindt zich aan de Jachthuisweg 6. De huidige woningen (6a en 6b) zijn georiënteerd op de Jachthuisweg. Direct daarachter bevindt zich een loods en enkele bijgebouwen. Ook is er een terrein voor opslag aanwezig. In de huidige situatie heeft het terrein een wat rommelige uitstraling en is deze bovendien niet landschappelijk ingepast. Een kwaliteitsverbetering is ook op deze plek goed mogelijk.

Huidige situatie agrarisch perceel Jachthuisweg 6 (bron: SAB). 10

2.2

Toekomstige situatie De Rikker Het voornemen bestaat om de laatste fase van uitbreidingswijk De Rikker te realiseren ter plaatse van de nog aanwezige agrarische gronden. Het zal gaan om maximaal 200 nieuwe woningen in verschillende buurtjes. Hiervoor zijn een stedenbouwkundig plan en een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Stedenbouwkundig plan1 Omdat het plangebied binnen nationaal landschap ligt, vormt een landschappelijk raamwerk de basis voor het stedenbouwkundig plan. De kermerkende landschappelijke kwaliteiten van het kleinschalige kampenlandschap geven het gebied straks een unieke woonkwaliteit. Vanouds is het landschap onregelmatig ingedeeld met afwisselend bos, akkers, graslanden en boerderijen. Het behouden van de oorspronkelijke groenstructuren (bosschages en bomen) die het gebied in ‘kamers’ indelen is van belang. Bovendien wordt de laanbeplanting langs de Kobstederstraat en Jachthuisweg zoveel mogelijk behouden en versterkt. Ook het behouden van de oorspronkelijke vorm en het zichtbaar houden van de steilranden van het escomplex zijn belangrijk. De bestaande erven in het gebied worden landschappelijk ingepast en bestaande groenstructuren worden zo veel mogelijk ingepast. Ook wordt aangesloten op de groenstructuren die voortkomen uit de reeds ingezette ontwikkeling in de Rikker en worden zichtlijnen richting het buitengebied doorgetrokken.

Zo wordt een robuust landschappelijk raamwerk geboden dat de basis biedt voor de ontwikkeling van verschillende woonbuurtjes met een eigen identiteit. Navolgende afbeelding geeft het stedenbouwkundig plan van de Rikker weer.

Stedenbouwkundig plan De Rikker (bron: SAB).

1

SAB (2023). Stedenbouwkundig plan en beeldkwaliteitsplan. De Rikker Winterswijk. Projectnummer: 180318.02. augustus 2023. 11

Programma In De Rikker is ruimte voor een zeer gevarieerd aanbod van woningen in diverse prijsklassen. Minimaal 35% van het totale programma zal betaalbaar gerealiseerd worden. In het stedenbouwkundig plan is ruimte geboden voor reguliere vrijstaande, twee-onder-één-kap- en rijwoningen, maar ook voor meer bijzondere woningtypen zoals zelfbouwkavels, levensloopbestendige, hof- en kangoeroewoningen. Er is ook een kleinschalig appartementencomplex in het plan opgenomen. Al met al wordt de volgende verdeling wat betreft typologieën aangehouden: − 10% vrijstaand; − 21% twee-onder-één-kap; − 51% rij; − 6% appartement; − 14% hofwoning. Met dit functionele programma is er ruimte voor veel verschillende doelgroepen met gevarieerde portemonnees. Zo kan de starter terecht in de kleine twee-onder-éénkapwoning of een reguliere rijwoning, terwijl de gezinnen een plek kunnen krijgen in de meer royale twee-onder-één-kap- of hoekwoningen. Voor de seniorendoelgroep zijn de hofwoningen, appartementen of woningen met een brede beukmaat zeer geschikt vanwege het levensloopbestendige karakter.

Indeling plangebied de Rikker in de verschillende buurtjes (bron: SAB).

Buurtjes De ontwikkeling zal worden opgedeeld in acht kleine woonbuurtjes die in het beeldkwaliteitplan zijn voorzien van ieder hun eigen karakter. De oostelijke buurtjes zullen aansluiten op de reeds ingezette structuren aan de noord- en zuidzijde. Aan de oostzijde zullen vrije kavels in een losse opzet de nieuwe dorpsrand markeren. Aan de westzijde zullen buurtjes aan de hoofdgroenstructuur binnen het gebied grenzen.

12

Binnen deze buurtjes is een mix van woningtypes aanwezig waarbij bewoners veelal op eigen terrein of uit het zicht op geclusterde parkeerhoven parkeren. De oost-west gerichte straten en groenzones zorgen voor een visuele relatie met het buitengebied. De Kobstederstraat krijgt hierbinnen als structuurdrager speciale aandacht. Het noordwestelijke buurtje is beoogd op de es. De hofwoningen zullen een beperkte privébuitenruimte hebben, maar delen een collectieve tuin en genieten van de vrije, wat verhoogde, ligging op de es. Het zuidwestelijke buurtje bestaat uit wat meer aaneengesloten bebouwing rond een centrale groene plek waar kinderen kunnen spelen, ommetjes naar de aangrenzende buurten kunnen worden gemaakt en de beeldbepalende eiken het karakter van de buurt maken. Ook hier zijn de parkeerplaatsen zoveel mogelijk geclusterd uit het beeld gerealiseerd. Jachthuisweg De bebouwing aan de Jachthuisweg vormt de dorpsrand van Winterswijk. De woningen hebben dan ook een individuele landelijke uitstraling passend bij de bestaande woningen aan de Jachthuisweg. Een voorwaarde hiervoor is dat de woning zich minimaal drie meter van alle perceelsgrenzen bevindt. Van belang is dat de woningen een royale kap en een wisselende goothoogte krijgen om de overgang naar het buitengebied te maken. De maximale goot- en bouwhoogte zijn hier, respectievelijk, 6 en 11 meter.

