Jaarstukken 2020 inclusief controleverklaring Stadsbank ON
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
STADSBANK OOST NEDERLAND - JAARSTUKKEN 2020
Stadsbank
Oost Nederland
Inhoudsopgave Inhoudsopgave
2
Voorwoord
4
1. Jaarverslag
5
1.1. Verslag over 2020
5
1.2. Bedrijfsvoering
10
1.2.1. Autonome ontwikkelingen
10
1.2.2. Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid
10
12
1.3. Programmaverantwoording 1.3.1. Programma: Algemeen Bestuur
.
12
1.3.2. Programma: Financieel-maatschappelijk dienstverlening en voorzieningenlS
1.4. Verplichte paragrafen................................................................................... 25 25 1.4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
31
1.4.2. Onderhoud kapitaalgoederen
31
1.4.3. Financiering
33
1.4.4. Verbonden partijen
33
1.4.5. Bedrijfsvoering 2. Jaarrekening
.
36
2.1. Balans per 31 december
36
2.2. Overzicht van baten en lasten
37
2.3. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
37
2.3.1. Activa
38
2.3.2. Passiva
39
2.4. Toelichting op de balans
41
§ g ■-t-
rö
I I
2.4.2 Passiva
45
& §
2.4.3. Niet uit de balans blijkende verplichtingen
48
2.4.4. Gebeurtenissen na balansdatum
50
I i
2.5. Toelichting op de baten en lasten
50
2.5.1. Algemeen Bestuur
50
2.5.2. Financieel-maatschapelijke dienstverlening en voorzieningen
53
2.5.3. Incidentele baten en lasten
54
2
Stadsbank
Oost Nederland
2.5.4. Toelichting resultaat voor en na bestemming
2.6. Sisa
3. Overige gegevens
54
55
3.1. Controleverklaring
55
3.2. Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening en resultaatbestemming
56
4. Bijlagen
57
Categoriale indeling rekening
57
Programmarekening
58
Mutaties Algemene Reserve
58
Berekening van de afrekening met de deelnemende gemeenten
59
Afrekening Bestaanskosten 2020
60
Statistische gegevens
61
§ g ■-t-
I & § I i I
3
Stadsbank
Oost Nederland
Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken 2020 van de Gemeenschappelijke Regeling Stadsbank Oost Nederland (SON). De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag 2020, de jaarrekening 2020 en
een aantal bijlagen. Inhoudelijk bevatten deze jaarstukken uitvoeringsgegevens over de schulddienstverlening. Het gemeentelijke beleid met betrekking tot de
schulddienstverlening is - in lijn met de WGS (Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening) -
een (individuele) verantwoordelijkheid/bevoegdheid van de 22 in de SON deelnemende gemeenten. Het corona-virus heeft een forse impact gehad op de schulddienstverlening uitgevoerd
door de SON. Ondanks de vele beperkingen die de maatregelen in het kader van de bestrijding van het corona-virus met zich meebrachten, is de SON erin geslaagd het aanbod van dienstverlening over de volle breedte te blijven aanbieden. Ook wordt hetjaar
2020 afgesloten met een positief financieel resultaat.
In 2020 heeft de SON doorgewerkt aan de verkenningen verdere introductie van nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de schuldhulpverlening. Daarbij gaat het om zaken als
collectief schuldregelen, inzet van saneringskredieten, het schuldenknooppunt, de Buddy-
app en de introductie van automatische incasso binnen het bancaire systeem van de SON. Ook is in 2020 met goed gevolgde audit van de branchevereniging NWKdoorstaan. Tot slot is het jaar 2020 sterk gericht geweest op de ontwikkeling van een strategisch
profiel voor het onderdeel beschermingsbewind. In het najaar van 2020 is dit profiel - met
breed draagvlak - door de in de SON deelnemende gemeenten vastgesteld. In de r helft van 2021 wordt dit profiel nader uitgewerkt.
Enschede, 31 maart 2021
§ g ■-t-
ns
Dhr. A. Kampman
Voorzitter Dagelijks Bestuur
I & § I i I
4
Stadsbank
Oost Nederland
1. Jaarverslag 1.1. Verslag over 2020 De corona-crisis heeft in 2020 een forse impact gehad op de SON. Ondanks de vele beperkingen die de maatregelen in het kadervan de bestrijding van het corona-virus met
zich meebrachten, heeft de SON het aanbod op het terrein van de schuldhulpverlening
volledig overeind gehouden. Dit door meer digitaal en op afstand te werken (o.a. via
beeldbellen), de reguliere openingstijden onverkort te handhaven en het volledige productenaanbod te blijven aanbieden.
