Jaarstukken 2024
Tekst van het document
We werken optimaal en transparant samen met ROVA en inwoners. De resultaten worden maandelijks geschouwd op basis van beeldmeetlatten in maandelijkse beeldschouwrapportages. Uit de beeldschouwrapportages blijkt dat Rova op ruim 90% van de metingen voldoet aan de afgesproken beeldkwaliteit. Daar waar afwijkingen worden geconstateerd, worden deze aangepakt.
We monitoren het aantal (klacht)meldingen ten aanzien van de beeldkwaliteit en de werkzaamheden in de openbare ruimte en de genomen maatregelen. Rova heeft in 2024 gemiddeld 277 meldingen per maand afgehandeld in Winterswijk.
Wat is het resultaat? (3.1) Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te worden: In de basis zijn beheer en onderhoud gericht op een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is. De openbare ruimte is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, naar hun werk gaan, spelen, sporten en ontspannen. Steeds vaker wordt de openbare ruimte ook als middel gezien om maatschappelijke doelen te realiseren. Bij aanleg, herinrichting en reconstructie is het creëren van een duurzame, veilige en waardevolle woon-, werk- en leefomgeving dan ook een uitgangspunt. Bijvoorbeeld door de buitenruimte aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering en in de wijkgerichte aanpak zoals de vergroening van het centrum die samen met inwoners en ondernemers wordt gerealiseerd.
3.2 Klimaat, water en milieu Ambitie Samen met inwoners en ondernemers zorgen we voor een schone leefomgeving. We waarborgen een optimale milieukwaliteit en richten ons op de basisvoorwaarden gezond, schoon en veilig. Voor het onderhoud van de riolering maken we transparante keuzes op basis van een risicoafweging. Om in de toekomst gezond en veilig te kunnen wonen, verkleinen we de kans op wateroverlast, droogte en hittestress. Relevante documenten: Gemeentelijk waterplan 2019 – 2023. Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda (raadsbesluit september 2022). Huishoudelijk grondstoffenbeleid Winterswijk 2013-2017. Afvalstoffenverordening Winterswijk 2015. Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening Winterswijk 2018. Doelstellingen We voeren noodzakelijk projecten uit op het gebied van milieu Activiteiten Project sanering wegverkeerslawaai Door de autonome groei van het wegverkeer ervaren bewoners langs drukke wegen geluidsoverlast van het verkeer. In het verleden zijn daarom 177 woningen aangemeld bij het Rijk om in aanmerking te komen voor geluidssanering. De 55
gemeente voert de sanering van het wegverkeerslawaai uit met subsidie van de rijksoverheid. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Eind vorig jaar hebben we de goedkeuring ontvangen van de de subsidieverstrekker voor het saneringsprogramma dat we hebben opgesteld. In februari 2025 stelt het college van B&W het saneringsprogramma vast. Het conceptprogramma en vervolgens het definitieve programma worden zes weken ter inzage gelegd. Daarna wordt een bureau benaderd om de geluidsniveaus in de woning te bepalen en vast te stellen welke maatregelen nodig zijn. Voor de voorbereiding (inclusief het bepalen van de binnenniveaus) hebben wij subsidie ontvangen. Voor de woningen met een te hoog binnenniveau wordt opnieuw subsidie aangevraagd voor de uitvoering van gevelmaatregelen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het college van B&W stelt het conceptprogramma vast in februari 2025 en het definitieve programma in mei 2025. Daarna wordt opdracht verleend aan een bureau om per woning te bepalen of en welke maatregelen worden getroffen. Sanering stortplaats WAL De deklaag van de voormalige stortplaats WAL (tussen de Driemarkweg en de Vreehorstweg, ter hoogte van Vreehorstweg 43) is te dun en voldoet niet aan de wettelijke eisen. Daarom hebben we een saneringsplan opgesteld. De sanering wordt gefaseerd uitgevoerd (in 2024 en 2027) vanwege de beschermde dieren op de WAL.
Naast de deklaag wordt ook de Japanse duizendknoop aangepakt, de waterafvoer verbeterd en de WAL heringericht. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er zijn afspraken gemaakt met de provincie over de uitvoering. De provincie voert de regie over de sanering. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In september 2024 is gestart met de voorbereiding van de sanering. De sanering en de aanleg van de nieuwe beplanting voor de eerste fase worden in 2025 afgerond. Indicatoren (3.2) Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden: Het aantal klachten over afvalinzameling is met 222 meldingen hoger dan 2023 (179). Hiermee is het uitgangspunt van maximaal 2,0 klachten per 1.000 aansluitingen niet gehaald. De afvalscheidingsdoelen zijn wel gehaald: Inwoners: 29.231 Huisaansluitingen:13.212 56
Klachten inzameling: 222 Chip Mist: GFT: 1 Container niet geleegd: GFT: 84 Container niet geleegd: Papier: 52 Container niet geleegd: PMD: 70 Container niet geleegd: Rest: 10 Personeel: Houding en gedrag: 3 Verkeerd/te laat aangeboden: Papier: 2 Afvalscheidingspercentage: 87% (doelstelling VANG 75% 2020) KG Restafval per inwoner: 62 kg. (doelstelling VANG 100 kg. 2020) Wat is het resultaat? (3.2) Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te worden: Winterswijk blijft inzetten op het verbeteren van afvalscheiding en het terugdringen van vervuiling en verstoring in de inzameling. Daarmee komt de transitie van afval naar grondstof weer een stap dichterbij, wordt afkeur door vervuiling voorkomen en blijven onnodige verwerkingskosten ons bespaard. Klimaatadaptatie blijft een urgent thema voor Winterswijk. We ondervinden steeds vaker hinder van de gevolgen van extreme buien, een stijgende temperatuur, maar ook langdurige periodes van droogte. Met andere woorden: we krijgen steeds vaker te maken met wateroverlast en hittestress. De gemeente Winterswijk probeert de buitenruimte hier zo goed mogelijk op aan te passen, oftewel klimaatadaptief te maken, bijvoorbeeld door het vergroenen van het centrum..
3.3 Duurzaamheid en milieu Ambitie Winterswijk wil dat de huidige kwaliteiten - klimaat, biodiversiteit, cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke voorraden - ook beschikbaar zijn voor volgende generaties. Duurzaamheid gaat over het beschermen en behouden van deze waarden. Omdat we gevolgen ondervinden van de verandering van het klimaat, is het ook een ambitie om ons daarop voor te bereiden. In 2050 is Winterswijk klimaatneutraal, energieneutraal en circulair. Relevante documenten: Akkoord van Groenlo Uitvoeringsagenda duurzaamheid januari 2019 RES 1.0 Doelstellingen We wekken in 2030 voldoende duurzame energie op voor de doelstelling van een energieneutraal gebouwde omgeving in 2030 Activiteiten Uitvoeren visie Warmtetransitie In de Warmtetransitievisie staat beschreven hoe we gebouwen klaarmaken voor de toekomst. Hiervoor wordt een plan van aanpak gemaakt. In Winterswijk ontbreekt een bron voor grootschalige warmteopwekking die we kunnen inzetten voor verwarming. Dit betekent dat we voor het grootste deel uitgaan van vervanging van gasketels door warmtepompen op elektriciteit. We zetten ons ervoor in dat zoveel 57
mogelijk woningen transitiegereed worden gemaakt. We maken hiervoor gebruik van rijkssubsidies in het kader van de aanpak van slechte energielabels. De mogelijkheden voor waterstof ten behoeve van monumenten en de andere kansen op dit gebied, houden we in de gaten. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We richten ons op het verstrekken van de subsidies voor het aanpakken van woningen die slecht geïsoleerd zijn. Dit gaat goed. Het is wel een arbeidsintensief proces. We verstrekten 93 subsidies Lokale Aanpak Isolatie (LAI) voor de isolatie van woningen met een slecht energielabel, totaal is € 119.978 uitgegeven van het LAI budget. Op basis van een inschatting van inwoners is hiermee € 738.651 uitgegeven aan isolerende maatregelen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In de Warmtetransitievisie staat beschreven hoe we gebouwen klaarmaken voor de toekomst. Dit is niet gelukt in 2024. Het warmteprogramma is een verplichting voor 2026 waar we ons op moeten focussen. Uitvoering RES 1.0 In de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 is afgesproken dat het regionale bod bestaat uit grootschalige zon op daken (0,35 TWh) en grootschalige opwek op land (1 TWh). Voor Winterswijk betekent dit dat we aan beide werken. Over zon op bedrijfsdaken wordt elders gerapporteerd. De plannen voor grootschalige opwek op land passen in ons beleidskader zonneparken en zonnevelden.
