CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Rapportage MPG bij de jaarrekening 2020

Algemene raadscommissie 10 juni 2021, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Meerjaren Perspectief Grondexploitaties bij jaarrekening 2020 (MPG 2020)13.461 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

MPG bij jaarrekening 2020

Jaarverslag 2020 Meerjaren Perspectief Grondexploitaties bij de jaarrekening 2020 (MPG 2020)

Pagina 1 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Jaarverslag 2020 Meerjaren Perspectief Grondexploitaties bij de jaarrekening 2020 (MPG 2020)

Besluitvorming:

college raad

d.d. 26-5-2021 d.d. 22-6-2021

Zaaknummer: 220694

Pagina 2 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

3

Samenvatting

5

Inleiding

7

Aanleiding en doelstelling .............................................................................................................................. 7 Ontwikkelstrategie en grondexploitaties ........................................................................................................ 7 Typen projecten .......................................................................................................................................... 7 Gemeentelijke projecten ............................................................................................................................. 7 Particuliere projecten .................................................................................................................................. 8 Budgettering ............................................................................................................................................... 8 MPG in de beleidscyclus ................................................................................................................................ 8 Programmabegroting .................................................................................................................................. 8 Financiële prognoses .................................................................................................................................

9 Jaarrekening en jaarverslag ....................................................................................................................... 9 Leeswijzer .................................................................................................................................................... 10 Deel A Grondexploitaties 11 Exploitaties in portefeuille ............................................................................................................................ 11 Programma’s in de exploitaties .................................................................................................................... 12 Programma woningbouw .......................................................................................................................... 12 Programma bedrijventerreinen ................................................................................................................. 13 Kantoren, Detailhandel en Leisure ........................................................................................................... 14 Maatschappelijk vastgoed ........................................................................................................................ 14 Grondprijzen .................................................................................................................................................

15 Strategische posities .................................................................................................................................... 16 Vennootschapsbelasting .............................................................................................................................. 16 Besluit Begroting en Verantwoording BBV .................................................................................................. 16 Deel B: Resultaten grondexploitaties, Risico’s & Weerstandscapaciteit 17 Financiële positie grondexploitaties 2020 .................................................................................................... 17 Bouwgrond in exploitatie (BIE) 2020 ............................................................................................................ 17 Verloop boekwaarde BIE .......................................................................................................................... 17 Financieel resultaat BIE ........................................................................................................................... 18 Faciliterend grondbeleid 2020 ......................................................................................................................

18 Strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding 2020 ............................................................... 19 Verloop boekwaarde strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding .................................. 19 Financieel resultaat 2020 strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding ........................... 20 Geopende en beëindigde complexen .......................................................................................................... 20 Prognose resultaten grondexploitaties ......................................................................................................... 21 Resultaten grondexploitaties in exploitatie en in voorbereiding ............................................................... 21 Parameters ............................................................................................................................................... 21 Verschillen MPG 2019 en 2020 ................................................................................................................ 22 Resultatenverloop grondexploitaties ........................................................................................................ 23 Verplichtingen uit grondexploitaties..........................................................................................................

23 Kosten en opbrengstenverdeling ................................................................................................................. 23 Kostenverdeling ........................................................................................................................................ 23 Opbrengstenverdeling .............................................................................................................................. 24 Budget 2021 grondexploitaties .................................................................................................................... 25 Financieringsbehoefte grondexploitaties in exploitatie ................................................................................ 26 Benodigde risicoreserve en weerstandscapaciteit ....................................................................................... 26 Relatie risicoanalyse en weerstandscapaciteit ......................................................................................... 26

Pagina 3 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Deel C: Projectenoverzicht

28

Bouwgrond in exploitatie (BIE) ..................................................................................................................... 29 Grondexploitaties in voorbereiding .............................................................................................................. 37 Strategische posities en verkenningen ........................................................................................................ 38 Particuliere exploitaties (faciliterend grondbeleid) ....................................................................................... 39 Begrippenlijst 42

Pagina 4 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Samenvatting Doel Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) Het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties brengt de bedrijfseconomische situatie van de ‘gemeentelijke grondbedrijfsfunctie’ in beeld. Verantwoording wordt afgelegd over de voortgang en over de uitvoering van projecten. Er wordt een doorkijk gegeven naar de toekomst. Het MPG geeft de stand van zaken van de lopende projecten weer op basis van geactualiseerde (grond)exploitaties. Het MPG biedt inzicht in de resultaten, risico’s en financieringsbehoefte van de grondbedrijfsfunctie. Het MPG wordt de gemeenteraad aangeboden als een onderdeel van de jaarlijkse Planning & Control cyclus. Het MPG hoort bij de jaarrekening en is een uitwerking van de paragraaf G Grondbeleid in het jaarverslag van de gemeente. Programmering woningbouw De gemeente heeft op dit moment geen kavels voor woningbouw beschikbaar voor verkoop. Na de vaststelling van het bestemmingsplan Eelink Noord kunnen op Eelink nog acht kavels door de gemeente worden uitgegeven. De gemeente bereidt verder geen eigen woningbouwprojecten voor. Het aanbod zal de komende jaren moeten komen uit particuliere gebiedsontwikkeling Programmering bedrijventerreinen Er is tekort aan uitgeefbaar bedrijventerrein. De groeibehoefte van lokale bedrijvigheid vraagt om lokaal beschikbaar bedrijventerrein.

Het college heeft een terrein gelegen aan de Misterweg tegenover Obelink aangewezen als voorkeurslocatie. Na de inspraakprocedure wordt de gemeenteraad voorgesteld een besluit te nemen voor vaststelling van de ontwikkellocatie voor het nieuwe bedrijventerrein. Vennootschapsbelasting Met ingang van 1 januari 2016 zijn overheidsondernemingen belastingplichtig geworden voor de vennootschapsbelasting (Vpb). Wij hebben het standpunt ingenomen dat de gemeente over de jaren 2016 tot en met 2019 niet belastingplichtig is voor de grondexploitaties. Dit is door de belastingdienst bevestigd voor het jaar 2016. Over de jaren 2017 tot en met 2019 heeft de belastingdienst nog geen uitspraak gedaan. Geopende en beëindigde complexen In het actief grondbeleid zijn twee complexen geopend: Gaxel dienstencentrum en Spoorzone emplacement. Het complex Plan Morgenzon is beëindigd. De laatste kavels zijn uitgegeven. Bij het faciliterend grondbeleid is het complex Vredenseweg 4 geopend. Op het terrein van het voormalige pand van De Jager Wonen komen 10 woningen. Jaarresultaat 2020 Op de complexen in de BIE is over 2020 een positief resultaat van € 52.000 behaald. Winst is onttrokken aan de complexen Plan Morgenzon en Boterstraat. De verliesvoorziening voor de complexen Eelink en Pelkpark is enigszins verhoogd.

Op de complexen die gezamenlijk de strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding vormen is in 2020 een negatief resultaat van € 13.000 geboekt. De rentelasten mogen bij deze categorie complexen niet worden bijgeschreven op de boekwaarde en komen ten laste van het resultaat. Daar staat tegenover dat een eerder getroffen voorziening van € 87.000 voor het complex Gaxel is vrijgevallen omdat dit complex in 2020 in exploitatie is genomen. Boekwaarde grondexploitaties afgenomen De boekwaarde van de complexen in exploitatie is toegenomen met € 1,6 miljoen van € 3,7 miljoen naar € 5,3 miljoen. Dit komt door de aankoop van het complex Spoorzone emplacement in 2020 (boekwaarde € 2,7 miljoen). De boekwaarde van de meeste overige complexen nam af door grondverkopen. De boekwaarde van de strategische posities en van de grondexploitaties in voorbereiding is ongeveer gelijk gebleven (€ 3,2 miljoen).

