Statenbrief d.d. 14 juli 2021
Tekst van het document
Statenbrief
Datum 14 juli zozr
Zaaknummer
2o2r-oo78os
Ondentrrerp
Verzoek Alliander NV tot versterking kapitaalstructuur
Ambitie en thema . Algemenedekkingsmiddelen
lnlichtingen bij Provincieloket a26 ZS9 99 99 postfagelder'Ìaud.nl Blad 1 van 12
Portefeuillehouder Jan Markink Doel van deze brief Gedeputeerde Staten verzoeken Provinciale Staten om:
¡ te besluiten conform het ontwerpbesluit
1
lnhoud voorstel (beoogd resultaaUdoel)
Alliander NV (Alliander) is verantwoordelijk voor de vitale energie-infrastructuur in haar verzorgingsgebied. Alliander werkt volop mee aan het realiseren van een duurzame energievoorziening, vanuit het maatschappelijke belang om energie voor iedereen betrouwbaar, betaalbaar en bereikbaar te houden. De energietransitie versnelt en leidt tot meer duurzame lokale opwek én een groeiende waag naar elektrisch vermogen. Dit waagt grote aanpassingen van het energiesysteem. Als gevolg hiervan moet de capaciteit van de elektriciteitsnetten de komende jaren op veel plekken worden verdubbeld.
Dit vergt grootschalige investeringen in haar netten en Alliander verwacht dat de totale investeringen op korte termijn oplopen tot ongeveer € r,z miljard per jaar. Dat is meer dan een verdubbeling ten
opzichte van de afgelopenjaren. Door de combinatie van sterk toenemende investeringen, lange terugverdientijden (circa 4o jaar) en lage rendementen, neemt de financieringsbehoefte van Alliander sterk toe. De investeringen worden voornamelijk gefinancierd door te lenen op de geldmarkt (weemd vermogen), waar voldoende eigen vermogen tegenover moet staan. Op 3r mei zozr heeft Alliander haar aandeelhouders verzocht om via een reverse converteerbare
hybride obligatielening haar kapitaalstructuur te versterken voor een bedrag van € 6oo miljoen. Een dergelijke lening telt bij uitgifte al voor 5o% mee als eigen vermogen en kan, wanneer nodig, te zijner tijd door Alliander deels of geheel worden omgezet in aandelen. Op deze wijze kan de financiële soliditeit van Alliander worden geborgd, blijft Alliander in staat om de komende jaren dividend aan de aandeelhouders uit te keren en kan zij haar publieke taak als netbeheerder blijven realiseren. Met het verzoek doet Alliander een beroep op ons als aandeelhouder om haar te steunen bij de uitvoering van haar publieke taak.
Het totale bedrag van de reverse converteerbare hybride obligatielening bedraagt € 6oo miljoen, met een ondergrens van € 55o miljoen. Dit laatste betekent dat wanneer voor minder dan € 55o miljoen
wordt ingeschreven, Alliander het recht heeft om van de voorgenomen lening afte zien. De kapitaalstructuur moet dan op een andere manier worden versterkt, waarbij inhouding van dividend tot de mogelijkheden behoort.
Datum 14 juli zozr
Zaaknummer 2o21-oo78()5 Blad 2 van 12
De hoogte van de obligatielening per aandeelhouder wordt in beginsel bepaald naar rato van het aandelenbezit, zodat bij een eventuele conversie van de lening naar aandelen geen wijziging in de
aandelenverhoudingen optreedt. Echter, om zeker te stellen dat het benodigde bedrag bijeengebracht wordt, wordt de aandeelhouders ook gewaagd om aan te geven of zij bereid zijn om meer dan pro-rata deel te nemen, bij voorkeur zg%oboven het pro-rata aandeel. Hier wordt alleen gebruik van gemaakt wanneer niet alle aandeelhouders bereid zijn om pro-rata deel te nemen.
Voor de provincie Gelderland met 44,6TSyo van de aandelen betekent het verzoek een financiële inbreng in de range van € 268 tot € 33S miljoen waarbij het eerste bedrag ons pro-rata deel weergeeft en het laatste een bedrag van z5% boven pro-rata. Als Gedeputeerde Staten van Gelderland willen wij onze verantwoordelijliùreid als aandeelhouder nemen en een reverse converteerbare hybride obligatielening aan Alliander verstrekken voor een bedrag in de range van € 268 tot C a35 miljoen.