Het gaat hier op dit moment over de realisatie van 120 hectare voor Winterswijk. Ondertussen werken we in regionaal verband aan de RES 2.0. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Samen met de RES-partners realiseren we de opwek die is afgesproken voor het doel in 2030. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Samen met onze partners in de regio werken we aan de realisatie van de RESdoelen. Realiseren zonnepanelen op bedrijfsdaken Ook in 2025 gaan we door met de plannen voor zonnepanelen op bedrijfsdaken. Dit gaat om bedrijven met een kleinzakelijke aansluiting. Samen met ondernemers kijken we welke aandachtspunten er in hun situatie zijn. Dit gaat dan om de mogelijkheden voor het dak, subsidies en leenmogelijkheden, offertevergelijkingen en andere vraagstukken. Omdat er momenteel onzekerheden zijn over onderwerpen als 58
teruglevering, tarieven en netcapaciteit, is het des te belangrijker dat we ondernemers helpen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We willen goede rapportages naar aanleiding van de bedrijfsbezoeken. Dit gaat dan onder meer om het gebruiksprofiel, de mogelijkheden voor het dak, subsidies en leenmogelijkheden. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering vindt in heel 2024 plaats. We zijn bereikbaar in ons Centrum Duurzaam Winterswijk Het Centrum Duurzaam Winterswijk is een kennis- en inspiratiecentrum op het gebied van duurzaamheid. Via de thema’s energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, kringlopen en cultuurhistorie, wordt duurzaamheid op een laagdrempelige manier zichtbaar, tastbaar en beleefbaar gemaakt. Vanuit het centrum helpen we mensen onder meer met subsidies en leningen. Het Centrum Duurzaam Winterswijk is tevens ons energieloket. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In het centrum ontvingen we in 2024 1.621 bezoekers per maand. Op het platform Duurzaam Winterswijk hadden we 10.692 gebruikers. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering vindt in heel 2024 plaats. Evaluatie moratorium Windenergie Op 29 juni 2017 is in de raad een moratorium op windturbines ingesteld. Afgesproken is dat dit besluit vanaf 1 januari 2023 periodiek wordt geëvalueerd.
Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De evaluatie is door de raad verzet naar 1 juli 2025. De raad heeft voor deze evaluatie op 20 juni een plan van aanpak vastgesteld.
59
Doelstellingen We willen duurzaamheid bereikbaar en betaalbaar maken voor iedereen Activiteiten Verduurzamen woningen als onderdeel bestrijden energiearmoede We helpen inwoners om hun energierekening omlaag te brengen. Dit doen we door onderstaande maatregelen: - De aanpak met energieconciërges en energiebespaarmaatjes gaan we in 2024 continueren. Samen met andere organisaties helpen we inwoners met energiearmoede om energie te besparen en hun woning te verduurzamen. - We bieden ondersteuning via het Centrum Duurzaam Winterswijk. - We ondersteunen door middel van subsidies en regelingen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We zetten ons in voor een goede voortzetting van de aanpak van energiearmoede. Er zijn 149 huishoudens geholpen via Duurzaam Winterswijk. In totaal is € 168.685 uitgegeven. Hierbij zijn meer dan 1.700 kleine en grote energiebesparende maatregelen getroffen, waarbij 47 huishoudens hebben deelgenomen aan de witgoedregeling. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering vindt in heel 2024 plaats. Indicatoren (3.3) Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden: Het doel voor het gemiddeld aantal bezoeken van ruim 120 mensen per maand aan ons Centrum Duurzaam Winterswijk is gehaald, het aantal bezoekers per maand was: 134.
Het doel dat gemiddeld 1.000 digitale bezoekers per maand op ons platform Duurzaam Winterswijk bezoeken wordt niet gehaald, dit was in 2024: 891. Jaarcijfers 2024: Platform Duurzaam Winterswijk (gebruikers): 10.692 Platform Duurzaam Winterswijk (paginaweergaven): 35.503 Centrum Duurzaam Winterswijk (aantal bezoekers): 1.619 Wat is het resultaat? Dit onderdeel heeft betrekking op 3.3 'Duurzaamheid en milieu', deze omschrijving dient geactualiseerd te worden. - zie ook onder We zijn bereikbaar in ons Centrum Duurzaam Winterswijk´: In het centrum ontvingen we in 2024 1.619 bezoekers. Op het platform Duurzaam Winterswijk hadden we 10.692 gebruikers.
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen Ambitie We willen dat Winterswijk een aantrekkelijke plaats is om te wonen, te werken en te recreëren. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk en verdient een 60
aanpak waarbij we de handen ineenslaan. In de buurtschappen streven we naar behoud van leefbaarheid. In het centrum komen wonen en culturele functies samen, waarbij ontmoeten, ontdekken en ontplooiing voorop staan. Nieuwe ontwikkelingen krijgen de ruimte, met behoud van kwaliteit van de leefomgeving. Relevante documenten: Woonvisie gemeente Winterswijk 2020 – 2025. Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019 – 2025. Structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020. Groenstructuurplan Winterswijk. Omgevingsvisie buitengebied. Beleidsvisie landschap en biodiversiteit. Centrumvisie 2021. Doelstellingen We bereiden de organisatie voor op de nieuwe wetten in de fysieke leefomgeving Activiteiten We werken volgens de Omgevingswet De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Voor de inwerkingtreding moet er een Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) zijn ingeregeld. Verder bereiden we de organisatie voor op het werken volgens de wet, zowel op juridisch en technisch gebied als op het gebied van dienstverlening, participatie, houding en gedrag. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We zijn inmiddels in staat om afwijkingen van het omgevingsplan in de meeste gevallen te beoordelen en vergunnen met een omgevingsvergunning (BOPA).
Voor aanvragen die niet met een omgevingsvergunning geregeld kunnen worden, zijn we op dit moment nog niet in staat een omgevingsplanwijziging door te voeren. Hier wordt wel aan gewerkt door de werkgroep Omgevingsplan. De eerste pilot is inmiddels gedraaid. We werken aan een gemeentedekkende omgevingsvisie met het traject voor de kom. Er wordt doorlopend gewerkt aan optimalisering van processen op juridisch en technisch gebied, en aan verbetering van dienstverlening, doorlooptijden, participatie, houding en gedrag. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het vergt nog steeds de nodige tijd om de nieuwe wet eigen te maken. Op dit moment zijn de minimale acties van de VNG grotendeels uitgevoerd. Inmiddels is de eerste pilot voor een wijziging van het omgevingsplan doorlopen met de werkgroep Omgevingsplan. We bouwen verder aan een basisplan en willen ook snel in staat zijn om een omgevingsplan te kunnen wijzigen. Op 1 januari 2032 moeten we de beschikking hebben over een nieuw gebiedsdekkend omgevingsplan.