Typisch Winterswijk zijn de coullissengevelwanden, een trapsgewijs verspringende zaagtandrooilijn. De woningen aan de Jachthuisweg komen getand aan de weg te staan met een verspringende rooilijn, zoals ook de bestaande woningen in het zuiden. Hierbij heeft het hoofdgebouw een maximale frontbreedte van 12 meter. Op de hoek van de Jachthuisweg en de entreeweg naar de nieuwe buurt ‘Noordoost’ is ruimte voor een appartementengebouw. Het vormt een bijzondere schakel in het gebied op de grens tussen het landschap en de Rikker. Dit gebouw krijgt een landelijke uitstraling met een markante kop aan de zuidzijde. Zo blijft ook het appartementengebouw minimaal drie meter van alle perceelsgrenzen verwijderd en geldt een maximale gooten bouwhoogte van, respectievelijk, 7 en 13 meter. Zuidoost Het zuidoosten van de Rikker sluit niet alleen aan op de ontsluiting van de Beltmolen en Watermolen, maar ook op de hier aanwezige bebouwingssfeer. Het vormt samen één buurtje. De woningen hebben een maximale goot- en bouwhoogte van 6 en 11 meter en worden gebouwd aan een samenhangende rooilijn op drie meter van de erfgrens. De gevels bestaan uit baksteen en/of hout. Uitgangspunt is dat de gevels twee tinten/materialen kennen, met de donkerste tint/materiaal onder als hoge ‘plint’. De langskappen met zwarte dakpannen worden incidenteel onderbroken door een dwarskap.

De woningtypen zullen variëren tussen vrijstaande, twee-onder-één-kap- en rijwoningen. De oriëntatie van deze woningen zal op de nieuwe woonstraat liggen. Kobstederstraat De Kobstederstraat wordt een fietsstraat die de Rikker met het centrum van Winterswijk verbindt en bereikbaar blijft voor bestemmingsverkeer. De vrijstaande en tweeonder-één-kapwoningen krijgen een individuele landelijke uitstraling, wat aansluit bij het jonge bebouwingslint. Dit komt tot uiting in een simpele hoofdmassa, lage goothoogte (maximaal 4 meter), dominante kap (maximaal 10 meter) en ondergeschikte

13

gevel. Ook zijn de rooilijnen flexibel en bevinden deze zich tussen 3 en 6 meter van de voorste perceelsgrens. Binnen de landelijke uitstraling kunnen zij zowel een eigentijdse of meer traditionele vormgeving hebben. Juist die vrijheid is hier belangrijk. Elementen die zorgen voor een landelijke uitstraling zijn royale kappen met overstekken, het toepassen van veel hout of stucwerk (naast baksteen), ingetogen kleuren en een zorgvuldige detaillering. Bij iedere woning wordt zorgvuldig afgewogen welke elementen worden toegepast. Een rustige uitstraling van de woning. Noordoost Deelgebied Noordoost is een wat groter deelgebied met een mix aan woningtypologieën. Het zal gaan om vrijstaande, twee-onder-één-kap- en rijwoningen met een maximum goot- en bouwhoogte van 6 en 11 meter. De rooilijnen liggen allen op een afstand van minimaal 3 meter van de erfgrens. Het deelgebied Noordoost bestaat uit twee delen die gescheiden zijn door de bestaande houtwal. In het verlengde van deze bomenrij bevindt zich de entree van dit deelgebied, een ontsluitingsweg met bomen aan weerszijden. De meeste woningen hebben uitzicht op water en groen en krijgen een natuurlijk landelijk karakter. Het buurtje krijgt een duurzame uitstraling met de toepassing van natuurlijk hout. De gevels van de woningen worden naast baksteen in aardetinten voor een deel bekleed met hout in een natuurlijke tint.

De kappen worden uitgevoerd in antracieten pannen met zonnepanelen. Noordelijke straat De Noordelijkste Straat gaat in het stedenbouwkundig plan mee in de bestaande glooiende straten ten noorden van de Rikker. Het beëindigt de wijk Winterswijk-Noordoost. De woningen aan deze straat sluiten dan ook qua uitstraling aan op de woningen aan de Lekstraat en Scheldestraat. Ze bestaan uit maximaal twee bouwlagen met een kap met een maximale goothoogte van 6 meter en een maximale bouwhoogte van 11 meter. Hierbij volgen de rooilijnen het glooiende patroon door een vaste afstand van 3 meter tot de voorste erfgrens te hanteren. De gevels krijgen een donkere kleur baksteen met daarboven een dominante zwarte kap met overstek en een opvallende witte daklijst. Het zal gaan om vrijstaande woningen en twee-onder-één-kapwoningen. De Es De verhoogde ligging van dit deelgebied vraagt om een bijzondere uitwerking. Door te kiezen voor compacte bebouwing, blijven de randen van de es vrij en is het talud goed ervaarbaar. De rooilijnen liggen op minimaal 1 meter en maximaal 2 meter van de perceelsgrens. Het is van belang dat de woningen naar buiten toe een representatief karakter hebben, omdat zij door de verhoogde ligging van de es goed zichtbaar zijn voor de omgeving. De bebouwing op de es vormen twee hofjes met levensloopbestendige woningen om een collectief groene binnenplaats.

De basis is dat de woningen bestaan uit maximaal één bouwlaag met een kap met een maximale goothoogte van vier meter en een maximale bouwhoogte van acht meter. Deze refereren qua architectonische sfeer naar de karakteristieke arbeiderswoningen die Winterswijk kent. Een belangrijk kenmerk hierbij is een verticaal element in de gevel wat doorloopt in het dakvlak. De hoven worden in architectuur en buitenruimte in samenhang ontworpen. De woningen kijken vrij vanaf de es uit over het landschap. Iedere woning heeft aan de buitenzijde de entree en een kleine voortuin voor ontmoetingen, recreatie en persoonlijke aankleding.