Wij zijn ook voornemens de bevoegdheid te delegeren aan de Raad van Bestuur van Alliander NV om aandelen uit te geven met als doel om het conversiebedrag te converteren naar gewone aandelen. De reden hiervoor is dat door deze bepaling het recht om de lening te converteren bij Alliander komt te liggen en de aandeelhouders de conversie niet alsnog kunnen blokkeren. Dit is noodzakelijk om er voor te zorgen dat deze lening nu al voor Soyo meetelt als eigen vermogen. Op basis van de Kadernota Risicomanagement en weerstandsvermo gen 2ot7 (PSzorT-66r) moet voor het verstrekken van deze lening een bedrag worden gestort in een geblokkeerde reserve als
risicoreservering. Bij de Financiële consequenties gaan wij hier verder op in.
In deze Statenbrief leggen wij u het verzoek van Alliander tot versterking van de kapitaalstructuur voor
Hetvoorstel: provincie Gelderland een reverse converteerbare hybride obligatielening aan Alliander te verstrekken voor een bedrag in de range van € 268 tot e 33S miljoen. buitengewone vergadering van aandeelhouders in te stemmen met het aan de Raad van Bestuur van Alliander NV delegeren van de bevoegdheid om een zodanig aantal gewone aandelen uit te geven met als doel om het conversiebedrag te converteren naar gewone aandelen in overeenstemming met de bepalingen van de leningsovereenkomst.
€ 335 miljoen beschikbaar te stellen uit het Stamkapitaal door uw Staten.
2
Aanleiding
In het Klimaatakkoord is de afspraak gemaakt dat in zo3o 7o%ovan alle elektriciteit uit hernieuwbare bronnen komt. Dat gebeurt onder meer door met Regionale Energiestrategieën (RES en) tot 35 TWh duurzame opwek op land te komen. Tegelijk groeit de waag naar elektriciteit.
Datum 14 juli zozr
Zaaknummer 2021-oo7805 Blad 3 van 12
Auto's worden elektrisch, de industrie vervangt olie en gas door duurzaam opgewekte stroom en huizen worden op een duurzame manierverwarmd. De overgang naar een duurzame energievoorziening is in volle gang. Een ontwikkeling die wij als
provincie Gelderland stimuleren. Op steeds meer daken liggen zonnepanelen en op veel plaatsen verrijzen windparken. Elektrisch vervoer komt sterk op. En gemeenten spreken de ambitie uit van het aardgas afte gaan en over te stappen naar duurzame alternatieven. De toename van duurzaam
opgewekte energie en groeiende elektrificatie betekenen dat de netten van Allianderfors moeten worden uitgebreid en verzwaard. Dit vraagt grote aanpassingen van het energiesysteem. De afspraken uit het Klimaatakkoord betekenen een enorÍne verandering voor het werk van alle
netbeheerders waaronderAlliander. Het elektriciteitsnet, ooit aangelegd om te voorzien in transport van energie van de centrale naar de Hant is in zo3o veranderd in een multifunctionele verbinder van vraag, aanbod en opslag. Om dat mogelijk te maken moet het elektriciteitsnet drastisch worden
uitgebreid. In feite is een herontwerp van het hele energiesysteem noodzakelijk. Als netbeheerder staat Alliander voor de opdracht om de capaciteit van het elektriciteitsnet op een groot aantal plekken te verdubbelen in zo3o. Dit vergt grootschalige investeringen in de netten van Alliander en zij verwacht dat de totale investeringen op korte termijn zal oplopen tot ongeveer € r,z miljard per jaar. Door de combinatie van sterk toenemende investeringen, lange terugverdientijden (+/- 40 jaar) en lage rendementen, neemt de financieringsbehoefte van Alliander sterk toe. Dit is voor Alliander aanleiding geweest om in het najaar van 2o2o gesprekken met haar grootaandeelhouders op te starten over versterking van de
kapitaalstructuur van Alliander. De afgelopen maanden heeft Alliander samen met de leden van het Grootaandeelhoudersoverleg'
verkend op welke wijze de kapitaalstructuurvan Alliander kan worden versterkt. Deze gesprekken zijn
in constructieve sfeer verlopen, met oog voor zowel het belang van Alliander als dat van alle aandeelhouders. Bij deze gesprekken hebben wij ons als Grootaandeelhoudersoverleg laten bijstaan door KPMG en Stek advocaten. Op basis van deze gesprekken is Alliander voornemens om de kapitaalstructuur te versterken door
uitgifte van een reverse converteerbare hybride obligatielening ter grootte van € 6oo miljoen. Op 3r mei 2021 heeft Alliander haar aandeelhouders verzocht om haar kapitaalstructuur te versterken middels deze obligatielening. Als Gedeputeerde Staten van Gelderland willen wij onze verantwoordelijkheid als aandeelhouder nemen en een reverse converteerbare hybride obligatielening aan Alliander verstrekken voor een bedrag in de range van C 268 tot € 33S miljoen.
r Het Grootaandeelhoudersoverleg bestaat uit bestuurlijke vertegenwoordigers van de aandeelhouders Gelderland,
Friesland, Noord Holland, Amsterdam en namens het Nuval-platform en de oud-EWRgemeenten.
