CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2024

Raadsvergadering 26 juni 2025, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Jaarstukken 2024 gemeente Winterswijk32.672 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2024

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................3 Voorwoord ....................................................................................................................4 Jaar 2024 in beeld ........................................................................................................5 Leeswijzer ....................................................................................................................6 Financiële ontwikkelingen en resultaten in 2024 ..........................................................6 Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk ................................................................14 1.1 Volksgezondheid...............................................................................................15 1.2 Maatschappelijke ondersteuning ......................................................................18 1.3 Jeugd ................................................................................................................23 Financiële onderbouwing programma 1..................................................................27 Programma 2 Meedoen in Winterswijk ......................................................................30 2.1 Cultuur

..............................................................................................................31 2.2 Sport .................................................................................................................33 2.3 Inkomen en participatie .....................................................................................36 2.4 Educatie ............................................................................................................41 Financiële onderbouwing programma 2..................................................................44 Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk ........................................................49 3.1 Openbare ruimte ...............................................................................................49 3.2 Klimaat, water en milieu ....................................................................................55 3.3 Duurzaamheid en milieu ...................................................................................57 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen ........................................................................60 3.5 Economie en Lobby ..........................................................................................75 Financiële onderbouwing programma 3..................................................................83 Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk

.........................................................................89 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening ............................................................90 4.2 Openbare orde en veiligheid .............................................................................94 Financiële onderbouwing programma 4................................................................100 Programma 5 Inkomsten van Winterswijk ................................................................102 5.1 Algemene middelen ........................................................................................102 5.2 Lokale belastingen ..........................................................................................104 Financiële onderbouwing programma 5................................................................105 Paragrafen ...............................................................................................................107 Paragraaf lokale heffingen ....................................................................................107 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing...........................................114 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ...............................................................120 Paragraaf financiering ...........................................................................................127 3

Paragraaf bedrijfsvoering ......................................................................................132 Paragraaf verbonden partijen ...............................................................................139 Paragraaf grondbeleid ..........................................................................................156 Paragraaf Wet open overheid (Woo) ....................................................................171 Bijlage jaarverslag ....................................................................................................171 Bijlage beleidsindicatoren .....................................................................................171 Financiële jaarrekening 2024 ...................................................................................173 Balans ...................................................................................................................173 Overzicht baten en lasten .....................................................................................175 Waarderingsgrondslagen ......................................................................................177 Toelichting balans .................................................................................................178 Toelichting overzicht baten en lasten....................................................................181 Vaste

activa ..........................................................................................................181 Vlottende activa ....................................................................................................184 Vaste passiva........................................................................................................186 Vlottende passiva..................................................................................................190 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ............................................................192 Begrotingsrechtmatigheid .....................................................................................193 Incidentele baten en lasten ...................................................................................194 Gebeurtenissen na balansdatum ..........................................................................194 Wet normering topinkomens .................................................................................194 Rechtmatigheidsverantwoording...........................................................................197 Bijlagen Financiële Jaarrekening ..........................................................................198 Bijlage Baten en Lasten per taakveld ................................................................198 Bijlage Financiële vaste activa

..........................................................................200 Bijlage Investeringskredieten .............................................................................200 Bijlage SiSa .......................................................................................................206 Bijlage Overhevelingen ......................................................................................229

Voorwoord Voorwoord Voor u ligt de jaarrekening 2024 van de gemeente Winterswijk. Deze jaarrekening biedt een financieel en inhoudelijk overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten van het afgelopen jaar. 2024 was een jaar van zowel grote uitdagingen als mooie vooruitgang. De begroting werd opgesteld in een periode van grote onzekerheid, met stijgende prijzen, mondiale spanningen en onduidelijkheid over toekomstige bijdragen vanuit het Rijk. Die omstandigheden vroegen om prudent financieel beleid. Dat betekende dat grote investeringen tijdelijk zijn uitgesteld, nieuwe activiteiten beperkt zijn en op enkele terreinen is bezuinigd. Tegelijkertijd is bij de begroting 2024 bewust gekozen voor het 4

vormen van een reserve van € 2 miljoen om voorzieningen in stand te kunnen houden. Hiermee willen we kunnen blijven investeren in de huisvesting van voorzieningen die van grote waarde zijn voor onze gemeenschap. Ondanks de zorgvuldige financiële koers hebben we in 2024 veel kunnen realiseren, samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en partners. De vernieuwde Wooldstraat is opgeleverd en er is hard gewerkt aan de vernieuwing van de Groenloseweg. In Hakkelerkamp-Oost zijn plannen voor herinrichting gemaakt met actieve betrokkenheid van bewoners. Binnen de wijkgerichte aanpak zetten we samen met inwoners stappen voor de leefbaarheid in Winterswijk-Oost. Ook in de buurtschappen zijn mooie resultaten geboekt, zoals de aankoop van Den Tappen in Miste, een nieuwe pumptrackbaan in Meddo en de keuze voor een definitieve locatie voor de buurtschapsschool in het Woold. De woningbouwopgave heeft in 2024 een impuls gekregen met een recordaantal verleende bouwvergunningen. Daarnaast is Arrisveld aangewezen als nieuwe locatie voor een bedrijventerrein. Op beleidsgebied zijn belangrijke visies en plannen vastgesteld, zoals de cultuurnota, het grondstoffenbeleidsplan, de visie op toerisme en recreatie en de nieuwe visie op Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS), waarmee de basis is gelegd om speel-en ontmoetingsplekken op orde te krijgen.

Daarnaast hebben we als gemeente onze verantwoordelijkheid genomen in de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Ook dat illustreert hoe we, ondanks turbulente tijden, blijven bouwen aan een Winterswijk waar het prettig wonen, werken en recreëren is. Tegen deze achtergrond van verschillende uitdagingen is het opvallend dat we het jaar 2024 toch hebben kunnen afsluiten met een positief resultaat van circa € 11,7 miljoen. Dit overschot is grotendeels het gevolg van eenmalige meevallers, waaronder hogere bijdragen vanuit het Rijk. Het betreft dus incidentele opbrengsten, die geen structurele ruimte bieden voor de toekomst. Wel hebben we in 2024 geanticipeerd op dit positieve resultaat door in de begroting 2025 een bedrag van € 8 miljoen te reserveren voor de instandhouding van belangrijke maatschappelijke voorzieningen als Boogie Woogie, zwembad Jaspers, Theater De Storm en huisvesting van onze basisscholen en € 1 miljoen te reserveren voor lokale initiatieven. Deze onttrekkingen uit de algemene reserve worden met een groot deel van het jaarrekeningresultaat weer aangevuld. Onze ambtelijke organisatie heeft een turbulent jaar achter de rug, met een herziene organisatiestructuur en wisselingen in het management. Deze aanpassingen hebben geleid tot vertraging in enkele bedrijfsvoeringstaken en resulteren in een overschot van circa € 1,5 miljoen in de jaarrekening.

Voor 2025 stellen we voor dit volledige overschot te reserveren voor organisatieontwikkeling, zodat onze gemeente ook op lange termijn slagvaardig kan blijven opereren. Wij danken iedereen – inwoners, organisaties, ondernemers en collega’s – die in 2024 heeft bijgedragen aan deze resultaten. Dankzij gezamenlijke inspanningen blijven we werken aan een toekomstbestendig Winterswijk.

Jaar 2024 in beeld Jaar 2024 in beeld Het jaar 2024 in beeld vindt u in het beleidsportaal van de jaarstukken 2024 onder het kopje bijlagen (rechtsboven).

