Participatieverslag omgevingsvisie kom Winterswijk
Tekst van het document
• Fietsparkeren: Verbetering van fietsvoorzieningen dicht bij bestemmingen zoals stations, scholen en winkels, met voldoende stallingen, overdekt en goed onderhouden. Goede doorstroming verkeer • Verkeersstructuur: Verbetering van verkeersdoorstroming, met aandacht voor zuidelijke Bataafseweg (boven landelijke richtlijn), en ontmoedigen van korte autoritten door fietsverkeer te faciliteren. • Spoorwegovergangen: Beperken van barrièrewerking van spoorwegovergangen, met optie om Misterstraat overweg af te sluiten. Beter en veiliger met de fiets • Focus op veilige fietsverbindingen tussen het buitengebied, centrum en voorzieningen, inclusief extra fietspaden langs grote wegen en het afwaarderen van autowegen ten gunste van fietsers. Streven naar veilig en bereikbaar Winterswijk voor alle verkeersdeelnemers. • Nieuw beleid zal voor wat infrastructuur gedeeltelijk veranderen: niet alle wegen zullen nog een snelheidsregime van 50 km/h kennen in de toekomst; 80% van het wegennet (of
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
25
meer) zal worden afgewaardeerd richting de 30 km/h (ook landelijke trend). • Het borg staan voor goed / het verbeteren van openbaar vervoer in Winterswijk of de aansluitingen naar Groenlo, Aalten krijgen meer aandacht. Denk aan een onderzoek naar een de (on)mogelijkheden van een buslijn Aalte – SKB – station Winterswijk. • Idem voor fietsers en fietsen van / naar het centrum met duidelijke oversteken (maakt niet uit wel of niet in de voorrang) en stallingsvoorzieningen (ook bij andere voorzieningen en locaties!). • Het onderzoeken van mogelijkheden voor een goede overstap auto / fiets <-> openbaar vervoer. • In de toekomst zou het goed kunnen zijn dat de steengroeve een nationale trekpleister wordt; verkeer daarnaartoe faciliteren is dan een opgave. • Verkeer op bedrijventerreinen (veiligheid en bereikbaarheid) • Buitengebied (veel recreatieve waarde, er wonen mensen, ondernemers verdienen er het brood, wel of niet verharde wegen, wel of niet verlichting, verkeersveiligheid, bermonderhoud, bijhouden van zandwegen) De samenwerking met de regio staat buiten kijf. • Samen inzetten voor een goed openbaar vervoer, doorstroming op de provinciale wegen (N318, N319 en N18), ook voor de bereikbaarheid van het SKB. • De gemeente neemt actief deel aan diverse werkgroepen in regionaal verband die bezig zijn met openbaar vervoer, verkeersveiligheid, fietsverbindingen, de N18.
• Daarbij wijzen wij externen duidelijk op het gegeven dat Winterswijk met zeg 25.000 inwoners een voorzieningenniveau kent voor 75.000 inwoners. Dat is echt uniek voor dit deel van de Achterhoek.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
26
6 - DUURZAAM, ENERGIENEUTRAAL EN CIRCULAIR 6.1 Wat zeggen inwoners, ondernemers en stakeholders? 6.1.1 Zomer enquête (stellingen) Groen in Winterswijk: • Inwoners en organisaties zijn het eens over het belang van vergroening. • Groen verbetert de verblijfskwaliteit en draagt bij aan een gezonde, uitnodigende leefomgeving. • Winterswijk is omringd door een rijke groene omgeving, die gewaardeerd wordt. Vergroening van het centrum: • Parken worden gezien als kans om Winterswijk te vergroenen door deze met elkaar te verbinden. Duurzaamheid: • Er is behoefte aan het verduurzamen van Winterswijk onder inwoners door middel van vergroenen van Winterswijk. • Voorstellen om duurzame keuzes aantrekkelijker te maken voor inwoners, bijvoorbeeld door subsidies voor zonnepanelen beter te reguleren. • Ondernemers pleiten voor meer aandacht voor energieneutraal maatschappelijk vastgoed.
6.1.2 Tour Winterswijk 20 nov • Belang van natuurbehoud voor recreatie en economie. • Zorgen over warmtetransitie en de effectiviteit van voorgestelde maatregelen. • Tegenstand tegen windmolens vanwege niet-duurzaam materiaal en productie in China. • Belang van doordachte milieumaatregelen.
6.1.3 Brainstormbijeenkomst WiJZ 1 okt (college en Winterswijkse jongeren) • Wonen in energiezuinige en milieuvriendelijke woningen wordt gewaardeerd, vooral als dat op lange termijn kosten bespaart. • Er is interesse in innovatieve bouwmethoden zoals prefab, die snel, betaalbaar en duurzaam zijn.
6.1.4 Stakeholdersbijeenkomst 21 nov • Brandveiligheid en duurzaam wonen: Er zijn zorgen over de impact van de energietransitie op brandveiligheid, vooral door de opkomst van elektrische laadstations en zonnepanelen. Wetgeving rond deze onderwerpen moet worden aangescherpt om de risico’s te beheersen. Ook creatieve isolatiemethoden kunnen brandveiligheid in gevaar brengen.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
27
• Sociale
duurzaamheid:
Duurzaamheid
moet
toegankelijk
blijven
voor
lagere
inkomensgroepen, die anders de kosten van verduurzaming niet kunnen dragen. Er is behoefte aan flexibele regelgevingen om verduurzaming voor particuliere woningen haalbaar te maken. • Woningvoorraad en verduurzaming: De focus moet eerst liggen op het verbeteren van de isolatie van woningen en de basisinfrastructuur, zoals het terugdringen van energieverbruik, voordat geavanceerdere oplossingen zoals bodemenergiesystemen geïntroduceerd worden. • Energietransitie in relatie tot woningbouw is een belangrijk thema.