De corona-context heeft in het jaar 2020 niet geleid tot een stijging van de vraag naar
schuldhulpverlening. Verklarende factoren hiervoor zijn onder andere gelegen in de verschillende financiële steun pakketten voor bedrijven en het feit dat veel organisaties
terughoudend zijn omgegaan met zaken als de incasso van vorderingen, woningontruimingen, gedwongen woningverkopen en beslagleggingen. Ook is algemeen bekend dat het een behoorlijke tijd duurt voordat mensen zich melden voor
(professionele) hulp bij schulden. Het is lastig gebleken om in 2020 een goede prognose voor toestroom op te stellen. In de le golf van de corona-crisis in het jaar 2020 werd landelijk verwacht dat in het najaar de
eerste stijging van de hulpvraag zichtbaar zou worden. De SON was hierop ook voorbereid
en had door middel van een corona-impact-analyse een maatregelenpakket beschikbaar om de eerste toestroom op te vangen. Dit heeft er ook toe geleid dat de beschikbare
formatieve capaciteit iets boven de (begrote) norm is aangehouden. De verwachte stijging van de hulpvraag is dit jaar uitgebleven. Voor de SON heeft het jaar 2020 zelfs betekend dat - o.a. conform de situatie bij de collega kredietbanken - er over
het hele jaar bezien een lichte afname van deschulddienstverlening heeft plaatsgevonden. Dit is mede te verklaren doordat de SON, de gemeenten en de verschillende netwerkpartijen beperkt “fysiek” hebben gedraaid en dienstverlening dus niet altijd “face-
§ g
to-face” heeft plaatsgevonden. Er is gewerkt conform de richtlijnen van het RIVM. Dit heeft
■-t-
dus onder meer geleid tot een dempend effect op het aantal aanvragen om hulp.
rö
I I
De financiële gevolgen van de corona-crisis zijn uiteraard opgenomen in deze jaarstukken.
Vervolgens is in dit kader ook relevant te constateren dat de continuïteit van de SON niet wordt bedreigd door deze crisis.
& § I i
5
Stadsbank
Oost Nederland
Nieuwe ontwikkelingen
In 2020 hebben we ingezet op het volgen en vertalen van nieuwe ontwikkelingen in de schuldhulpverlening naar de dagelijkse uitvoeringspraktijk van de SON. Hierbij noemen we:
1. Saneringskredieten De SON heeft succesvol ingezet op meer inzet van saneringskredieten om schulden van mensen op te lossen. Dit in plaats van het reguliere schuldhulpverleningstraject. Voor mensen met schulden betekent dit vooral meer rust en minder zorgen en voor
schuldeisers betekent dit dat ze sneller weten waar ze financieel aan toe zijn. De verwachting is dat de komende jaren steeds meer gebruik wordt gemaakt van de inzet van
saneringskredieten, zeker ook in combinatie met een andere nieuwe ontwikkeling betreffende het zogenoemde “collectief schuldregelen”.
2. Collectiefschuldregelen Samen met partners als het Schuldenlab NL en diverse SON-gemeenten is verkend hoe
collectief schuldregelen het beste ook binnen het werkgebied van de SON kan worden
geïntroduceerd. Collectief schuldregelen versnelt en vergemakkelijkt het tot stand brengen van minnelijke schuldregelingen. Schuldeisers geven daarbij vooraf akkoord op betaalvoorstellen en handelen dossiers collectief af. Dat zorgt voor snellere doorlooptijden
en minder rompslomp bij schuldhulpverlenende organisaties en schuldeisers. Zo zijn in 2020 vanuit de SON de eerste initiatieven gestart om afspraken te maken met regionale
partners. In 2020 zijn al afspraken gemaakt met GBTwente (Gemeentelijk belastingkantoor). We verwachten in 2021 het collectief schuldregelen breed neer te
kunnen zetten. 3. Schuldenknooppunt De SON heeft in 2020 een actieve bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van het landelijk
schuldenknooppunt. Dit is een centrale digitale voorziening voor gestandaardiseerd berichtenverkeer tussen schuldhulpverleners en schuldeisers. Daardoor zijn o.a. minder
handmatige handelingen nodig, waardoor schuldregelen sneller, efficiënter plaatsvindt en
er minder ruimte is voorfouten. De basis van het schuldenknooppunt staat. Landelijk is het zaak om dit in 2021 doorte ontwikkelen en zoveel mogelijk schuldeisers en schuldhulpverleners aan te laten sluiten. De SON wil in 2021 - uiteraard binnen passende
§ g ■-t-
rö
I & § I i I
condities - meedoen en verder ontwikkelen in dit initiatief.