Pagina 5 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Toekomstige resultaten gematigd positief Het verwachte resultaat van de geactualiseerde grondexploitaties is € 0,4 miljoen positief. Dat is een bescheiden resultaat. Het voordelige resultaat wordt naar verwachting vooral behaald op het complex Spoorzone emplacement. De kosten gaan voor de baten uit Het ontwikkelen van gronden brengt uitgaven met zich mee. Het is gebruikelijk dat bij ruimtelijke ontwikkelingen het grootste gedeelte van de kosten gemaakt wordt voordat opbrengsten worden ontvangen. De kosten van alle actieve grondexploitaties tezamen bedragen € 24 miljoen. De meeste uitgaven (93%) zijn al gerealiseerd. De nog te maken kosten bestaan grotendeels uit kosten voor bouw- en woonrijp maken en plankosten. De totale opbrengsten worden begroot op € 29 miljoen. Daarvan is 68% reeds ontvangen. De nog te realiseren opbrengsten moeten voor 1/6e deel uit woningbouwlocaties en voor 5/6e deel uit bedrijventerreinen komen. Budget uitgaven 2021 De uitgaven voor de grondexploitaties in 2021 begroten we op € 1,5 miljoen. Dit wordt verwerkt in de begroting 2021. Risico Gemeenten moeten de risico’s voorvloeiend uit de grondexploitaties kunnen opvangen. De afgelopen jaren is ervan uitgegaan dat een weerstandsvermogen van € 2,5 miljoen voor de grondexploitaties toereikend is. De komende periode worden de risico’s in de grondexploitatie opnieuw geïdentificeerd en geanalyseerd.

Voor dit MPG zijn is een inventarisatie gemaakt van de actuele risico’s in de grondexploitaties. De omvang van de gezamenlijke risico’s is bepaald met een kansberekening. De kansberekening is uitgevoerd met een MonteCarlo Analyse. De MonteCarlo Analyse geeft aan dat voor de actuele grondexploitaties een weerstandsvermogen van € 671.000 toereikend is.

Pagina 6 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Inleiding Aanleiding en doelstelling Het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) toont de bedrijfseconomische situatie van de gemeentelijke grondbedrijfsfunctie. Het MPG geeft de stand van zaken in de projecten weer op basis van geactualiseerde grondexploitaties. Het MPG biedt inzicht in de risico’s en in de benodigde weerstandscapaciteit. Over de uitvoering wordt verantwoording afgelegd. Naar de toekomst wordt een doorkijk gegeven. Het MPG geeft inzicht in de relevante voorzieningen. Het MPG wordt in samenhang met de jaarrekening geactualiseerd en wordt door de gemeenteraad vastgesteld. Het MPG is een document voor financiële besluitvorming door het college en door de raad. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) geeft aan dat jaarlijks een herziening van de grondexploitaties moet plaatsvinden. Een actualisering van een grondexploitatie met planinhoudelijke wijzigingen, dan wel autonome wijzigingen met materiële financiële gevolgen, moet opnieuw door de raad worden vastgesteld. De gemeente voldoet aan deze BBV-regel met het vaststellen van het MPG door de raad.

Ontwikkelstrategie en grondexploitaties Gronden kunnen op meerdere manieren tot ontwikkeling worden gebracht. De gemeente kan zelf gronden tot ontwikkeling brengen (actief grondbeleid) en de gemeente kan de exploitatie van gronden door private partijen faciliteren (faciliterend grondbeleid). De keuze voor actieve of faciliterende grondpolitiek is veelal afhankelijk van de grondeigendommen in het plangebied. Ook het maatschappelijk belang kan een actieve grondpolitiek, met het eventueel aankopen van gronden, stimuleren. De gemeente dient in de verkenningsfase van het project een ontwikkelstrategie te formuleren. Hierin wordt ingegaan op een eventuele samenwerking met de markt, op de haalbaarheid van het project in de gekozen vorm en op de risico’s van de desbetreffende strategie en de beheersing daarvan. Typen projecten De projecten kunnen ook naar type worden onderscheiden: a. Gemeentelijke projecten b. Particuliere projecten Gemeentelijke projecten Gemeentelijke grondexploitaties zijn projecten waarin de gemeente gronden verwerft of in bezit heeft en deze bouw- en woonrijp maakt. De gemeente verkoopt de gronden aan marktpartijen, bedrijven of particulieren. De gemeente behoudt hiermee regie op de ruimtelijke ontwikkeling van het project. De grondexploitaties hebben een eigen (financiële)levensloop waarin achtereenvolgens de volgende fasen worden onderscheiden: a.

Voorstudies b. Grondexploitaties in voorbereiding c. Gronden in exploitatie genomen Voorstudies zijn projecten in de verkennende fase. In deze fase wordt een mogelijke ontwikkeling onderzocht en is er nog geen duidelijkheid of het project doorgang vindt. Dit type exploitatie kenmerkt zich voornamelijk door uitgaven van plankosten om de haalbaarheid van mogelijke varianten te onderzoeken. De voorstudie leidt over het algemeen tot een haalbare kaderstelling. Grondexploitaties in voorbereiding zijn: - exploitaties waarin de ruimtelijke kaders duidelijk zijn maar er nog geen concreet programma van de ontwikkeling is benoemd; - exploitaties waarvoor het programma helder is maar waarvoor nog geen grondexploitatiebegroting is vastgesteld op basis van een vastgesteld bestemmingsplan.

Pagina 7 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Bij in exploitatie genomen gronden gaat het om grondexploitaties waarvan fasering, kosten, opbrengsten en programma vastomlijnd zijn. In deze projecten worden financiële verplichtingen aangegaan. De grondexploitatiebegroting en het bestemmingsplan zijn vastgesteld. Particuliere projecten

Type projecten Gemeentelijke projecten

Fasering projecten

Particuliere projecten zijn grondexploitaties van derden zoals projectontwikkelaars, corporaties of particulieren. De gemeente heeft in dit type projecten een faciliterende rol. Dit komt in de meest sobere variant neer op het verlenen van de vergunningen en het meewerken aan een bestemmingsplanwijziging. De gemeente verhaalt de kosten op de ontwikkelende partij. De gemeente maakt per project afspraken hoe de faciliterende rol van de gemeente wordt ingevuld. Het komt bij particuliere exploitaties bijvoorbeeld voor dat de gemeente de openbare infrastructuur in een plan ontwerpt en aanlegt. Het voordeel hiervan is dat de kwaliteit van de openbare ruimte gegarandeerd is. Dit is plezierig omdat de gemeente de openbare ruimte gewoonlijk zonder betaling overneemt.

Verkenningsfase

strategische posities / voorstudies

Ontwerpfase

Projecten / grondexploitaties in voorbereiding

Realisatiefase

Projecten derden

Gronden in exploitatie (BIE)

Afrondingsfase

De figuur hiernaast geeft de relaties tussen de projectfasen en de status van de projecten schematisch weer. Budgettering Bij voorstudies en grondexploitaties in voorbereiding staat de uitvoering nog niet vast. Vaak wordt een voorbereidingskrediet voor de planvorming beschikbaar gesteld. Het komt wel voor dat in dit stadium al gronden (strategisch) worden aangekocht. Zodra een project in exploitatie wordt genomen stelt de raad gelijktijdig met het bestemmingsplan de grondexploitatiebegroting vast. Daarmee wordt het totale benodigde krediet voor de gehele looptijd van de grondexploitatie beschikbaar gesteld.

MPG in de beleidscyclus De beleidscyclus in de gemeente Winterswijk bestaat uit: - kaderstelling - programmabegroting - financiële prognoses - jaarrekening en jaarverslag Het MPG wordt samengesteld bij de jaarrekening. Aan de hand van de actuele boekwaarde en de per complex herziene exploitatieberekeningen wordt de meerjarige prognose voor de grondexploitatie gemaakt. De risico’s van het totaal van de grondexploitaties worden opnieuw beoordeeld. Niet gerealiseerde winsten worden in beginsel niet verwerkt in de meerjarenbegroting. De relatie van het MPG met de documenten van de beleidscyclus: Programmabegroting De in de begroting voor grondexploitatie op te nemen budgetten worden ontleend aan het MPG. Paragraaf G – Grondbeleid, een verplichte paragraaf in de begroting, is gebaseerd op het laatst vastgestelde MPG aangevuld met actuele ontwikkelingen.