6.2 Wat zegt het beleid en ambtenaren? • Zo snel mogelijk een energieneutrale Achterhoek, uiterlijk in 2050. In 2013 ondertekenden de acht Achterhoekse gemeenten het Akkoord van Groenlo om een energieneutrale regio te bereiken door energiebesparing en hernieuwbare energieproductie. • Regionaal werken we met de andere gemeenten in de Achterhoek samen aan de energietransitie, dit is vastgelegd in het Akkoord van Groenlo (3.0) (visie) en het Regionaal Uitvoeringsprogramma Energietransitie Achterhoek. Dit uitvoeringsprogramma omvat concrete doelen voor de gebouwde omgeving voor zowel energie besparen als opwekken t/m 2030. • De Achterhoek blijft vol inzetten op de energietransitie. Wij willen de energietransitie aanjagen, stimuleren en de juiste voorwaarden scheppen om deze samen met inwoners, onderwijsinstellingen, (maatschappelijke) organisaties en bedrijven waar te maken. • Er zijn vanuit regionale uitvoeringsprogramma energietransitie duidelijke doelen tot 2030 gesteld: • Besparing warmtevraag t.o.v. 2022 door isolatie • Besparing warmtevraag via aardgasvervanging.
• Verdubbeling van het aantal huizen met zonnepanelen • Besparing op aardgasverbruik van gebouwen • Verdubbeling van zon op gebouwen • Opgave wind/zon op veld via de RES • Oftewel totaal +/- 350TJ (TeraJoule) aan besparing/duurzame opwek/aardgasvervanging te realiseren in de gebouwde omgeving t/m 2030 van Winterswijk en 275 TJ aan grootschalige duurzame opwek in Winterswijk. Aardgasvrije gebouwde omgeving In algemene zin kunnen we de exacte invulling nog niet overzien, maar weten we wel dat iedere woning/gebouw/straat/wijk de komende jaren aangepakt zal moeten worden om ‘aardgasvrij ready’ te worden en dat we daarna overstappen naar een aardgasvrije warmteoplossing. Netcongestie en opslag van energie zijn daarbij belangrijke uitdagingen. In 2021 heeft Winterswijk de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld, deze wordt uiterlijk in 2026 geactualiseerd via het Warmteprogramma binnen de Omgevingswet. Hiermee worden plannen en het tijdspad (verder) bepaald voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
28
Klimaatneutraal Winterswijk in 2050 • Winterswijk streeft naar een klimaatneutrale gemeente in 2050, met een focus op energiebesparing en duurzame opwek via zonne-energie. 55% CO2-besparing in 2030 is hierbij een streven. Dit loopt gelijk aan het landelijk beleid. • De energiemix is gebaseerd op de Trias Energetica (maximaal besparen, daarna duurzame opwekking, en windenergie als laatste optie). • Focus op zon op dak en zon op veld, geen windenergie. Energiebesparing en verduurzaming van gebouwen • Uitgebreide hulp en ondersteuning van inwoners via het Centrum Duurzaam Winterswijk (tevens energieloket), bijvoorbeeld qua aanvragen subsidies en leningen. • Stimuleringsmaatregelen voor verduurzaming, zoals energiecoaches, subsidieregelingen, leenfaciliteiten en individuele en wijkgerichte aanpakken. • Focus op isolatie en duurzame energie opwekking (zon op dak), aardgasvervanging waar mogelijk. • De gemeente Winterswijk ontvangt veel geld van het Rijk voor het verbeteren van de gebouwde omgeving op het gebied van de energietransitie. Hiermee ontwikkelen we verschillende beleidsinstrumenten zoals subsidieregelingen, waarmee woningeigenaren hun woningen kunnen verbeteren. Infrastructuur voor energieopslag en distributie • Kan significante invloed gaan hebben op (de inrichting van) de gebouwde omgeving.
Wordt aan gewerkt met/door stakeholders (zoals Liander), netcongestie is nu al een beperkende factor (hoge prioriteit). Plaatsing van 50% extra elektriciteitshuisjes en netverzwaring is al gaande, Energieopslag staat nog in de kinderschoenen. Ook (collectieve) oplossingen voor zowel energieopslag als distributie (warmtenet) worden bekeken. Draagvlak en participatie • Vinden we heel belangrijk, ook vastgelegd in bijvoorbeeld beleid zonnevelden (minimale participatie). Zonder draagvlak geen energietransitie. De transitie moet haalbaar en betaalbaar zijn. Klimaatbestendigheid en ruimtelijke kwaliteit • Koppelkansen natuurlijk zoveel mogelijk benutten. Elektrisch rijden: • Winterswijk faciliteert de uitbreiding van laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen met voldoende laadpalen en toegang tot het elektriciteitsnet. Circulariteit • Nederland heeft de ambitie om in 2050 circulair te zijn en in 2030 de helft minder grondstoffen te gebruiken. In een circulaire economie hebben we nauwelijks afval en wordt bijna alles gemaakt met herbruikbare grondstoffen. Producten en gebouwen worden op zo’n manier ontworpen dat zo min mogelijk grondstoffen nodig zijn. Producten en grondstoffen worden zo lang mogelijk gebruikt en daarna hoogwaardig verwerkt. Daarmee brengen we het grondstoffengebruik weer binnen de draagkracht van de
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
29
aarde. Op die manier blijft Nederland en daarmee de Achterhoek en Winterswijk ook voor toekomstige generaties leefbaar. • De gemeente Winterswijk is onderdeel van de regio Achterhoek. Deze regio is in 2021 officieel aangewezen als SDG-regio. Hiermee zette de Achterhoek samen met de provincie Gelderland als eerste regio in Nederland stappen om de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties, ook wel SDG’s genaamd (Sustainable Development Goals) in te zetten voor toekomstige beleidskeuzes in de Achterhoek. De SDG’s zijn een mondiaal kompas voor uitdagingen als armoede, onderwijs en de klimaatcrisis. Van het zelf kunnen leven in een gezonde omgeving – met schone lucht, toegang tot sport en onderwijs, gezonde voeding en goede zorg dichtbij – tot het zorgen voor werk, gezond eten en onderwijs via ondernemers in andere landen. En zorgen voor minder uitstoot, door bijvoorbeeld technologische innovaties. Totaal 17 doelen die de wereld verbeteren, dichtbij en ver weg. Milieu • Geur: Geurhinder kan afkomstig zijn van agrarische of industriële bedrijven. Voor industriële bedrijven volgen we op dit moment het geurbeleid van de provincie. Voor geur gelden de wettelijke uitgangspunten en het provinciaal beleid. Dit beleid is er opgericht om toekomstige hindersituaties te voorkomen. • Bodemkwaliteit: de bodem is geschikt voor wat we erop doen.