5

Leeswijzer Leeswijzer De jaarrekening bevat de volgende onderdelen:  Programma’s  Paragrafen  Bijlagen jaarverslag  Financiële jaarrekening 2024  Bijlagen financiële jaarrekening PROGRAMMA'S Onze begroting kent vijf programma’s. Ieder programma is onderverdeeld in een aantal beleidsvelden. Per beleidsveld lichten we het volgende toe: Ambitie De stip op de horizon. Doelstellingen De doelstellingen die we nastreven om de ambitie waar te maken. Activiteiten De activiteiten die we aankomend jaar ondernemen of voortzetten om de strategische doelen te bereiken. Indicatoren Met indicatoren kunnen we meten of we de doelstelling bereiken. Het benoemen van de juiste indicatoren en ze vervolgens gebruiken is een traject dat we verder ontwikkelen. Wat is het resultaat? Wat hebben we het afgelopen jaar gerealiseerd op beleidsveldniveau? Financiële onderbouwing Elk programma sluit af met een financiële onderbouwing. De tabel toont per beleidsveld de Begroting 2024 en Rekening 2024 van zowel de baten als de lasten. Inhoudelijke toelichting op de cijfers: Per beleidsveld geven we een inhoudelijke toelichting op de afwijkingen (boven € 50.000) van de kolom waarin het verschil staat tussen Begroting 2024 en Rekening 2024. PARAGRAFEN In de paragrafen beschrijven we onderwerpen die op meerdere programma’s betrekking hebben.

Het doel van de paragrafen is de raad op een andere wijze inzicht te geven in de begroting. BIJLAGEN Tot slot hebben we een aantal (verplichte) bijlagen toegevoegd. Deze bevatten verdere (financiële) detaillering en achtergrondinformatie.

Financiële ontwikkelingen en resultaten in 2024 Inleiding In dit hoofdstuk komt het volgende aan de orde:  Het gerealiseerde resultaat op de baten en lasten over 2024  Budgetoverhevelingen  De ontwikkeling van onze bezittingen en schulden in het afgelopen jaar  De financiële kengetallen 6

Het resultaat

Het gerealiseerde resultaat op de baten en lasten over 2024 We sluiten het jaar 2024 af met een positief saldo vóór toevoegingen en onttrekkingen aan bestemmingsreserves van € 6.983.000. Het totaal van de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves bedraagt € 4.736.000. Daarmee komt het gerealiseerde resultaat van 2024 uit op € 11.719.000. In 2024 hebben we verschillende activiteiten niet kunnen afronden. Deze vertegenwoordigen per saldo een waarde van € 2.993.000, bestaande uit een bedrag van € 7.336.000 aan uitgavenbudgetten en € 4.343.000 aan inkomstenbudgetten. Wij stellen voor dit bedrag toe te voegen aan de reserve doorgeschoven activiteiten. In onderstaande tabel met budgetoverhevelingen lichten we deze toe. Bij de tweede prognose 2024 hadden wij een voordelig resultaat van € 7.023.000. Dit betekent dat we ten opzichte van de begroting een voordeel hebben van € 4.696.000. Specificatie: Resultaat tot en met tweede prognose 2024

€ 7.023.000 V

1 1 1 1 1

Visie sociaal domein Onderwijsroute Integrale ondersteuning Opvang en bescherming Jeugdhulp

€ 121.000 V € 110.000 N € 464.000 N € 611.000 V € 347.000 N

2 2 2 2 2 2 2

SPUK btw sport Diverse sport- en gymzalen Hulp aan Oekraïners SPUK inburgeringsvoorzieningen Uitvoeringskosten Fijnder Algemene bijstand Re-integratie

€ 297.000 N € 101.000 V € 377.000 V € 97.000 V € 74.000 N € 611.000 N € 379.000 V

3 3 3 3 3

€ 112.000 N € 850.000 N € 619.000 V € 320.000 V € 405.000 V

3

Subsidieaanvraag opgavecentrum Rioolheffing Grondexploitatie Leges omgevingsvergunningen Afdekking kleiput Opstal 't Kreil/Dingstraat 25/spoorbosje WoooW

4 4 4

Afrekening btw-compensatiefonds Middelen Regio Deal Gerechtelijke procedures

€ 110.000 N € 214.000 V € 233.000 V

3

€ 685.000 V € 142.000 V

7

4 4 4 4

Voorziening APPA Informatiebeveiliging ICT-kosten Personeelskosten

5 5 5

Beheer gronden en gebouwen Kortlopende rentebaten Algemene uitkering Doorrekening rente naar grondexploitatie

5

€ 170.000 V € 269.000 V € 1.240.000 V € 132.000 N € 236.000 N € 352.000 V € 399.000 V € 191.000 V

Overig niet toegelicht

€ 1.114.000 V

Resultaat jaarrekening

€ 11.719.000 V

Op hoofdlijnen is dit voordeel als volgt te verklaren: Visie sociaal domein: De uitwerking van de Visie sociaal domein is nog niet afgerond en krijgt een vervolg in 2025 met het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Wij stellen voor het resterende budget over te hevelen naar 2025. Onderwijsroute: De lasten voor de specifieke uitkering (SPUK) onderwijsroute zijn hoger uitgevallen. Voor een groot deel worden we hiervoor in 2025 gecompenseerd door het Rijk. Integrale ondersteuning: De lasten voor de Integrale ondersteuning zijn hoger uitgevallen. Enerzijds wordt dit veroorzaakt door een stijging van het aantal cliënten en anderzijds door een stijging van de gemiddelde kosten per cliënt. Opvang en bescherming: Vanuit de gemeente Doetinchem hebben we een bedrag ontvangen dat bij de centrumgemeente is overgebleven vanuit het rijksbudget opvang en bescherming. In de tweede prognose 2024 hebben we aangegeven dat we deze middelen in een bestemmingsreserve Opvang en Bescherming onderbrengen. Jeugdhulp: De kosten voor de jeugdhulp zijn hoger uitgevallen doordat we onder andere meer te maken hebben gekregen met steeds complexere en langdurigere trajecten. Hiermee is het nadeel van € 347.000 grotendeels verklaard. SPUK btw sport: De oorzaak voor de lagere baten bij de SPUK btw sport is tweeledig.

We hebben een fors bedrag moeten terugbetalen over 2023, waar bij de jaarrekening 2023 geen rekening mee was gehouden. Daarnaast is door het achterblijven van investeringen op het gebied van sport in 2024 minder btw te verrekenen. Diverse sport- en gymzalen: De werkelijke lasten (met name gas en elektra) bij onze gym- en sportzalen zijn lager uitgevallen. SPUK hulp aan Oekraïners: De ontvangen middelen zijn hoger dan de hiervoor gemaakte kosten. Als de definitieve vaststelling van de SPUK hulp aan Oekraïners 2024 heeft plaatsgevonden, komen we met een voorstel over de besteding van deze middelen. We verwachten dat dit in het najaar van 2025 is. SPUK inburgeringsvoorzieningen: De beschikbaar gestelde middelen in 2024 zijn niet volledig besteed. Het niet bestede budget voor de SPUK inburgeringsvoorzieningen is overgeheveld naar 2025.