61
We werken volgens de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Onderdeel van de Omgevingswet is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De Wkb treedt gelijk met de Omgevingswet in werking. De Wkb regelt dat private kwaliteitsborgers voortaan bouwtechnische regels toetsen en controleren. Dit wijzigt het proces van de bouwvergunningtoets. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het proces voor het behandelen van bouwmeldingen onder de Wkb is volledig ingericht en functioneert. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Per 1 januari 2024 is de Wkb in werking getreden voor nieuwbouw in de gevolgklasse 1. Het gaat dan bijvoorbeeld om woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen. Deze plannen worden door de gemeente niet meer op bouwtechnische aspecten beoordeeld. Dit is overgenomen door private kwaliteitsborgers. De gemeente blijft wel het bevoegd gezag en controleert of er wordt gebouwd met een gecertificeerde kwaliteitsborger. De gemeente is verantwoordelijk gebleven voor de bouwtechnische toetsing van veren nieuwbouwplannen voor gebouwen met een hoger risico. Mogelijk worden in de toekomst ook verbouwplannen in hogere gevolgklassen onderdeel van het stelsel van private kwaliteitsborging. Deze activiteit is doorlopend. Op dit moment levert de invoering van de Wkb voor de ambtelijke organisatie geen besparing in tijd op.
Doelstellingen We maken plannen en voeren deze uit voor specifieke vraagstukken zoals WOOOW, Steengroeve en Ribeslocatie Activiteiten Gebiedsontwikkeling Steengroeve We werken aan een gebiedsontwikkeling rondom de Steengroeve. Onderdeel hiervan is de ontwikkeling van het museaal concept Terra Temporalis. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het ontwerpbestemmingsplan is in december 2023 ter inzage gelegd. Er zijn zienswijzen op binnengekomen. Het budget voor ondersteuning van de realisatie van het Steengroevemuseum is onderdeel van de bestemmingsreserve Lokale initiatieven, op het moment dat de realisatie start. Realisatie hangt af van twee trajecten: de fondsenwerving door de stichting en het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) 62
Momenteel worden de zienswijzen verwerkt. We zijn met de initiatiefnemers in gesprek over goede (financiële) afspraken over het vervolgproces van het project. De uitkomsten daarvan bepalen wanneer het bestemmingsplan ter vaststelling aan de raad wordt aangeboden. Uitvoering project WoooW - gebiedsontwikkeling Weurden WoooW staat voor Winterswijk ontmoet, ontdekt en ontplooit. Het WoooWprojectgebied ligt aan één van de aanloopstraten ('t Weurden) in het centrum van Winterswijk, waar winkelleegstand en verpaupering dreigde. Daarom heeft de gemeente de afgelopen jaren een aantal woon-winkelpanden aangekocht om het gebied op te knappen en nieuwe impulsen te geven. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Op dit moment wordt gewerkt aan de uitvoering van het raadsbesluit van juni 2023. Daarin is het voorkeursscenario van de raad vastgelegd. Het maakt ontwikkelingen mogelijk aan 't Weurden (winkels plus woningen), de Spoorstraat (nieuw cultuurgebouw), bij Boogie Woogie (wonen) en aan 't Weurden - Dingstraat Weverstraat (wonen, supermarkt en parkeren centrum). Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Op twee van de vier te ontwikkelen locaties is de voortgang sterk afhankelijk van de gemeentelijke begroting. Die is voorlopig ontoereikend om de ontwikkelingen op die plekken verder te brengen.
Het betreft de locatie voor een nieuw cultuurgebouw aan de Spoorstraat, en de locatie van het huidige Boogie Woogie. De twee andere locaties zijn een kwestie van privaat initiatief: aan 't Weurden (winkels plus woningen) en aan 't Weurden - Dingstraat - Weverstraat (wonen, supermarkt en parkeren centrum). Daarop wordt wel voortgang geboekt. De laatstgenoemde locaties zijn deels afhankelijk van gemeentelijk geld en dat is in het kader van de grondexploitatie in de begroting opgenomen. Dat geld is beschikbaar voor het realiseren van een parkeervoorziening voor centrumparkeren. Deze beide locaties komen, als de nog te zetten stappen vlot verlopen, in 2025 bij de raad op tafel voor een besluit in de planologische procedure. Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk De Omgevingswet schrijft voor dat iedere gemeente op 1 januari 2027 een omgevingsvisie moet hebben vastgesteld. We werken op dit moment aan een omgevingsvisie voor de bebouwde kom van Winterswijk. De omgevingsvisie gaat over het dagelijks leven. Hoe we werken, wonen, studeren en recreëren. Bij het opstellen van de omgevingsvisie voor de bebouwde kom houden we rekening met actuele visies, zoals de centrumvisie, groenvisie en woonvisie. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) 63
In april 2024 zijn het 'Verhaal van Winterswijk '(fase 1) en de startnotitie vastgesteld door de raad. Tijdens deze raadsvergadering is een amendement aangenomen waarin gevraagd is om een tussenproduct, namelijk de discussienota. In het afgelopen jaar is aan deze discussienota gewerkt op basis van participatie met de samenleving en politiek. Inwoners konden bijvoorbeeld een enquête invullen en in gesprek met de wethouder tijdens de toer door Winterswijk. Daarnaast zijn voor de stakeholders bijeenkomsten georganiseerd om met elkaar in gesprek te gaan over de Winterswijkse opgaven. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De omgevingsvisie moet volgens de wet op 1 januari 2027 gereed zijn. In 2024 is gewerkt aan de discussienota. Het streven is om de omgevingsvisie voor de kom eind 2025 vast te stellen. Revitalisering Dennenoord We werken aan de afronding van de revitalisering van het terrein Dennenoord. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De uitvoering van de revitalisering loopt en wordt zorgvuldig afgestemd met de verschillende disciplines. Er is een inrichtingsplan voor de natuurinvulling opgesteld dat onderdeel is van het in juni 2024 vastgestelde bestemmingsplan. De planning is dat de aannemer de werkzaamheden in 2024 uitvoert en dat de beplanting in het vierde kwartaal wordt geplaatst. In 2025 wordt de subsidieverantwoording met de provincie afgehandeld.
Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De werkzaamheden lopen door tot het eerste kwartaal van 2025, dit is afgestemd met de provincie. Realiseren van een dienstencentrum in Gaxel, samen met Stadt Vreden Om het grensoverschrijdend werken en ondernemen tussen Nederland en Duitsland te bevorderen, wordt er op de grens een dienstencentrum gerealiseerd. De gemeenten Winterswijk en Vreden zijn gezamenlijk de initiatiefnemers voor deze planontwikkeling. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De geselecteerde ontwikkelaar heeft helaas aangegeven dat het niet mogelijk is om tot een haalbare exploitatie te komen. Samen met Stadt Vreden bekijken we nu op welke wijze het project kan worden voortgezet. Wij houden beide gemeenteraden op de hoogte van de aanpak en de voortgang. Tijd (indicator) 64
Tijd (toelichting) Omdat er op dit moment geen concrete ontwikkelaar is voor de uitwerking van de plannen, is onduidelijk op welke termijn de plannen uitgevoerd gaan worden. Als meer duidelijk is over de aanpak en voortgang, informeren wij samen met Stadt Vreden beide gemeenteraden. Afdekken kleiput We ronden het afdekken van de kleiput af. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Samen met de klankbordgroep is verder gewerkt aan het opstellen van verschillende voorstellen voor de afronding van het afdekken van de kleiput. In 2024 zijn we in gesprek gegaan met het waterschap over de wijziging van de nota bodembeheer en hebben we een principeakkoord ontvangen. De gemeenteraad neemt in 2025 een besluit over het voorstel. Nadat dit besluit is genomen, wordt een inrichtingsplan opgesteld. De gebiedsontwikkeling van het Molenveld is afhankelijk van het vaststellen van de begroting door de raad. De raad heeft in november 2023 besloten om het resterende budget voor de gebiedsontwikkeling te schrappen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Omdat we vanuit het waterschap eerst een reactie nodig hadden op de wijzigingsaanvraag voor de nota bodembeheer, konden we nog niet verder met het uitwerken van de verschillende voorstellen. Hierdoor lukt het niet om in het eerste kwartaal van 2025 de gemeenteraad een besluit te laten nemen.