We voorkomen nieuwe verontreinigingen of aantastingen en beheren historische verontreinigingen op doelmatige wijze. We beschermen het grondwater en onderzoeken hoe we met het intrekgebied rondom het waterwingebied omgaan. De Wet bodembescherming houdt op te bestaan en bodem wordt eveneens geregeld onder de Omgevingswet. Wij kunnen gebruik maken van landelijke bodemregels en met betrekking tot een aantal onderwerpen, zoals de aanwezigheid van natuurlijk arseen in de Achterhoekse bodem, hanteren wij regionaal beleid. Uitgangspunt van dit beleid is dat de bodemkwaliteit in de Achterhoek niet verslechterd. • Omgevingsveiligheid: In woongebieden zijn nieuwe risicobronnen of uitbreiding van bestaande risicobronnen niet wenselijk en ook niet nodig omdat er in andere gebieden voldoende mogelijkheden zijn. Nieuwe kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten in woongebieden worden in beginsel niet belemmerd door risicobronnen, behalve voor zover het nieuwe kwetsbare objecten met minder zelfredzame personen binnen de 100% letaliteitcontour betreft. In het buitengebied en op bedrijven- en industrieterreinen is een toename van het groepsrisico toegestaan door zowel nieuwe risicobronnen als uitbreiding van bestaande risicobronnen, maar ook door vestiging van nieuwe kwetsbare objecten binnen het aandachtsgebied.
Voor kwetsbare objecten met minder zelfredzame personen binnen de 100% letaliteitcontour gelden dezelfde beperkingen als binnen woongebieden. De gebiedsgerichte benadering biedt voldoende mogelijkheden en kansen binnen de algemene veiligheidsambitie “ruimte voor economische ontwikkelingen”. Binnen de woongebieden is en blijft “veilig wonen” echter het uitgangspunt. • Landbouw en gezondheid: Gewenste afstand tot woningen/ziekenhuizen en intensieve veehouderijen (bedrijven met bedrijfsoppervlakte van meer dan 250 m2) /geitenhouderij. Voor geitenhouderij wordt gezondheidsrisico’s onderzocht. We worden via de provincie geïnformeerd. Spuitzones tussen gewassen en woningen vastleggen. ODA is bezig advies hoe om te gaan met spuitzones.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
30
7 - ECONOMISCH VITAAL 7.1 Wat zeggen inwoners, ondernemers en stakeholders? 7.1.1 Wensprikker en opgaveprikker • Een aantrekkelijk en levendig winkelcentrum is belangrijk voor zowel ondernemers als bewoners. Ondernemers spelen hierin een sleutelrol door hoogwaardige voorzieningen, winkels en horecazaken te creëren. • Hoewel bewoners Winterswijk graag groener zien, wordt de behoefte aan meer parkeerplaatsen ook vaak genoemd, waarbij de bereikbaarheid van het centrum een belangrijk thema is. • Er is een wens om het centrum compacter te maken en resterende winkels naar het kernwinkelgebied te verplaatsen. De diversiteit aan voorzieningen, zoals medische, sociale en culturele functies, komt veel terug. • Belangrijke voorzieningen die behouden moeten blijven zijn het ziekenhuis, het winkelcentrum, bovenlokale functies en het nationaal landschap. • Daarnaast wordt er ook aandacht gevraagd voor duurzame uitbreiding van bedrijventerreinen, met respect voor de natuur en aansluiting op het buitengebied. • Er ligt een kans om de economische aantrekkingskracht van Winterswijk te versterken door werkgelegenheid te vergroten en intensiever samen te werken met omliggende gemeenten om de regiofunctie te benutten.
7.1.2 Zomer enquête (stellingen) • 53% is tegen het bouwen van meer recreatieparken in Winterswijk. • 60% van de inwoners vindt het belangrijk om te bouwen voor nieuwe medewerkers en het bedrijfsleven, om zo aantrekkelijk te blijven. Aanvullend zijn er ook nog opmerkingen geplaatst. • Beperkingen op bedrijfsuitbreiding: Veel inwoners zijn tegen de uitbreiding van industrieterreinen en pleiten voor het herbestemmen van bestaande industriële locaties. Respondenten vinden dat de focus moet liggen op het behouden van het natuurlijke landschap en het voorkomen van verdere versnippering van het buitengebied.