14

Zuidwest De opengewerkte kopgevels van de rijwoningen spelen de hoofdrol in deze nieuwe buurt van de Rikker. Alle kopgevels grenzen op de begane grond met een grote raamopening of erker aan het openbaar groen. Zijtuinen aan het openbaar gebied worden begrensd door een hoge groene haag. Daarnaast worden de woningen speels georienteerd aan de glooiende straten (rooilijnen op 2 tot 6 meter van de erfgrens) en zijn zo veel mogelijk gericht op het groen in de openbare ruimte. Ook geldt dat de gevels in de karakteristieke diep rood oranje kleur worden uitgevoerd, wat zowel in baksteen als in een ander materiaal kan. De rijwoningen zullen een brede beuk hebben, waardoor deze makkelijk levensloopbestendig ingericht kunnen worden. De rooilijn ligt hier vast op drie meter van de erfgrens. De woningen in deze wijk bestaan uit maximaal twee bouwlagen met een (verplichte) kap en hebben een maximale goothoogte van 6 meter en een maximale bouwhoogte van elf meter. De ontsluitingsstructuur Het plangebied ligt precies tussen drie verschillende ontsluitingssystemen in. Navolgende afbeelding geeft de beoogde ontsluitingsstructuur weer met voor elk ontsluitingssyteem een andere kleur. Tussen het noordelijk deel (geel) dat via de P.J. Oudlaan ontsloten wordt, en het zuidelijk deel (oranje) dat via de J. van den Vondelstraat ontsloten wordt, is een knip aanwezig voor autoverkeer.

Daarnaast is er geen directe aansluiting tussen het noordelijk deel (geel) en de Jachthuisweg. De Jachthuisweg wordt hierdoor alleen gebruikt voor bestemmingsverkeer en voor de ontsluiting van het woonbuurtje in het zuidoosten. De nieuwe ontwikkeling van de Rikker wordt zowel vanaf de Jachthuisweg als Rijnstraat ontsloten. Daarmee is de woonwijk zowel vanuit het zuiden als noordwesten goed bereikbaar. Het profiel van het zuidelijk deel van de Jachthuisweg wordt als een parallelweg naast het huidige profiel doorgezet in het plangebied. De bestaande Jachthuisweg wordt gehandhaafd voor bestemmingverkeer en als fietsverbinding. Aan de nieuwe Jachthuisweg liggen verschillende ontsluitingslussen. Het past bij de landschappelijke kenmerken om niet één centrale ontsluiting toe te passen, maar de verschillende ‘kamers’ op eigen wijze te ontsluiten. Verkeerskundig onderzoek heeft aangetoond dat een verbinding tussen Jachthuisweg en Rijnstraat niet tot problemen met sluipverkeer leidt. De Kobstederstraat heeft door het smalle straatprofiel geen potentie als ontsluitingsweg voor (doorgaand) autoverkeer. Deze straat wordt ontwikkeld als fietsroute naar het buitengebied, waarbij de straat slechts voor bestemmingsverkeer gebruikt wordt. Dit sluit ook aan bij de ambities uit de Structuurvisie Winterswijk. Een ontsluiting via de J.

van den Vondelstraat is niet wenselijk vanwege de relatief kleine woonstraatjes waarop dan aangetakt zou moeten worden. Langzaam verkeer (bruinrood) kan wel via deze wegen en de route wordt tevens ingezet voor calamiteiten.

15

Beoogde ontsluitingssituatie De Rikker (bron: SAB).

Duurzaam en natuurinclusief Voor de Rikker is een klimaatadaptieve en natuurinclusieve ontwikkeling het uitgangspunt. Dit komt tot uitdrukking in het landschappelijke raamwerk, de inrichting van de openbare ruimte en de alom aanwezige hagen die het groene karakter van de buurtjes versterken. Bovendien zijn specifieke maatregelen voor natuurinclusiviteit in de bebouwing opgesteld en bestaat het voornemen om de toekomstige bewoners te inspireren om ook met de inrichting van hun tuinen een steentje bij te dragen aan een klimaatadaptieve en natuurinclusieve Rikker. In de inrichting van de openbare ruimte staat het behouden en versterken van de kwaliteiten van het landschap centraal. Allereerst zijn dit de markante bestaande boomgroepen in het gebied die van nature al voor afbakening van de kleinere buurtjes zorgen. De bestaande bomen langs de Jachthuisweg zijn grotendeels onderdeel van bestaande houtsingels. Deze houtsingels leveren als grotere groenstructuren een grote bijdrage aan de ecologische waarde binnen het plan. Het behoud ervan is daarom essentieel. Verspreid over de nieuwe woonbuurt zijn wadi’s en greppels gesitueerd om water te bergen. Regenwater wordt zoveel mogelijk bovengronds afgevoerd naar de wadi’s en greppels, waarna het kan infiltreren. De wadi’s en greppels zijn verbonden met het bestaande waterstelsel ten westen en oosten van het plangebied.

