Presentatie Beleidsindicatoren 30 maart
Tekst van het document
Meetbaar (maken van) beleid ‘indicatoren, geen exacte wetenschap’
Tijdloos actueel vraagstuk
Frans Koemans
Prestatiegegevens Informatie over de gemeentes nagestreefde doelen en prestaties: • Bereiken van doelstellingen (effecten) als ‘verdienste’ van gemeentelijk beleid. (Outcome) • ‘Presterend vermogen’ van de gemeente als producent van producten en diensten. (Output) • Effectindicatoren: realisatie van het nagestreefde maatschappelijk effect en kosteneffectiviteit. • Prestatieindicatoren: concretiseren van eigen inspanningen. Aannemelijk verband: beïnvloedingsmogelijkheden en bereiken doelen
Begrippenkader Algemene doelstelling Ambitie
Meetbare doelstelling
Effectindicator Streefwaarde
Wat willen we bereiken?
Wat willen we bereiken?
Prestatie (Activiteit) Wat doen we hiervoor?
Meetbare doelstelling
Prestatie-indicator Streefwaarde
Prestatie (Activiteit) Wat doen we hiervoor?
Prestatie (Activiteit) Wat doen we hiervoor?
Voorbeeld Algemene doelstelling
Winterswijk moet een veilige gemeente worden.
Ambitie
Meetbare doelstelling Wat willen we bereiken?
Prestatie (Activiteit) Wat doen we hiervoor?
Het aantal geregistreerde verkeersongelukken in de gemeente Winterswijk moet in 2025 gedaald zijn tot 3 ongelukken per 1000 inwoners. Effectindicator Streefwaarde
Minimaal 2 controlemomenten per maand per gebied/wijk van de gemeente Winterswijk op gebruik mobiele telefoon tijdens fietsen. Prestatie-indicator Streefwaarde
SMART Specifiek Een te algemeen geformuleerde doelstelling geeft problemen bij de uiteindelijke meting van de prestaties en effecten. Hoe specifieker het beoogde resultaat is verwoord, hoe makkelijker het wordt om de benodigde gegevens te verzamelen om achteraf het succes van het beleid te bepalen.
Meetbaar Een doelstelling beschrijft het resultaat dat bereikt moet worden. Het resultaat moet dusdanig beschreven worden dat het meetbaar (kwantitatieve waarde) is of vastgesteld kan worden. Zodoende is het resultaat meetbaar. • Meetbare eenheid is de indicator • Meetlat is de streefwaarde
SMART
Aanvaardbaar/afgesproken Een doelstelling kan als een afspraak beschouwd worden tussen verschillende belanghebbende partijen en partners, ofwel een gedragen doelstelling.
Realistisch Een te hoog gestelde verwachting (streefwaarde) zal als onhaalbaar worden beschouwd en diegenen die het resultaat moeten proberen te bereiken ook ontmoedigen. Ook mag de lat niet te laag gelegd worden, want dat betekent dat er geen uitdaging is voor de uitvoerder.
Tijdsgebonden De tijdshorizon geeft aan waarbinnen welke gekwantificeerde doelstellingen (of effecten) behaald moeten worden. Het stelt eisen aan de gegevens waarmee de doelstelling gevolgd wordt. Deze dienen namelijk de periode waarover de doelstelling is opgenomen af te dekken. Indien de periode langer is, dan tussendoelen formuleren.
Hoe volgen we het beleid? Wordt de benodigde informatie al bijgehouden? Het is nuttig zoveel mogelijk aan te sluiten bij informatie die nu al goed wordt bijgehouden.
Zo ja, met welke periodiciteit gebeurt dat? Worden er metingen op bepaalde tijdstippen gehouden en stemmen die tijdstippen overeen met de meetmomenten die we nodig hebben voor het volgen van de doelstellingen?
Zo nee, is het überhaupt mogelijk de benodigde informatie te verzamelen? Welke kosten en inspanningen zijn daaraan verbonden en wie zou dat kunnen doen?
Opgave Winterswijk Armoedevrij Armoedevrij Winterswijk 2040. Waarbij iedere inwoner volwaardig mee kan doen in onze samenleving. We zetten we stappen om armoede fundamenteel te bestrijden, naast het verlichten van armoede op korte termijn. Onderwijs, werk en inkomen zijn een goed vangnet voor bestaanszekerheid.
Algemene doelstelling Ambitie
Meetbare doelstelling Wat willen we bereiken?
Handhaven Armoedevrij Winterswijk 2040 gericht op het stoppen van armoede. (Opgavegericht i.s.m. samen met inwoners, etc.) De CBSArmoedemonitor wordt gebruikt om de stand van zaken in beeld te brengen en eventueel accenten te verleggen.
Effectindicator Streefwaarde
Prestatie (Activiteit) Wat doen we hiervoor?
Uitvoeringsagenda STAP Winterswijk (Samen Tegen Armoede Pact) De opgave heeft een langdurig karakter en wordt gedurende het gehele jaar uitgevoerd. In plannen van aanpak worden concrete ijkpunten benoemd.
Prestatie-indicator Streefwaarde
Outcome of output, of allebei? Algemene waarneming • Prestatie- en effectindicatoren (abstractieniveau) worden door elkaar heen gehaald. • We weten het niet goed te ordenen van outcome naar output en andersom.
Welke en hoeveel? • Drang om volledig te zijn, maar houdt de hoofdzaken in de gaten. • Niet over elk detail van het beleid een doelstelling formuleren. De ervaring leert dat het aantal doelstellingen snel oploopt.
(S)tuurinformatie
Hoe sturen met (meetbaar) beleid?
Daadwerkelijk informatie gebruiken, met een bewust doel, in gesprek over ‘scores’.
Kaderstellend
Controlerend Algemene doelstelling
Algemene doelstelling
Realisatie ambitie
Ambitie
Meetbare doelstelling(en)
Wat willen we bereiken?
Prestatie(s) (Activiteiten) Wat doen we hiervoor?
Wat is uw sturingsbehoefte? (en waarom?)
Effectindicatoren/ Outcome (Wat)
Meetbare doelstelling(en)
Effectindicatoren/ Outcome (Wat)
Prestatieindicatoren /Output (Hoe)
Prestatie(s) (Activiteiten)
Prestatieindicatoren/ Output (Hoe)
Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we gedaan?
Waar kunnen/willen/moeten we staan? Weinig meetbaar
Schuifknop
Traject van meerdere jaren • Toewerken naar gewenste modus operandi • ieder jaar/ een stuk concreter. • In dit traject met elkaar behoeften polsen.
Volledig meetbaar
ld He
Informatiesystemen/ gegevensbeperkingen
er e
Verantwoordelijkheid
Be
wa k ve e n v r an a de n de rin g
Mandaat
Training m ntu den e u m Mo e ho nd a ga
ro k mo kenhe bi l i id ser en
Waargenomen voordelen
Be t
Commitment
Gebruik van instrumenten
Mate waarin PM is ontwikkeld
ie v is
Selecteren & interpreteren indicatoren
en ing Borg ering nk v e ra
Binnencirkel Daadwerkelijk gebruik voor aansturing, bijsturing en besluitvorming en inzien dat het een positieve invloed heeft op het presteren tot nu toe en toekomstig presteren.
Gezamenlijke noodzaak
Le id ve en ra v a nd n d er ing e
Effectief Sturen
Middencirkel Factoren die invloed hebben op het daadwerkelijke gebruik.
Buitencirkel Factoren die invloed hebben op de acceptatie.
Meetbaar (maken van) beleid ‘indicatoren, geen exacte wetenschap’