6
Stadsbank
Oost Nederland
4. Diversen De SON heeft in 2020 meegedaan in verschillende gemeentelijke projecten en initiatieven.
Zo heeft de SON o.a. een actieve rol in het Jongerenperspectieffonds van de gemeente Almelo en is met de gemeente Enschede gesproken over projecten als “inhouding & doorbetaling” en “nazorg”. Ook is een bijdrage geleverd aan de verdere dóórontwikkeling van de zogenoemde “buddy-app”. Dit is een app die is ontwikkeld voor het ondersteunen van kwetsbare inwoners bij hun geldzaken, zodat wordt voorkomen dat zij in de schulden
komen. Buddy heeft via een banklicentie toegang tot de betaalrekeningen van een gebruiker. De app is hiermee goed geschikt vooreen lichte variant van ondersteuning of in de nazorg. In het kader van SON-budgetbeheerzijn in 2020 alle voorbereidingen getroffen om voor
alle klanten betaling d.m.v. automatische incasso mogelijk te maken. Daarvoor is het noodzakelijk een onderdeel van het huidige bancaire systeem Allegro in te wisselen voor
een nieuw systeem Smart FMS. Met betrokkenheid van de Rabobank is in 2021 gestart met een pilot om te bezien onder welke condities dit breed en (op termijn) vooralle budgetbeheerklanten kan worden geïntroduceerd.
Daarnaast heeft de SON in 2020 een nieuwe digitale applicatie “Idiligo” geïntroduceerd die het voor klanten van de SON mogelijk maakt om op afstand en digitaal stukken te
ondertekenen. Dit komt de snelheid van dienstverlening ten goede. Beschermingsbe wind
In het jaar 2020 is voldaan aan alle eisen en wettelijke bepalingen m.b.t. beschermingsbewind. Gedurende het jaar 2020 heeft binnen het bestuur van de SON ook
een discussie plaatsgevonden over de strategische positionering van de afdeling beschermingsbewind. Op basis van een scenario-discussie in het najaar van 2020 heeft het
Algemeen Bestuur van de SON gekozen voor de optie van een zogenoemde “genormeerde
§ g ■-t-
omvang”. Dat betekent concreet dat voor de toekomst beschermingsbewind door de SON rö
wordt uitgevoerd tegen de achtergrond van de huidige omvang, met extra accent op hulp voor mensen met schulden. Dit ook conform de gemeentelijke verantwoordelijkheden in het kader van de WGS (Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening). Het Dagelijks Bestuur
heeft eind 2020 ambtelijk opdracht gegeven deze optie verder te vertalen naar een concreet uitvoeringsplan c.q. bedrijfsplan. Daarbij wordt ook het bijbehorend wettelijk en
I & § I i I
financieel kader verder uitgewerkt.
7
Stadsbank
Oost Nederland
Toelichting financieel resultaat
Van Najaarsnota naar Jaarrekening 2020
De Jaarrekening 2020 komt € 223.300 hoger uit dan de Najaarsnota 2020. Voorgesteld
wordt om dit jaarresultaat toe te voegen aan de Algemene Reserve, die daardoor uitkomt
op € 1.183.300. Dit correspondeert met een weerstandsratio van 1.35 (niveau voldoende). Het grootste aandeel in het jaarresultaat komt voor rekening van de aanvullende btw-
aftrek ad € 208.200 over de periode 2015-2020. De ontwikkeling van de aanvullende btwaftrek en het weerstandsvermogen en risicobeheersing worden hieronder nader
toegelicht. Zonderde aanvullende btw-aftrek zou het jaarresultaat € 15.100 hoger zijn dan in de Najaarsnota 2020. In de periode na de laatste begrotingsbijstelling is de dienstverlening
verder afgenomen. De deelnemende gemeenten ontvangen circa € 75.000 terug door verminderde standaard dienstverlening. De personeelskosten konden nagenoeg in dezelfde mate worden afgeschaald, waardoor het resultaat van de kosten en baten van de
dienstverlening nagenoeg conform de begroting is uitgekomen.