In paragraaf 4.8 wordt het aspect water nader uitgewerkt. Ten slotte is de es in het noordwesten van het plangebied een herkenbaar hoger liggend element, waarvan de zichtbaarheid in het landschap versterkt zal worden. Het behouden en versterken van bestaande natuurwaarden én een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte zijn belangrijke kernwaarden voor de Rikker. Zo worden er zowel in het landschappelijk raamwerk als binnen de woonvelden

16

nieuwe bomen aangeplant. Daarmee kunnen bestaande groenstructuren worden verlengd en versterkt. De nieuwe bomen geven de openbare ruimte een groen en schaduwrijk karakter. Om de inrichting toekomstbestendig te maken is het belangrijk om variantie aan te brengen in soortkeuze. Dit zorgt voor biodiversiteit en daarmee wordt voorkomen dat veel bomen tegelijkertijd geveld kunnen worden door bijvoorbeeld een bomenziekte. Daarnaast zullen voor de beoogde bebouwing hoogwaardige en natuurlijke materialen worden gebruikt, wordt spaarzaam met verharding omgegaan, wordt gezorgd voor voldoende waterberging en krijgt de inrichting een landschappelijke en natuurlijke uitstraling die bijdraagt aan het versterken van de biodiversiteit. Ten slotte worden voldoende speelplekken gerealiseerd met natuurlijke speelelementen en het straatmeubilair en de verlichting zullen passend bij de wijk en met een natuurlijke uitstraling gerealiseerd worden.

Beoogde waterindeling voor De Rikker (bron: SAB).

Het uitgangspunt is om verharding tot een minimum te beperken. Dat houdt in dat bijvoorbeeld niet alle parkeerplaatsen worden uitgevoerd met klinkers, maar met grasbetontegels. Daarmee kan water tijdens hevige regenbuien makkelijker infiltreren. Parkeerkoffers worden daarnaast omzoomd met een haag van circa 1 meter hoog. Tevens worden voldoende laadpunten voor auto’s in de openbare ruimte gerealiseerd. De meeste wegen zullen worden aangelegd met rood-paarse gebakken klinkers in keperverband, die karakteristiek zijn voor Winterswijk.

17

Beeldkwaliteitplan Voor de ontwikkeling is een beeldkwaliteitplan opgesteld. Het doel van het beeldkwaliteitplan is het bieden van een overzichtelijk en overkoepelend kwaliteitskader voor de ontwikkeling van woningbouw binnen het plangebied de Rikker. Het stedenbouwkundig plan vormt daarvoor het vertrekpunt en wordt verder uitgewerkt in concrete richtlijnen voor bebouwing, erfinrichting en openbare ruimte. Het beeldkwaliteitplan is een inspiratiedocument en is bedoeld als een uitnodigend kader voor initiatiefnemers en leidraad voor de beoordeling van plannen door de gemeente Winterswijk. Zo is de beoogde sfeer en ruimtelijke kwaliteit vastgelegd om de Rikker te transformeren tot een aantrekkelijke woonlocatie die goed is ingepast in de bijzondere omgeving. Het beeldkwaliteitplan wordt door de gemeenteraad vastgesteld als het toetsingskader bij de welstandsbeoordeling voor bouwplannen. Het beeldkwaliteitplan vormt hiermee in feite een partiële herziening van de welstandsnota. Jachthuisweg 2 Het voormalige agrarische bedrijf aan de Jachthuisweg 2 zal worden herontwikkeld ten behoeve van wonen. Een zorgvuldige inpassing van de woningen op het erf is van belang om recht te doen aan de bijzondere kwaliteiten van het landschap. Om die reden is voor deze herontwikkeling een landschappelijk inpassingsplan 2 opgesteld.

Juridisch-planologisch is in het bestemmingsplan via een voorwaardelijke verplichting de aanleg en instandhouding van de maatregelen uit het landschappelijk inpassingsplan vastgelegd.

Uitgangspunten kaart landschappelijke inpassing Jachthuisweg 2 (bron: SAB).

2

SAB (2023). Landschappelijk inpassingsplan. Winterswijk, Jachthuisweg 2. Projectnummer: 180318.02. 17 oktober 2023. 18

Het voornemen bestaat om de bebouwing binnen het plangebied te slopen, met uitzondering van de bestaande bedrijfswoning, enkele schuur en een karakteristieke schoppe nabij de kruising Kobstederweg/Jachthuisweg in het zuidelijk deel van het plangebied. In de huidige situatie oogt het erf erg rommelig: een herindeling met enkele nieuwe woningen, kan worden aangegrepen om de kwaliteit van de bebouwing te verbeteren. Een belangrijk uitgangspunt is om het cluster een herkenbare indeling te geven van drie erven, waarbij elk erf een duidelijk hoofdhuis en entree heeft. Overige woningen zijn vormgegeven als schuurwoningen. De woningen staan aan de erfverharding en vormen daarmee één ensemble. Het slopen van de bestaande bijgebouwen, vermindert verrommeling van het landschap. Het plangebied biedt veel kansen om een bijdrage te leveren aan het herstel van het van oorsprong aanwezige hoevenlandschap, met landschapselementen die bijdragen aan de kleinschaligheid (bijv. houtsingels, bosjes, etc.). Het erf zal daarmee een bijdrage leveren aan de landschappelijke waarde van de omgeving en verrommeling van het gebied verminderen. Hiermee kan tevens de ecologische waarde van de plek versterkt worden door in te zetten op een goed leefgebied voor de in de omgeving aanwezige steenuil(en), maar ook voor andere soorten zoals vleermuis, mussen, bijen, vlinders, etc.

Omliggende weides worden benut voor het versterken van de biodiversiteit.

Impressie beoogde situatie Jachthuisweg 2 (bron: SAB).