8

Uitvoeringskosten Fijnder: De uitvoeringskosten voor Fijnder zijn in 2025 hoger uitgevallen. De belangrijkste oorzaak is een foutieve boeking van € 125.000, die verantwoord had moeten worden onder het budget re-integratie. Algemene bijstand: Door een lichte toename van het aantal uitkeringsgerechtigden en het feit dat het rijksbudget wordt vastgesteld op basis van de gegevens van twee jaar eerder, is sprake van een overschrijding van het rijksbudget. Ons uitgangspunt bij de begroting is dat het rijksbudget leidend is voor het opgenomen uitgavenbudget. Tijdelijke huisvesting HAR: De middelen voor de tijdelijke huisvesting Hotel- en Accommodatieregeling (HAR) zijn middelen die over meerdere jaren ingezet mogen worden. De niet bestede middelen worden overgeboekt naar de post Vooruitontvangen, zodat deze middelen ook voor 2025 beschikbaar blijven. Re-integratie: De lasten voor re-integratie zijn in 2024 lager uitgevallen. In 2024 is de taakstelling voor de realisatie van nieuw beschut binnen niet gerealiseerd. Daarnaast is één boeking van € 125.000 niet correct verantwoord (zie ook toelichting bij uitvoeringskosten Fijnder). Subsidieaanvraag opgavecentrum: Een eerdere ontvangen subsidie voor een 'opgavecentrum' is terugbetaald aan de regio Achterhoek en is ten laste gebracht van het beleidsveld openbare ruimte.

Door uitstel en bezuinigingen kon niet worden voldaan aan de subsidievoorwaarden. Andere vergelijkbare projecten om de subsidie in te zetten waren er niet. Hierdoor is besloten de subsidieaanvraag in te trekken en het ontvangen voorschot aan subsidie terug te betalen aan de regio Achterhoek. Rioolheffing: De afwijking van de begroting is te verklaren door een in het verleden ten onrechte opgenomen vordering van € 622.500. Deze post is nu, éénmalig, ten laste van het resultaat gebracht. Zonder deze éénmalige correctie, zou de opbrengst niet noemenswaardig afwijken van de begrote opbrengst. Het overige deel van het verschil wordt verklaard door het waterverbruik dat lager is dan begroot. Omgevingsvergunningen: De baten uit omgevingsvergunningen zijn hoger dan begroot. Dit komt doordat in de laatste maanden van 2024 een hoger aantal nog liggende grote bouwaanvragen zijn vergund dan begroot. Afdekking kleiput: De voorbereiding op de definitieve herinrichting van de kleiput loopt nog, waaronder gesprekken met de Actiegroep Behoud Kleiput (ABK). Daarnaast moet er nog een overeenstemming met het waterschap komen over de wijziging van het inrichtingsplan. Voorgesteld wordt het restantbudget naar 2025 over te hevelen.

Opstal ’t Kreil/Dingstraat/Spoorbosje: Dit betreft de afkoopsom van het recht van opstal van Stichting ‘t Kreil (€ 497.500), de sloop en sanering van de locatie Dingstraat 25 (€ 100.000) en de afkoopsom van de sanering van het spoorbosje (€ 87.500), waarvan de werkzaamheden in 2025 gaan plaatsvinden. Zie ook het raadsbesluit van 28/9/2023. Voorgesteld wordt het restantbudget naar 2025 over te hevelen. WoooW: Het project WoooW is een samenhangende ontwikkeling van vier locaties. Hoewel de realisatie van een nieuw cultuurgebouw en een nieuwe functie op de plek van het bestaande gebouw voorlopig financieel onhaalbaar zijn, zijn er twee andere locaties waarop nog wel voortgang wordt geboekt. Voor die twee processen is voorbereidingsgeld nodig voor onderzoek, advies en ontwerp. Voorgesteld wordt het restantbudget naar 2025 over te hevelen. Afrekening btw-compensatiefonds: Er is sprake van een nadeel van € 110.000 als gevolg van een afrekening van het btw-compensatiefonds in 2024 over eerdere jaren.

9

Middelen Regio Deal: Dit betreft een voordeel door uitvoering van het raadsbesluit 2024, nummer V-09 van 30-5-24. Voorgesteld wordt het van de vorige Regio Dealperiode resterende cofinancieringsbedrag te reserveren voor de cofinanciering van de nieuwe Regio Deal 2024 - 2028 voor een bedrag van € 214.000. Dit budget is overgeheveld naar 2025. Gerechtelijke procedures: Er is sprake van lagere lasten aan gerechtelijke procedures van € 233.000, doordat de procedure nog loopt. Dit budget is overgeheveld naar 2025. Voorziening Appa: Er geldt een lagere dotatie aan de voorziening Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) van € 170.000 in verband met een te hoge dotatie in voorgaande jaren. Informatiebeveiliging en ICT-kosten: Er is sprake van lagere uitgaven aan informatiebeveiliging van € 269.000 en ICT-kosten van € 1.240.000, omdat projecten vanwege beperkte capaciteit niet gerealiseerd zijn. In 2025 wordt dit beleid geactualiseerd en in kaart gebracht wat de noodzakelijke acties zijn. Wij stellen u voor dit voordeel te reserveren. Personeelskosten: De personeelskosten kennen een nadeel van per saldo € 132.000 door enerzijds hoger inhuurlasten vanwege het niet kunnen vervullen van vacatures en anderzijds hogere inkomsten door uitgeleend personeel of doorberekende personeelslasten aan SPUK's.

Beheer gronden en gebouwen: Er geldt een nadeel op het beheer van gronden en gebouwen van per saldo € 236.000 (€631.000 lagere baten en € 395.000 lagere lasten). Dit betreft met name een hogere interne doorbelasting van afschrijvingslasten(€ 199.000) en is een administratieve correctie. Kortlopende rentebaten: Er geldt een voordeel van € 352.000 uit hogere kortlopende rentebaten door investeringen die in 2024 niet zijn gerealiseerd. Hierdoor zijn liquide middelen uitgezet bij het schatkistbankieren. Algemene uitkering: Er geldt een voordeel van € 399.000 uit de algemene uitkering. Dit betreft een hogere bijdrage vanuit het Rijk in de decembercirculaire ten opzichte van de septembercirculaire. Deze verhoging wordt met name verklaard vanwege een extra ontvangen uitkering voor diverse taakmutaties. Doorrekening rente naar grondexploitatie: Er is sprake van een hogere doorberekende rente van € 191.000 aan de grondexploitatie. Dit betreft een niet begrote grex-rente, gebaseerd op 2% van de bouwgronden in exploitatie. Dit is een budgetneutrale post, de boekwaarde muteert met hetzelfde bedrag.

10

(* € 1000) Gerealiseerd saldo van baten en lasten 2024

6.983 V

Onttrekkingen 1. Bestemmingsreserve Sociaal domein

55

2. Reserve Aanpak inburgering nieuwkomers

45

3. Bestemmingsreserve Notaristuin

16

3.Bestemmingsreserve Omgevingswet

24

4.Algemene reserve

3.000

4.Bestemmingsreserve Doorgeschoven activiteiten

5.582 8.722 V

Toevoegingen 1. Bestemmingsreserve Opvang en Bescherming

-611

3. Bestemmingsreserve Instandhouding voorzieningen

-2.000

4. Bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling

-1.000

4. Bestemmingsreserve Doorgeschoven activiteiten

-375 -3.986 N

Gerealiseerd resultaat 2024

11.719 V

Budgetoverhevelingen In de tweede prognose van 2024 zijn diverse voorstellen voor budgetoverhevelingen opgenomen voor een totaal bedrag van € 375.000. In deze jaarrekening is een aantal aanvullende voorstellen opgenomen voor € 2.993.000, waarvan € 7.336.000 lasten en € 4.343.000 baten. In onderstaande tabel zijn de budgetoverhevelingen per programma opgenomen. Bij de betreffende programma’s leest u de toelichting. In de bijlage is een specificatie opgenomen van de afzonderlijke budgetoverhevelingen. De toelichting is te vinden in de afzonderlijke financiële onderbouwingen per programma. Mutatie reserve doorgeschoven activiteiten: (* € 1000) Programma Programma 1. Sociaal krachtig Winterswijk Programma 2. Meedoen in Winterswijk