Pagina 8 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Financiële prognoses De in de begroting opgenomen budgetten worden bij de 1e financiële prognose bijgesteld aan de hand van de actuele exploitatieberekeningen. De raad stelt op deze wijze budgetten beschikbaar die overeenkomen met de actuele grondexploitaties waarop het MPG is gebaseerd. Bij de 2e en 3e financiële prognose worden de ramingen in de begroting aangepast op basis van de actuele ontwikkelingen. Jaarrekening en jaarverslag De actualisering van de grondexploitaties is gekoppeld aan de jaarrekening. Aan de hand van de exploitatieberekeningen wordt getoetst of de boekwaarde waarvoor de grondexploitaties op de balans van de gemeente zijn opgenomen niet te hoog is. Deze beoordeling is een belangrijk element in de controle van de jaarrekening door de accountant. Bij de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over de grondexploitatie gedurende het verslagjaar: - via de in het jaarverslag op te nemen paragraaf G. Grondbeleid (een verplichte paragraaf in het jaarverslag). Paragraaf G wordt samengesteld aan de hand van het MPG; - op gedetailleerd niveau via het MPG. Het risicoprofiel van de grondexploitaties wordt Weerstandsvermogen (inclusief risicoparagraaf).

in

het

jaarverslag

vertaald

in

paragraaf

B.

Pagina 9 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Leeswijzer Het MPG is opgedeeld in drie delen: DEEL A Overall analyse exploitaties DEEL B Resultaten exploitaties, risicoanalyse en benodigde weerstandscapacteit DEEL C Projectenoverzicht - In exploitatie genomen gronden (BIE) - Exploitaties in voorbereiding - Strategische posities / voorraden - Particuliere exploitaties In deel A wordt ingegaan op de gemeentelijke exploitaties gezamenlijk. De financiële status van de projecten wordt aangegeven. De in de exploitaties te realiseren programma’s worden onderbouwd. De grondprijzen worden toegelicht. Aandacht wordt besteed aan relevante nieuwe ontwikkelingen. In deel B worden de financiële resultaten behandeld van de complexen in exploitatie en van de complexen in voorbereiding. Deze exploitaties vormen de kern van het MPG. Ze zijn gebaseerd op actuele grondexploitatieberekeningen. Deel B is samengesteld uit: - Een financiële terugblik op het jaar 2020. Het verloop van de boekwaarde wordt weergegeven en geanalyseerd. Het financiële resultaat van de grondexploitatie in 2020 wordt gepresenteerd en toegelicht. - De prognose van de grondexploitaties. De verwachte resultaten worden aangegeven en in de tijd uitgezet. De verschillen in de verwachtingen ten opzichte van het MPG 2019 worden geanalyseerd. De rekenparameters die zijn toegepast worden toegelicht en er is aandacht voor verplichtingen uit de grondexploitaties.

- Een analyse van de kosten naar kostensoorten en van de opbrengsten naar projecten. - Een toelichting over de verwerking van de grondexploitaties in de begroting 2021. - De prognose van de financieringsbehoefte van de exploitaties in het MPG. - Een paragraaf over de weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s. In deel C worden de exploitaties afzonderlijk behandeld op een projectblad per exploitatie. Van iedere exploitatie worden de reeds gemaakte kosten en opbrengsten aangegeven. Eventuele verschillen met het voorgaande jaar worden toegelicht. Vervolgens wordt in deel C informatie gegeven over een aantal strategische grondposities en over de particuliere exploitaties.

Pagina 10 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Deel A Grondexploitaties De gemeente Winterswijk heeft ambities op het vlak van ruimtelijke ontwikkelingen. De ambities worden vertaald naar projecten. De ruimtelijke projecten hebben woningbouw, bedrijventerreinen en maatschappelijke programma’s in zich. De programma’s in de gemeentelijke projecten worden in dit hoofdstuk benoemd en geanalyseerd. De analyse van de resultaten en risico’s heeft betrekking op de grondcomplexen die op 31-12-2020 in exploitatie waren genomen en op een grondexploitaties die in 2021 in exploitatie is genomen: Bedrijvenlandgoed Slinge.

Exploitaties in portefeuille De volgende gemeentelijke exploitaties en projecten worden in de programmatische analyse meegenomen. Type exploitatie Gemeentelijke Exploitaties Plan Eelink Pelkpark Plan Morgenzon Parallelweg Industrieterrein Fortuna Boterstraat Emplacement Spoorzone Bedrijvenlandgoed Slinge Zonnebrink (voormalig Driemark terrein) Gaxel Grensoverschrijdend Dienstencentrum

Per 1-1-2020

Per 1-1-2021

In exploitatie In exploitatie In exploitatie In exploitatie In exploitatie In exploitatie In exploitatie In voorbereiding In exploitatie In voorbereiding

In exploitatie In exploitatie beëindigd In exploitatie In exploitatie In exploitatie In exploitatie In voorbereiding In exploitatie In exploitatie

Strategische posities, worden niet meegenomen in de programmatische analyse. Het betreft de posities Weurden (Cultuurkwartier) en Narcisstraat. Schematisch ziet de gemeentelijke portefeuille er per 1 januari 2021 als volgt uit:

financiële levenscyclus project strategische posities

grondexploitatie in voorbereiding

grondexploitatie in exploitatie Emplacement Spoorzone

Fortuna

Narcisstraat Parallelweg

Bedrijvenlandgoed Slinge Weurden

= woningbouw

Zonnebrink

Boterstraat

= bedrijventerrein

Gaxel Grensoverschrijdend dienstencentrum

Pelkpark

Eelink

= overige

Pagina 11 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Grondexploitaties in voorbereiding veranderen in grondexploitaties in exploitatie op het moment dat de gemeenteraad het grondexploitatiecomplex vaststelt. Het grondexploitatiecomplex bevat de grondexploitatieopzet met daarin in elk geval opgenomen: - een kaart van het grondexploitatiecomplex; - een beschrijving van de bouwkavels, de bestemming, de toegestane bouwvolumes, de werken en werkzaamheden voor het bouwrijp maken, de aanleg van nutsvoorzieningen en het inrichten van de openbare ruimte in het complex; - een grondexploitatiebegroting. Het bestemmingsplan en de grondexploitatiebegroting voor het Bedrijvenlandgoed Slinge zijn 28-1-2021 vastgesteld. Daarom geldt dit complex in 2020 nog als complex in voorbereiding. Met ingang van 2021 is het een actief complex.

Programma’s in de exploitaties In deze paragraaf worden de programma’s in de exploitaties inzichtelijk gemaakt en wordt de fasering in de tijd aangegeven. Programma woningbouw In 2020 is de Woonvisie Winterswijk 2020-2025 Passend en duurzaam wonen in Winterswijk vastgesteld. De Woonvisie geeft weer waar de gemeente Winterswijk zich de komende jaren op wil richten op het gebied van wonen. Het doel van de woonvisie is ervoor te zorgen dat Winterswijk een fijne gemeente blijft om in te wonen. We willen dat iedereen in Winterswijk een passende en duurzame woning kan vinden die aansluit bij zijn of haar woonwensen, nu en in de toekomst. In de woonvisie zijn zeven ambities benoemd en 40 concrete maatregelen die we als gemeente samen met inwoners en maatschappelijke partners op gaan pakken. Nieuwe woningbouwplannen worden getoetst aan de Woonvisie en aan het Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019-2025. Het afwegingskader is september 2019 vastgesteld. Nieuwe woningbouwplannen worden getoetst aan de hand van kwaliteitscriteria en niet meer zoals vroeger aan woningcontingenten (aantallen). Bouwen voor de behoefte met kwaliteit is het uitgangspunt. De gemeente heeft begin 2021 geen kavels voor woningbouw beschikbaar voor verkoop. In de plannen Morgenzon en Zonnebrink zijn in 2020 de laatste kavels uitgegeven.