Ten noorden van de Kobstederweg wordt één nieuwe woning gerealiseerd met een maximum grondoppervlak van 225 m2, een maximum volume van 1.250 m3, een maximum goothoogte van 4,5 meter en maximum bouwhoogte van 10 meter. Bijgebouwen hebben een maximaal oppervlak van 375 m2, waarbij een individueel bijgebouw maximaal 275 m2 groot is. De woning en bijgebouwen vormen gezamenlijk een compact erfcluster op een halfverhard erf. De woning heeft een tuin, die omzoomd is door een 19

landschappelijke haag. In de voortuin is ruimte voor een hoogstamfruitboomgaard, die goed passend is in het landschap en van grote waarde is voor het leefgebied van de steenuil. Aan de oost-, west- en noordzijde is een houtsingel aanwezig die bijdraagt aan kleinschaligheid, maar ook voor privacy zorgt. Rondom is onder meer ruimte voor bloemrijk grasland en een poel. Daarnaast worden twee nieuwe woningen ten zuiden van de Kobstederweg gerealiseerd die in samenhang met het bestaande erf ontwikkeld worden. De nieuwe woningen worden in één hoofdmassa gerealiseerd in de vorm van schuurwoningen. Zo vormen ze samen met de bestaande woning, schuur (die omgebouwd kan worden tot woning) en schoppe een bebouwingscluster. De hoofdmassa heeft een maximum grondoppervlak van 150 m2, een maximum goothoogte van 4,5 meter en maximum bouwhoogte van 10 meter. Het erf is omzoomd door landschappelijke (struweel)hagen. Op het erf zijn enkele solitaire bomen aanwezig, zoals een linde of notenboom. Jachthuisweg 6 en 6a Net als aan de Jachthuisweg 2 bevindt zich aan de Jachthuisweg 6/6a een agrarisch bedrijf. Het bedrijf zal tot en met 31 december 2027 in bedrijf blijven, waarna het daarna herontwikkeld zal worden ten behoeve van wonen. Een zorgvuldige inpassing van de woningen op het erf is van belang om recht te doen aan de bijzondere kwaliteiten van het landschap.

Om die reden is ook voor deze herontwikkeling een landschappelijk inpassingsplan3 opgesteld. Juridisch-planologisch is in het bestemmingsplan via een voorwaardelijke verplichting de aanleg en instandhouding van de maatregelen uit het landschappelijk inpassingsplan vastgelegd.

Uitgangspunten kaart landschappelijke inpassing Jachthuisweg 6/6a (bron: SAB). 3

SAB (2023). Landschappelijk inpassingsplan. Winterswijk, Jachthuisweg 6 en 6a. Projectnummer: 180318.02. 12 september 2023. 20

Het huidige erf bestaat uit meerdere gebouwen en maakt een wat rommelige indruk. Daarnaast zijn er veel opritten aanwezig aan de Jachthuisweg. Een herinrichting van het erf, waarbij een deel van de bebouwing gesloopt wordt en nieuwe bebouwing geclusterd aan een erf met één entree staat, verbetert de ruimtelijke kwaliteit en versterkt het van oorsprong aanwezige hoevelandschap. De bestaande woningen aan de Jachthuisweg 6 en 6a met bijbehorende schuur zullen behouden blijven. Daarnaast is ruimte voor de realisatie van twee nieuwe vrijstaande woningen. De woningen vormen een uitbreiding van het bestaande erf en verwijzen qua uitstraling naar de schuren die vaak op een erf te vinden zijn. Qua maatvoering hebben de woningen ieder een maximum grondoppervlak van 150 m2, een maximum goothoogte van 4,5 meter en maximum bouwhoogte van 10 meter. De bijgebouwen hebben een gezamenlijk grondoppervlak van maximaal 150 m2 (maximaal 75 m2 per woning). Achter het erf is ruimte voor een nieuwe akkerbouwloods met werkplaats en nieuwe was- en spoelplaats. De nieuwe loods wordt losgekoppeld van het erf met woningen en heeft een maximum goothoogte van 6 meter en maximum bouwhoogte van 10 meter. Door de loskoppeling van de loods van het erf wordt het woon- en leefklimaat ter plaatse gewaarborgd.

Dit in combinatie met het behoud van de bestaande bomen en het aanplanten van een nieuwe houtsingel, bomenrij en hagen maakt dat de ruimtelijke impact beperkt blijft en de nieuwbouw goed landschappelijk wordt ingepast.

Impressie beoogde situatie Jachthuisweg 6/6a (bron: SAB).

21

3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving met ambities. In deze NOVI worden de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Er worden vier prioriteiten voor Nederland geformuleerd: − ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; − duurzaam economisch groeipotentieel; − sterke en gezonde steden en regio's; − toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het prioriteren en afwegen van de verschillende belangen en opgaven; 1 Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Er wordt weer gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van ruimte. 2 Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: er moet altijd gekeken worden naar de context van het gebied. Keuzes in verschillende gebieden kunnen daarom verschillen. 3 Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.

Toetsing Het Rijk zet in de NOVI onder andere in op de energietransitie, duurzaam groeipotentieel, sterke en gezonde steden, combinaties van functies en identiteit. Gelet op het feit dat er met voorliggend plan wordt voorzien in een duurzame, natuurinclusieve en toekomstbestendige inrichting op een locatie die aansluit bij de bestaande kern van Winterswijk, waarbij de omliggende kwaliteiten en kenmerken worden doorgezet en versterkt, wordt een bijdrage geleverd aan het realiseren van de Rijksprioriteiten uit de NOVI. Ook de herontwikkeling van twee voormalige agrarische erven, met daarbij aandacht voor het cultuurlandschap, sluit aan bij het gestelde in de NOVI.

3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin kaderstellende uitspraken. Het gaat onder meer om nationale belangen als Rijksvaarwegen, Defensie, Natuurnetwerk Nederland (NNN), Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en Primaire waterkeringen.