Woningbouw Narcisstraat Dit gebied als geheel vraagt om een kwaliteitsimpuls. De gemeente heeft een grondpositie in het gebied bij de Misterweg/Hyacinthstraat. Wij werken mee met een door een ontwikkelaar ingediende aanvraag voor woningbouw. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De planontwikkelaar heeft het woningbouwplan uitgewerkt en deze is als ontwerpbestemmingsplan in december 2023 ter inzage gelegd. Hierop is een zienswijze binnengekomen. Naar aanleiding van deze zienswijze zijn de plannen in 2024 opnieuw bekeken en is een voorstel tot een wijziging gedaan. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De zienswijze was in 2024 nog niet afgehandeld. Hierdoor kon de raad het bestemmingsplan niet vaststellen. 65
Ribeslocatie Gemeente Winterswijk is eigenaar van een perceel aan de Ribeslaan, de locatie waar een basisschool was gesitueerd. In 2015 is deze basisschool gefuseerd en heeft gemeente Winterswijk de grond terug in eigendom gekregen. Tot op heden is geen andere invulling voor de Ribeslocatie gerealiseerd. In 2025 wordt verder gewerkt aan de herontwikkeling van de Ribeslocatie. Een plan voor woningbouw wordt voorbereid. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2024 is het stedenbouwkundig plan op basis van de participatie afgerond. Vervolgens is gewerkt aan de ontwikkelstrategie en is dit project gebruikt als pilot bij de werkgroep Omgevingsplan.
Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De omgevingsplanprocedure is in 2024 nog niet gestart, omdat de ontwikkelstrategie eerst bepaald moet worden. Toen de uitgangspunten waren vastgesteld, was het idee een omgevingsplan te ontwikkelen. Dat was toen nog erg lastig (nu ook nog), vanwege de onervarenheid ermee en de werking van de systemen. Daarnaast was er een onderbezetting bij de projectleiders, wat tot extra vertraging leidde. Nu is afgesproken de locatie in de markt te zetten. Vervolgens schrijven we een tender uit. Daarna kan een ontwikkelpartij worden geselecteerd en kan de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) worden aangevraagd. Gebiedsontwikkeling De Morse (voorheen Gaudium) Een ontwikkelaar heeft een concreet plan voor de voormalige textielfabriek De Hazewind aan de Laan van Hilbelink. Het daarnaast gelegen bedrijfspand (gemeentelijk eigendom) komt op termijn waarschijnlijk leeg te staan in verband met een bedrijfsverplaatsing. Door deze ontwikkelingen is het gewenst een ontwikkelvisie op te stellen voor het gebied De Morse. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er ligt een concreet plan om de cultuurhistorisch waardevolle, voormalige textielfabriek De Hazewind aan de Laan van Hilbelink 28/Morsestraat 32-34 te transformeren tot een woongebouw met 26 appartementen.
Door de milieudruk van meerdere omliggende bedrijven, kan op dit moment geen medewerking aan dit initiatief worden verleend. Er kan momenteel namelijk geen goed woon- en leefklimaat worden gerealiseerd. De grootste milieudruk is afkomstig van het bedrijf dat direct grenst aan de ontwikkellocatie. Met dit bedrijf worden al enige tijd gesprekken gevoerd over een 66
verplaatsing naar een nieuwe bedrijfslocatie aan de Misterweg (De Vlijt). Als dit wordt gerealiseerd, ontstaat er ruimte voor nieuwe functies in het vrijkomende, eveneens cultuurhistorisch waardevolle pand dat eigendom is van de gemeente. Mogelijk is er dan ook voldoende milieuruimte om medewerking te verlenen aan het transformatieplan voor De Hazewind. Het gebied De Morse (van oudsher textielindustrie) is mede door de ligging aan de Whemerbeek geschikt voor een functiemix van wonen, werken, lichte bedrijvigheid en (maatschappelijke) voorzieningen, gecombineerd met groen en water. Vanwege de actuele ontwikkelingen is het gewenst om voor dit gebied een ontwikkelvisie op te stellen en daarbij ook een doorkijkje te geven naar omliggende gebieden. Ook worden mogelijkheden onderzocht om het projectgebied en het centrum op een mooie manier met elkaar te verbinden. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De noodzaak voor de ontwikkelvisie is in belangrijke mate afhankelijk van de bedrijfsverplaatsing die hierboven is toegelicht. Daarover bestaat nog geen zekerheid. Omdat bovendien de inzet van mensuren op dit moment onder druk staat, is besloten de draad van het project op te pakken zodra er zekerheid is over de bedrijfsverplaatsing. Programma bouwen aan Winterswijk We stellen een meerjarige programmering op voor alle toekomstige investeringen.
Dit om onze voorzieningen financieel verantwoord in stand te kunnen houden en nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken. Verder zijn we scherp op ons opdrachtgeverschap. Dit moet leiden tot een integraal en realistisch investeringsprogramma waarbij de jaarlijkse overhevelingen qua omvang worden beperkt. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Onze huidige financiële situatie maakt het niet mogelijk om grote investeringen te doen in nieuwbouw van voorzieningen, zoals Boogie Woogie, theater De Storm, zwembad Jaspers en de basisscholen. We hechten echter wel belang aan deze voorzieningen en koersen daarom op instandhouding. Omdat het financieel perspectief voorlopig geen zicht op nieuwbouw geeft, kiezen we voor investeringen die de instandhouding van de bestaande gebouwen en voorzieningen beogen. Hiervoor verhogen we vanaf 2025 de bestemmingsreserve van € 2 miljoen naar € 10 miljoen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De voorwaarden voor de bestemmingsreserve Instandhouding Voorzieningen zijn door de raad vastgesteld. In 2025 krijgt de raad voorstellen voor zwembad Jaspers, Boogie Woogie, De Storm en de basisscholen.
67
De Rikker We werken aan woningbouw op het nog onbebouwde gedeelte van de Rikker. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het bestemmingsplan is vastgesteld en bekendgemaakt. De beroepstermijn is inmiddels verstreken. Er is één beroepschrift ontvangen bij de Raad van State. De verwachting is dat dit beroepschrift in 2025 op zitting komt. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) We wachten op een behandeling van het beroepschrift bij de Raad van State. Naar verwachting komt dit in 2025 op zitting. Gebiedsontwikkeling recreatiegebied 't Hilgelo We behandelen een door Leisurelands BV ingediende aanvraag ter ontwikkeling van recreatiegebied 't Hilgelo. Het plan ziet op een bestendiging van bestaande functies (zandwinning, dagrecreatie, natuur et cetera) en een versterking van de recreatieve mogelijkheden binnen dat gebied. In hoofdzaak gaat het daarbij om een uitbreiding van de verblijfsrecreatie en horeca. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het doel van dit project is een toekomstbestendige ontwikkeling van recreatiegebied 't Hilgelo. We streven naar een ruimtelijk-planologisch kader waarin de bestaande functies en beoogde ontwikkelingen plek krijgen. In de zomer van 2023 is door het college een voorontwerpbestemmingsplan (conceptplan) ter inzage gelegd.