Datum 14 juli zozr
Zaaknummer
zozr-oo78o5 Blad
4van12
3
Bestaand beleid c.q. kader
Het verstrekken van een reverse converteerbare hybride obligatielening aan Alliander is een privaatrechtelijke rechtshandeling en conform artikel r58, re lid onder d van de Provinciewet een bevoegdheid van Gedeputeerde Staten. Dit geldt ook voor het besluit om op de buitengewone vergadering van aandeelhouders in te stemmen met de uitgifte van de reverse converteerbare hybride
obligatielening ad C 6oo miljoen door Alliander met de mogelijkheid van een conversie naar aandelen Op basis van arÈikel ß7,lid 4 van de Provinciewet en de interne geldende kaderstelling (PS zoo4-856
Betrokkenheid van Provinciale Staten bij privaatrechtelijke rechtshandelingen, rechtsgedingen en civiele verdediging) geeft ons college voorafinlichtingen aan uw Staten over de uitoefening van haar bevoegdheden indien de besluiten ingrijpende gevolgen kan hebben voor de provincie. In dat geval nemen wij geen definitief besluit totdat uw Staten hun wensen en bedenkingen hebben kunnen inbrengen. De behandeling van deze Statenbriefgeeft invulling aan deze zogenaamde 'voorhangprocedure' en biedt uw Staten de gelegenheid om uw wensen en bedenkingen kenbaar te maken inzake onze voorgenomen besluiten. Het beschikbaar stellen van een bedrag uit het Stamkapitaal ten behoeve van de risicodekking is een bevoegdheid van Provinciale Staten. Daarom worden uw Staten dan ook gevraagd om deze middelen beschikbaar te stellen
In de notitie "Financieren vanuit de publieke taak" (PSzozr-4r4) staat dat nieuwe (mogelijke) onttrekkingen aan het Stamkapitaal getoetst gaan worden op de vijfhieronder genoemde aspecten: interne organisatie van de provincie. dat er geen bijzonder groot risico aanwezig is.
consequenties tot gevolg. aandeelhouder hierin meegaat om zodoende een voorbeeld te geven. Als Gelderland niet (of voor slechts een Hein gedeelte) mee gaat doen, zal deze kapitaalversterking zeer waarschijnlijk niet slagen. Ookbij de andere grote regionale netwerkbedrijven (Stedin en Enexis) hebben de grote aandeelhouders deelgenomen in de versterking van de kapitaalstructuur. Het deelnemen in deze lening kan negatiefgezien worden door mensen die niet positieftegenover de
energietransitie staan.
4
Argumenten/añuegingen/ris¡co's
Drietal sporen door Alliander Zoals hiervoor beschreven is er een behoefte bij Alliander tot versterking van de kapitaalstructuur om de benodigde investeringen te kunnen financieren tegen acceptabele rentekosten. Om dat te realiseren werkt Alliander parallel aan een drietal sporen:
Datum 14 juli 2021
Zaaknummer
zozt-oo78o5 Blad 5 Van 12
kostenbesparingsprogramma gestart om zowel de kosten van de organisatie te verlagen als de
productiviteit te verhogen. Fundament onder het programma is de continue aandacht voor het verhogen van het kostenbewustzijn in de gehele organisatie en het kritisch afi,vegen welke
activiteiten echt nodig zijn om haar werk, met behoud van veiligheid en kwaliteit, te kunnen uitvoeren. Daarnaast richt het programma zich op het vereenvoudigen en verbeteren van de processen, onder andere door activiteiten te standaardiseren en te digitaliseren. Hiermee wil de onderneming slimmer en efficiënter gaan werken. Het afgelopen jaar is ook gewerkt aan een nieuwe inrichting van de Alliander organisatie. Deze reorganisatie is ingegeven door de grote hoeveelheid werk en de hoge investeringen die het gevolg zijn van de energietransitie.;
met de Autoriteit Consument & Markt (ACM) om de inkomstensystematiek van netbeheerders beter toe te snijden op de uitdagingen van de energietransitie. Ook worden gesprekken gevoerd metACM en de ministeries van Financiën en Economische Zaken en Klimaat (EZK) over mogelijke oplossingen voor het bredere financieringsprobleem in de sector. solide te blijven, is aanvullend eigen vermogen nodig. De investeringen worden voornamelijk gefinancierd door te lenen op de geldmarkt (weemd vermogen), waar voldoende eigen vermogen tegenover moet staan. Zonder additioneel eigen vermogen, neemt de
kredietwaardigheid van Alliander af en is zij onvoldoende in staat om de investeringen te financieren tegen acceptabele rentekosten. Gesprekken Grootaandeelhoudersoverleg en Alliander In de afgelopen maanden heeftAlliander gesprekken gevoerd met de leden van het Grootaandeelhoudersoverleg vanwege de toegenomen kapitaalbehoefte van Alliander en de noodzaak om de kapitaalstructuur te versterken. Met behulp van onze onafhankelijke adviseurs KPMG en Stek advocaten is het Grootaandeelhoudersoverleg daarbij zorgvuldig te werk gegaan. Dit heeft geresulteerd in het voorliggende verzoek van Alliander tot het verstrekken van een reverse converteerbare hybride obligatielening. De voorwaarden en condities van die lening zijn opgenomen in de leningsovereenkomst die als bijlage is bijgevoegd. KPMG en Stek advocaten zijn daarbij van mening dat er een zorgwldig proces is doorlopen en dat de voorwaarden en condities solide zijn. Dit hebben zij verwoord in hun Letter of Comfort die als bijlagen zijn bijgevoegd.