Overhevelingen 121 71

Programma 3. Wonen en werken in Winterswijk

2106

Programma 4. Bestuurlijk Winterswijk

628

Programma 5. Inkomsten van Winterswijk

67 2.993

De ontwikkeling van onze bezittingen en schulden in het afgelopen jaar Bij de vorige twee onderdelen van dit hoofdstuk hebben we de realisatie van baten en lasten in het afgelopen jaar toegelicht. In dit onderdeel vatten we de ontwikkeling van onze bezittingen en schulden samen. Verdieping vindt u in de balans en de toelichting daarop. Balanstotaal Op 31 december 2024 kwam dit uit op € 175.668.000. Op 31 december 2023 was dit € 170.458.000. Het eigen vermogen In onderstaande tabel ziet u de ontwikkeling van ons eigen vermogen. Door het positieve rekeningresultaat van 2024 stijgt het totale eigen vermogen ten opzichte van vorig jaar. 11

Schulden De totale schuld is in 2024 afgenomen, omdat met name de langlopende geldleningen zijn gedaald. Zie de financiële jaarrekening voor nadere toelichting. (* € 1000) 31-12-2023

31-12-2024

Algemene reserve

48.738

50.589

Bestemmingsreserves

4.078

5.571

Jaarrekeningresultaat

8.080

11.719

Eigen vermogen

60.896

67.880

De financiële kengetallen De financiële kengetallen vindt u in onderstaande tabel. De beoordelingen V (voldoende) en M (matig) komen overeen met de risicobeoordeling die de provincie Gelderland toepast bij de toets van de begrotingen van Gelderse gemeenten. 2023

2024

2024

Jaarrekening

Begroting tm prognose 2

Jaarrekening

1. Netto schuldquote

70,00% V

60,10% V

54,94% V

2.Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

65,20% V

53,58% V

48,84% V

3.Solvabiliteit

35,70% M

34,80% M

38,60% M

4.Structurele exploitatieruimte

1,97% V

1,69% V

3,23% V

5.Grondexploitatie

5,70%

5,20%

5,80%

6.Belastingcapaciteit

99,00%

91,00%

91,00%

Het resultaat De solvabiliteit is ten opzichte van de begroting met 4 % gestegen. Dit komt met name door een hoger resultaat dan begroot. De schuldquota zijn afgenomen door vermindering van de langlopende leningen. Het risico van de grondexploitatie blijft laag. De belastingcapaciteit laat zien hoe de belastingdruk in de provincie of gemeenten zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Winterswijk heeft een lagere belastingdruk dan het landelijke gemiddelde. Stand van bezuinigingen Onderstaande tabel bevat de stand van zaken van de bezuinigingsvoorstellen uit het pakket aan maatregelen vanuit de meerjarenbegroting 2024-2027. In de loop van dit jaar is gebleken dat enkele voorgestelde bezuinigingen niet of niet volledig gerealiseerd kunnen worden. In de begroting 2025 is een aantal bezuinigingen deels of geheel teruggedraaid. Deze voorgestelde bezuinigingen zijn ook opgenomen in onderstaande tabel, met een rode indicator en toelichting. Toelichting indicatoren: - Groen: is gerealiseerd. Deze worden verder niet toegelicht. - Oranje: is ingeboekt, maar nog onderhanden. - Rood: bestuurlijke heroverweging.

12

Bezuinigingen - structureel

prog. 2024

2025

2026

2027

Indicator Toelichting

1 Stoppen met kinderopvang sociaal medische indicatie (SMI)

1

0

45.000

45.000

45.000

Bij de begroting 2024 is besloten met de SMI te stoppen. Bij de begroting 2025 is besloten om de SMI vanaf 2025 weer voort te zetten omdat de kosten bij de alternatieven hoger uitvielen dan bij voortzetting SMI.

2 Standaard indicatie Hulp bij Huishouden verlagen naar 2 uur

1

0

100.000

225.000

400.000

De daling van het gemiddeld aantal geïndiceerde uren verloopt minder snel dan aangenomen en daarnaast blijft het aantal cliënten stabiel waar een (lichte) daling was verwacht.

3 Verlagen uitgaven compliment mantelzorg

1

40.000

40.000

40.000

40.000

Bij nader inzien is gebleken dat er onvoldoende budget resteerde om het mantelzorgcompliment uit te kunnen reiken. Bij de 1e prognose 2025 wordt een verhoging van het budget voorgesteld.

4 Huur De Post opzeggen

1

0

0

98.000

98.000

5 SPUK GALA inzetten voor bestaande preventieactiviteiten

1

157.325

153.628

92.074

0

6 Inclusieve BSO

2

190.072

190.072

190.072

190.072

7 Stoppen met een aantal activiteiten rondom cultuurhistorie

2

70.000

70.000

70.000

70.000

8 Geen nieuwbouw / renovatie maatschappelijke instellingen

2

0

9 Historische paden afschaffen

2

10.000

10.000

10.000

10.000

10 Afschaffen subsidie coördinator cultuurpunt

2

0

0

22.500

22.500

11 Verlagen subsidie Stichting Ondernemen met Cultuur

2

13.375

13.375

0

0

12 Subsidie lokale omroepen stoppen i.v.m. financiering vanuit het Rijk

2

0

0

18.250

18.250

13 Geen geld voor gymlocaties beschikbaar stellen

2

0

0

0

0

14 Verlagen compensatie huur sportverenigingen

2

0

0

0

82.070

15 Opgave armoede laten vervallen

2

200.000

200.000

200.000

200.000

16 Halveren budget meedoenregeling volwassenen

2

100.000

100.000

100.000

100.000

17 Basisbanen niet invoeren

2

70.000

70.000

70.000

70.000

18 Niet invoeren Winterswijkpas

2

0

0

0

0

19 Temporiseren uitvoering IHP, met uitzondering van school 'Buurtschappen' en de Esch

2

0

0

pm

pm

20 Schrappen krediet herinrichting markt

3

0

0

45.000

45.000

21 Krediet gebiedsontwikkeling Molenveld Driemarkweg schrappen

3

9.000

9.000

9.000

9.000

22 Openbare verlichting verledden temporiseren

3

240.000

240.000

240.000

240.000

23 Verlagen beeldkwaliteit openbaar groen

3

0

136.000

136.000

136.000

24 Verlagen ambitie ecologisch bermbeheer

3

130.000

130.000

130.000

130.000

0 1.049.000 1.049.000

De inclusieve BSO wordt voortgezet.

De raad heeft inmiddels een bestemmingsreserve Instandhouden voorzieningen in het leven geroepen.

Bezuiniging voor 2026 is anticiperend op de ontwikkelingen van het Rijk teruggedraaid. Ook voor 2027 wordt deze teruggedraaid omdat het Rijksbesluit is uitgesteld naar 2028.

Bezuiniging is voor 2026 teruggedraaid.

We werken hard aan de arealen en de eenheidsprijzen. Zodra hierover overeenstemming is kunnen de betreffende bezuinigingsmaatregelen doorgerekend worden. Voor deze bezuiniging houden we het 2e kwartaal van 2025 aan.