In de plannen Eelink en Boterstraat worden in 2021 nog wel enkele kavels uitgegeven die al zijn verkocht: Eelink 3 kavels Boterstraat 2 kavels In plan Eelink komt alsnog een deel van de gronden later voor uitgifte beschikbaar. Voor dit gedeelte van het gebied is de bestemmingsplanwijziging Eelink-Noord in procedure gebracht. De bestemmingsplanwijziging maakt het mogelijk dat in Eelink meer kavels beschikbaar komen en dat het aangrenzende gebied rondom de boerderij Den Harden wordt ontwikkeld voor woningbouw. In Eelink komen dan alsnog acht kavels beschikbaar. Het worden kavels van circa 1.400 m2. Met kavels van deze grootte wordt veel beter in de behoefte voorzien dan met de veel grotere kavels die eerder werden aangeboden. Het terrein rondom de boerderij Den Harden is niet van de gemeente. Met de eigenaar is een overeenkomst voor grondexploitatie gesloten. In de planontwikkeling wordt samengewerkt. Rondom Den Harden komen zes kavels voor woningbouw voor dezelfde doelgroep als in Eelink.

Pagina 12 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Programma bedrijventerreinen De Achterhoek en provincie Gelderland hebben het gezamenlijke doel om lokale en regionale bedrijven zo goed mogelijk te faciliteren op bedrijventerreinen die qua kwaliteit, maar ook qua beschikbaarheid voldoen aan de eisen en wensen van ondernemers en hun omgeving. De zeven gemeenten van de Achterhoek en de provincie hebben het Regionaal Programma Werklocaties Achterhoek 2019-2023 (RPW Achterhoek) vastgesteld. In het RPW Achterhoek wordt bepaald waar hectares aan bedrijventerrein in de Achterhoek noodzakelijk zijn om lokale en regionale bedrijven te faciliteren en wat de opgaven voor de gemeenten zijn voor het herstructureren en optimaliseren van bestaande terreinen. Op plaatselijk niveau heeft Winterswijk in 2018 een eigen lokaal onderzoek naar bedrijventerreinontwikkeling laten uitvoeren. Het lokale onderzoek laat een ruimtevraag voor de middellange termijn zien van 18 ha. In het coalitieakkoord 2019-2022 ‘Winterswijk wint! Duurzaam en daadkrachtig d’ran’ heeft de gemeente als ambitie vastgelegd: “We bieden lokale bedrijven voldoende ruimte in Winterswijk om zich te kunnen ontwikkelen, er komt een uitbreiding van bedrijfsterreinen.” Om aan deze doelstelling invulling te geven heeft B&W besloten: een locatiekeuze-onderzoek te gaan doen voor nieuw aan te leggen bedrijventerrein(en). Dit onderzoek is uitgevoerd.

In 2020 kan bestuurlijke besluitvorming plaatsvinden over de locatie van nieuw bedrijventerrein; een gebiedsvisie voor de Misterweg te ontwikkelen gericht op voldoende groeiruimte voor de daar gelegen bedrijven, een robuuste ecologische structuur, passende infrastructuur met een belangrijke rol voor de N318 en het doorvoeren van verduurzaming; stedelijke herverkaveling voor de bestaande bedrijventerreinen op te starten. Het locatiekeuze- onderzoek is uitgevoerd. Het college heeft een terrein gelegen aan de Misterweg tegenover Obelink aangewezen als voorkeurslocatie. Na de inspraakprocedure wordt de gemeenteraad voorgesteld een besluit te nemen voor vaststelling van de ontwikkellocatie voor het nieuwe bedrijventerrein. De gebiedsvisie Misterweg is in voorbereiding.

Programma bedrijventerrein in MPG 2020 in m2 complex totaal 2021 2022 2023

2024

2025

2026

Fortuna 4.270 4.270 Bedrijvenland-goed 25.551 25.551 Slinge Emplacement Spoorzone 32.659 5.443 5.443 5.443

5.443

5.443

5.443

totaal

5.443

5.443

5.443

Parallelweg

6.292

3.146

3.146

68.772 38.410 8.589 5.443

programma bedrijventerrein in mpg 2020 in m2

50.000 40.000 30.000 20.000 10.000

0 2021

2022

2023

2024

2025

2026

Pagina 13 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

De gemeente beschikt over bedrijventerrein in de complexen Parallelweg, Fortuna, Bedrijvenlandgoed Slinge (DAV) en Emplacement Spoorzone. Het Complex Parallelweg is het terrein aan de zuidzijde van de Parallelweg waar de gemeente in het verleden gronden heeft aangekocht van Leemrijse, Verhaegh en Heva. Op dit complex is 2.305 m2 grond uitgegeven in 2020. Er is concrete belangstelling voor het nog beschikbare terrein. Met voorzichtigheid wordt er in de programmering van uitgegaan dat de grond in twee jaar wordt uitgegeven. Het is ook goed mogelijk dat alle grond in dit complex al in 2021 wordt afgezet. Op Fortuna is geen grond meer beschikbaar. Op basis van een gesloten verkoopovereenkomst wordt in 2021 nog grond uitgegeven aan het bedrijf Meerdink Bruggen. Het bestemmingsplan voor het Bedrijvenlandgoed Slinge (voormalig DAV) is 28 januari door de raad vastgesteld. We gaan ervan uit dat het terrein in de loop van 2021 wordt uitgegeven aan het bedrijf Winterwarm. In 2020 is met Winterwarm een principeovereenkomst gesloten over de verkoop van het gehele Bedrijvenlandgoed Slinge aan dit bedrijf. De gemeente is in 2020 eigenaar geworden van het bedrijventerrein in de spoorzone aan de Parallelweg. Op het emplacement bevindt zich circa 3,2 hectare uitgeefbaar bedrijventerrein. De locatie is geschikt voor hoogwaardige bedrijvigheid, perifere detailhandel en maatschappelijke functies.

Niet alle categorieën bedrijvigheid kunnen hier terecht. We gaan uit van uitgifte in zes jaar. Naast het Streekziekenhuis Koningin Beatrix (SKB) en de bestaande kantorenlocatie Beatrixpark ligt het terrein Arrisveld. Arrisveld is een particulier initiatief dat door de gemeente wordt gefaciliteerd. Hier wordt Park Achterhoek ontwikkeld. Park Achterhoek bestaat uit 2 fasen. In fase 1 wordt een gezondheidspark ontwikkeld. Het bestemmingsplan voor fase 1 is 25 februari 2021 vastgesteld. In fase 2 is een bedrijventerrein van circa 4 hectare ontwikkeld voor het plaatselijke bedrijf Obelink. Het bestemmingsplan voor fase 2 is inmiddels onherroepelijk geworden. Op het bedrijventerrein Dennenoord loopt een revitaliserings- en transformatieproject. Door de verplaatsing van vijf van de zes bedrijven naar elders is Dennenoord als bedrijventerrein kleiner geworden. Kantoren, Detailhandel en Leisure Samen met de gemeente Stadt Vreden wordt op de landsgrens aan de Vredenseweg een grensoverschrijdend dienstencentrum ontwikkeld. De gemeentelijke grondexploitaties voorzien verder niet in ontwikkelingen voor kantoren en kleinschalige detailhandel. Voor grootschalige detailhandel biedt het emplacement in de spoorzone mogelijkheden. Maatschappelijk vastgoed Op Arrisveld wordt Park Achterhoek ontwikkeld als een gezondheidspark.

Het betreft een particulier initiatief dat door de gemeente wordt gefaciliteerd. De gemeente heeft een kavel beschikbaar voor relatief kleinschalige nieuwbouw voor maatschappelijke doeleinden op het terrein bij het voormalig schoolgebouw aan de Zonnebrink.