Zijn ook andere mogelijkheden onderzocht om in de kapitaalbehoefte van Alliander te voorzien? Om in de kapitaalbehoefte van Alliander te voorzien zijn in de gespreken tussen Alliander en het Grootaandeelhoudersoverleg breed de mogelijliùreden verkend die daarvoor in aanmerking zouden kunnen komen. Zo is o.a. gekeken naar het Groeifonds, Invest-Nl, Europese en Nederlandse subsidieregelingen, verkoop van bedrijfsonderdelen, deelname door andere aandeelhouders zoals pensioenfondsen en de Nederlandse Staat en diverse financieringsinstrumenten. Om verschillende redenen zijn deze opties geen oplossing gebleken voor de nu voorliggende kapitaalbehoefte van Alliander.
Datum 14 juli zozr
Zaaknummer
zozr-oo78o5 Blad 6 van tz
Inzake het financieringswaagstuk van de regionale netbeheerders voor de lange termijn zijn de regionale netbeheerders met hun aandeelhouders in gesprek met de ministeries van Financiën en Economische Zaken en Klimaat (E.ZK). Dit sluit aan bij de recente brief van de minister van EZK aan de TWeede Kamer waarin hij aangeeft dat het hem verstandig lijkt, gezien de forse investeringsopgave
van regionale netbeheerders tot 2ogo en daarna, om samen met de aandeelhouders van de regionale
netwerkbedrijven te onderzoeken hoe de kapitaalbasis van regionale netwerkbedrijven op lange termijn versterkt kan worden en of het Rijk hier een rol in kan spelen. Dit om te borgen dat netwerkbedrijven een gezonde balans houden en op lange termijn kunnen blijven investeren in voldoende netcapaciteit. Reverse converteerbare hybride obligatielening
Alliander verzoekt haar aandeelhouders om een reverse converteerbare hybride obligatielening te verstrekken. De formele leningsovereenkomst is in Engels opgesteld hetgeen gebruikelijk is bij dit soort leningen. Ter informatie is een Nederlandse vertaling van de leningsdocumentatie bijgevoegd evenals een overzicht met de belangrijkste kenmerken van de lening met de vindplaats in de
leningsovereenkomst. Een aantal kenmerken van de lening, zoals o.a. de looptijd en het conversierecht,
zijn noodzakelijk om er voor te zorgen dat deze lening nu al voor So% meetelt als eigen vermogen. Beknopte kenmerken lening Type lening
Reverse converteerbare hybride obligatielening
Hoofdsom
€ 6oo miljoen
Looptijd
6o jaar, tenzij eerder afgelost of geconverteerd
Rentevaste periode
Tariefwordt elke 10 jaar vastgezet
Rentevaste vergoeding
Marktconforme opslag van t,g71oÁboven lo-jaars swap rate
Cumulatieve rentebetalingen
Er is mogelijkheid tot uitstel rentebetaling, maar rente wordt altijd
uitbetaald Mogelijke aflossing
Door Alliander bij elke renteherziening of eerder onder bepaalde
voorwaarden Conversie
Onder strikte voorwaarden kan de lening door Aìliander worden geconverteerd naar gewone aandelen
Uitgifte
15 december 2021
Waarom is deze lening de beste oplossing voor de financieringsbehoefte van Alliander? Alliander en het Grootaandeelhoudersoverleg hebben verschillende financieringsopties verkend als invulling voor de financieringsbehoefte van Alliander. De totale behoefte aan eigen vermogen kan gedekt worden uit een mix aan bronnen zoals ingehouden winst en specifieke financiële instrumenten. Voor het overige zal Alliander een beroep op de aandeelhouders moeten doen. De uitkomst van de verkenning is dat een reverse converteerbare hybride obligatielening ter grootte van € 6oo miljoen het beste aansluit bij de financieringsbehoefte van Alliander én de belangen van de aandeelhouders.