7.1.3 Tour Winterswijk 20 nov • Zorgen voor voldoende winkelaanbod.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
31
7.1.4 Brainstormbijeenkomst WiJZ 1 okt (college en Winterswijkse jongeren) • Bereikbaarheid is een veelgenoemd punt, wat van twee kanten belangrijk is. Inwoners van Winterswijk moeten zich gemakkelijk kunnen verplaatsen naar hun werk in de regio, maar ook moeten Winterswijkse bedrijven goed bereikbaar zijn voor werknemers uit de regio en natuurlijk voor logistiek verkeer van en naar het bedrijf. Ook is het een idee om meer te doen met onze ligging ten opzichte van Duitsland. De bereikbaarheid moet goed zijn, maar ook de samenwerking of de mogelijkheden tot samenwerking mogen duidelijker vermeld worden. • Er moeten in Winterswijk voldoende diverse bedrijven zijn, zowel qua omvang als de mix van collega’s. Een bedrijf moet doorgroeimogelijkheden en opleidingsmogelijkheden 9 kunnen bieden. Misschien kan er meer samengewerkt worden met de middelbare school of met een hogeschool of universiteit. • Thuiswerken is op dit moment natuurlijk helemaal normaal geworden. Bedrijven moeten dat faciliteren, maar ook Winterswijk moet er geschikt voor zijn. Iedereen wil thuis een goede internetverbinding hebben en overal moet er voldoende mobiel bereik zijn. Op veel plaatsen lijkt dat wel in orde, maar er zijn nog steeds locaties in onze gemeente waar het vaker niet dan wel werkt.
• De gemeente kan de werkgelegenheid in de regio beter faciliteren door inzichtelijk te maken welk werk er allemaal mogelijk is in de regio. • Om fysieke winkels in het centrum te behouden werd een idee opgeworpen om populaire merken uit de regio of stad actief naar Winterswijk te halen, vast of tijdelijk in de vorm van een pop-up store. Want veel mensen vertrekken naar een andere stad om te winkelen vanwege het winkelaanbod. Nu is dat winkelaanbod voor het dorp Winterswijk echt heel goed, maar door te experimenteren met pop-up stores komt er misschien een ander publiek naar het dorp en doordat deze winkels bezocht worden, worden daarbij ook direct kleinere lokale winkels bezocht. Want als je voor een winkelervaring naar het dorp gaat, bezoek je bijna nooit één winkel. Hoe dan ook: het behouden van dit al bestaande winkelaanbod met lokale ondernemers wordt als heel belangrijk ervaren.
7.2
Wat zegt het beleid en ambtenaren?
Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt: • Verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en lokale werkgelegenheid om jongeren kansen te bieden in Winterswijk en economische participatie te bevorderen. • Dynamische en Geclusterde Winkelgebieden: Ontwikkelen van een bruisend en onderscheidend centrum met een gevarieerd winkelaanbod dat bezoekers en inwoners aantrekt. • Toekomstbestendige Maatschappelijke Voorzieningen: Door samenwerking tussen cultuur-, zorg-, sport- en onderwijsinstellingen worden voorzieningen versterkt en blijft de infrastructuur bereikbaar en betaalbaar. Economie en behoud van het nationaal landschap: • Combineren van economische groei met behoud van natuur en cultuur, inclusief het stimuleren van toerisme dat de regionale identiteit versterkt • Recreatie voor Alle Generaties: Uitbreiden van recreatiemogelijkheden gericht op senioren en gezinnen, gebruikmakend van cultuurhistorische en natuurlijke elementen.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
32
Versterking van het kernwinkelgebied: • Concentratie recreatief aanbod: Misterstraat, Wooldstraat, en de zuid- en westzijde van de Markt. • Kwaliteitsimpuls Notaristuin/Bossesteeg: Meerwaarde creëren met mode, luxe, en kwaliteitsvolle horeca. • Markt als hart van het centrum: De Markt wordt het centrale punt van het dorp. • Groenere winkelstraten: Meer groen in de winkelstraten. • Eenduidig straatmeubilair: Uniforme uitstraling die bijdraagt aan een hogere belevingswaarde, inclusief kunstwerken. • Spoorzone als nieuw gezicht: Ruimte voor grotere functies en projecten. • Aantrekkelijkere warenmarkt: Herinrichting van de markt en looproute.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
33
8 - GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG 8.1 Wat zeggen inwoners en ondernemers? 8.1.1 Wensprikker en opgaveprikker • door zowel inwoners als organisaties als een belangrijke voorwaarde voor leefbaarheid wordt gezien. • Een veelbesproken onderwerp is de verkeersveiligheid, vooral omdat Winterswijk een plek is waar kinderen graag spelen. Specifieke locaties, zoals de Europalaan, worden aangeduid als gevaarlijk en er zijn kansen voor verbeteringen in de verkeersveiligheid. • Naast verkeersveiligheid wordt sociale veiligheid vaak benoemd, met een duidelijke wens onder sommige inwoners voor meer handhaving en politie, bijvoorbeeld om vuurwerkoverlast tegen te gaan. Daarnaast zien inwoners en organisaties kansen voor verbetering in de zorg. • Er is een pleidooi voor het behoud van het ziekenhuis, met ideeën om het contact in de zorg eenvoudiger te maken. De wens om zorg laagdrempeliger en toegankelijker te maken, is breed gedeeld, waarbij menselijk contact en duidelijke aanspreekpunten in de wijk als waardevol worden beschouwd. Het voortbestaan van het streekziekenhuis is cruciaal, aangezien acute zorg dichtbij een belangrijke behoefte is. • Kansen voor sociale cohesie: Respondenten zien volop mogelijkheden om de saamhorigheid in Winterswijk te verhogen. • Focus op sport en evenementen: Zowel inwoners als organisaties willen meer investeren in sport, spel, evenementen en entertainment.