13

Bezuinigingen - structureel

prog. 2024

2025

2026

2027

25 Onderhoud van de begraafplaats in de markt zetten

3

0

0

30.000

30.000

26 Schrappen van geraamde kredieten verkeersmaatregelen binnenring centrum

3

0

35.000

35.000

35.000

27 Opgave duurzaamheid laten vervallen

3

123.500

123.500

123.500

123.500

28 Verhogen kostendekkendheid markt (leges)

3

0

29.175

29.175

29.175

29 Wegomlegging Steengroeve niet voor rekening gemeente.

3

38.000

38.000

38.000

38.000

30 Wegomlegging Steengroeve tbv Sibelco valt buiten perspectief van deze begroting

3

0

0

0

97.000

31 Grenzhoppersbusiness school stoppen

3

6.500

6.500

6.500

6.500

32 Stoppen met het aanjagen economie

3

zie nummer 38

zie nummer 38

zie nummer 38

zie nummer 38

33 Bijdrage Leader verlagen

3

59.200

59.200

59.200

59.200

34 Verbouwen gemeentekantoor beperken tot ARBOaanpassingen en realiseren verhuizen de Post

4

75.500

75.500

75.500

75.500

35 Verhogen leges omgevingsplanactiviteit

4

108.000

108.000

108.000

108.000

36 Verminderen frequentie/aantal pagina's gemeentenieuws

4

13.000

13.000

13.000

13.000

37 Taakstelling organisatiebreed

4

300.000

500.000

750.000 1.000.000

38 Verminderen personele inzet agv schrappen taken

4

481.000

499.000

499.000

499.000

39 Bijdrage VNOG beperken o.b.v. verdeelsleutel

4

0

50.000

100.000

100.000

40 Verhogen toeristenbelasting

5

245.000

245.000

245.000

245.000

41 Technische aanpassingen begroting

div.

356.000

0

49.000

73.000

Indicator Toelichting Dit blijkt op basis van voortschrijdend inzicht geen realistische bezuiniging te zijn.

Onze inzet is dat we in 2025 verhogen naar een kostendekkend niveau, we zijn in overleg met de marktvereniging.

Met de vaststelling van de begroting 2025 is deze bezuiniging grotendeels teruggedraaid.

3.035.472 3.288.950 4.950.771 5.486.767 Bezuinigingen - incidenteel

prog. 2024

2025

2026

2027

1 Opgave inclusie laten vervallen

1

89.000

0

0

0

2 Historische paden afschaffen (I)

2

31.000

0

0

0

3 Geen werkaanvaardingspremie

2

94.000

94.000

0

0

214.000

94.000

0

0

Indicator Toelichting

Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk Inleiding Volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd In het programma 'Sociaal krachtig Winterswijk' geven we een toelichting op de beleidsvelden volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd. Iedereen doet mee! Deze ambitie vertalen we in dit programma naar het realiseren van vitaliteit en gezondheid. Dit doen we door om te kijken naar elkaar. We zorgen dat iedereen kan 14

meedoen. Daarnaast worden uitdagingen samen opgepakt en versterken we de sociale binding. We werken aan gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Zorg voor wie het nodig heeft We vinden het belangrijk dat onze inwoners gezond en energiek zijn en zelf regie kunnen nemen op gezondheid en geluk. Met preventie richten we ons op factoren die van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Jongeren hebben de toekomst, voor ouderen zijn goede fysieke en sociale structuren belangrijk. Beschikbare voorzieningen We beheersen de kwaliteit van zorg en de uitgaven voor jeugdzorg en de Wmo. Daarnaast moet samenwerking tussen betrokken partijen leiden tot een beter afgestemd aanbod. We zien het SKB als een onmisbare schakel in dit zorgaanbod voor de regio. Ook blijft Winterswijk zijn verantwoordelijkheid nemen voor de opvang van vluchtelingen. Het asielzoekerscentrum is een voorbeeld voor de rest van Nederland.

1.1 Volksgezondheid Ambitie We vinden het belangrijk dat iedere inwoner volwaardig mee kan doen in onze samenleving. We willen dat zij gezond en energiek zijn en zelf de regie kunnen nemen op gezondheid en geluk. De regio is voorzien van een volwaardig aanbod, waaronder ook het ziekenhuis. Het zorgaanbod is op elkaar afgestemd. Relevante documenten:  Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’.  Regionaal preventieakkoord ‘Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek’.  Regionale nota gezondheid ‘Samen langer gelukkig en gezond leven in de Achterhoek’. Doelstellingen Om gezondheid en geluk te bevorderen bieden we signalerende en preventieve activiteiten die van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Het regionaal preventieakkoord is onze leidraad. Activiteiten Deelname regionaal preventie akkoord We zijn sinds 2020 aangesloten bij het regionale preventieakkoord 'Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek' (2020-2030). Speerpunten zijn: bewegen, Achterhoek Rookvrij, minder overmatig alcoholgebruik, middelengebruik bespreekbaar maken, gezonde voedingskeuzes, ‘Iedereen doet mee’ en de basis op orde. Bij deze speerpunten horen activiteiten en campagnes die dit alles onder de aandacht brengen van onze inwoners.

Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Sinds januari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Zij zetten gezamenlijk in op een gezond en actief leven met een stevige sociale basis. Het GALA beoogt preventie naar een hoger plan te tillen, 15

zodat onze inwoners gezonder blijven en zorgkosten beheersbaar blijven. Het GALA zet breed in; het lokale preventieakkoord maakt deel uit van het GALA en vervalt als afzonderlijk beleidsdocument. Winterswijk onderschrijft de doelen van het GALA en het overgrote deel van de huidige preventie-inzet sluit hierop aan. Onze speerpunten zijn: veerkracht en weerbaarheid 0-100, leefstijl 0-100 en opvoeding. In 2024 hebben we aan het GALA gewerkt met behulp van de subsidie die we hebben aangevraagd bij het ministerie van VWS voor 2023-2026. Een deel van de GALA-middelen wordt ook regionaal ingezet. Dit zijn vijf ketenaanpakken: Obesitas kinderen, Obesitas volwassenen, Valpreventie, Kansrijke start en Welzijn op recept. We zijn in 2024 volop bezig geweest met het vormgeven van de lokale aanpak van de ketenaanpakken Obesitas kinderen, Obesitas volwassenen en Valpreventie, met ondersteuning van de GGD Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG). In de Valpreventieweek hebben we de bijeenkomst 'Vallen? Liever Niet!' georganiseerd, deze gaat vaker terugkomen. Hierbij stonden verschillende experts klaar en kon men het valrisico testen. GALA hangt samen met het Integraal Zorgakkoord (IZA); vanuit die gelden hebben we in 2024 in de Achterhoek regionaal ingezet op preventie.

In het Regioplan Achterhoek hebben de Achterhoekse zorgpartijen, gemeenten, zorgverzekeraar Menzis en andere maatschappelijke organisaties vastgesteld wat de belangrijkste opgaven zijn op basis van de uitgangspunten in het IZA. Regionale samenwerking en gezamenlijke aanpak zijn nodig om de zorg toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief hoog te houden. We kijken kritisch naar het proces, dit loopt (nog) niet naar wens. Er worden veel overlegstructuren opgetuigd en concrete plannen ontbreken of worden (te) laat vastgesteld. Belangrijk criterium is dat de preventie bij de inwoner terechtkomt, dit is nog onvoldoende gebeurd. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) GALA loopt van 2023 tot en met 2026. Uitvoeren projectplan in het kader van het GALA (gezond en actief leven akkoord) We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit programma focust op preventie en gezondheid via sport en beweging, gezondheid en het versterken van de sociale basis. Gemeenten, de GGD, zorgverzekeraars en het ministerie maken onderdeel uit van het akkoord. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Momenteel wordt uitvoering gegeven aan het projectplan in het kader van GALA 2023 tot en met 2026. Dit plan wordt gefinancierd door de Specifieke Uitkering GALA (SPUK GALA).