Pagina 14 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Grondprijzen Per complex worden de grondprijzen waarvan wordt uitgegaan toegelicht. Eelink

Gaxel dienstencentrum Zonnebrink

Boterstraat Pelkpark Sociale woningbouw

Complex Parallelweg Fortuna

Bedrijvenlandgoed Slinge Spoorzone Emplacement

Op Eelink zijn op dit moment geen kavels beschikbaar voor uitgifte. Zodra het bestemmingsplan Eelink Noord onherroepelijk is geworden kunnen weer kavels op Eelink worden uitgegeven. Op Eelink Noord liggen acht kavels. In grootte variëren ze van 1.130 m2 tot 1.690 m2. De prijzen variëren van € 224.000 tot € 279.000 vrij op naam en zijn per kavel vastgesteld. Omdat het bestemmingsplan Eelink Noord op 31 december 2020 nog niet was vastgesteld kan in de exploitatieberekening bij dit MPG nog geen rekening worden gehouden met de inkomsten uit Eelink Noord. Voor de uitgeefbare grond voor het grensoverschrijdend dienstencentrum hanteren wij net als de gemeente Vreden een grondprijs van € 50 per m2. Op het terrein Zonnebrink is een kavel voor maatschappelijke doeleinden beschikbaar. De grondprijs is vastgesteld op € 150 per m2 (exclusief BTW). Niet van toepassing. Alle Kavels zijn al verkocht. Niet van toepassing. Alle Kavels ter plaatse van de vroegere Prins Willem Alexanderschool zijn in 2019 uitgegeven. In de gemeentelijke exploitaties wordt op dit moment geen rekening gehouden met uitgifte voor sociale woningbouw. Het kan aan de orde komen bij projecten in het kader van stedelijke herverkaveling zoals het Cultuurkwartier. Indien dit een actueel onderwerp wordt is het aan te bevelen een grondprijs vast te stellen afhankelijke van het type woningen en van de locatie.

Uitgegaan kan worden van een bandbreedte van ongeveer € 10.000 (bij gestapelde bouw) tot € 25.000 per woning. De grondprijs voor bedrijfsterrein op de vroegere terreinen Leemrijse / Te Siepe aan de Parallelweg bedraagt € 125 per m2. Op Fortuna is geen grond meer voor verkoop beschikbaar. Ten aanzien van de nog uit te geven percelen wordt in de exploitatieberekening gerekend met de gecontracteerde prijzen. Niet van toepassing. Met Winterwarm is al een verkoopovereenkomst voor het gehele terrein gesloten. De grondprijzen voor bedrijventerrein op het emplacement zijn gedifferentieerd naar gebiedsdelen en vastgesteld op: • Noordelijke deel tussen sporthal en tracé verlengde Dingstraat: € 125 per m2 • Middengedeelte van tracé verlengde Dingstraat tot tegenover Ambachtsstraat: € 125 per m2 • Zuidelijke deel van tegenover Ambachtsstraat tot begrenzing zuidzijde: € 110 per m2

De grondprijzen zijn marktconform. Rekening is gehouden met de specifieke kwaliteiten van de projecten. De grondprijzen voor het door de gemeente Winterswijk uit te geven bedrijventerrein passen bij het niveau van de prijzen in de regio.

Pagina 15 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Strategische posities Strategische posities zijn projecten die nog geen exploitatie in voorbereiding of exploitatie hebben. Het zijn over het algemeen projecten waar haalbaarheidsstudies voor worden verricht of waarvoor de gemeentelijke kaders nog worden gevormd. Als strategische posities beschikt de gemeente Winterswijk over: - Weurden – positie verworven om het winkelcentrum een kwaliteitsimpuls te geven. Deze positie ligt in het plangebied voor het Cultuurkwartier. - Narcisstraat – positie verworven om het verouderde bedrijventerrein rondom de Narcisstraat een kwaliteitsimpuls te geven. In deel C van het MPG worden de projecten nader toegelicht.

Vennootschapsbelasting Met ingang van 1 januari 2016 zijn overheidsondernemingen belastingplichtig geworden voor de vennootschapsbelasting (Vpb). Wij hebben het standpunt ingenomen dat de gemeente over de jaren 2016 tot en met 2019 niet belastingplichtig is voor de grondexploitaties. Dit is door de belastingdienst bevestigd voor het jaar 2016. Over de jaren 2017 tot en met 2019 heeft de belastingdienst nog geen uitspraak gedaan.

Besluit Begroting en Verantwoording BBV De financiële regels waaraan gemeenten en provincies moeten voldoen zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het BBV regelt onder meer: - aan welke eisen complexen in exploitatie moeten voldoen; - hoe de financiële waarden van verschillende categorieën grond op de balans moeten worden opgenomen; - dat exploitatieberekeningen ieder jaar moeten worden herzien; - de hoogte van de rente die aan grondexploitaties mag worden doorberekend; - hoe de aan exploitaties te onttrekken gerealiseerde winst moet worden berekend.

Pagina 16 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Deel B: Resultaten grondexploitaties, Risico’s & Weerstandscapaciteit In dit deel van het rapport komen de resultaten van de grondexploitaties aan bod. Verder worden de risico’s van de grondexploitaties behandeld op hoofdlijnen en wordt de weerslag hiervan op de benodigde weerstandscapaciteit inzichtelijk gemaakt.

Financiële positie grondexploitaties 2020 In de toelichting op de financiële positie van de grondexploitatie worden de grondexploitaties in drie categorieën onderscheiden: • Bouwgrond in exploitatie (BIE) • Faciliterend grondbeleid • Strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding Dit onderscheid is van belang omdat voor de 3 groepen verschillende regels gelden over hoe ze moeten worden verantwoord op de balans van de gemeente en over wat in financieel opzicht is toegestaan. Vanwege het onderscheid worden de 3 categorieën afzonderlijk toegelicht.

Bouwgrond in exploitatie (BIE) 2020 De BIE vormt de kern van het gemeentelijk grondbedrijf. Het betreft actief grondbeleid dat met grote bedragen gepaard kan gaan. De gemeente voert de grondexploitatie op basis van een vastgesteld bestemmingsplan. De investering in BIE wordt op de balans opgenomen als onderhanden werk. Dit betekent dat erop wordt gerekend dat de investering wordt terugverdiend uit de verkoop van de bouwgrond die wordt ontwikkeld. Indien niet alle uitgaven voor een grondexploitatie worden terugverdiend en een complex verlieslatend is, wordt meteen een verliesvoorziening gevormd zodra het verlies zich aandient. Om te kunnen beoordelen of de complexen in de BIE nog winstgevend zijn worden ieder jaar bij de jaarrekening de exploitatieberekeningen doorgerekend aan de hand van de actuele stand van zaken. De BIE omvat de complexen: • Woningbouw: Eelink, Zonnebrink, Boterstraat en Pelkpark • Bedrijventerreinen: Complex Parallelweg, Gaxel dienstencentrum, Fortuna en Spoorzone emplacement Verloop boekwaarde BIE De boekwaarde van de BIE bedraagt eind 2020 € 5,3 miljoen. Ten opzichte van de balanswaarde per 1 januari 2020 is sprake van een toename met € 1,6 miljoen. Boekwaarde Bouwgrond in exploitatie (BIE) Complex

boekwaarde 1-1-2020

boekwaarde 31-12-2020

Eelink

2.357.996

1.253.933

Complex Parallelweg

1.446.461

1.261.674

Plan Morgenzon (WVC terrein)

217.868

-

-

175.316

Zonnebrink

-/-.84.376

351.707

Boterstraat

307.553

30.202

IWO Pelkpark

63.267

153.569

Fortuna e.o.