Alliander heeft het recht om de totale lening van € 6oo miljoen op basis van voorafvastgestelde objectieve gebeurtenissen te converteren (om te zetten) in aandelen. Daarmee wordt de lening roo%o eigen vermogen. Op basis van de huidige prognoses wordt er vanuit gegaan dat de lening in zoz5 voor € 4oo wordt geconverteerd en in zozS voor de resterende € zoo miljoen.
Datum 14 juli 2021
Zaaknummer 2o21-oo7805 Blad
7vaî12 Aan de converteerbaarheid zijn strikte voorwaarden gekoppeld, waardoor de aandeelhouders er zeker van zijn dat niet eerder en meer wordt geconverteerd dan strikt noodzakelijk is. Als Alliander van haar conversierecht gebruik wil maken zal een door de leningverstrekkers aangewezen onafhankelijke waarderingsdeskundige toetsen of aan de voorwaarden is voldaan. De leningverstrekkers laten daarna met een eigen adviseur een fairness opinion uitvoeren op het werk van de waarderingsdeskundige. Als volgens de waarderingsdeskundige ofuit de fairness opinion blijkt dat niet (volledig) aan de conversievoorwaarden is voldaan zal er niet worden geconverteerd De voorgestelde vorm van financiering stelt Alliander in staat leningen in de markt op te halen tegen zo
gunstig mogelijke voorwaarden. Op het moment dat Alliander een lagere rating heeft, moet Alliander tegen slechtere voorwaarden lenen en stijgen de kosten voor Alliander. Dit heeft een nadelig effect op het bedrijfsresultaat van Alliander en kan uiteindelijk ook een effect hebben op de tarieven van afnemers. Een gezonde solvabiliteit (verhouding eigen vermogen/weemd vermogen) is essentieel voor een goede rating, hetgeen het mogelijk maakt om de voor de energietransitie benodigde investeringen tegen acceptabele kosten te kunnen financieren. Het verschaffen van (hybride) kapitaal aan Alliander draagt daarmee bij aan de betaalbaarheid van de energietransitie. De aandeelhouders krijgen door het hybride karakter meer flexibiliteit dan alternatieve instrumenten.
Dit is wenselijk gezien het nog onzekere tempo van de extra investeringen en eventuele toekomstige wijzigingen in de tariefregulering. Overheden willen immers niet eerder, meer en/of langer dan noodzakelijk maatschappelijk geld investeren in ondernemingen. Waarom is deze lening de beste oplossing voor de provincie Gelderland? Deze lening is de beste oplossing voor de provincie vanwege het maatschappelijk- en financieel rendement, zoals hieronder wordt toegelicht.
M aat s chap p e lij k r endem ent Bij het maatschappelijk perspectief gaat het erom dat met het verstrekken van de lening direct en
indirect wordt bijgedragen aan de energietransitie. Direct omdat de ingezette middel aangewend worden door Alliander voor de grootschalige investeringen die Alliander moet doen in haar netten als gevolg van de energietransitie. Zo lopen we als provincie achter met het behalen van onze doelstellingen en netcomplicaties zijn daar een van de redenen voor. Er moet eerder, sneller en meer worden geïnvesteerd in het netwerk om onze doelen voor 2o3o tijdig te kunnen halen.
Het heeft ook een indirect maatschappelijk effect omdat we hiermee concreet laten zien dat we het belang van de energietransitie onderschrijven. Dat heeft onmiskenbaar een positieve uitstraling richting o.a. de andere aandeelhouders van Alliander, onze partners in het GEA en onze betrokkenheid
bij de RES'en. Daarnaast is er sprake van een indirect maatschappelijk effect omdat de energietransitie leidt tot een sterke kapitaalbehoefte voor Alliander. Dit zal zij grotendeels financieren met het aantrekken van weemd veûnogen op de kapitaalmarkt. Om dit tegen maatschappelijk verantwoorde kosten te kunnen doen is echter ook versterking van het eigen veûnogen noodzakelijk via deze lening. Financieel rendement Het financieel rendement betreft de opbrengsten die wij ontvangen bij het verstrekken van de lening. Dit is de rente op de obtigatielening en het dividend nadat de obligatielening geheel ofgedeeltelijk is omgezet in aandelen. Het verstrekken van de lening leidt tot een positief financieel rendement.
Datum r4 juli zozr
Zaaknummer
zozr-oo78o5 Blad 8 van tz
Op deze wijze geeft ons college ook invulling aan de oproep van uw Staten om meer financieel rendement uit het Stamkapitaal te halen.