Daarnaast hebben de deelnemende gemeenten een voordeel van € 191.000 op de realisatie van de bestaanskosten door nog niet ingevulde vacatureruimte, minder dotaties
aan de voorzieningen en een voordeel op huisvestings- en bureaukosten. Aanvullende btw-aftrek periode 2014 - 2020
De dooreen gespecialiseerd fiscaal adviesbureau uitgevoerde btw-scan bij de Stadsbank
heeft uitgewezen, dat het - door de gestegen dienstverlening van beschermingsbewind in deze periode - lonend is om btw-aftrek toe te passen op de zogenaamde ‘gemengde’ inkoopkosten voor beschermingsbewind vanaf 2014. De aangifte voor de aanvullende btw-
aftrek voor het jaar 2014 ad € 109.600 is meegenomen in het jaarresultaat 2019 en is door
de Belastingdienst gehonoreerd en ontvangen. Voor de jaren 2015 t/m 2018 zijn volgens
dezelfde systematiek berekeningen gemaakt, uitkomend op een bedrag van € 483.200, dat ook is meegenomen in het jaarresultaat 2019. Het positieve jaarresultaat 2019 is
§ g ■-t-
toegevoegd aan de Algemene Reserve, in afwachting van de definitieve beschikkingen van rö
de Belastingdienst.
I & § I i I
Inmiddels is in 2020 de definitieve aangifte voorde aanvullende btw-aftrek voorde periode 2015 - 2018 gedaan met een additionele aftrek van € 31.200. Daarnaast is ook de
berekening afgerond voorde aanvullende btw-aftrek voor de jaren 2019 en 2020,
uitkomend op een bedrag van € 177.000. Ook hiervan is inmiddels aangifte gedaan bij de Belastingdienst. Beide bedragen van in totaal € 208.200 zijn als incidenteel onder overige
baten meegenomen in het jaarresultaat 2020. Vanaf 2019 wordt - op basis van de uitgevoerde btw-scan - bij de Belastingdienst formeel
bezwaar aangetekend tegen de btw-heffing op beschermingsbewind om de rechten van de 8
Stadsbank
Oost Nederland
Stadsbank in dit kader zeker te stellen. Dit gebeurt ook onder begeleiding van het eerdergenoemde gespecialiseerde fiscaal adviesbureau. Uit
voorzichtigheidsoverwegingen wordt het huidige regime voortgezet, waarbij btw-heffing
op beschermingsbewind wordt gecontinueerd. De uitkomsten van het bezwaar en de
financiële consequenties hiervan zijn nog onzeker. De Stadsbank zal evenwel geen risico lopen op een mogelijke naheffing, mocht de Belastingdienst uiteindelijk besluiten tot een vrijstelling. Het bedrag van de vrijstelling is immers hoger dan de aanvullende btw-aftrek. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Zoals hierboven is aangegeven wordt de additionele btw-aftrek van € 208.200 als overige
baten in het jaarresultaat 2020 meegenomen. Door de aanvullende btw-aftrek bij de Stadsbank te laten blijft de Algemene Reserve van voldoende niveau (weerstandsratio komt op 1.35). Op dit niveau kunnen extra incidentele kosten voor een kwaliteitsimpuls bij beschermingsbewind en de kosten als gevolg van de corona-crisis door het weerstandsvermogen worden opgevangen. Hieronder wordt dit nader toegelicht.