312.531

286.765

Gaxel dienstencentrum

Spoorzone emplacement totaal bruto af: voorziening complexen BIE netto-boekwaarde BIE

-

2.767.593

4.621.300

6.280.759

958.000

1.019.000

3.663.300

5.261.759

Pagina 17 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

De belangrijkste oorzaken van de toename van de boekwaarde zijn: De boekwaarde van Eelink nam met € 1,1 miljoen af door de verkoop van kavels; De boekwaarde van complex Parallelweg nam met € 0,2 af door uitgifte van enkele kavels; De boekwaarde van € 0,2 miljoen van Plan Morgenzon is vervallen. De laatste drie kavels zijn uitgegeven. Het complex is beëindigd. Het complex Gaxel dienstencentrum is onder de BIE opgevoerd met een boekwaarde van € 0,2 miljoen. Het betreft geen uitgave. Door de vaststelling van het bestemmingsplan in 2020 moet Gaxel onder de BIE worden gerangschikt. Tot en met 2019 was dit complex opgenomen onder de materiële vaste activa; De boekwaarde Zonnebrink nam toe met € 0,4 miljoen door uitgaven bouw- en woonrijp maken (€ 0,7 miljoen) getemperd door de verkoop van grond (-/- € 0,3 miljoen); De boekwaarde Boterstraat nam met € 0,3 miljoen af door de uitgifte van kavels; De boekwaarde Pelkpark nam met € 0,1 miljoen toe door uitgaven voor woonrijp maken; Het complex Spoorzone emplacement is in 2020 aangekocht en heeft een boekwaarde van € 2,7 miljoen. Financieel resultaat BIE Op de complexen in de BIE is in 2020 een voordelig resultaat van € 52.000 gerealiseerd: Winstneming Plan Morgenzon Winstneming Boterstraat

€ €

125.000 27.000

Af: Correctie gerealiseerde winst Fortuna Toename verliesvoorziening BIE

€ €

39.000 61.000

€

152.000

€ 100.000 € 52.000 De winstnemingen hangen samen met uitgifte van de gronden in 2020. Op Plan Morgenzon zijn de laatste kavels uitgegeven. Het complex wordt afgesloten. Het resterende saldo valt vrij als positief resultaat. In het complex Boterstraat zijn vier van de zes kavels uitgegeven. Een groot gedeelte van de uitgaven hebben we eerder al gedaan. Berekend volgens de verplichte POC-methode is een belangrijk deel van de winst in 2020 gerealiseerd. De winst die we de afgelopen jaren hebben onttrokken aan het complex Fortuna was te hoog berekend. Dit is gecorrigeerd. Het heeft geen invloed op het totale resultaat van het complex. Het bedrag dat nu is gecorrigeerd valt alsnog vrij bij de afsluiting van het complex in 2021.

Verliesvoorziening BIE complex

stand voorziening 2020

1-1-

toename 2020

stand voorziening 31-122020

Eelink

222.000

26.000

248.000

Complex Parallelweg

561.000

0

561.000

Pelkpark

175.000

35.000

210.000

958.000

61.000

1.019.000

Op Eelink zijn de laatste voor verkoop beschikbare kavels begin 2021 verkocht. Bij twee kavels was de verkoopprijs iets lager dan de prijs waarvan is uitgegaan in de exploitatieberekening. Het betreft kavels met minder courante aspecten. We vermijden het risico dat verkoop van deze kavels anders nog jaren zou kunnen duren. De verhoging van de voorziening voor Pelkpark komt door tegenvallende kosten woonrijp maken.

Faciliterend grondbeleid 2020 Bij faciliterend grondbeleid is sprake van grondexploitaties die worden gevoerd door derden. De gemeente is geen eigenaar van de gronden. De gemeente werkt mee aan de ontwikkeling van projecten en verhaalt

Pagina 18 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

kosten op de (particuliere) ontwikkelaar van de gronden. De gemeente sluit hiervoor overeenkomsten met ontwikkelaars. Voor zover de gemeente geld van ontwikkelaars te vorderen heeft wordt de boekwaarde van het faciliterend grondbeleid op de balans opgenomen onder de overige vorderingen. We duiden faciliterend grondbeleid ook wel aan als “particuliere exploitaties”. De boekwaarde van het faciliterend grondbeleid is met € 106.000 toegenomen van € 65.000 naar € 171.000. Boekwaarde in overige vorderingen (faciliterend grondbeleid) Complex

boekwaarde 1-1-2020

Arrisveld Vredenseweg 4

boekwaarde 31-12-2020

153.130

212.717

-

5.401

Afwikk. diverse complexen

-/- 7.493

-/- 24.500

Autopalace

-/- 70.000

-/- 22.000

-/- 721

-/- 721

Siloterrein Meddo Nieuw Gelle

-/- 12.919

-

Brinkheurne/ Grijsen

-

-

Excelsior

2.650

-

boekwaarde faciliterend grondbeleid

64.647

170.897

Strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding 2020 Het betreft gronden die de gemeente in bezit heeft met de intentie er vroeger of later grondexploitatie mee te bedrijven. Deze gronden worden op de balans van de gemeente opgenomen onder de materiële vaste activa (MVA). Tot de strategische posities behoren de eigendommen die de gemeente in het verleden heeft verworven in het gebied rondom de Narcisstraat en de panden die de gemeente in 2016 heeft verworven aan het Weurden. Grondexploitaties in voorbereiding zijn plannen waarvan met veel zekerheid kan worden gesteld dat er een grondexploitatie zal worden geopend. Het betreft het project Bedrijvenlandgoed Slinge. Verloop boekwaarde strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding De boekwaarde van strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding mag niet worden verhoogd met bij te schrijven rente. Voorbereidingskosten voor deze complexen mogen sinds 2016 worden geactiveerd onder de immateriële vaste activa en indien er binnen 5 jaar een actieve exploitatie ontstaat. De in het verleden opgebouwde boekwaarde mag op grond van een overgangsbepaling worden gehandhaafd tot uiterlijk 31-12-2019.

De boekwaarde van de grondexploitatie in voorbereiding, het Bedrijvenlandgoed Slinge, komt deels tot uitdrukking onder de materiële vaste activa en deels onder de immateriële vaste activa: Boekwaarde complexen in materiële vaste activa Complex Narcisstraat Transformatie

boekwaarde 1-1-2020 874.224

Bedrijvenlandgoed Slinge

1.775.929

boekwaarde 31-12-2020 849.680 1.775.929

Gaxel

175.316

-

Weurden panden nrs. 8 t/m 14 (vm. Expert en Aldi)

857.888

834.701

3.683.357

3.460.310

563.000

438.000

3.120.357

3.022.310

totaal bruto af: voorziening complexen in vaste activa netto-boekwaarde in vaste activa Boekwaarde complexen in immateriële vaste activa Complex Bedrijvenlandgoed Slinge netto-boekwaarde in vaste activa

boekwaarde 1-1-2020 137.411 137.411

boekwaarde 31-12-2020 225.696 225.696

Pagina 19 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

De boekwaarde onder de materiële vaste activa neemt af met € 0,1 miljoen. Het complex Gaxel maakt geen onderdeel meer uit van de complexen in voorbereiding. Dit complex is in 2020 in exploitatie genomen en maakt nu onderdeel uit van de bouwgronden in exploitatie (BIE). De bruto-boekwaarde neemt daardoor met € 0,2 miljoen af. Daar staat een toename van de boekwaarde met € 0,1 miljoen tegenover omdat de voorziening die voor Gaxel was getroffen is vrijgevallen. De boekwaarde onder de immateriële vaste activa neemt met € 0,1 miljoen toe door voorbereidingskosten voor het Bedrijvenlandgoed Slinge. De verliesvoorziening voor strategische posities en exploitaties in voorbereiding bedraagt per 31-12-2020 nog € 438.000. Deze voorziening is getroffen voor de posities: € 264.000 € 174.000 € 438.000 De voorziening voor het complex Narcisstraat dekt het verschil tussen de actuele verkoopwaarde bij huidige bestemming en de boekwaarde. De voorziening voor Bedrijvenlandgoed Slinge dekt het verwachte tekort op de exploitatie. Narcisstraat Bedrijvenlandgoed Slinge