In de paragraaf'Financiële consequentie'wordt het financieel rendement uitgebreid toegelicht. De hoogte van de lening De exacte omvang van de gewaagde financiering per aandeelhouder is nog niet bekend en aftrankelijk van de deelname van de verschillende aandeelhouders. De hoogte van de obligatielening wordt in
beginsel bepaald naar rato van ons aandelenbezit, zodat bij een eventuele conversie van de lening naar aandelen geen wijziging in de aandelenverhoudingen optreedt. Op basis van ons aandeel in Alliander gaat het om een bedrag van € 268 tot € 355 miljoen. Op 3 december wordt bepaald welk bedrag het
wordt. Belangrijkste risico's De risico's inzake de lening zijn beperkt. Alliander is een financieel solide bedrijf. Dat blijkt ook uit de
waarderingvan kredietbeoordelaars dieAllianderbeoordelen met eenA rating. Daarnaast opereert Alliander in een gereguleerde markt waardoorAlliander een gegarandeerde afname heeft en binnen de kaders van de toezichthouder ACM ook een mate van winst ("redelijke vergoeding") mag maken. Wanneer de lening (deels) wordt geconverteerd - en dus wordt omgezet in reguliere aandelen - vervalt het gegarandeerde rendement via de ontvangen rente, maar hierdoor blijft Alliander de komende jaren wel in staat om over de uitstaande aandelen dividend te betalen. Deze dividend uitkering is niet gegarandeerd en afhankelijk van de winstgevendheid van Alliander.
Niet uitgesloten kan worden dat aandeelhouders op een later moment opnieuw gewaagd wordt een financiering te verstrekken ofdat de credit rating van Alliander alsnog wordt verlaagd, omdat de investeringen met meer weemd vermogen worden gefinancierd dan nu wordt aangenomen. Zoals bovenstaand is aangegeven is de verwachting dat de lening in twee tranches wordt omgezet in
aandelen. Daarmee is er een reëel risico dat de provinciale middelen die met de lening zijn gemoeid voor lange tijd vastliggen in de onderneming. De aandelen zijn beperkt verhandelbaar doordat ze alleen overdraagbaar zijn aan andere publieke aandeelhouders die (deels) in het verzorgingsgebied van Alliander zijn gevestigd. Meerderheidsaandeelhouder Als provincie Gelderland hebben wij aangegeven geen meerderheidsaandeelhouder van Alliander te willen worden. In de leningsvoorwaarden is geregeld dat bij een conversie van de lening naar aandelen er geen meerderheidsaandeelhouder zal ontstaan. Dan wordt de lening geconverteerd in aandelen tot 4g,gyo en het overige deel van de lening wordt terugbetaald.
Doelmatige besteding en verantwoording Om de doelmatige aanwending van de financiering en rapportage en verantwoording daarover te borgen, zijn tussen Alliander en het Grootaandeelhoudersoverleg een aantal afspraken gemaakt. Deze afspraken behelzen onder meer dat Alliander eenmaal per reguleringsperiode een strategiesessie zal organiseren met het Grootaandeelhoudersoverleg en een strategiesessie met alle aandeelhouders.
Datum
14juli 2021 Zaaknummer
zozr-oo78o5 Blad
I Van 12 Daarnaast zal Allianderjaarlijks een strategiesessie organiseren met het Grootaandeelhoudersoverleg
waarin voorgenomen investeringen en andere ontwikkelingen door Alliander worden gedeeld en door leden van het Grootaandeelhoudersoverleg zienswijzen naarvoren kunnen worden gebracht.
Verder zal Alliander een specifieke rapportage opstellen ten behoeve van de leninggevers die onder meer ingaat op de beoogde aanwending van de Lening, een procesbeschrijving van de beoogde aanwending, een rapportage over de daadwerkelijke aanwending en een mogelijke validatie van de aanwending door een accountant. Staatsteun en Wet financiering decentrale overheden Aangezien de aandeelhouders van Alliander provincies en gemeenten zijn, moet rekening worden gehouden met het Europese staatssteunrecht ter voorkoming van onrechtmatige staatssteun. Deze kapitaalversterking geschiedt op marktconforme voorwaarden en daarom is er geen sprake van staatssteun.
In de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) zijn regels opgenomen over het financieringsbeleid van openbare lichamen (zoals provincies en gemeenten). Het verstrekken van de lening aan Alliander doen wij ten behoeve van een publieke taak en voldoet daarmee aan de Wet Fido
5
Financiële consequenties
Financiële effecten Als we een lening verstrekken aan Alliander hoeven we de middelen die we daaryoor aanwenden niet meer weg te zetten bij het Rijk via het Sehatkistbankieren. Op dit moment hebben we zo'n € r miljard op de rekening-courant bij het Rijk staan. Het verstrekken van een lening aan Alliander betekent dus enerzijds opbrengsten vanuit Alliander (rente en/of dividend) en anderzijds geen opbrengsten vanuit het Rijk via het Schatkistbankieren. De financiële consequenties daarvan zijn in beeld gebracht bij een pessimistisch, een neutraal en een optimistisch scenario.