• Hoogwaardige sportvoorzieningen: Inwoners waarderen sportvoorzieningen omdat sport mensen samenbrengt en gezond is. • Aandacht voor jongeren: Er is een duidelijke behoefte om meer aandacht te besteden aan jongeren, zodat zij zich in Winterswijk kunnen vestigen. • Investeren in verblijfskwaliteit voor jongeren: De verblijfskwaliteit voor jongeren moet verbeterd worden om te zorgen dat zij in Winterswijk willen blijven wonen. • Uitgaansgelegenheden: Het optimaliseren van uitgaansgelegenheden voor jongeren wordt genoemd als belangrijke investering om jongeren aan de regio te binden. • Cultuur speelt ook een belangrijke rol in de prikkers; er zijn ideeën voor de realisatie van een aantrekkelijk theater in Winterswijk, wat zowel de verblijfskwaliteit van het gebied als de economische aantrekkingskracht kan vergroten, zowel voor inwoners als bezoekers van buitenaf. • Respondenten is gevraagd naar hoe zij denken dat een ‘Inclusief Winterswijk’ eruitziet en hoe de saamhorigheid versterkt kan worden. Respondenten zien volop kansen om de sociale cohesie te verhogen. Over het algemeen willen zowel de organisaties als de inwoners meer inzetten op sport, spel en evenementen en entertainment. Inwoners zien de meerwaarde van hoogwaardige sportvoorzieningen. Sport brengt mensen samen en is gezond.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
34
• Opvallend is de aandacht voor jongeren. Winterswijk dient een fijne plek te zijn voor ieder type inwoners, maar de jongere verdient duidelijk meer aandacht. Een Winterswijk waar jongeren willen blijven wonen moet gestimuleerd worden door nu te investeren in de verblijfskwaliteit voor jongeren. Het optimaliseren van de uitgaansgelegenheden voor jongeren wordt dan ook meerdere keren genoemd als investering om jongeren te binden met Winterswijk.
8.1.2 Zomer enquête (stellingen) • 95% van de inwoners is tegen het sluiten van het ziekenhuis. • 45% van de inwoners wenst een actieve inzet op woningbouw om het ziekenhuis te kunnen behouden • 67% vind het belangrijk om de bereikbaarheid van het ziekenhuis te verbeteren gezien de regiofunctie. • 69% is voor het investeren in een extra OV knooppunt bij het ziekenhuis. • 67% is voor een inzet op clustering van woningen voor ouderen in de kom. • 65% is voor een aanpak waar ouderen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Aanvullend zijn nog opmerkingen geplaatst. Hieronder volgt een samenvatting: • Bereikbaarheid van het ziekenhuis: Een veelgehoorde opinie is dat de bereikbaarheid van het SKB momenteel voldoende is, vooral per auto. Veel respondenten stellen dat er geen klachten zijn over het bestaande vervoersnetwerk en dat de focus moet liggen op het behouden van het ziekenhuis zelf, in plaats van te investeren in nieuwe busverbindingen. Sommige reacties wijzen erop dat een treinverbinding naar nabijgelegen plaatsen zoals Aalten en Bredevoort sneller en efficiënter is dan een buslijn. • Echter, er is ook bezorgdheid over de toegankelijkheid van het ziekenhuis voor mensen die afhankelijk zijn van openbaar vervoer.
De huidige situatie van het OV in de Achterhoek wordt als ondermaats ervaren, en het ontbreken van goede verbindingen dwingt veel mensen om de auto te gebruiken, wat niet voor iedereen haalbaar is. De respondenten dringen aan op een verbeterde en betaalbare OV-verbinding, bijvoorbeeld door middel van een regelmatige busdienst tussen de dorpen en het ziekenhuis. • Regionale functie van het SKB: Veel deelnemers aan de enquête benadrukken dat het SKB niet alleen voor Winterswijk, maar voor de gehele regio van cruciaal belang is. Het ziekenhuis fungeert als een verbindende factor tussen verschillende dorpen en steden, en de mogelijkheid om de zorgvoorzieningen in de regio te behouden moet niet uitsluitend afhankelijk zijn van woningbouw in Winterswijk. Er is een roep om regionale samenwerking en de ontwikkeling van specialismen om de zorg in de regio toekomstbestendig te maken. • Respondenten wijzen op de noodzaak van een bredere regionale visie, waarbij niet alleen naar het inwonersaantal van Winterswijk wordt gekeken, maar ook naar de zorgvraag vanuit omliggende gebieden. De zorg moet in de toekomst toegankelijk blijven, vooral gezien de vergrijzende bevolking en de groeiende behoefte aan zorgdiensten. • De meningen over investeringen in het ziekenhuis en de infrastructuur zijn verdeeld.
Terwijl sommige respondenten pleiten voor verbeteringen aan de wegen en OV, zijn anderen van mening dat het ziekenhuis als waardevolle voorziening in Winterswijk moet blijven en dat extra investeringen in OV niet noodzakelijk zijn. Het idee van een knooppunt voor openbaar vervoer bij het ziekenhuis wordt verwelkomd, zolang het ziekenhuis zelf niet als het centrum van zorgvoorzieningen in de regio wordt ondermijnd.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
35
8.1.3 Brainstormbijeenkomst WiJZ 1 okt (college en Winterswijkse jongeren) • Armoedebestrijding werd als een belangrijke voorziening gezien zodat elke inwoner in het dorp een basis heeft voor een fijn leven met mogelijkheden en toegang tot voorzieningen als sport en cultuur. • Breed gedeeld is de gedachte dat het heel belangrijk is om bijvoorbeeld het ziekenhuis en het theater te behouden.