Omdat de bestaande preventieve activiteiten in Winterswijk een goede aansluiting hebben bij de doelen van het GALA, werd in 2024 een groot deel van de bestaande preventieve activiteiten hiermee gefinancierd. Daarnaast is een valpreventie-aanbod aan inwoners van Winterswijk van 65+ opgezet. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) 16

Het uitvoeringsplan GALA bestaat uit verschillende onderdelen. Deze lopen tot 2025 of 2026. Doelstellingen We sturen op behoud van zorgaanbod en voorzieningen. Activiteiten Lobby voor het behoud van het SKB Het SKB is onmisbaar in het zorgaanbod van Winterswijk en de regio. Daarom zetten we ons tot het uiterste in om een volwaardig ziekenhuis te behouden. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Wij zetten, middels lobby en het gebruik van politieke lijnen richting Den Haag en andere betrokken partijen, in op het behoud van het SKB als een volwaardig ziekenhuis. De regionale rol/functie en het belang van het behoud van het SKB blijven we onder de aandacht brengen. Dit om de nabijheid en de kwaliteit van zorg voor inwoners in de Oost-Achterhoek voor de toekomst te borgen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een continu proces. Indicatoren Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:  Hoe ervaren inwoners hun gezondheid/kwaliteit van leven (bron: CBS)? In Winterswijk ervaarden 73% van de volwassenen de eigen fysieke gezondheid als goed of zeer goed. Er zijn er op dit vlak grote verschillen tussen regio’s en groepen inwoners. Verschillen tussen regio’s hangen voor een deel samen met bevolkingskenmerken als leeftijd en opleidingsniveau. Bij mensen die moeite hebben met rondkomen, is de ervaren gezondheid nog sterker gedaald.

In Winterswijk geeft 17% van de volwassenen aan psychische klachten te hebben. (bron: GGD Dashboard 2022)  Demping van de stijging van het aantal chronisch zieken (bron: CBS). Door de bevolkingsgroei en de vergrijzing stijgt het percentage mensen dat bij de huisarts geregistreerd staat met één of meerdere chronische aandoeningen in het Trendscenario van 57% (9,9 miljoen) in 2018 naar 60% (11,4 miljoen) in 2040. Het percentage mensen dat een enkele chronische aandoening heeft, daalt licht van ruim 26 procent in 2018 naar 25 procent in 2040. Het percentage mensen met meer dan één chronische aandoening neemt dus toe. (bron: RIVM, ministerie van VWS) Wat is het resultaat? Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te worden: De gemeentelijke taak voor volksgezondheid richt zich met name op preventie. Het programma bevat vooral doorlopende activiteiten die gericht zijn op het bevorderen 17

van een gezonde levensstijl. Het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en IZA (Integraal Zorgakkoord) ondersteunen en versterken deze activiteiten. De stijgende trend van het aantal chronisch zieken hebben we met deze maatregelen (nog) niet kunnen doorbreken. De resultaten zijn vaak pas op langere termijn zichtbaar. We lobbyen voor behoud van het SKB. Dit doen we samen met andere gemeenten in de regio en andere streekziekenhuizen.

1.2 Maatschappelijke ondersteuning Ambitie We zetten in op een goede fysieke en sociale infrastructuur, waarbij zorgplicht, een dekkend zorglandschap en een minimale sociale basis uitgangspunt zijn. Daarnaast hebben we zorg ingekocht die kwalitatief goed en betaalbaar is en die stimuleert tot zorginnovatie en samenwerking. Relevante documenten:  Beleidsplan ‘Meedoen in Winterswijk’.  Integrale Verordening sociaal domein.  Samen aan het Stuur (integrale samenwerking sociaal domein).  Beoordelingskader Wonen met zorg 2020-2023.  Agenda sociaal domein. Doelstellingen We zorgen voor een sterke sociale basis met laagdrempelige voorzieningen en streven naar het normaliseren van de hulp van onze inwoners. Activiteiten Realisatie overgang beschermd wonen Voor Opvang en Bescherming verschuiven er taken van centrumgemeente Doetinchem naar lokale gemeenten. In eerste instantie worden we verantwoordelijk voor de cliënten beschermd wonen. Hiermee wordt de beweging van beschermd wonen naar een beschermd thuis en dus een inclusieve samenleving, verder vormgegeven. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De overgang van taken en budgetten van centrumgemeente naar lokale gemeenten is weer uitgesteld. Nu tot 2026. De decentralisatie is een volgende stap in de beweging van beschermd wonen naar een beschermd thuis.

Concreet betekent dit besluit dat alle gemeenten vanaf 2026 voor nieuwe cliënten de middelen voor beschermd wonen ontvangen op basis van een objectief verdeel- en ingroeimodel. In aanloop naar de invoering van het woonplaatsbeginsel per 2026, voeren de Achterhoekse gemeenten al wel zelf de toegang uit voor beschermd wonen. Dit doen we in samenwerking met de centrumgemeente Doetinchem. Het doel is om zoveel mogelijk in te kunnen zetten op beschermd thuis. Inwoners met ggz-problematiek blijven steeds langer thuis wonen, soms zonder passende ondersteuning (zorgmijders). De complexiteit van problematiek op het gebied van Veiligheid en Zorg in relatie tot de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg neemt hierdoor toe. 18

Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De decentralisatie was uitgesteld tot 2026. Inmiddels is onduidelijk hoe het met het wetsvoorstel staat. Vooralsnog lijkt er geen beweging te zijn en is de invoering per 2026 onwaarschijnlijk. De planning wordt aangepast aan de besluitvorming van het Rijk. Ondertussen voert Winterswijk wel zelf de toegang tot beschermd wonen uit, vooruitlopend op de decentralisatie. Arbeidsmatige dagbesteding is een algemene voorziening Samen met Fijnder werken we toe naar een arbeidsmatige dagbesteding voor cliënten die niet meer leerplichtig zijn en de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het bestuur van Fijnder heeft besloten te stoppen met het aanbieden van arbeidsmatige dagbesteding als algemene voorziening op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Uit de evaluatie is namelijk gebleken dat de inwoner meer gebaat is bij een op maat gemaakt traject, omdat inwoners verschillende interesses en behoeften hebben. Wel blijft het mogelijk om voor individuele inwoners een afspraak op maat te maken op basis van de huidige dienstverlening en infrastructuur van Fijnder. De kosten komen dan (blijvend) ten laste van de Wmo. In 2025 blijven gesprekken met Fijnder plaatsvinden over de dienstverlening.

Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Deze activiteit is stopgezet met ingang van oktober 2024. Inloopvoorzieningen als algemene voorziening doorontwikkelen Voor kwetsbare inwoners is een goede fysieke én sociale infrastructuur belangrijk om langer zelfstandig en gezond thuis te kunnen wonen. Goede inloopvoorzieningen leveren een belangrijke bijdrage aan ontmoeting en het voorkomen van eenzaamheid. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De beweging naar algemene voorzieningen is een belangrijk aspect van het sociaal domein, waarbij we streven naar toegankelijke en passende ondersteuning voor onze inwoners. In de visie Wij Winterswijk is dit ook één van de hoofdambities. Met name de inloopvoorzieningen voorzien in de behoefte van elkaar ontmoeten, waarbij zij een bijdrage leveren aan het voorkomen van eenzaamheid en het geven van informatie en advies. Zo heeft in het kader van valpreventie bijvoorbeeld de bijeenkomst 'Vallen? Liever niet!' plaatsgevonden bij ontmoetingscentrum de 19

Whemerhof.

Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De beweging en doorontwikkeling is een continu proces. Actualiseren van de visie voor het sociaal domein We werken aan een visie voor het sociaal domein. Naar verwachting wordt deze in het tweede kwartaal van 2024 opgeleverd. Daarna volgt de visie op de positionering en werkwijze van de lokale toegang tot het sociaal domein (onder andere De Post). Die verwachten we in het vierde kwartaal van 2024 gereed te hebben. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het sociaal domein is geëvalueerd. Daarna is een kadernota voor de nieuwe visie opgesteld die in oktober 2024 door de raad is vastgesteld. Met deze kaders is een nieuwe, geactualiseerde visie opgesteld. Deze is in de raad van januari 2025 vastgesteld. De visie heeft vijf ambities: 1. We maken de organisatie van het sociaal domein toekomstbestendig en houden de basis op orde in de organisatie van het sociaal domein. 2. Met preventieve initiatieven en maatregelen pakken we problematiek meer aan de voorkant aan. 3. We doen een sterker beroep op de eigen kracht van onze inwoners. 4. We doorbreken zware problematieken. 5. In 2040 is Winterswijk armoedevrij en drempels zijn weggenomen, zodat iedereen in Winterswijk mee kan doen. Ambitie vijf is door de raad toegevoegd.

Door de toevoeging van de bestrijding van armoede en het vergroten van de toegankelijkheid, is de visie breder geworden dan oorspronkelijk de bedoeling was (focus op jeugd en Wmo). In 2025 wordt er een uitvoeringsplan opgesteld. De actualisatie van de visie op De Post wordt hierin meegenomen. Het voorstel is om de uitvoering en samenwerking af te stemmen op dat wat voor het behalen van onze doelen (zoals die in de nieuwe visie worden vastgesteld) het meest optimaal is. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De visie is vastgesteld. Doelstellingen Zorgkosten beheersbaar houden Activiteiten Monitoren resultaten nieuwe inkoop Wmo We ontwikkelen een monitoringssysteem voor Wmo- en jeugdhulp. Zo werken we aan een 'real time dashboard' om een beter inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de kosten van indicaties. 20

Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Regionaal zijn er afspraken gemaakt over de wijze van monitoring van de resultaten van onze transformatiedoelen, en de manier waarop wij hiervan een lerende cyclus kunnen maken. Op deze manier doen we meer recht aan onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Wmo- en jeugdhulp. Voor de monitoring worden twee pilots gestart: monitoring middels een driehoeksgesprek tussen zorgaanbieder, cliënt en consulent, en een leercyclus. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In 2024 hebben de voorbereidingen voor de pilots plaatsgevonden. De input van de twee pilots wordt gebruikt om het dashbord vorm te geven. Instroom tweedelijns Wmo beperken Als gemeente willen we meer sturing op de uitgaven voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), onder andere huishoudelijke hulp en zorg voor ouderen. De standaardindicatie voor hulp bij huishouden is twee uur. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2024 blijven we een geleidelijke daling zien van het gemiddeld aantal uren huishoudelijke ondersteuning van 2.45 uur naar 2.35 uur per cliënt per week. Ogenschijnlijk lijkt dit een geringe daling. Op de jaarrekening heeft dit echter een positief effect van circa €350.000. Dit zorgt ervoor dat we de totale uitgaven binnen het sociaal domein weten te beperken.

In oktober heeft het college besloten om vanaf begin 2025 Herstelgerichte Ondersteuning als nieuwe maatwerkvoorziening in de Wmo in te zetten. Met deze ondersteuning wordt ingezet op het versterken van de fysieke kracht van inwoners, waardoor zij langer zelfredzaam blijven. Door de groepsgerichte aanpak wordt tevens gewerkt aan het versterken van sociale contacten. De implementatie heeft plaatsgevonden in het laatste kwartaal van 2024. Onderdeel hiervan was het scholen van medewerkers van het sociaal team, consulenten en fysiotherapeuten. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het verlagen van het gemiddelde aantal ingezette uren is een continu proces. We zetten in op zorgvernieuwing en de toepassing van innovatieve concepten Samen met andere partijen werken we aan een transformatie van de zorg. Kwaliteit (indicator) 21

Kwaliteit (toelichting) Transformatie van de zorg houdt onder meer in dat we in de inkoopsystematiek hebben opgenomen dat zorgaanbieders ruimte hebben om te innoveren en hiertoe worden gestimuleerd. We zijn met aanbieders in gesprek over innovatie en transformatie. In onze nieuwe visie sociaal domein die uitgevoerd gaat worden in 2025, is innovatie van de zorg eveneens een belangrijk onderwerp. Ook andere partijen stimuleren we om samen met ons te innoveren. Hierbij is ook aandacht voor onze eigen uitvoering van zorg. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een voortdurend proces. Zo hebben we in 2024 gewerkt aan de implementatie van een nieuwe innovatieve manier van ondersteunen in de Wmo. Middels een beweeginterventie als maatwerkvoorziening zetten we in op het herstellen en bevorderen van de fysieke zelfredzaamheid van inwoners. Hierdoor wordt de noodzaak van overnemende ondersteuning of hulpmiddelen uitgesteld of zelfs voorkomen. Vanaf 1 januari 2025 worden de eerste inwoners die zich melden voor Wmo-ondersteuning hiervoor aangemeld. Programma Zorg voor de Toekomst De kosten in het sociaal domein zijn de afgelopen jaren snel toegenomen. Om ook in de toekomst zorg en ondersteuning aan onze inwoners te kunnen blijven leveren, is beheersing van deze kostenstijging noodzakelijk.

We gaan daarom een aantal maatregelen treffen die inzetten op het zoveel mogelijk normaliseren van problemen, het vergroten van de zelfredzaamheid van onze inwoners en het versterken van onze opdrachtgevende rol richting onze aanbieders en samenwerkingsverbanden. Daarnaast optimaliseren we onze werkprocessen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Om de kosten van het sociaal domein beheersbaar te houden, willen we de instroom in de tweedelijns zorg inperken. Dit doen we bijvoorbeeld door meer hulpvragen zelf op te pakken. Hiervoor is een nauwere samenwerking tussen het Sociaal Team en het Ondersteuningsteam nodig, zodat er geen harde knip zit in de hulp voor de jeugdigen en de hulp voor de ouders. In 2024 zijn de voorbereidingen gestart voor de integrale samenwerking tussen deze teams. In het kader van het vergroten van de zelfredzaamheid van onze inwoners, hebben we besloten om meer uren Welzijn op Recept in te zetten. Ook investeren we in Gewoon D'ran, zijn we gestart met Herstelgerichte Ondersteuning (Powerful Aging) en zetten we de GALA-budgetten in voor onder andere Een tegen Eenzaamheid en Valpreventie. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) 22

Dit proces loopt de komende jaren door. Indicatoren Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:  Het aantal geïndiceerde uren hulp bij huishouden daalt. Er is sprake van een daling, het aantal uren bedroeg in 2023 123.241 en in 2024 116.665.  Stabilisatie en waar mogelijk daling van het aantal cliënten dat ondersteuning ontvangt in het kader van de Wmo. Er is sprake van een lichte daling: Het aantal unieke cliënten Ondersteuning per eind 2024 bedroeg: 450, begin 2024 waren dat er 477. Wat is het resultaat? Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te worden: In 2024 is besloten te stoppen met de huidige wijze van inkoop. Reden hiervoor is dat de beoogde financiële en inhoudelijke resultaten van de inkoop niet zijn behaald. Er is een nieuwe aanbestedingsprocedure gestart. De nieuwe wijze van inkoop gaat vanaf 2026 van start. In 2024 is er gewerkt aan een nieuwe visie voor het sociaal domein. Deze is gebaseerd op de verbeterpunten uit de evaluatie van het oude beleid en maatschappelijke ontwikkelingen. De kaders voor de visie zijn in oktober 2024 door de raad vastgesteld. Deze kaders zijn in de visie uitgewerkt. De visie is januari 2025 vastgesteld door de raad. In 2024 is het besluit genomen om te starten met Herstelgerichte ondersteuning.