Het verschil tussen de drie scenario's zit in het rentepercentage op de obligatielening. Het rentepercentage bestaat uit een basisrente (ro jaar swap rate) en een opslagpercentage van t,97596. De hoogte van het rentepercentage is aftrankelijk van de basisrente (ro jaar swap rate) in december zoz1,.
In alle drie de scenario's zijn onderstaande uitgangspunten gehanteerd. Generieke uitg ang spunten : Bedrag deelname
: € 268 miljoen (pro rata) en € 335 miljoen (pro rata +zS%)
Conversie
: € 4oo miljoen in zoz5 en C zoo miljoen in zozS
Rendement dividend na conversie : oplopend van o,gtyo lot t,g9%o (conform opgave KPMG) Rendement schatkistbankieren : oplopendvano,oooÁIoLz,oo%o (conform Perspectiefnolazozz)
Bij de drie scenario's zijn onderstaande rentepercentages gehanteerd: Uitg ang spunten renteperc ento.g e :
Pessimistisch scenario 2
: basisrente
-/- o,g5o% + opslagpercentaget,gT5oÁ = all-in rentet,6z596
Op 05-07-2021 bedroeg de basisrente (1O-jaars swap rate) 0,1000%
Datum
14juli zozr Zaaknummer
2o2t-o0780s Blad 10 van 12
Neutraal scenario Optimistisch scenario
basisrente o% + opslagpercentage t,g71oÁ = all-in renle \97596 basisrente + oßSoyo + opslagpercenlaget,gT5ot6 = all-in rentez3z594
Voor de drie scenario's zijn onderstaand de financiële effecten weergegeven.
Pessimistisch scenario Financieel effect t/m eoz6
Bedrag deelname
Totaal
Gemiddeldper
€ 268 milioen
€ rz,q milioen
€ 33S miljoen
€ zz,4 miljoen
Financieel effect tfm zo3r TotaaI
Gemiddeldper
C 3,ó milioen
€ zg,z miljoen
€ 2,9 milioen
C 4,s milioen
C s6,s milioen
€ 3,7 miljoen
iaar
iaar
Neutraal scenario Financieel effect t/m zoz6
Bedrag deelname
Totaal
Gemiddeldper
Financieel effect t/m zo3r
Totaal
Gemiddeldper
€ g¿,g milioen €,42,8 miljoen
€ 3,4miljoen
jaar € 268 miljoen
C zz,6 miljoen
C ¿,s milioen
€ g3s milioen
C zS,zmilioen
€ 5,6 miljoen
iaar € 4,9 milioen
scenano Bedrag deelname
Financieel effect t / m zoz6 Totaal
Gemiddeldper
C 268 milioen
€ 27,7 miljoen
€ 335 miljoen
€ 34,7 mil.ioen
Financieel effect t/m zo3r
Totaal
Gemiddeldper
C S,5 miljoen
€ 39,9 miljoen
€ 4,o milioen
€ 6,9 milioen
€ 4g,g milioen
€ s,o milioen
iaar
iaar
Zoals aangegeven in de uitwerking MTR/Perspectiefnota zozz (PSzozr-4rz) staat de financiële ruimte onder druk. Vanaf de volgende bestuursperiode worden financiille tekorten verwacht en dan vooral in de incidentele ruimte. Deelname aan de obligatielening heeft bij alle drie de scenario's een positief
effect op de incidentele ruimte. In het neutrale scenario bijvoorbeeld is er bij een deelname van C 268 miljoen een positief ñnancieel effect tot en met 2c.26vaî€ zz,6 miljoen (€ 4,5 miljoen per jaar). Dit is bovenop wat er op dit moment in de Perspectiefnota 2c.22isbegroot. Deze incidentele ruimte kan worden ingezet voor beleid op het gebied van o.a. wonen, economie, leefbaarheid, gebiedsagenda's en
vitaal platteland.
Zodrain december duidelijk is wat ons bedrag van de deelname in de obligatielening is en het rentepercentage is vastgesteld, zullen wij uw Staten daarover via een Statenbrief informeren. Daarbij zullen wij u tevens een Begrotingswijziging voorleggen waarin in meer¡'arig kader de begrote financiële effecten van de deelname zijn weergegeven.