Financieel resultaat 2020 strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding In 2020 is in het cluster grondexploitatie over deze posities een negatief resultaat van € 13.000 gerealiseerd: Positie Narcisstraat € -/- 12.000 Rente positie Bedrijvenlandgoed Slinge € -/- 88.000 Positie Gaxel € 87.000 € -/- 13.000 In het complex Narcisstraat worden de jaarlijkse beheers- en exploitatielasten min of meer gecompenseerd door de verhuuropbrengsten van bedrijfsruimten. Dat kan niet worden gesteld voor de rente- en afschrijvingslasten. Een tekort van circa € 60.000 is regulier. In 2020 valt het tekort lager uit. De voorziening Narcisstraat kan met € 43.000 worden verlaagd omdat de waarde van de panden in huidige staat is gestegen. Bij de strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding mag de rente niet worden bijgeschreven op de boekwaarde. De over het geïnvesteerde vermogen toegerekende rente komt als een kostenpost tot uitdrukking in de jaarrekening en draagt dus bij aan het saldo. In 2019 is voor de positie Gaxel een voorziening gevormd voor het verschil tussen de boekwaarde en de actuele marktwaarde in het economisch verkeer. Het terrein voor het dienstencentrum is in 2020 is exploitatie genomen. In samenhang daarmee valt de in 2019 getroffen voorziening vrij.

Geopende en beëindigde complexen In het actief grondbeleid zijn twee complexen geopend: Gaxel dienstencentrum en Spoorzone emplacement. In de toelichting op de boekwaarde BIE is dit al toegelicht. Het complex Plan Morgenzon is beëindigd. De laatste drie kavels zijn uitgegeven. De gehele wijk is woonrijp gemaakt. Plan Morgenzon is een geslaagd project geweest. Het is een fraai woongebied geworden met 78 woningen. Ook in financieel opzicht is het voor de gemeente een goed project geweest. De netto-winst heeft € 4,0 miljoen bedragen. Dit resultaat is verdeeld over de jaren 2016 tot en met 2020 vrijgevallen. Bij het faciliterend grondbeleid is het complex Vredenseweg 4 geopend. Op dit terrein komen 10 woningen. We hebben hiervoor met de eigenaar van het voormalige pand van De Jager Wonen een overeenkomst gesloten. Het complex Excelsior (Anemoonstraat) is beëindigd. Dit project is gereed. Begin 2020 is het woonrijp maken afgerond.

Pagina 20 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Prognose resultaten grondexploitaties Resultaten grondexploitaties in exploitatie en in voorbereiding Het verwachte resultaat van de geactualiseerde grondexploitaties is € 421.000 positief. Het resultaat wordt weergegeven in netto contante waarde (NCW) op basis van prijspeil 1-1-2021. Dit is gebaseerd op het resultaat op eindwaarde bij het afsluiten van het project. Het resultaat op eindwaarde (EW) wordt met rente teruggerekend naar het resultaat op contante waarde per 1-1-2021. De resultaten op NCW per project kunnen met elkaar worden opgeteld en vergeleken. Het resultaat wordt vooral verwacht van het complex Spoorzone emplacement en wordt gefaseerd gerealiseerd in de periode tot en met 2026. Complex

NCW saldo per 11-2021

NCW 1-1-2021 inclusief voorziening

Saldo eindwaarde

Jaar afsluiting

Grondexploitatie in exploitatie 12 Eelink

-247.830

170

-252.786

2021

15 Complex Parallelweg

-560.791

209

-583.447

2022

19 Gaxel dienstencentrum

231

231

236

2021

20 Zonnebrink

374

374

381

2021

21 Boterstraat

25.741

25.741

26.256

2021

24 Pelkpark

-209.378

622

-213.566

2021

54 Fortuna

68.433

68.433

69.802

2021

60 Spoorzone

324.996

324.996

365.998

2026

91 Bedrijvenlandgoed Slinge

-173.443

557

-176.912

2021

Totaal

-771.667

421.333

Grondexploitatie in voorbereiding

De uitkomst van de doorberekening van de grondexploitaties in exploitatie is € 772.000 negatief met inbegrip van de tekorten op de exploitaties van de complexen Eelink, Complex Parallelweg, Pelkpark en Bedrijvenlandgoed Slinge. De tekorten op deze genoemde complexen zijn afgedekt doordat verliesvoorzieningen zijn getroffen. De voorziening voor deze projecten gezamenlijk bedraagt € 1.193.000. De verwachting ten aanzien van de exploitaties met een positieve exploitatie bedraagt € 421.000.

Parameters De uitkomst van de exploitatieberekeningen wordt sterk beïnvloed door de rekenparameters waarmee is gerekend. In dit MPG zijn de parameters: MPG 2020 (MPG 2019) Rekenrente grondexploitatie 1,79% (1,89%) Disconteringspercentage berekening netto contante waarde 2,0% (2,0%) Disconteringspercentage berekening verliesvoorzieningen 2,0% (2,0%) kostenstijging 1,75% (1,75%) opbrengstenstijging 1,0% (1,0%) Rente- / disconteringspercentages Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft gedetailleerd voor hoe de rente moet worden berekend die maximaal aan grondexploitaties mag worden doorberekend. Voor Winterswijk was dit in 2020 een rente van 1,79%. Dit rentepercentage wordt gehanteerd voor de exploitatieberekeningen. In de Netto Contante Waardeberekening (NCW) wordt het resultaat aan het einde van de looptijd van een complex omgerekend naar een waarde per 1-1-2021 met een disconteringspercentage van 2,0%. Het disconteringspercentage voor de NCW-berekening is gelijk aan het disconteringspercentage voor de

Pagina 21 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

berekening van de verliesvoorzieningen. Indien een grondexploitatie verlieslatend is moet een voorziening worden getroffen voor het te voorziene tekort. De negatieve contante waarde (NCW) van het complex bepaalt de hoogte van de verliesvoorziening. De Commissie BBV geeft aan dat de voorziening moet worden berekend met een disconteringspercentage van 2%. Kostenstijging / opbrengstenstijging Grondexploitatieberekeningen strekken zich uit over meerdere, soms zelfs tientallen, jaren. In de berekeningen wordt rekening gehouden met prijsstijgingen door inflatie. Dit geldt zowel voor de uitgaven als voor de inkomsten. In de berekening is voorzichtigheid ingebouwd door op uitgaven een hogere inflatiecorrectie toe te passen dan op inkomsten. De parameters kostenstijging en opbrengstenstijging geven aan met welke percentages per jaar rekening wordt gehouden voor de toename van uitgaven respectievelijk inkomsten. De Europese Centrale Bank streeft naar een inflatie onder maar dichtbij 2% in de Eurozone. De parameter kostenstijging (1,75%) is gebaseerd op het actuele beleid van de ECB. De parameter opbrengstenstijging is op 1,0% gesteld. Verschillen MPG 2019 en 2020 De volgende tabel geeft het verschil weer tussen het resultaat uit het MPG 2019 en het MPG 2020.