Inwoners die hulp bij huishouden aanvragen krijgen, als dat passend is, eerst een traject dat gericht is op het weer zoveel mogelijk zelfstandig functioneren. De kosten moeten beheersbaar blijven. . Het aantal personen dat Hulp bij huishouden ontvangt, daalt nu licht na een sterke stijging door invoering van het abonnementstarief.

1.3 Jeugd Ambitie Gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Relevante documenten:  Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’.  Integrale Verordening sociaal domein.  Samen aan het Stuur (integrale samenwerking sociaal domein).  Agenda sociaal domein. Doelstellingen Door de zorg zoveel als mogelijk te normaliseren, beperken we de instroom in geïndiceerde voorzieningen Activiteiten Instroom van jeugdige cliënten naar tweedelijnszorg neemt af We treffen een aantal maatregelen om de instroom in de jeugdzorg te beperken. Kwaliteit (indicator) 23

Kwaliteit (toelichting) Om de instroom van jeugdigen in de jeugdhulp te beperken, is in de landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 onder andere afgesproken dat er meer voorliggende voorzieningen moeten zijn waar jeugdigen en hun ouders met hun hulpvraag terecht kunnen, zonder dat ze een indicatie voor jeugdhulp nodig hebben. De inclusieve buitenschoolse opvang (bso) is zo'n voorliggende voorziening, waar ook kinderen met een zorgvraag terecht kunnen. De inclusieve bso is in 2024 omgezet naar een structurele voorziening.

Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het beperken van de instroom in de jeugdhulp vraagt meerdere jaren. Opvangvoorziening voor kinderen met een zorgvraag De opvang voor kinderen met een zorgvraag is gestart met het zoeken naar een oplossing voor de groep kinderen tussen de acht en twaalf jaar met een zorgvraag. Er is een pilot geweest voor buitenschoolse opvang (bso) voor alle kinderen met en zonder zorgvraag. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De inclusieve buitenschoolse opvang (bso) is een voorliggende voorziening waar ook kinderen met een zorgvraag terecht kunnen voor opvang. Dit biedt ouders de mogelijkheid om buitenshuis te werken en zorgt voor meer stabiliteit en rust in het gezin. De inclusieve bso is in de Hervormingsagenda Jeugd opgenomen als goed voorbeeld van een voorliggende voorziening waarmee kosten op tweedelijns zorg bespaard kunnen worden. Naar aanleiding van de positieve uitkomsten uit de evaluatie van de inclusieve bso in 2023, is de inclusieve bso structureel opgenomen in de begroting van 2025-2028. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De inclusieve buitenschoolse opvang is vanaf 2025 structureel. Hervormingsagenda Jeugd Het doel van de Hervormingsagenda Jeugd is om de kwaliteit en effectiviteit van de jeugdzorg te verbeteren en de kosten te beheersen. Hiervoor zetten we in op preventie en stevige lokale teams.

Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken dat de Jeugdwet wordt ingeperkt. De minder zware problematiek moet worden opgelost in het voorliggende veld en 24

door middel van preventie. Die opdracht ligt bij de gemeenten. We gaan daarvoor de sociale basis (voorliggende voorzieningen en het sociale netwerk) versterken, evenals de gemeentelijke toegang tot ondersteuning. Deze werkzaamheden duren meerdere jaren, we starten in 2025. Daarnaast onderzoeken we welke hulp we zelf kunnen bieden en welke organisatie daar bijpast. De doelen uit de Hervormingsagenda Jeugd zijn ook van invloed op de keuzes die we maken bij de op te stellen visie sociaal domein. Deze visie is in 2024 opgesteld en wordt begin 2025 vastgesteld. De acties uit de hervormingsagenda worden in de uitvoeringsagenda visie sociaal domein meegenomen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd vraagt meerdere jaren. Doelstellingen Om zorgkosten te beheersen en het zorgaanbod beter af te stemmen, sturen we met de inkoop op zorgvernieuwing met behoud van kwaliteit en op partnerschap met onze zorgaanbieders. Activiteiten Monitoren resultaten nieuwe inkoop jeugd We evalueren en monitoren de inkoop van Wmo- en jeugdhulp. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Regionaal zijn er met de zorgaanbieders afspraken gemaakt over de wijze van monitoring van de resultaten van onze transformatiedoelen, en de manier waarop wij hiervan een lerende cyclus kunnen maken.

Op deze manier doen we meer recht aan onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Wmo- en jeugdhulp. Voor de monitoring worden twee pilots gestart: monitoring middels een driehoeksgesprek tussen zorgaanbieder, cliënt en consulent, en een leercyclus. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In 2024 hebben de voorbereidingen voor de pilots plaatsgevonden. Doelstellingen Zorgen dat ouders goed voor hun kinderen kunnen zorgen Activiteiten Inzet Preventie Platform Jeugd Om ouders te ondersteunen, biedt het Preventie Platform Jeugd (PPJ) hulp op het gebied van (opvoedings)ondersteuning en preventie. Het PPJ ontwikkelt preventieprogramma's voor verschillende (opvoedings)thema's, zoals kind en armoede, kind en scheiding, omgaan met alcohol en drugs, weerbaarheid en 25

veerkracht. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In april 2023 is een onderzoek gestart naar het functioneren van het Preventie Platform Jeugd (PPJ). Dit omdat het PPJ enkele jaren geleden als pilot is gestart en er de wens was om vast te stellen in hoeverre het PPJ op de huidige manier moet doorgaan of dat aanpassingen gewenst zijn. Uit het onderzoek bleek dat de doelen voor het effectief inzetten van jeugdpreventie voor een groot deel werden bereikt. Op het onderdeel 'bereik' (deelname) waren er aandachtspunten: de zichtbaarheid en laagdrempeligheid vereisten verbetering. Ook in de uitvoering en samenwerking met professionals lagen verbeterpunten, met name in de samenwerking met het onderwijs. In 2024 is er naar aanleiding van de aandachtspunten op hoofdlijnen een nieuwe structuur vastgesteld. Vervolgens is in kaart gebracht welke preventieve activiteiten en werkoverleggen een effectieve bijdrage leveren, en welke kunnen vervallen of anders/elders kunnen worden belegd. De coördinator PPJ krijgt onder andere de taak om de kwaliteit en effectiviteit te monitoren en te optimaliseren. Ten slotte is er een samenwerkingsovereenkomst opgesteld tussen de betrokken gemeenten. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 moet de nieuwe structuur staan. Indicatoren Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:  Beheersbaar krijgen van de instroom in geïndiceerde zorg.

Het aantal cliënten in de geïndiceerde jeugdhulp is licht gestegen van 507 in januari 2024 naar 518 in december 2024.  De gezondheid van jongeren (psychisch en fysiek) wordt beter (GGD Jeugdmonitor).Het aantal jongeren dat met psychische problemen kampt is heel licht gedaald ten opzichte van 2023. Jongeren ervaren hun fysieke gezondheid in het algemeen als zeer goed. Wat is het resultaat? Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te worden: In 2024 is besloten te stoppen met de huidige wijze van inkoop. Reden hiervoor is dat de beoogde financiële en inhoudelijke resultaten van de inkoop niet zijn behaald. Er is een nieuwe aanbestedingsprocedure gestart. De nieuwe wijze van inkoop gaat vanaf 2026 van start. In 2024 is er gewerkt aan een nieuwe visie voor het sociaal domein. Deze is gebaseerd op de verbeterpunten uit de evaluatie van het oude beleid en maatschappelijke ontwikkelingen. De kaders voor de visie zijn in oktober 2024 door de raad vastgesteld. Deze kaders zijn in de visie uitgewerkt. De visie is januari 2025 vastgesteld door de raad. 26

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=920315cc-a544-4f7c-a01c-04dfe44f2a3f