In het kadervan een kwaliteitsimpuls bij beschermingsbewind heeft het Algemeen Bestuur
op 18 november 2020 besloten om € 95.000 uit de Algemene Reserve beschikbaar te
houden. Met deze onttrekking uit de Algemene Reserve komt de weerstandsratio uit op 1.24. De corona-crisis heeft in 2020 geleid tot een terugval in de dienstverlening en minder inkomsten van de deelnemende gemeenten. Waarschijnlijk zal zich dit ook in (een groot
deel van 2021) voordoen. Het is echter nog onzeker wanneer de dienstverlening weer gaat aantrekken. Het risico van corona blijft daarbij bij de Stadsbank liggen, omdat niet
onmiddellijk gereageerd kan worden met een evenredige verlaging van de kosten. In 2021 wordt met de deelnemende gemeenten overlegd of het wenselijk is eventuele
extra corona-kosten van de SON te compenseren. Dat wijkt dan wel af van de gemaakte afspraken in het huidige bekostigingsmodel (vanaf 2016). De financiële situatie van de SON
vanuit deze jaarrekening maakt dat een compensatie van de SON voorde financiële
§ g ■-t-
gevolgen van de corona-crisis niet noodzakelijk is. Dat kan wel optreden in een mogelijke rö
toekomstige situatie, waarin de financiële positie van de SON verslechtert en bijvoorbeeld de weerstandsratio onder de ondergrens van 1.0 uitkomt. Dan is het te overwegen om een teruggave van de gemeentelijke bijdragen - als gevolg van de terugloop in de
dienstverlening door corona - achterwege te laten.
I & § I i I
9
Stadsbank
Oost Nederland
1.2. Bedrijfsvoering 1.2.1. Autonome ontwikkelingen Het aantal indicatiestellingen is met 18,3% gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar.
Ook het aantal geopende budgetbeheerrekeningen is afgenomen ten opzichte van 2019,
met 38,2%. Met de komst van de pandemie zien we een afname van aanvragen. Dit is een landelijke tendens. Verwijzingen uit het netwerk zijn aanzienlijk lager, ook de wijkcoach en
maatschappelijk werker komen minder achter de voordeur van de burger in
schuldennood. Het aantal bemiddelingen schuldregeling is in vergelijking met 2019 gedaald met5,5%. Deze dalende lijn in aanvragen schuldregelen is mindersterk dan die
van de indicatiestellingen. Dit is te verklaren doorverwijzingen van externe partijen. Een
redelijk aandeel ligt bij externe bewindvoerders, die vanuit een bestaande caseload schuldaanvragen indienen. Het aantal cliënten beschermingsbewind is in 2020 afgenomen met 7,5% (actief per 31-122020:1.127; actief per 31-12-2019:1.219). In nagenoeg het hele jaar2020 zijn vanwege de
klantenstop geen nieuwe mensen in beschermingsbewind aangenomen. Het aantal verstrekte kredieten is in 2020 met 14,2% afgenomen.
1.2.2. Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid Jaarlijks wordt over de realisatie van de rechtmatigheid aan het Dagelijks en Algemeen Bestuur gerapporteerd in het Verslag Financiële Rechtmatigheid en Risicomanagement.
Om de doelmatigheid en de rechtmatigheid te borgen zijn door de organisatie de volgende maatregelen getroffen:
1. Doelmatig aanwenden financiële middelen - Afsluiten van kortlopende inkoopcontracten
en verdergaande digitaliseringen automatisering van processen. Bij het afsluiten van flexibele arbeidscontracten rekening houden met de autonome ontwikkelingen van de dienstenafname.
§ g ■-t-
2. Inzicht in de doelmatigheid - Koppeling van het dienstenaanbod aan formatie en rö
exploitatie. Door middel van een dashboard op medewerkersniveau inzicht geven in de ontwikkelingen van de sturingsindicatoren van de primaire processen. Tweemaandelijks
op managementniveau rapporteren over de formatieve en financiële situatie en ontwikkeling van de Stadsbank.
I & § I i I
3. Doelmatige verkrijging van middelen - De overtollige middelen worden overeenkomstig
hetTreasurystatuut in een deposito gehouden bij ABN-AMRO met een rente typische looptijd van 3 maanden.
4. Inzicht in de rechtmatigheid - De interne controle is uitgewerkt, conform het door het
Algemeen Bestuur vastgestelde Controleprotocol van de bank. Op basis hiervan verricht 10
Stadsbank
Oost Nederland
de accountant een interim-controle in het najaar en rapporteert hierover in de Managementletter aan het management en het Dagelijks Bestuur. Daarnaast maakt de
accountant een Verslag van Bevindingen, naar aanleiding van de controle van de jaarrekening. Rechtmatigheid- en kwaliteitscontrole
Gedurende het jaar worden steekproefsgewijs controles verricht door het team Interne
Controle van de afdeling Bedrijfsvoering & Advies.