8.1.4 Stakeholdersbijeenkomst 21 nov • Zorgvoorzieningen en huisvesting: Er is een toenemende behoefte aan huisvesting voor zorgpersoneel, zoals artsen en verpleegkundigen. Tijdelijke woningen of flexibele oplossingen zoals tiny houses worden genoemd als mogelijke antwoorden. Het behouden van zorgpersoneel en het aanpassen van de zorginfrastructuur aan de veranderende zorgbehoeften is belangrijk. • Zorgtechnologie: De opkomst van domotica en technologie in de zorg (zoals thuishospitalisatie) vereist speciale woningen en duidelijke verantwoordelijkheden tussen zorgaanbieders en woningcorporaties. • Er wordt gepleit voor flexibeler beleid en regelgeving, zowel op het gebied van woonvoorzieningen als duurzaamheid. Dit geldt ook voor het ontwikkelen van een groene en gezonde leefomgeving. Er moet ruimte zijn voor innovatieve oplossingen en langetermijnvisies, zelfs als ze niet altijd binnen de bestaande regels passen. • Spoedzorg is een prioriteit, met zorgen over bereikbaarheid door verkeersdrukte. Ontwikkelingen zoals het bedrijventerrein bij Arrisveld kunnen de aanrijtijden van hulpdiensten verstoren, wat cruciaal is voor spoedzorg. • Ziekenhuiszorg wordt steeds meer verplaatst naar huiszorg, waarbij domotica en geschikte woningen voor zorg een belangrijke rol spelen. • Wervingsproblemen voor zorgpersoneel, zoals artsen, blijven een uitdaging.
Tijdelijke huisvesting voor artsen wordt overwogen, evenals manieren om verpleegkundigen vast te houden. • Energietransitie en duurzaamheid zijn belangrijke thema’s voor zorginstellingen. Verduurzaming van ziekenhuizen, zoals isolatie en zonnepanelen, wordt gepromoot, maar de wetgeving rond energie en brandveiligheid blijft achter. • Zorgvastgoed heeft te maken met veranderende regelgeving, wat onzekerheid creëert. Beleid moet consistent zijn om de uitdagingen in de zorgsector effectief aan te pakken. • Regelgeving en Handhaving: De handhaving van duurzaamheid en klimaatmaatregelen is een aandachtspunt, vooral in verband met luchtkwaliteit en milieuvriendelijk gedrag. Er is behoefte aan duidelijkere regels en consistentie in beleid om de verduurzaming in de regio te bevorderen.
8.1.5 Tour Winterswijk 20 nov • Kritiek op ophangen van regenboogvlaggen en uitdragen van SDG-vlaggen. • Zorgen over Omgevingsvisie en mogelijke gevolgen voor de toekomst. • Bezorgdheid over toenemende regels en beperkingen vanuit het Rijk en de EU. • Zorgen over smart city-initiatieven in de openbare ruimte, die de privacy van inwoners kunnen aantasten.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
36
8.2 Wat zegt het beleid en ambtenaren? De gemeenschap centraal • We hebben vertrouwen in de eigen kracht van inwoners en in de Winterswijkse gemeenschap en de organisatiekracht die daarin zit. Door een beroep te doen op de eigen kracht van inwoners en hun omgeving kunnen we meer ruimte creëren om inwoners met zware problematieken te helpen. • Hierbij hoort een beweging naar algemene voorzieningen, de inzet van vrijwilligers, gebruik maken van samenkracht in de gemeenschap en het lokaal, dichtbij ondervangen van lichte hulpvragen. We willen inwoners zo vroeg mogelijk, zo licht en dichtbij mogelijk helpen en investeren in een passend voorzieningenaanbod in de buurt voor iedereen. • Daar waar dat het beste is, organiseren we lokaal rondom de toegang de zorg en hulp. We kijken hierbij ook naar een wijkgerichte aanpak. Zo kan snel en makkelijk geschakeld worden tussen toegang, sociale basis, algemene voorzieningen en lichte vormen van begeleiding en ondersteuning. Winterswijk heeft een rijk verenigingsleven met sterke maatschappelijke functie dat bijdraagt aan de sociale basis. • We willen ook meer gebruik maken van de (organisatie)kracht van de samenleving zelf. Dit kan bijvoorbeeld goed toegepast worden rondom het thema eenzaamheid, waar buurtinitiatieven en vrijwilligers een belangrijke rol spelen.
We spreken ook ons vertrouwen uit in onze professionals die bijvoorbeeld werkzaam zijn in de toegang. Zij zijn bij uitstek in staat goed in te schatten wanneer direct zwaardere hulp nodig is en wanneer een inwoner geholpen is met een luisterend oor en hulp vanuit de sociale basis. • Er zijn vier uitgangspunten van belang: 1. Basis op orde 2. Passend voorzieningenaanbod in de buurt 3. Inclusieve samenleving. 4. Ketensamenwerking: eén gezin, één plan, één regisseur. Cultuur en kunst • We hebben als middelgrote gemeente met centrumfunctie een rijk en divers cultureel aanbod met een hoog voorzieningenniveau en rijk verenigingsleven. Kunst en cultuur zijn verweven in onze samenleving. Om de huidige culturele infrastructuur te bestendigen en waar mogelijk te versterken, streven we naar een stabiele en toekomstbestendige basis. Hierbij lopen we tegen uitdagingen aan (zoals huisvestingsproblematiek en de landelijk voorgestelde BTW-verhoging op cultuur) maar zien we ook kansen • We willen kunst & cultuur hoger op de agenda in de regio, bij de provincie en op landelijk niveau en zetten hier onze ambtelijke en bestuurlijke netwerken en samenwerkingsverbanden stevig voor in. We versterken de regionale samenwerking op het gebied van kunst en cultuur.