Er zijn achttien inspraakreacties ingediend die de verschillende belangen in beeld hebben gebracht (formele participatie). De initiatiefnemer heeft een vervolg gegeven aan de participatie en werkt momenteel aan een doorontwikkeling van het plan. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het is aan de initiatiefnemer om een nieuwe versie van het plan in te dienen, voordat verdere besluitvorming kan plaatsvinden. Op dit moment is het wachten nog steeds op een nieuw plan. Bestemmingsplan uitbreiding 't Winkel We behandelen het initiatief tot uitbreiding van camping Het Winkel. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Op dit moment is de gemeente in afwachting van de indiening van een voorstel voor de verdere ontwikkeling van Het Winkel. De hele planologische procedure moet nog worden doorlopen. 68
Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De start wordt bepaald door het moment waarop het voorstel door de initiatiefnemer wordt ingediend. Hier is niets in gewijzigd. Herontwikkeling Groenloseweg 60-locatie Harmonie Transformatie van locatie De Harmonie (Groenloseweg 60) van horeca naar wonen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Na een intensieve overlegperiode met de initiatiefnemer en behandeling in de Commissie Omgevingskwaliteit, is er overeenstemming over de ontwikkeling van locatie De Harmonie. De commissie heeft de laatste wijzigingen in oktober 2024 goedgekeurd. Het college van B&W heeft overigens al op 20 juni 2023 besloten medewerking te verlenen aan deze ontwikkeling, onder voorwaarde dat wordt voldaan aan het ruimtelijk kader zoals vastgelegd in het Integraal Ambtelijk Advies (IAA) van de Omgevingskamer. Met de laatste wijzigingen is hieraan voldaan. De initiatiefnemer organiseert nog een tweede participatiebijeenkomst om het gewijzigde plan aan de buurtbewoners te presenteren. De overlegfase is nu afgerond. De volgende stap is de aanvraag van de omgevingsvergunning. De aanvraag is in voorbereiding. De vergunning kan worden verleend met toepassing van een BOPA-procedure (buitenplanse omgevingsplanactiviteit). Gelet op de omvang en de ruimtelijke impact van de voorgestelde ontwikkeling, wordt gebruik gemaakt van de uitgebreide procedure.
In deze procedure moet binnen zes maanden een beslissing op de aanvraag worden genomen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Een indicatie van de tijdsplanning is moeilijk te geven. Eén en ander is afhankelijk van de datum van indiening door de initiatiefnemer. De doorlooptijd van de aanvraag is maximaal zes maanden (zie toelichting hierboven). Doelstellingen We realiseren een toekomstperspectief in het buitengebied Activiteiten We voeren het programma Vitaal Platteland uit door middel van een gebiedsgerichte aanpak Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten: extreme droogte, stikstofnormen voor vier Natura 2000-gebieden, ruimtevraag vanuit de energietransitie, kwetsbaar cultuurlandschap en bekenstelsel, en een sterke terugloop van het aantal boeren. Deze situatie is een bedreiging voor het waardevolle agrarische cultuurlandschap en de leefbaarheid. 69
Samen met de stichting WCL is in 2020 het programma Vitaal Platteland opgesteld. Dit programma is gericht op het behoud van de waardevolle natuur en cultuur, en het realiseren van een economisch, sociaal en ecologisch toekomstperspectief voor iedereen die in het buitengebied woont, werkt en recreëert. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De intentieovereenkomst en startnotitie zijn in januari 2023 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe de drie overheden (provincie, waterschap en gemeente) en de gebiedspartijen willen samenwerken in de gebiedsaanpak Vitaal Platteland. Het doel is te komen tot een economisch, sociaal en ecologisch perspectief voor de mensen die in het gebied wonen en werken, nu en in de toekomst. Concreet wordt dit een gebiedsplan, een 'Winterswijks bod'. Om dit te bereiken wordt een aantal stappen doorlopen. In 2024 zijn bouwstenen van verschillende thema’s (zoals water, landbouw en natuur), het landschappelijk kader en het verhaal van het buitengebied van Winterswijk opgesteld. Die stukken zijn gebruikt voor een gebiedsanalyse door de gebiedspartijen en het opstellen van kansenkaarten voor de verschillende thema’s. Met de kansenkaarten kunnen er botsproeven plaatsvinden, waarmee wordt onderzocht waar in het gebied kansen, belangen en bedreigingen elkaar raken.
Waar moeten we rekening met elkaar houden en waar kunnen we juist koppelkansen benutten? Op basis hiervan werken we in 2025 toe naar een gebiedsvisie Vitaal Platteland Winterswijk. Hieruit volgt het gebiedsplan. Ondertussen wordt er ook gewerkt aan de uitvoering van de korte termijn, 'geen spijtmaatregelen'. Dit zijn maatregelen in projectgebieden in Winterswijk waar aan de doelen gewerkt kan worden (zoals waterkwaliteit, perspectief voor de landbouw of natuurdoelen), zonder dat dit negatieve effecten heeft voor andere doelstellingen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Volgens de oorspronkelijke planning levert het project eind 2024 het gebiedsplan op. Deze planning hebben we met minimaal een jaar moeten verlengen. Tijdens de uitvoering van het project hebben we te maken met onzekerheid over de kaders vanuit het Rijk. Ook zien we dat het pionierswerk, de nieuwe gebiedsgerichte aanpak, veel vraagt van iedereen die erbij betrokken is. Het vergt een andere manier van samenwerking tussen de overheden en gebiedspartijen, waardoor het soms twee stappen vooruit en een stap achteruit is. Wanneer overheden gezamenlijk kaders moeten stellen en aan de samenwerking moeten bouwen, kan het soms richting de gebiedspartijen lijken alsof er weinig voortgang is.
Daarom zijn de kortetermijnprojecten extra belangrijk, om de energie bij alle betrokkenen te behouden en samen de schouders onder de gebiedsaanpak te blijven zetten. De onzekerheid over de kaders en financiering vanuit het Rijk blijft voorlopig bestaan, maar de problemen in het buitengebied staan nog steeds op de agenda. De provincie heeft aangegeven dat de gebiedsaanpak Winterswijk prioritair is en dat ze hiervoor ook de benodigde middelen zal uittrekken. Daarom gaan we door met het toewerken naar het gebiedsplan. Hierdoor kunnen we, wanneer er middelen beschikbaar komen, direct een duidelijk bod neerleggen hoe we in Winterswijk de uitdagingen van deze tijd op gaan lossen. 70
Uitvoeren project LEADER We geven uitvoering aan LEADER-projecten. LEADER is een subsidieregeling die is bedoeld voor projecten gericht op het versterken van het landelijk gebied. Speerpunten hierbij zijn: het behoud van de leefbaarheid van het platteland, het versterken van de sociale cohesie en het behouden/versterken van het voorzieningenniveau. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Stichtingen, verenigingen, organisaties en bedrijven kunnen gebruikmaken van LEADER-subsidies. LEADER is een onderdeel van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Initiatiefnemers worden bij hun aanvraag ondersteund door de Lokale Actie Groep (LAG). De LAG bestaat uit lokale (inwoner)leden en een projectleider. Alle aanvragers geven een verplichte pitch aan de LAG over hun project. De LAG adviseert Gedeputeerde Staten bij het beschikbaar stellen van financiën. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering van LEADER- projecten heeft een looptijd van 2024-2028. Het proces ligt op schema. Doelstellingen We realiseren voldoende woningaanbod waar voor verschillende doelgroepen behoefte aan is Activiteiten Een goede voorraad sociale, duurzame huurwoningen In de raamovereenkomst en de prestatieafspraken staat nu al dat partijen zich inzetten om de bewustwording bij huurders, als het gaat om woongedrag en de gevolgen van energiegebruik, te bevorderen.