22

Slechts daar waar een directe doorwerking niet mogelijk is, bij het NNN en bij de Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, is gekozen voor indirecte doorwerking via provinciaal medebewind. Ten aanzien van de begrenzing van het NNN is bepaald dat niet het rijk, maar de provincies die grenzen (nader) bepalen. Door de nationale belangen vooraf in juridisch-planologische procedures te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Toetsing Het plan raakt geen van de nationale belangen en is niet in strijd met het bepaalde in het Barro. 3.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking (Bro 3.1.6 tweede lid) Vanuit het rijk wordt een zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte bevorderd. Hiervoor is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd en als procesvereiste opgenomen in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het doel dat hiermee wordt beoogd is het stimuleren van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en het bewerkstelligen van een goede ruimtelijke ordening, onder meer door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden, het bevorderen van vraaggerichte programmering en het voorkomen van overprogrammering. Met de ladder wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten nagestreefd. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet daarom altijd worden afgewogen en gemotiveerd. Daarbij moet een beschrijving worden gegeven van de behoefte aan de betreffende ontwikkeling. Indien de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied mogelijk wordt gemaakt, dient te worden gemotiveerd waarom de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied wordt voorzien. Toetsing Wat onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan is in het Bro opgenomen.

Een stedelijke ontwikkeling is volgens het besluit ‘een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. SAB heeft een toets aan de Ladder voor duurzame verstedelijking4 opgesteld. In deze toets wordt geconcludeerd dat sprake is van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Bro. Tevens is aangetoond dat deze ontwikkeling voorziet in een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte voor het verzorgingsgebied. Het plangebied bestaat vrijwel volledig uit percelen met een agrarische bestemming, waarbinnen uitsluitend het bestaande aantal bedrijfswoningen is toegestaan. Gelet op de jurisprudentie dient de ontwikkeling dan ook beschouwd te worden als een nieuwe stedelijke ontwikkeling, die buiten bestaand stedelijk gebied wordt gerealiseerd. In de laddertoets is gemotiveerd dat deze keuze gerechtvaardigd is, onder meer omdat de behoefte niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien. Daarom heeft het plan de toetsing aan de Ladder positief doorlopen.

4

SAB (2023). Toets Ladder voor duurzame verstedelijking. Winterswijk, De Rikker. Projectnummer: 180318.03. 7 september 2023. 23

Conclusie Voorliggend plan is niet in strijd met het rijksbeleid.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie en -verordening Gelderland Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. Sinds 1 maart 2019 is deze Omgevingsvisie van kracht. De provincie heeft in de Omgevingsvisie een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal gesteld. − Gezond en veilig. Dat = een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna. Dat = voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. En, dat = aandacht hebben voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid. − Schoon en welvarend. Dat = een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen. Maar dat = ook: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. En: het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. Onderdeel van de Omgevingsvisie zijn diverse thematische visieschetsen met de volgende thema’s: − Energietransitie: van fossiel naar duurzaam. − Klimaatadaptie: omgaan met veranderend weer. − Circulaire economie: sluiten van kringlopen. − Biodiversiteit: werken met de natuur. − Bereikbaarheid: duurzaam verbonden.

− Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio. − Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam. De Omgevingsvisie bevat de strategische ambities voor de lange termijn. De Omgevingsverordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De verwachting is dat de Omgevingsverordening op termijn alle regels zal gaan bevatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving.

24

Toetsing In algemene zin geldt dat voorliggend plan een bijdrage levert aan het realiseren van de provinciale ambities ten aanzien van de woon- en leefomgeving. Met de voorgenomen woningbouwontwikkeling wordt immers zowel kwantitatief als kwalitatief gezien voorzien in een behoefte, wordt duurzaam, klimaatadaptief en natuurinclusief ontwikkeld. Ook wordt een tweetal voormalige agrarische erven herontwikkeld en voorzien van een passende landschappelijke inpassing. Deze ambities sluiten aan bij hetgeen gesteld in de Omgevingsvisie. Nationaal landschap Raadpleging van de digitale kaarten van de Omgevingsvisie en -verordening Gelderland heeft uitgewezen dat het plangebied van De Rikker en Jachthuisweg 2 onderdeel uitmaken van het Nationaal landschap. Hierdoor zijn geen ontwikkelingen mogelijk die de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap aantasten. Om die reden is in het stedenbouwkundig plan voor De Rikker een robuust landschappelijk raamwerk gerealiseerd waarbinnen de woningen gerealiseerd worden en is voor de herontwikkeling van Jachthuisweg 2 een landschappelijk inpassingsplan opgesteld, waarin op basis van de ter plaatse aanwezige landschapskenmerken en kwaliteiten verschillende maatregelen zijn voorzien om de ontwikkeling landschappelijk gezien in te passen.

De aanleg en instandhouding van de landschappelijke inpassing van Jachthuisweg 2 wordt door middel van een voorwaardelijke verplichting in de regels juridisch-planologisch gewaarborgd. De beoogde groenstructuren binnen De Rikker zijn als zodanig bestemd en verder zijn de gewenste inrichtingsmaatregelen via het beeldkwaliteitplan verder uitgewerkt. Zo zorgt de ontwikkeling niet voor een aantasting van de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap. Molenbiotoop Het zuidoostelijk deel van het plangebied van De Rikker en de Jachthuisweg 2 bevinden zich in de molenbiotoop van de Bataaf. Hier wordt in paragraaf 4.11 nader naar gekeken, waaruit volgt dat dit geen belemmering vormt de beoogde ontwikkelingen. Wonen In artikel 2.2 van de Omgevingsverordening Gelderland is vastgelegd dat een bestemmingsplan alleen nieuwe woningen mogelijk maakt als deze passen binnen de regionale woonagenda. In het kader van de toets aan de Ladder voor duurzame verstedelijking is reeds toegelicht dat de ontwikkeling zowel in een kwantitatieve als kwalitatieve behoefte voorziet. Ook blijkt uit navolgende paragraaf dat de ontwikkeling een belangrijke bijdrage levert bij het realiseren van de ambities uit de regionale woonagenda. Op deze manier past de ontwikkeling binnen de gestelde regels met betrekking tot wonen.