• Gemeente bevordert bredere toegankelijkheid, ook in samenwerking met Duitsland, en benadrukt laagdrempelig museumaanbod voor inwoners en bezoekers. We vinden het belangrijk dat iedereen in Winterswijk kan meedoen. Kunst en cultuur dragen bij aan het welzijn en de kwaliteit van leven van onze inwoners. Fysieke toegankelijkheid maar ook betaalbaarheid van kunst en cultuur zijn belangrijke uitgangspunten voor het meedoen aan kunst en cultuur. Door landelijke ontwikkelingen staat dit onder druk.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
37
• Daarbij dragen kunst en cultuur bij aan het aantrekken van bezoekers naar onze gemeente. We willen met culturele activiteiten en evenementen bijdragen aan de gewenste seizoens verlenging binnen de toeristische en recreatieve sector. We willen promotiekracht inzetten om de zichtbaarheid van het cultureel aanbod te vergroten en meer publiek naar kunst en cultuur te trekken. • Kunst en cultuur dragen bij aan het creëren van een aantrekkelijke fysieke omgeving, ze geven lading aan onze omgeving. We benutten de kracht van kunst binnen de openbare ruimte beter door onder andere te zorgen voor meer zichtbaarheid van de gemeentelijke kunstwerken in de openbare ruimte. Omgevingsveiligheid • Fysieke veiligheid: in het Wabobeleidsplan is de missie gericht op het verbeteren van het leefmilieu en de bescherming van de omgeving. Vergunningen, inspecties en toezicht moeten bijdragen aan de veiligheid van inwoners en de bescherming van de natuur. • Brandveiligheid: de brandweer benadrukt risicobewustzijn in de samenleving, inclusief aandacht voor overstromingen en uitval van energie/ICT-voorzieningen. • Regionaal veiligheidsplan: de gemeente Winterswijk richt zich op zowel sociale als fysieke veiligheid. De prioriteiten op sociaal gebied omvatten woninginbraken, ondermijning, geweld, jeugdoverlast, en kwetsbare groepen.
Er wordt gewerkt aan bewustwording via activiteiten en bijeenkomsten om criminaliteit en polarisatie te verminderen. • Volksgezondheid en overlast: er wordt één coffeeshop gedoogd, niet binnen 350 meter van een school voor jongeren onder de 18 jaar. Winterswijk in beweging • Het regioplan Achterhoek is in 2023 opgesteld door gemeenten, zorgpartners en zorgverzekeraar. Hierin stellen ze vast wat de belangrijkste prioritaire opgaven zijn op basis van het IZA. • Overkoepelende ambitie verwoord in de Regiovisie de Gezondste Regio: “Wij willen dat Achterhoekers gezond zijn en daarover zelf de regie hebben. Gezondheid, preventie en leefstijl zijn leidend, niet ziekte en behandeling. We spannen ons er samen maximaal voor in dat onze inwoners zich gezond en gelukkig voelen en minder zorg nodig hebben. Bij al onze inspanningen betrekken we van af het begin inwoners en patiënten.” • De volgende doelstellingen zijn verbonden aan de regiovisie: 1. Basis op orde 1. De Achterhoek is de gezondste regio van Nederland door preventie en zorginnovatie. 2. Inwoners van de Achterhoek zijn zelf (samen) verantwoordelijk voor hun gezondheid en behouden hier regie over. 3. Er is een stimulerend, bereikbaar en betaalbaar netwerk van gezondheids- en ondersteuningsdiensten beschikbaar voor de inwoner. Er zijn vier thema’s: 1.
Gezond leven en preventie: aanpak overgewicht, opgroeien in een kansrijke omgeving, stimuleren sport, leefstijl. 2. Veerkrachtig ouder worden; mantelzorg, powerful ageing 3. Mentaal gezond 4. Prettig werken in zorg en welzijn.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
38
• Beleidsmissie: Winterswijk richt zich op een evenwichtige spreiding van sportvoorzieningen en een toegankelijk aanbod van sportactiviteiten om de maatschappelijke waarde van sport (gezondheid en participatie) te vergroten. • Stimuleringsbeleid: Er wordt geïnvesteerd in programma’s, sportcoaches, en verenigingen om jong en oud te stimuleren meer te bewegen, met speciale focus op jeugd, ouderen, en mensen met een beperking. • Accommodatiebeleid: De gemeente ondersteunt het delen van sportaccommodaties en investeert in nieuwe voorzieningen waar nodig, met betrokkenheid van verenigingen. • Samenwerking: Er wordt samengewerkt met onderwijs, sportverenigingen, en andere maatschappelijke organisaties om sportbeleid effectief uit te voeren. • Sport en Bewegen: Gemeente speelt een faciliterende rol voor toegankelijke en laagdrempelige sport. Gezondheid en preventie • Gezonde levensstijl: De gemeente moedigt een gezonde levensstijl aan door bewustwording, preventie, en eigen regie. Er wordt aandacht besteed aan de kwaliteit van zorg en sociaaleconomische veerkracht van inwoners. • Het uitgangspunt is dat een gezonde fysieke en sociale leefomgeving bijdraagt aan het voorkomen van gezondheidsproblemen.
• We willen een beweging maken naar “de voorkant”, ofwel het streven om zorg en ondersteuning dichterbij inwoners te organiseren, met meer focus op de sociale omgeving en het eigen netwerk. I.p.v. alleen medische oplossingen, wordt er meer ingezet op zorg en hulp vanuit de lokale gemeenschap, zoals familie, mantelzorgers, vrijwilligers, burgerinitiatieven etc. • Samenwerking: Er is samenwerking tussen de gemeente, zorgaanbieders, en onderwijs om zorg dicht bij de inwoner te organiseren en een gezonde leefomgeving te creëren. • Leefomgeving: In de Omgevingsvisie wordt het belang van het inrichten van een leefomgeving die beweging en gezondheid stimuleert, gekoppeld aan andere beleidsvelden zoals milieu en ruimtelijke ordening. Openbare ruimte • De gemeente Winterswijk onderschrijft het belang van een dergelijke buitenruimte. Ze wil een toekomstbestendig netwerk van aantrekkelijke en uitdagende plekken en routes bieden aan kinderen (0-18). Een goede en eerlijke spreiding van speel- en sportplekken over de gemeente die past bij het aantal kinderen, hun leeftijd en behoeftes. Vanuit dit aanbod voor kinderen wil de gemeente al haar inwoners (0-99) stimuleren om buiten te bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. • Verder willen we een toegankelijke infrastructuur, zoals gelijkvloerse instaphaltes, zodat iedereen gebruik kan maken van het openbaar vervoer.