Alle bedrijfsprocessen worden zo efficiënt mogelijk en volgens de voorschriften
uitgevoerd. De medewerkers van de bank maken hierbij gebruik van diverse instructies en handleidingen. De kwaliteitscontrole vindt op verschillende inputgegevens en sturingsindicatoren plaats. Afwijkingen van de norm worden geregistreerd en hierover wordt gerapporteerd naar de betrokkenen. Naar aanleiding hiervan kunnen herstelacties
plaatsvinden. Indien van toepassing worden de (werk)processen hierop aangepast. Er zijn in 2020 in totaal 962 rechtmatigheidscontroles uitgevoerd, 11 meer dan in 2019. Er zijn 22 fouten minder geconstateerd. Het foutenpercentage is gezakt van 9,0% naar 6,7%.
Er zijn geen onrechtmatigheden aangetroffen die niet te herstellen zijn door de organisatie. In 64 gevallen zijn onrechtmatigheden geconstateerd, die inmiddels zijn
hersteld. De meeste fouten die werden geconstateerd betroffen documenten die niet goed waren opgeslagen of het ontbreken van een handtekening op het document. Dit had
voornamelijk een relatie met het op afstand werken als gevolg van de Corona-crisis vanaf maart 2020.
§ g ■-t-
ns
I I
& §
I i
11
Stadsbank
Oost Nederland
1.3. Programmaverantwoording
1.3.1. Programma: Algemeen Bestuur Resultaten
Het programma Algemeen Bestuur omvat de bestuursproducten: bestuursorganen en
bestuursondersteuning. Ook behoren tot het programma Algemeen Bestuur de niet product-/ dienstverlening-specifieke activiteiten en voorzieningen gericht op een effectief en efficiënt beheervan de bedrijfsvoering. Bestuursorganen
Het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur geven sturing aan-en reageren op de
bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Deze sturing is steeds gericht op een effectieve en efficiënte bedrijfsvoering bij de bank. Bestuursondersteuning
Het management legt door middel van de Voorjaarsnota 2020 en de Najaarsnota 2020
periodiek verantwoording af aan het bestuur over het gevoerde beleid en de verzorgde dienstverlening.
Gerealiseerde activiteiten
Communicatie 1. Bestuur Het Algemeen Bestuur heeft in 2020 drie keer vergaderd. Het Dagelijks Bestuur heeft in 2020 acht keer vergaderd.
2.
Platform
§ g
Het Platform heeft in 2020 6 keer vergaderd. Het Platform wordt terzijde gestaan
■-t-
door de directie en wordt ambtelijk ondersteund.
rö
3.
Informatievoorziening
De in de SON deelnemende gemeenten worden via hun vertegenwoordiger in het
Algemeen Bestuur tussentijds geïnformeerd door middel van de Voorjaarsnota 2020 en de Najaarsnota 2020, inclusief de wijziging van de begroting.
I I
& §
I i
Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering vindt plaats onder verantwoordelijkheid van de directeur, die wordt
bijgestaan door een Managementteam. De focus ligt op het ‘werken in het zicht van de
12
Stadsbank
Oost Nederland
deelnemende gemeenten’ en de deelname aan de lokale netwerkstructuren binnen een gemeente, die bijdragen aan de nieuwe antwoorden die gemeenten formuleren voor de opgaven in het sociale domein en de schuldhulpverlening. De werkprocessen zijn gericht op klantvriendelijkheid, snelle doorlooptijden, één
aanspreekpunt voor de klant en kwalitatief hoogwaardige dienstverlening op basis van
maatwerk, zoveel mogelijk op locatie dichtbij de klant.
Personeelsbeleid Activiteiten 2020
Naast reguliere P&O-werkzaamheden is erin 2020 gewerkt aan onderdelen uit het P&Obeleid, dat gericht is op vakmanschap, vertrouwen, verantwoordelijkheid en vrijheid. Dit is vertaald naar vijf speerpunten: duurzame inzetbaarheid, verzuimreductie, vakmanschap,
medewerker aan zet en P&O als strategisch partner. In 2020 lag de focus met name op de volgende onderdelen:
-
Implementatie nieuwe personeels- en salarisverwerker.