Om de resultaten van vorig jaar te vergelijken met de verwachte resultaten van dit jaar worden de resultaten van het MPG 2019 van het prijspeil 1-1-2020 naar 1-1-2021 gebracht door de verwachte resultaten uit het MPG 2019 te verhogen met 2% (disconteringsrente contante waarde berekening). VERSCHILLEN ANALYSE MPG 2019

MPG 2019

MPG 2020

ncw 2020

ncw 2021

ncw 2021

Verschil

12 Eelink

-220.693

-225.107

-247.830

-22.723

15 Complex Parallelweg

-560.672

-571.885

-560.791

11.094

-

-

231

231

19 Gaxel dienstencentrum 20 Zonnebrink

2.292

2.338

374

-1.964

21 Boterstraat

38.160

38.923

25.741

-13.182

24 Pelkpark

-173.493

-176.963

-209.378

-32.416

54 Fortuna

31.673

32.306

68.433

36.127

60 Spoorzone

185.659

189.372

324.996

135.624

91 Bedrijvenlandgoed Slinge

-161.442

-164.671

-173.443

-8.772

TOTAAL

-858.516

-875.686

-771.667

104.020

Pagina 22 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Het gezamenlijke resultaat verbetert met € 0,1 miljoen van € 0,9 miljoen negatief naar € 0,8 miljoen negatief. De verbetering is toe te schrijven aan het complex Spoorzone emplacement. Bij het maken van het MPG 2019 waren de grondprijzen voor dit complex nog niet vastgesteld. Op dit punt is in het MPG 2019 gerekend met voorzichtige uitgangspunten. In het MPG 2020 is gerekend met de voor het emplacement vastgestelde grondprijzen. De verschillen op de complexen Eelink, Pelkpark en Fortuna zijn al verklaard in de toelichting op het financiële resultaat 2020 op actieve grondexploitaties (BIE). Resultatenverloop grondexploitaties Winst op grondexploitaties moet worden berekend volgens de POC-methode. POC staat voor Percentage of Completion. Winst moet per complex worden genomen naar rato van de mate waarin de kosten en de opbrengsten zijn gerealiseerd. Dit betekent dat de resultaten van de financieel voordelige projecten gaandeweg de uitvoering van de projecten beschikbaar komen. Indien projecten een tekort opleveren dient het verlies te worden verwerkt in het jaar waarin duidelijk wordt dat een tekort gaat ontstaan. De te verwachten verliezen op de complexen Eelink, Parallelweg, Pelkpark en Bedrijvenlandgoed Slinge zijn de afgelopen jaren al in de jaarrekening verwerkt door het treffen van voorzieningen.

Verplichtingen uit grondexploitaties In de meerjarenbegroting 2020 – 2023 is geen rekening gehouden met winstafdrachten vanuit de grondexploitatie. In dit opzicht zijn er dus geen verplichtingen. 50% van het resultaat op de ontwikkeling van Eelink wordt gedeeld met de partner waarmee dit project gezamenlijk wordt uitgevoerd. Ook een negatief resultaat wordt gedeeld. Het in dit MPG gepresenteerde negatieve resultaat betreft het netto-aandeel ten laste van de gemeente.

Kosten en opbrengstenverdeling In deze paragraaf wordt ingegaan op de verdeling van de kosten en opbrengsten in de grondexploitaties. De analyse omvat de complexen: Eelink Complex Parallelweg Gaxel dienstencentrum Boterstraat Fortuna Pelkpark Zonnebrink Spoorzone emplacement Bedrijvenlandgoed Slinge Kostenverdeling In de grafieken hieronder wordt een verdeling van de kosten weergegeven

Het linker diagram laat de verhouding tussen de gemaakte en nog te maken kosten zien. Een groot deel van de kosten, 93% van de totale kosten, is reeds gemaakt. Het diagram hieronder laat een onderverdeling van de nog te maken kosten zien. Uitgaven voor bouwen woonrijp maken en voor plankosten/VTU1 zijn de belangrijkste posten..

1

VUT = voorbereiding, toezicht en uitvoering

Pagina 23 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Opbrengstenverdeling De opbrengsten in de grondexploitaties bestaan uit opbrengsten gronduitgifte, eventuele subsidies en exploitatiebijdragen. De grafieken op deze bladzijde geven de verdeling van de opbrengsten over de exploitaties weer. Onderstaand diagram geeft de verhouding tussen de gerealiseerde opbrengsten en de nog te verkrijgen opbrengsten weer. Van de totale opbrengst is 68% (€ 19,6 miljoen) al gerealiseerd en moet 32% nog worden gerealiseerd. In het MPG 2019 was deze verhouding exact gelijk:: gerealiseerd 68% en nog te realiseren 32%. Dat wil niet zeggen dat er in een jaar niets gebeurd is. In diverse complexen zijn gronden uitgegeven. In 2020 is de spoorzone er als nieuw complex bijgekomen waar we de gehele opbrengst nog moeten genereren. Dat een groot gedeelte van de opbrengsten is gerealiseerd, betekent dat het financiële risico van de grondexploitaties relatief beperkt is.

Pagina 24 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

De twee volgende diagrammen geven de verdeling van de opbrengsten per exploitatie aan. Gronden voor bedrijventerreinen moeten het grootste gedeelte van de opbrengst genereren.

Budget 2021 grondexploitaties In de begroting 2021 zijn budgetten opgenomen voor de uitgaven voor de grondexploitaties in 2021. Deze budgetten zijn gebaseerd op het MPG. De in 2021 geplande uitgaven voor de grondexploitaties zijn: Complex 12 Eelink 15 Complex Parallelweg 19 Gaxel dienstencentrum 20 Zonnebrink 21 Boterstraat 24 IWO Pelkpark 54 Fortuna 60 Spoorzone 91 Bedrijvenlandgoed Slinge

Uitgaven 2021 in € 54.000 48.000 165.000 215.000 125.000 57.000 47.000 56.000 733.000

Totaal

1.500.000

De grootste kostenposten waarmee rekening is gehouden zijn: • 20 Zonnebrink – afronding aanleg parkeerterrein en openbare ruimte • 21 Boterstraat – woonrijp maken • 91 Bedrijvenlandgoed Slinge – bouwrijp maken Actualisering budgetten Bij grondexploitaties in exploitatie stelt de raad de grondexploitatiebegroting vast. Met de vaststelling van de grondexploitatiebegroting stelt de raad budget beschikbaar voor de uitgaven voor het project gedurende de gehele looptijd. Een actuele exploitatieberekening onderbouwt de besluitvorming. Tijdens de uitvoering van het project wordt de grondexploitatieberekening jaarlijks geactualiseerd bij de samenstelling van het MPG. Indien er aanleiding toe is wordt een exploitatieberekening tussentijds nogmaals geactualiseerd. Bij de actualisering van de exploitatieberekeningen worden de ramingen en de fasering van de uitgaven bijgesteld. Bij de vaststelling van het MPG worden de eerder beschikbaar gestelde budgetten vervangen door de geactualiseerde ramingen.

Pagina 25 van 43

MPG bij jaarrekening 2020

Bij grondexploitaties in voorbereiding waarvoor het bestemmingsplan nog niet is vastgesteld worden in de begroting voor het lopende (nu: 2021) en het komende (2022) jaar budgetten opgenomen overeenkomstig de in de exploitatieberekening voor deze jaarschijven geplande uitgaven.

Financieringsbehoefte grondexploitaties in exploitatie Om de projecten te realiseren worden kosten gemaakt en opbrengsten gerealiseerd. De praktijk is dat er eerst kosten gemaakt worden voordat er opbrengsten gerealiseerd worden: de kosten gaan voor de baten uit. Denk aan de kosten voor bouwrijp maken voordat er opbrengsten uit verkoop van gronden komen. De gezamenlijke netto-boekwaarde van de actieve complexen (Eelink, Morgenzon, Zonnebrink, Boterstraat, Pelkpark, Fortuna, Spoorzone en Parallelweg) en het complex in voorbereiding (Bedrijvenlandgoed Slinge) bedraagt per 31-12-2020 € 7,1 miljoen. Het betreft de boekwaarde van deze complexen verminderd met de getroffen verliesvoorzieningen. Dit bedrag van € 7,1 miljoen is de financieringsbehoefte per 31-12-2020. De financieringsbehoefte geeft het bedrag aan dat tijdelijk beschikbaar moet zijn om de grondexploitaties mogelijk te maken. Onderstaande grafiek geeft weer hoe de financieringsbehoefte zich ontwikkelt, uitgaande van de actuele exploitatieberekeningen. In de grafiek is geen rekening gehouden met de effecten van tussentijdse winstnemingen. Complexen die worden afgerond tellen niet meer mee in de financieringsbehoefte vanaf het jaar van beëindiging. Vanaf dat tijdstip is er geen financieringsbehoefte meer.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=03572b5c-9ae8-4bcb-a4c9-8da13c172d5a