• De buitenruimte kan zodanig ingericht worden dat die uitnodigend is om elkaar te ontmoeten en te bewegen. Op die manier wordt eenzaamheid tegengegaan en wordt sport en bewegen in de buitenruimte gestimuleerd waardoor het ook voor inwoners met een kleine beurs toegankelijk is (naast de financiële regelingen vanuit het sociaal domein die meedoen aan sport en cultuur mogelijk maken).
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
39
Economie en arbeidsmarkt: • Onze veelzijdige bedrijvigheid is historisch gegroeid vanuit een combinatie van lokaal ondernemerschap, geografische ligging en het prachtige landschap. Deze diversiteit is de economische kracht van Winterswijk. Het maakt onze economie minder kwetsbaar en de arbeidsmarkt veelzijdig. De verschillende sectoren en kernkwaliteiten versterken elkaar. • Het centrum draagt bij aan toeristische aantrekkelijkheid en de toeristische gast draagt bij aan een sterk centrum. • Landbouw, recreatie en natuur beherende organisaties onderhouden ons nationale landschap en maken het aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. • Het aantrekkelijke woon- leefklimaat, met een hoog voorzieningenniveau is de belangrijkste vestigingsplaatsfactor voor industrie, handel en bouwnijverheid. Deze sectoren zijn een belangrijke pijler voor het in stand houden van werkgelegenheid en ons hoge voorzieningenniveau. • Onze grensligging en gastvrijheid maakt Winterswijk aantrekkelijk voor grote aantallen Duitse gasten. De Duitse gasten zijn de economische pijler voor een aantrekkelijk centrum, vele malen groter dan passend bij ons inwonersaantal. • Ontwikkelingen in woon-werk-leefbalans en in klimaat maken de Achterhoek en zeker Winterswijk steeds aantrekkelijker. Recreatie en toerisme groeit. Winterswijk is een parel die daarop in kan spelen.
We zijn onderdeel van een sterke economischmaatschappelijke samenwerking in de regio Achterhoek en maken deel uit van een sterke, omvangrijke Euregio in het economische hart van Europa. In de toekomst dient ruimte te zijn voor groei, in balans met de omgeving en versterkend aan onze kernkwaliteiten. Op deze manier houden we de Winterswijkse economie vitaal.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
40
AANVULLENDE INPUT: EIGENWIJSJERIJK KINDEROPVANG Burgemeester Bengevoord bezocht samen met kinderburgemeester Isabel Roerdinkholder de BSO van Eigenwijsjerijk. Ze onthulden daar een verkeersbord dat de kinderen zelf hadden ontworpen, zodat ze veilig buiten kunnen spelen. Na de onthulling spraken ze met de kinderen over de toekomst van Winterswijk: • Wonen en leefomgeving: De meeste kinderen willen later in het buitengebied wonen. Volgens hen is er in de bebouwde kom al genoeg bebouwing en moet er ruimte blijven voor groen en speelplekken. • Duurzaamheid: Veel kinderen kiezen liever voor windmolens dan voor zonnevelden. Zonnevelden nemen veel ruimte in, terwijl enkele windmolens volgens hen minder storend zijn in het landschap. • Mobiliteit: Voor korte afstanden pakken kinderen liever de fiets of gaan ze te voet. Voor grotere boodschappen of winkelen vinden ze de auto praktischer. Deze middag gaf een frisse blik op de toekomst. Het gesprek liet zien dat ook jonge inwoners nadenken over hoe ze later willen wonen, hoe we duurzaam energie kunnen opwekken en hoe ze zich willen verplaatsen.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
41
AANVULLENDE INPUT: OMGEVINGSVISIEMARKT
Op donderdag 29 september was voor inwoners, ondernemers en andere belangstellenden de omgevingsvisiemarkt over de ontwerp-omgevingsvisie voor de kom van Winterswijk georganiseerd. Tijdens de markt was er ruimte om vragen te stellen en in gesprek te gaan met de projectgroep. De omgevingsvisiemarkt werd georganiseerd tijdens de terinzagelegging van de ontwerp-omgevingsvisie. Bij binnenkomst konden aanwezigen de panelen over de basis van Winterswijk bekijken. Denk aan de unieke ondergrond van Winterswijk, de netwerkstructuur, identiteit, de voorzieningen en de visiekaart. De visiekaart geeft voor de bebouwde kom en het centrum een beeld hoe Winterswijk zich naar 2040 gaat ontwikkelen. Daarnaast was de projectgroep aanwezig om op de thematische hoofdstukken vragen te beantwoorden. Onderwerpen die onder andere ter sprake kwamen waren het parkeren in het centrum, het behouden van de Winterswijkse identiteit, woningbouw en de betrokkenheid van jongeren. Het doel van de avond was om de vragen die leven te beantwoorden. In geval vragen onbeantwoord bleven of niet naar wens waren beantwoord, zijn de aanwezigen gewezen op de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. Daarnaast was er ook een ideeënbus waarin aanwezigen feedback konden geven over het (vervolg)proces.
Een aantal aanwezigen hebben hiervan gebruik gemaakt: • Zorgen over de consequenties die komen kijken bij de energietransitie, zoals het verwijderen van het gas. Denk goed na bij het maken van een definitieve keuze. • Zorgen over de doorstroming op de Dingstraat met het oog op de extra parkeerplaats. Hoe gaan we het verkeer afwikkelen op de nu al druk ervaren Dingstraat. • Er wordt aandacht gevraagd voor het bestaansrecht van ondernemers in het centrum waarbij het parkeren op de markt van belang is.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
42
Contact Gemeente Winterswijk Stationsstraat 25, 7101 GH Winterswijk Telefoon: (0543) 543 543 Email: omgevingsvisie@winterswijk.nl Website: www.winterswijk.nl/omgevingsvisie
43
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!