-
Werving & selectie van nieuwe collega’s.
-
AanbestedingArbodienst Voortdurend aandacht voor verzuimreductie Begeleiding en ondersteuning bij diverse personele aangelegenheden van de
afdeling beschermingsbewind.
Formatie
Op 31 december 2020 bedraagt de formatie in totaal 160 medewerkers (145,4 fte) met een flexibele schil van ruim 14%. Dit percentage ligt boven de minimale norm van 10%.
Het aantal fte’s vertaalt zich in 146 medewerkers met een dienstverband (47 mannen en 99
vrouwen) en 14 medewerkers met een flexibel contract (6 mannen en 8 vrouwen). Van de flexibele krachten zijn er 8 medewerkers op uitzend/payrollbasis en 6 medewerkers met
een detacheringsovereenkomst.
§ g ■-t-
ns
I Leeftijdsopbouw In 2020 is de leeftijdscategorie 30-35 het grootst. Er is hierbij gekeken naar medewerkers
met een tijdelijk- en vast dienstverband. Tevens is gekeken naar payroll/uitzend en detachering. De gemiddelde leeftijd van alle medewerkers bij de Stadsbank is 40.
I
& §
I i
13
Stadsbank
Oost Nederland
Leeftijdsopbouw 65-70
60-65
55-60
50-55
45-50 40-45 35-40
30-35 25-30
20-25
o
1D
5
■ D enstverband vast
15
2D
25
■ Dienstverband tijdeiijk
30
35
4D
■ F lat ontreet
Ziekteverzuim medewerkers met een vaste aanstelling
Het gemiddelde verzuimcijfer van 2020 is 6,33%. Dit is hoger dan het gemiddelde ziekteverzuim in 2019,4,8%. Er is bij een aantal medewerkers sprake van een langdurige
verzuimsituatie die niet arbeid gerelateerd is. Dit heeft in grote mate bijgedragen aan de
stijging van het ziekteverzuim in 2020. In 2020 was de gemiddelde meldingsfrequentie per medewerker 0,69% ten opzichte van 1,15% in 2019. Dit betekent dat het aantal
ziekmeldingen gedaald is. Ook bij andere organisaties is de meldingsfrequentie gedaald. Dit kan een gevolg zijn van het thuiswerken als gevolg van de genomen corona
maatregelen.
Kosten §
Programma 1 (bedragen in €)
g
2020_________
Algemeen Bestuur
Realisatie
Begroting na
wijziging
2019
<13
Realisatie
I & §
I
Lasten
3.836.300
4.028.000
3.509.600
Baten
3.836.300
4.028.000
3.726.900
Saldo
■-t.
217.300
I i
14
Stadsbank
Oost Nederland
1.3.2. Programma: Financieel-maatschappelijk dienstverlening en voorzieningen Het programma Financieel-maatschappelijke dienstverleningen voorzieningen heeft
betrekking op alle dienstverlening van de Stadsbank, ter ondersteuning van het beleid van de aangesloten gemeenten. De dienstverlening en voorzieningen van de bank kunnen als volgt worden onderscheiden: Informaties Advies STABILISATIE (inkomsten en uitgaven)
Budgetcoaching bij schulden oplossen Start (Stabilisatie)
Beheer (-Basis, -Totaal) Inkomsten en uitgaven
Uitgaven en inkomsten
Beëindiging
Afwikkelen beheerafspraken
► Budgetcoaching bij budgetbeheer Nazorg
Integrale indicatiestelling Regulier
Beschermingsbewind
Integrale indicatie stelling Crisis
Uitstroom Begeleiding naar reguliere bank
SCHULDEN OPLOSSEN
Bemiddelingstraject Schulden oplossen Betalings regelingen
Herfinanciering
Schuldbemiddeling
Sanerings krediet
Krediet-aanvraag
i
Faillissementswet
►
z §
Voorlopige voorziening
Dwangakkoord
Moratorium
Verklarng285
Budgetcoaching bij schulden oplossen
Begeleide verwijzing
*
Kredietbeoordeling
Het dienstenaanbod van de bank wordt vanuit de hoofd vestiging in Enschede, op
werkpleinen en op diverse gemeentelijke locaties verzorgd.