Klimaatadaptatie In artikel 2.65b van de provinciale omgevingsverordening is vastgesteld dat in de toelichting bij het bestemmingsplan een beschrijving dient te worden gegeven van de maatregelen die worden genomen om de risico’s van klimaatverandering te voorkomen of te beperken. In paragraaf 2.2 is reeds een aantal duurzaamheidsmaatregelen opgesomd. Zo worden de woningen aardgasloos ontwikkeld en wordt zoveel mogelijk duurzaam materiaal gebruikt. Ook is aandacht voor duurzaam, klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen. De groenstructuren in de omgeving zullen zoveel mogelijk

25

behouden blijven en waar mogelijk worden uitgebreid. Hierdoor wordt een groenzone rondom de woningen en tussen de verschillende buurten gecreëerd. Hierin is ruimte gereserveerd voor de aanleg van wadi’s om zo de waterberging te bevorderen. Door het nemen van voorgenoemde maatregelen wordt aangenomen dat voldoende rekening wordt gehouden met de aspecten duurzaamheid en klimaatadaptie. Daarmee vormen de Omgevingsvisie en -verordening geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van onderhavig plan. Conclusie Het provinciaal beleid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan.

3.3

Regionaal beleid

3.3.1

Regionale woonagenda Achterhoek 2023-2030 De regionale woonagenda voor de Achterhoek zet onder meer in op het vergroten van de woningvoorraad en het versnellen van de productie. Dit is onder meer nodig door de huishoudensgroei in de regio, het feit dat de regio steeds meer in trek is bij huishoudens van buiten de regio en het feit dat de regio moeite heeft in het vinden van huisvesten van voldoende arbeidskrachten. De regio heeft de ambitie om 11.500 extra woningen te realiseren. Hiermee wordt de woningvoorraad flink en versneld uitgebreid. De regionale productie lag de afgelopen jaren gemiddeld op circa 600 woningen netto per jaar. Er wordt ingezet op het verdubbelen van dit aantal naar ruim 1.200 woningen per jaar. In de Woondeal zijn afspraken gemaakt om tot en met 2030 in ieder geval 8.390 woningen te bouwen in de Achterhoek. De 3.110 woningen die leiden tot het geambieerde doel van 11.500 zullen worden ontwikkeld door middel van adaptieve programmering. In de regionale woonagenda is voor ontwikkelingen waarbij meer dan 20 woningen worden gerealiseerd opgenomen dat 60% betaalbaar moet zijn, opgesplitst in 28% sociale huur en 32% betaalbare koop/middenhuur.

Toetsing Voor voorliggend plan is aan de hand van het doorlopen van de Ladder voor duurzame verstedelijking aangetoond dat sprake is van een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte. De ontwikkeling zorgt er kwantitatief voor dat een belangrijk deel van de aanwezige zachte plancapaciteit omgezet wordt tot daadwerkelijke harde plancapaciteit. Kwalitatief zorgt het gevarieerde woningbouwprogramma ervoor dat verschillende

26

doelgroepen een woning in het plangebied kunnen vinden. Met de aandacht voor levensloopbestendigheid en het realiseren van minimaal 35% betaalbare woningen is daarbij ook aandacht voor de meer kwetsbare doelgroepen op de woningmarkt. Door het langdurige planproces van De Rikker en het ondertekenen van een anterieure overeenkomst in 2020 is aangesloten bij het destijds geldende woonbeleid, waardoor nu niet volledig wordt aangesloten bij de regionale kwalitatieve afspraken met betrekking tot de minimale hoeveelheid betaalbare woningen. Zo zijn in de anterieure overeenkomst nu geen afspraken gemaakt over een minimale hoeveelheid betaalbare woningen in de ontwikkeling. De start van het planproces en het ondertekenen van de anterieure overeenkomst vond plan voor de vaststelling van de regionale agenda. Dat neemt niet weg dat het plan met minimaal 35% betaalbare woningen op gemeentelijk niveau een belangrijke bijdrage levert om het volledige gemeentelijke woningbouwprogramma aan te laten sluiten op deze regionale afspraak. Daarbij komt dat het plan een grote bijdrage levert aan de kwantitatieve opgave om in Winterswijk 900 woningen te realiseren als onderdeel van de regionale opgave van 8.390 woningen.

Omdat in de huidige anterieure overeenkomst geen concrete afspraken zijn gemaakt over het realiseren van een minimale hoeveelheid betaalbare woningen wordt het percentage van minimaal 35% betaalbare woningen met een addendum op de anterieure overeenkomst vastgelegd. Zonder dit addendum zou de gemeentelijke planningslijst slechts circa 54% betaalbare woningen bevatten, maar met het addendum wordt het aandeel betaalbare woningen circa 65%. Op deze manier is het gerechtvaardigd om voorliggend plan ook vanuit kwalitatief oogpunt te realiseren binnen de gemaakte woningbouwafspraken. Conclusie Het regionaal beleid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020 De structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020 is op 24 februari 2011 door de gemeenteraad vastgesteld. De Structuurvisie richt zich op het verbeteren van de drie kernkwaliteiten van de gemeente, te weten: − realiseren van een betere woonomgeving in Winterswijk; − zorgen voor een aantrekkelijk en concurrerend hart met voorzieningen; − het verbinden van de kwaliteiten van de kern en haar buitengebied. Om invulling te geven aan deze kernkwaliteiten wil de gemeente ruimte creëren voor een: − meer ontspannen en groene woonomgeving; − een veilige bereikbaarheid van wijken en voorzieningen; − passende werkgelegenheid; − gezonde mix van functies in het centrum; − groene hoofdstructuur met hoge ecologische en maatschappelijke kwaliteiten.