Daarbij faciliteert en ondersteunt de gemeente de huurdersvereniging en De Woonplaats waar mogelijk bij duurzaamheidsprojecten en -activiteiten die bijdragen aan de (gemeentelijke/regionale) duurzaamheidsdoelstellingen. De Woonplaats en de gemeente Winterswijk gaan in gesprek om concrete vervolgafspraken te maken op het gebied van duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We streven naar een maximale inzet, mede in het kader van armoedebestrijding. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In de prestatieafspraken van 2024 en 2025 is concreet in beeld gebracht wat de totale opgave is met betrekking tot verduurzaming van de woningen. Door De Woonplaats en de gemeente wordt gewerkt aan deze opgave. Bij acties en pilots gericht op het bevorderen van duurzaam woongedrag en energiebesparing, stemmen de partijen de aanpak met elkaar af. Gemaakte afspraken in 2024 worden, waar mogelijk, voortgezet in 2025. 71
Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit gedurende heel 2024. Flexwonen Veel Winterswijkers zijn op zoek naar geschikte en betaalbare woonruimte. Ook moet Winterswijk extra statushouders huisvesten. De instroom neemt toe, dus het aantal statushouders neemt ook toe. Daarnaast weten we niet hoelang de Oekraïense ontheemden blijven. Daarom ontwikkelt Winterswijk, samen met De Woonplaats en marktpartijen, een of meerdere flexwoonprojecten. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In het kader van de prestatieafspraken 2024 met De Woonplaats, is flexwonen een gespreksonderwerp. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) We gaan met De Woonplaats in gesprek over flexwonen. Dit is nog in beperkte mate opgepakt, omdat de prioriteit bij andere projecten en activiteiten binnen het thema wonen lag. Nieuwe lokale woonvisie We stellen een nieuwe lokale woonvisie op, omdat de looptijd van de huidige lokale woonvisie eind 2024 afloopt. We sluiten aan bij de uitgangspunten van de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030, en combineren dit met onze lokale ambities en uitgangspunten. We spelen in op de veranderende woonbehoefte en zorgen ervoor dat nieuwe woningbouw en de bestaande woningvoorraad daarop aansluiten. We streven naar betaalbare woonlasten, passend bij de portemonnee van de inwoners en woningzoekenden.
Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We stellen een nieuwe lokale woonvisie op. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De nieuwe lokale woonvisie zou naar verwachting in het vierde kwartaal van 2024 ter besluitvorming worden aangeboden aan de gemeenteraad. Dit is nog niet opgepakt, omdat de prioriteit bij andere projecten en activiteiten binnen het thema wonen lag. In 2025 wordt gestart met de nieuwe woonvisie in de vorm van een volkshuisvestelijk programma.
72
Lokale woonzorgvisie Het Rijk werkt aan een wetsvoorstel dat gemeenten verplicht om in 2025 of 2026 voor specifieke aandachtsgroepen een urgentieverordening en/of huisvestingsverordening op te stellen. Dit is inclusief verschillende zorgdoelgroepen. Voorafgaand aan deze verordening is een lokale woonzorgvisie noodzakelijk, om prioritering van specifieke aandachtsgroepen te bepalen. Bij het opstellen van de lokale woonzorgvisie is regionale afstemming een belangrijk onderdeel. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We stellen een lokale woonzorgvisie op. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De lokale woonzorgvisie en de Achterhoekse woonzorgvisie worden opgesteld en waar mogelijk in 2025 op elkaar afgestemd. Dit is in 2024 nog niet verder opgepakt in verband met andere activiteiten die prioriteit hadden. Daarbij gaan we onderzoeken of de lokale woonzorgvisie onderdeel kan worden van het volkshuisvestelijk programma. Herontwikkeling portiekflats Europalaan We werken aan het initiatief van De Woonplaats om de komende jaren 112 woningen (in vier flatgebouwen) aan de Europalaan te vervangen door 130 nieuwe woningen (in drie gebouwen).
Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In juni 2024 is het bestemmingsplan vastgesteld. De Woonplaats is in september 2024 gestart met de sloop van de eerste portiekflat.
Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De Woonplaats is bezig met de sloop van de eerste portiekflat. Doelstellingen We zorgen voor duidelijkheid over eigendomssituaties van snippergroen Activiteiten Snippergroen en illegaal grondgebruik In 2016 heeft bureau Eiffel het grondgebruik binnen de gemeente Winterswijk geïnventariseerd. Hieruit is gebleken dat op 595 locaties sprake is van ingebruikname van gemeentegrond door particulieren en (agrarische) bedrijven. Soms zijn hier afspraken over gemaakt, in andere gevallen is nog niets geregeld. In 73
2019 is hiervoor een projectmatige aanpak ontwikkeld en is in de wijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord gestart met het pilotproject Grondgebruik. In 2023 heeft de raad een beleidskader voor snippergroen vastgesteld. Op basis hiervan wordt het project vervolgd. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Wij bieden inwoners en ondernemers duidelijkheid over het niet-geregistreerd in gebruik hebben van snippergroen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het pilotproject is in 2024 afgerond. Hierna wordt de pilot omgezet in een regulier project. De bewoners van de betreffende wijken/straten ontvangen dan een brief over het niet-geregistreerde gebruik van gemeentegrond. Vervolgens maakt de gemeente afspraken met de desbetreffende bewoners over het niet-geregistreerde gebruik van de gemeentegrond. Indicatoren (3.4) Indicatoren Jaarlijks worden gemiddeld 100 woningen gerealiseerd, in totaal 900 nieuwe woningen in de periode 2022 tot en met 2030. We monitoren het aantal gerealiseerde woningen. Nieuwe woningbouwplannen moeten inspelen op een 'mismatch' tussen vraag en aanbod op de Winterswijkse woningmarkt (Woon- en Vastgoedmonitor 8RHK). In 2024 zijn 46 nieuwe woningen gerealiseerd, zowel in de kern van Winterswijk als in de buurtschappen en het buitengebied. Sinds 2022 zijn er 269 woningen gerealiseerd, wat 29,8% van Woondeal A betreft.
Met de Woondeal Achterhoek en de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 hebben wij ons gecommitteerd aan de opgave om 60% betaalbare woningen te bouwen voor 2030 (32% betaalbaar en 28% sociale woningen). We monitoren het aantal gerealiseerde betaalbare en sociale woningen. De woningbouwplanningslijst bevat 1.322 woningen. Daarvan is 29,8% sociale huur tot €879,66 per maand. 34,5% is betaalbare koop tot € 355.000 of huur tussen €879,66 en €1.165,81. 35,7% valt in de dure categorie. Splitsingen in het buitengebied en woningbouwplannen van enkele woningen vallen vaak in de categorie overig. Bij grotere woningbouwplannen maken we afspraken over betaalbare koop en huur om in te spelen op de lokale 'mismatch'. Dit doen we door het maken van afspraken in anterieure overeenkomsten. Wat is het resultaat? (3.4) Wonen Landelijke beleidsontwikkelingen voor woningbouw hebben effect op het lokale beleid in Winterswijk. In 2024 is een vervolg gegeven aan Regionale Woondeal Achterhoek A, namelijk deel B. Op verzoek van het ministerie hebben we in 2024 gewerkt aan een actualisering en uitbreiding van de regionale woondeal voor de 74
Achterhoek. We accorderen in 2025 definitief hoeveel woningen we gaan bouwen in elke Gelderse gemeente, in de jaren tot en met 2034. Ook is de Beleidsnotitie huisvesting arbeidsmigranten gemeente Winterswijk 2024 vastgesteld waardoor nu een nieuw afwegingskader beschikbaar is. In 2015 is de Beleidsnota Huisvesting arbeidsmigranten (van binnen de EU) in de gemeente Winterswijk vastgesteld. Deze beleidsnota is niet meer actueel omdat de lokale en regionale behoefte aan passende huisvesting is toegenomen, de leegstaand in vastgoed in Winterswijk is afgenomen en landelijk beleid is ontwikkeld over dit thema. De nieuwe beleidsnotitie geeft inzicht in welke gevallen het college van burgemeester en wethouders bereid is medewerking te verlenen aan een verzoek tot wijziging of afwijking van een bestemmings-/omgevingsplan danwel omgevings(planactiviteit)vergunning (planologisch strijdig gebruik) voor de huisvesting van arbeidsmigranten. In 2024 zijn 46 nieuwe woningen gerealiseerd en is gewerkt aan verschillende woningbouwplannen. Daarmee willen we inspelen op de woningbehoefte van jong tot oud, zowel in de kern als in de buurtschappen en het buitengebied. Betaalbare woningbouw is daarbij van groot belang, zoals meer sociale huurwoningen. Aan de zuidkant van Winterswijk is het plan Narcisstraat in voorbereiding voor circa 70 woningen in verschillende categorieën.