Datum 14 juli zozr
Zaaknummer
zozr-oo78o5 Blad 11 van 12
fnhouding dividend Zoals eerder aangegeven heeft Alliander het recht heeft om van de voorgenomen lening afte zien als de ondergrens € 55o miljoen niet wordt gehaald. Mocht de provincie Gelderland besluiten om niet deel te nemen aan de obligatielening, dan zal die ondergrens van € 55o miljoen niet worden gehaald. De kapitaalstmctuur moet dan op een andere manier worden versterkt, waarbij Alliander aangeeft dat inhouding van dividend tot de mogelijkheden behoort. Als die situatie zich daadwerkelijk voordoet zal dat voor de komende 6 tot 8 jaar in totaal een negatief effect van circa € 268 miljoen op de incidentele ruimte betekenen. Hoewel daar nu in het voorliggende verzoek van Alliander niet over wordt besloten, vinden wij het wel van belang om uw Staten op deze mogelijke consequentie te wijzen.
Dekking Op basis van de Kadernota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2or7 @5zo17-ó6r) moet voor deelname in deze obligatielening als risicodekking een bedrag van 1oo% van de hoogte van de
deelname worden gestort in een geblokkeerde reserve. Wij wagen uw Staten om hiervoor een bedrag in de range van € 268 tot € 335 miljoen vanuit het Stamkapitaal ter beschikking te stellen.
Conform de Financiële verordening wordt iedere statenperiode de Kadernota Risicomanagement en weerstandsveûnogen geactualiseerd. Bij de actualisatie van de kadernota gaan we na ofhet bestaande beleidskader van het risicomanagement nog steeds voldoet of dat het wellicht op onderdelen moeten worden bijgesteld. Deze actualisatie vindt op dit moment plaats. De behandeling in uw Staten van deze actualisatie met ons bijbehorende voorstel staat gepland voor september. Mocht als gevolg daarvan een lager percentage als risicodekking noodzakelijk zijn als storting in een geblokkeerde reserye, dan zullen
wij u een gewijzigd ontwerpbesluit voorleggen. In deze Statenbrief gaan we vooralsnog uit van het vigerende beleid en dat is een percentagevantoo%o als risicodekking. Naast dit verzoek van Alliander waarbij wij uw Staten wagen om een bedrag beschikbaar te stellen uit het Stamkapitaal, zijn er nog een aantal onderwerpen die betrekking hebben op de inzet van het Stamkapitaal. Dit betreft o.a. de Kadernota Risicomanagement en weerstandsvermogen, Financieren
vanuit de publieke taak en Woonfonds Gelderland. Onderwerpen waarvan de bespreking in uw Staten na het reces zal plaatsvinden. Door deze onderwerpen in samenhang te beschouwen kan een zekere
mate van integrale afi,rreging met betrekking tot inzet van het Stamkapitaal onderdeel uitmaken van uw
besluitvorming.
Datum 14 juli zoer
Zaaknummer 2O21-OO7805
Blad 12 van 12
6
Proces en evaluatie
Onderstaand is het (vervolg)proces weergegeven.
Datum
Activiteit
31 mer 2021
Alliander heeft het verzoek tot versterking van de kapitaalstructuur aan al haar aandeelhouders gestuurd
13
juli 2021
Bestuursstukken in GS - Voorgenomen besluit GS inzake verzoek
Alliander 8 september zozr
Beeldvorming PS - Informatiesessie waarin Alliander haar verzoek zal toelichten "
9 september tot ze
PS gelegenheid tot het stellen van schriftelijke/technische
wagen *.
september zozt 6 oktober zozr
Beeldvorming PS - Technische briefing
r3 oktober zozr
Oordeelsvorming PS (Wensen en bedenkingen voorgenomen besluit GS + Besluit inzake de dekking)
1o november zozt
Besluitvorming PS (Wensen en bedenkingen voorgenomen besluit GS + Besluit inzake de dekking)
16/23 novembeÍ 2o2r
Bestuursstukken in GS (Definitief besluit GS verzoek Alliander)
ol december 2021
Uiterste datum besluit inzake deelname richting Alliander aangeven
02 december 2021
Buitengewone aandeelhoudersvergadering Alliander en ondertekenen leningsovereenkomst
03 december 2021
Toewijzing op basis van de inschrijvingen
15 december 2021
Formele uitgifte van de lening en overmaken van de euro's
Januari zozz
Statenbrief met Begrotingswijziging o.b.v. formele uitgifte
* Hierbij wijzen wij u op de website van Alliander waarop 'Vragen en antwoorden' zijn gepubliceerd inzake hun financieringsverzoek naar aanleiding van door hen georganiseerde informatiesessies. De directe link naar de het overzicht van vragen en antwoorden is:
htÞs //wrvw. alìiander. com lnl /kapitaalstructuur/ :
Gedeputeerde Staten van Gelderland
John Berends
- Commissaris van de Koning
Henrice Wittenhorst - Plv. secretaris
Bijlagen: r Ontwerpbesluit z Verzoek Alliander NV tot versterking kapitaalstructuur inclusief bijlagen