27

Toetsing De ontwikkellocatie ‘De Rikker’ sluit aan bij de structuurvisie Winterswijk 2010-2020. De locatie wordt ook reeds genoemd in de structuurvisie als uitbreidingslocatie. Bij het uitwerken van het plan is rekening gehouden met de kernkwaliteiten van de gemeente. Zo wordt bijgedragen aan een betere woonomgeving in Winterswijk door een mix aan woonvormen in verschillende prijsklassen te realiseren. Hierbij is ook specifiek aandacht besteed voor levensloopgeschikte woningen. Daarnaast heeft het plan een ruime opzet waarin ruimte is voor een groene hoofdstructuur en worden er veel natuurinclusieve maatregelen uitgevoerd. Dit tezamen maakt dat het plan in lijn is met het gestelde in de structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020. 3.4.2

Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk Voor het buitengebied van de gemeente Winterswijk is op 19 december 2019 de structuurvisie ‘Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk’ vastgesteld door de gemeenteraad van Winterswijk. De Omgevingsvisie Buitengebied is hét ruimtelijk afwegingskader voor initiatieven in het buitengebied die niet passen binnen het geldend bestemmingsplan. De Omgevingsvisie moet ruimte bieden voor initiatieven die bijdragen aan onze kernkwaliteiten ofwel beschermen en bevorderen. De kernkwaliteiten van het Winterswijkse buitengebied zijn: 1 geologische en aardkundige kenmerken; 2 landschap en cultuurhistorie; 3 milieukwaliteit en biodiversiteit; 4 sociale samenhang; 5 financiële veerkracht. Deze vijf kwaliteiten zijn bepalend voor de identiteit en daarom richten de keuzes van de gemeente Winterswijk zich op: 1 Het veiligstellen, behouden en bevorderen van die kwaliteiten bepalend zijn voor de identiteit. 2 Het laten van ruimte voor initiatieven die aan die kwaliteiten bijdragen. Bij functieverandering van (agrarische en niet agrarische) erven en aanpassingen van (bedrijfs)woningen wordt de kwaliteit van het hele erf betrokken bij de beoordeling. Daar waar onderdelen van ensembles eerder al verloren zijn gegaan of incompleet zijn geraakt, steunt de gemeente elk initiatief dat deze weer aanheelt c.q. versterkt.

Toetsing De percelen gelegen op het adres Jachthuisweg 2 en 6/6a zijn gelegen in het buitengebied van Winterswijk. De Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk zet in op vijf kernkwaliteiten. Aan de hand van landschappelijke inpassingsplannen is getracht een passende invulling te vinden voor de twee locaties, waarbij deze kernkwaliteiten worden behartigd. In paragraaf 2.2 wordt uitgebreid toegelicht hoe de ontwikkeling van beide locaties bijdraagt aan het verbeteren van de landschappelijke en ecologische kwaliteiten van het gebied. De aanleg en instandhouding van de maatregelen landschappelijke inpassingsplannen worden via voorwaardelijke verplichtingen juridischplanologisch vastgelegd. Hiermee wordt geacht dat het voornemen voldoende aansluit bij de Omgevingsvisie Buitengebied.

28

3.4.3

Groenstructuurplan Winterswijk 2010 In 2011 is het groenstructuurplan door de gemeenteraad vastgesteld. De hoofddoelstelling van dit plan is het in stand houden, verbeteren en nieuw ontwikkelen van groenvoorzieningen die bijdragen aan een veelzijdige, gevarieerde, gezonde en prettige leefomgeving voor mens, dier en plant. Dit is vertaald naar de volgende doelen: − het geven van een lange termijnvisie op het openbaar groen; − het vastleggen van waardevolle groene gebieden en structuren; − het geven van richting aan het beheer en onderhoud. De algemene visie op het openbaar groen luidt als volgt: ‘het Winterswijkse groen draagt bij aan een fraaie, herkenbare en waarde(n)volle woon- en leefomgeving. Een robuuste en duurzame groenstructuur koestert het landschappelijk groen, biedt naast intensief cultuurlijk groen ruimte voor ecologie en staat in nauwe verbinding met het buitengebied. Duurzaamheid, veiligheid en beheerbaarheid gelden hierbij als randvoorwaarde.’ Toetsing Met onderhavig plan wordt de huidige groenstructuur, die vanuit het westen door het midden van het plangebied loopt, behouden en plaatselijk versterkt. Ook de karakteristieke laanbeplanting aan de Jachthuisweg zal met voorliggende ontwikkeling behouden blijven, Verder zal er voldoende openbaar groen en laanbeplanting worden gerealiseerd in combinatie met de woningen.

Geconcludeerd wordt dat hiermee voldoende wordt aangesloten bij de ambities gesteld in het groenstructuurplan 2010.

3.4.4

Woonvisie Winterswijk 2020-2025 De woonvisie geeft weer waar de gemeente Winterswijk zich de komende jaren op wil richten op het gebied wonen. In de woonvisie worden 41 maatregelen benoemd die de gemeente samen met de inwoners en maatschappelijke partners op gaan pakken op het gebied van wonen in de periode tot 2025. De gemeente wil dat iedereen in Winterswijk een passende en duurzame woning kan vinden die aansluit bij zijn of haar woonwensen, nu en in de toekomst. Om dit te realiseren heeft de gemeente verschillende ambities rondom het wonen in Winterswijk. Deze ambities zijn: − Inspelen op verschillende woonwensen; − Energieneutraal 2030; − Verbeteren van bestaande woningen; − Kwalitatief goede woonomgeving; − Het aantal inwoners laten groeien; − Voldoende huisvesting voor nieuwe beroepsbevolking; − Aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat op langere termijn. Nieuwe woningen voor de behoefte met kwaliteit Voor het toevoegen van nieuwe woningen is uitnodigingsplanologie de basis. Nieuwbouwplannen worden getoetst aan het volkshuisvestelijk afwegingskader woningbouw Winterswijk 2019-2025.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=08a2f673-c5d3-4b21-89cb-3e43f5513c85