Ook zijn er meerdere woningbouwplannen aan of nabij de Dingstraat. Bovendien werken we aan het woningbouwplan De Rikker, een plan met bijna 200 woningen aan de noordoostzijde van het dorp. In diverse buurtschappen zijn er verschillende woningbouwplannen, met name voor jongeren en jonge gezinnen. Met De Woonplaats en de huurdersvereniging zijn nieuwe prestatieafspraken voor 2025 gemaakt. Ook zijn afspraken gemaakt om in 2025 een nieuwe raakovereenkomst op te stellen voor de periode vanaf 2026 waarin ook de regionale afstemming wordt gezocht op bepaalde beleidsonderwerpen. Overig Voor de omgevingsvisie voor de kom hebben we een participatietraject doorlopen om het Verhaal van Winterswijk vorm te geven en opgaven concreter te krijgen. De resultaten zijn weergegeven bij de toelichting op de verschillende activiteiten.
3.5 Economie en Lobby Ambitie Wij koesteren de veelheid en verscheidenheid aan bedrijven in Winterswijk. Bedrijvigheid en nabijgelegen werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Bedrijven moeten voldoende ruimte hebben zich te ontwikkelen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid wordt voortgezet. Wij streven naar een stabiele arbeidsmarkt. In samenwerking met de sector zorgen we 'het jaar rond' voor voldoende aanbod aan vrijetijdsbesteding. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar evenementen. We dragen Winterswijk als merk binnen en buiten Nederland uit. We onderhouden duurzame relaties met samenwerkingspartners, landelijk, regionaal en over de grens. We maken actief gebruik van (Europese) subsidies voor de realisatie van onze activiteiten. Relevante documenten: Beleidsnota Economie Winterswijk 2017. Omgevingsvisie Buitengebied 2019. Centrumvisie 2021. 75
Raadsbesluit Heroverwegen locatiekeuze bedrijventerrein d.d. 23 maart 2023. Nota Grenszland Gemeente Winterswijk (2022 - 2024).
Doelstellingen Het bieden van voldoende ruimte voor de bedrijvigheid in Winterswijk met als uitgangspunt, inbreiding, revitalisering en herontwikkeling Activiteiten Programma toekomstbestendige bedrijventerreinen We werken samen met het bedrijfsleven en de provincie aan het programma toekomstbestendige bedrijventerreinen. Het programma heeft als doel om bedrijventerreinen te verduurzamen, een groenere en gezondere werkomgeving te creëren en de samenwerking tussen bedrijven op de bedrijventerreinen te verbeteren. Daarbij richt het programma zich zowel op samenwerking en organisatiegraad op het bedrijventerrein, als op het programmatisch uitvoeren van fysieke maatregelen. Het programma ondersteunt de gemeente bij het omzetten van de beleidsambities op het gebied van duurzaamheid en klimaat, naar concrete maatregelen op de bedrijventerreinen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hebben de haalbaarheid onderzocht van de realisatie van een Smart Energy Hub op de bestaande bedrijventerreinen, in samenwerking met OWIN, Oost NL, Zebra en provincie Gelderland. Het onderzoeksrapport geeft ons inzicht in de mogelijkheden voor: Betere benutting van de bestaande netwerkcapaciteit. Betere benutting van zonnepanelen op bedrijfsdaken. Energiebuffering met batterijopslag. Laadfaciliteiten voor elektrische voertuigen.
We hebben voorbereidende activiteiten uitgevoerd voor: Het verbeteren van de organisatiegraad van ondernemers op het bedrijventerrein, met een vorm van parkmanagement. Het opzetten van een programma met fysieke en organisatorische maatregelen op het bedrijventerrein, onder meer gericht op duurzaamheid, klimaat, verkeer en veiligheid. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Dit project loopt conform planning. Gebiedsvisie bedrijventerrein Het Regionaal Programma Werklocaties laat zien dat er in Winterswijk behoefte is aan een nieuw bedrijventerrein voor de groei van lokale ondernemingen. Voor het succes van ons bedrijfsleven is ruimte nodig, terwijl bedrijventerreinen schaars zijn. Om in Winterswijk een aantrekkelijk ruimtelijk en economisch vestigingsklimaat te behouden, is er in 2024 een nieuwe locatie voor een bedrijventerrein aangewezen. In 2025 werken we aan de gebiedsvisie van het bedrijventerrein. 76
Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het college heeft op 13 oktober 2024 de locatie Arrisveld aangewezen als toekomstig bedrijventerein. Vervolgens heeft de gemeenteraad in november een krediet verstrekt voor de grondexploitatie en een budget beschikbaar gesteld voor het ontwikkelen van de gebiedsvisie. In december 2024 heeft de gemeenteraad het gevestigde voorkeursrecht door het college bekrachtigd. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het besluit over de locatiekeuze is op 13 oktober 2024 door het college genomen. Doelstellingen Het maken en vaststellen van een visie op de toekomstige soort bedrijven in Winterswijk Activiteiten Toekomstvisie gewenste bedrijvigheid in Winterswijk Het Winterswijkse bedrijfsleven kenmerkt zich door een grote diversiteit. Start-ups, familiebedrijven die al generaties lang aan Winterswijk zijn verbonden, maar ook bedrijven die begonnen zijn als familieondernemingen en inmiddels onderdeel zijn van een groot landelijk of internationaal bedrijf. Wij koesteren al deze bedrijven. We maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst in Winterswijk op willen richten. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De uitwerking is onderdeel van het opstellen van de nieuwe omgevingsvisie voor Winterswijk (zie beleidsveld 3.4).
Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Omdat de visie wordt geïntegreerd in de omgevingsvisie voor de bebouwde kom van Winterswijk (beleidsveld 3.4), wordt dit tijdspad aangehouden. Doelstellingen In samenwerking ontwikkelen van een jaarrond toeristisch/recreatief aanbod Activiteiten Uitvoeren regionale vrijetijdsagenda We werken samen met de andere Achterhoekse gemeenten aan de uitvoering van de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030. Vanuit deze agenda werken we aan vijf speerpunten: 1. Het vergroten van de beleefbaarheid van de Achterhoek met aanbodontwikkeling. 2. Het op peil houden en verbeteren van de vitaliteit van de verblijfsrecreatie. 77
3. Het realiseren van een onderscheidende profilering en zichtbaarheid van de Achterhoek voor de nationale en internationale gast. 4. Het bevorderen van de gastvrijheid in de regio. 5. Het versterken van de positie van de vrijetijdssector binnen de Achterhoek en het intensiveren van verbindingen met andere sectoren. We voeren dit uit met concrete projecten, onder andere gericht op de routestructuren voor wandelen, fietsen, paardrijden en mountainbiken. Eén van de concrete projecten is ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’. Dit project sluit goed aan bij de Winterswijkse opgave ‘Iedereen doet mee’. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hebben in regionaal verband uitvoering gegeven aan diverse projecten, waaronder: Uitrol mountainbikeroutes Natuurlijk te gast in de Achterhoek Achterhoek Food Onbeperkt genieten in de Achterhoek Programma vitaliteit verblijfsrecreatie We hebben in regionaal verband de Vrijetijdsagenda Achterhoek Herijking 20252035 uitgewerkt, inclusief het uitvoeringsprogramma 2025-2028. Deze is vastgesteld in de colleges van de Achterhoekse gemeenten. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De projecten uit de vrijetijdsagenda lopen volgens schema. Toekomstvisie verblijfsrecreatie We maken samen met het bedrijfsleven een toekomstvisie op de gewenste ontwikkeling van de verblijfsrecreatie in Winterswijk.
Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De beleidsvisie recreatie en toerisme 'Groeien in balans' is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de Vereniging Verblijfsrecreatie Winterswijk en 100% Winterswijk. De beleidsvisie is op 30 mei 2024 vastgesteld door de raad. De uitvoeringsagenda en nieuwe afspraken voor de toeristenbelasting volgen in 2025. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De beleidsvisie recreatie en toerisme is op 30 mei 2024 vastgesteld door de raad. Stimuleren van evenementen voor en door jongeren We versterken de gemeentelijke ondersteuning van evenementen voor en door jongeren. Met een groter en beter evenementenaanbod wordt Winterswijk 78
aantrekkelijker voor jongeren, versterken we de dagrecreatie en dragen we bij aan seizoensverlenging voor de verblijfsrecreatie. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Vanuit dit programma is financiële ondersteuning geboden aan het Oud en Nieuwevenement Countdown, het project 80 jaar Vrijheid, het EK-evenement op de Markt en het evenement Talent Farm. Het programma wordt voortgezet in 2025, met inzet van SPOT Jongerenwerk voor het betrekken en ondersteunen van jongeren bij het organiseren van nieuwe evenementen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het resterende incidentele budget over 2023 en 2024 is overgeheveld naar 2025. Doelstellingen Stimuleren ondernemerschap en stabiele arbeidsmarkt Activiteiten We hebben een ondernemerspunt We willen in onze ondernemersondersteuning en economische ontwikkeling professionaliteit en slagkracht organiseren in de vorm van het Ondernemerspunt Winterswijk. Dit is gebaseerd op het Duitse model van Wirtschaftsförderungsgesellschaft, zoals we dat ook in Bocholt kennen. Dit is een model waarin de gemeente en ondernemersverenigingen vanuit een publiek-private organisatie samenwerken aan een brede economische ontwikkeling. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hebben in 2023 diverse gesprekken gevoerd met ondernemers over de wenselijkheid en mogelijkheden van een ondernemerspunt.
De uitvoering is gestopt als gevolg van de bezuinigingen binnen het taakveld economie. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In de begroting voor 2024 is er geschrapt in het taakveld economie. Dit betekent dat de voorbereiding op dit project is gestopt en dat het geen vervolg gaat krijgen.
79
Doelstellingen Winterswijk (inter-)nationaal op de kaart zetten waarbij we ons aanbod op het gebied van wonen, werken, winkelen en toerisme uitdragen en streven naar een betere bereikbaarheid over de weg en het spoor. Activiteiten Lobby We zetten in op regionale en grensoverschrijdende lobby. Lobbyen stelt ons in staat de belangen van onze inwoners te vertegenwoordigen bij de overheid en andere belanghebbenden. Het zorgt ervoor dat samenwerkingsverbanden tussen gemeenten en bedrijven ontstaan. Ook lobbyen over de grens is belangrijk. De toenemende Europeanisering van het beleid en de besluitvorming zorgen ervoor dat veel belangrijke beslissingen niet alleen op nationaal niveau, maar ook op Europees niveau worden genomen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Een gestructureerde lobby is nodig. Vanuit de behoefte om een heldere, gezamenlijke boodschap te vertellen, is gewerkt aan focus in onze lobby. Tijdens het lentefestival brengen we de Achterhoek en onze Achterhoekse ambities jaarlijks dichter bij Den Haag. Lokaal zetten we in op politieke actualiteiten, speerpunten die in het coalitieakkoord zijn geformuleerd. Ook richten we ons met een gezamenlijke lobby van de M50gemeenten (middelgrote gemeenten) op verschillende onderwerpen, zoals grensoverschrijdende arbeidsmarkt en behoud van streekziekenhuizen.
Zo'n 70% van alle wet- en regelgeving waar gemeenten mee te maken hebben, wordt op Europees niveau bepaald. We zijn ons ervan bewust dat je grensoverschrijdend moet denken om lokale uitdagingen onder de aandacht te brengen. Winterswijk staat bekend als een Europa-actieve gemeente. Mede door het winnen van de Green Leaf Award, de actieve rol van de portefeuillehouder en de lobby in verschillende Europese gremia, wordt Winterswijk vaak als voorbeeld genoemd. De jaarlijkse deelname aan de European Week of Regions and Cities zien wij als een kans om kennis te delen met bestuurders uit heel Europa, en de Achterhoekse ambities en uitdagingen in Brussel zichtbaar te maken. Er is een ambtelijke lobbywerkgroep gevormd die de organisatie van het festival en de European Week of Regions and Cities verzorgt. We streven naar structurele inbedding van Europees beleid in ons internationale beleid. In 2025 actualiseren wij de Nota Grenszland, waarin we de nieuwe onderwerpen (onder andere de Regio Deal en deelname aan de M50) meenemen. De nieuwe nota krijgt de naam ‘Nota (EU)regionale samenwerking & lobby’. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit.
80
Grensoverschrijdende samenwerking Onder grensoverschrijdende samenwerking valt de samenwerking met de overheid, ondernemers en maatschappelijke organisaties in de Regio Achterhoek, Euregio en Europa. We verbinden mensen, ondernemers, overheid en onderwijs aan beide zijden van de grens met elkaar op het gebied van economie, onderwijs, cultuur, toerisme en sport. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We streven naar structurele inbedding van Europees beleid in ons internationale beleid. In 2025 actualiseren wij de Nota Grenszland, waarin we de nieuwe onderwerpen (onder andere de Regio Deal en deelname aan de M50) meenemen. De nieuwe nota krijgt de naam ‘Nota (EU)regionale samenwerking & lobby’. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Dit proces is doorlopend. Subsidies Voor een optimale benutting van (Europese) subsidiemiddelen voor de uitvoering van projecten en activiteiten, zetten we binnen onze organisatie een subsidiestructuur op. Dit om subsidieverwerving binnen de organisatie te borgen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Subsidies zijn een belangrijk middel voor de gemeente Winterswijk om haar beleid te kunnen uitvoeren en projecten te realiseren. Het verwerven van subsidies vergt echter wel een structurele aanpak.
We kiezen in Winterswijk voor een subsidieadviseur die zich bezighoudt met het identificeren van subsidiemogelijkheden en het coördineren van de aanvragen. Steeds meer gemeenten werken samen om gezamenlijk subsidieaanvragen te doen. Zo wordt de kans op succes vergroot en kunnen grotere projecten worden gerealiseerd dan wanneer individueel subsidie wordt aangevraagd. Ook zijn er steeds meer Europese subsidieprogramma's beschikbaar die ons als gemeenten in staat stellen om grensoverschrijdend samen te werken. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het werven van subsidies is een doorlopend proces. We signaleren en attenderen de organisatie structureel op subsidiemogelijkheden die zich voordoen en faciliteren aanvragen. Samen met de gemeenten Aalten, Doetinchem en Oost Gelre hebben we een subsidieoverleg georganiseerd, waarin we subsidiekansen met elkaar delen en kansen gezamenlijk oppakken. Indicatoren (3.5) Indicatoren 81