§ g ■-t-
rö
I & § I i I
Resultaten en gerealiseerde activiteiten
Preventie
De inzet is om instanties en middelbare scholieren beter inzicht te geven in financiën.
Schuldpreventie is een mix van maatregelen, activiteiten en voorzieningen, die erop
gericht zijn dat mensen financieel vaardig worden en zich zo gedragen dat zij hun financiën op orde houden. De bank heeft voorlichting gegeven op scholen en
vrijwilligersorganisaties over de risico’s en de gevolgen van verschulding.
15
Stadsbank
Oost Nederland
Indicatiestelling
Voorafgaand aan de feitelijke dienstverlening door de bank wordt een op de klant afgestemd adviesrapport vastgesteld. In deze rapportage wordt opgenomen welke instrumenten het beste kunnen worden ingezet voorde beantwoording van de door de klant gestelde hulpvraag. Het aantal aanvragen reguliere indicatiestellingen is gedaald van
2.120 in 2019 naar 1.732 in 2020. Het aantal aanvragen crisisinterventie is gedaald van 66 in
2019 naar 41 in 2020. Onder andere door de toepassing van de telefonische scan kan
doelmatig worden geïndiceerd en/of doorverwezen. De gemeenten Rijssen-Holten, Aalten, Oude IJsselstreek en Hengelo verrichten de intake zelf.
Kredietverlening
De kredietverlening is ten opzichte van commerciële banken aan de onderkant van de markt gepositioneerd. Als gemeentelijke kredietbank streven we niet naar een zo groot
mogelijke kredietportefeuille, maar richten ons uit maatschappelijk oogpunt op een specifieke doelgroep. Uitgangspunt voor de tarieven is om deze onder de tarieven van de commerciële banken te positioneren. Het aantal verstrekte leningen is in 2020 ten opzichte van 2019 met 14,2% gedaald. De
totaal verstrekte netto kredietsom kwam uit op € 1,8 miljoen. In 2019 was dit € 2,2 miljoen. Het saldo achterstand op leningen is in 2020 met € 68.425 gedaald ten opzichte van 2019
en bedroeg € 202.702. Het percentage van de achterstand ten opzichte van het uitstaande saldo op leningen is afgenomen van 6,4% naar 5,3% per december 2020. Het totaalbedrag dat als oninbaar afgeschreven moest worden is licht gedaald van
€ 63.374 in 2019 naar € 62.837 in 2020. Stabilisatie en herstel financiële huishouding
De meeste financiële problemen van klanten zijn het gevolg van een structurele onbalans
tussen inkomsten en uitgaven. Als rekeningen niet meer betaald kunnen worden, stapelen
de problemen zich snel op, van aanmaning tot deurwaarder. Met alle negatieve gevolgen van dien, zoals dreigende huisuitzetting, afsluiting van energie. Deze financiële onbalans
vraagt om overzicht en inzicht. Door de inzet van budgetbeheerzijn de betaling van de primaire lasten en overige
financiële verplichtingen van de klant gewaarborgd. In het geval van
§ g ■-t-
rö
I & § I i I
betalingsachterstanden kan in overleg met de klant een betalingsregeling worden getroffen. Daartoe wordt een budgetplan opgesteld, waarin balans wordt aangebracht
tussen de inkomsten en uitgaven, waardoor weer financieel evenwicht ontstaat.
16
Stadsbank
Oost Nederland
De klant wordt ondersteund bij de uitvoering van het budgetplan. Zo nodig wordt de klant
gewezen op flankerende voorzieningen. Door middel van het bieden van maatwerk wordt gezocht naar een duurzame oplossing voor de klant.
Fysieke klantgesprekken zijn ingeruild voordigitale gesprekken, een andere manier van informatie-uitwisselingen daardoor een extra drempel voorde klant. Contracten en documenten die voorheen fysiek aan tafel met de klant werden getekend worden nu
digitaal afgehandeld en waar nodig per post verzonden. Het digitaal werken is in een sneltreinvaart ingevoerd en medewerkers zijn opgeleid om onze klanten optimaal te bedienen. Desondanks is de ervaring dat het werken op afstand in veel gevallen een
grotere druk neerlegt bij de klant en een grotere mate van zelfredzaamheid vraagt, waar
sommige klanten niet over beschikken. Bovenstaande heeft invloed op het aantal budgetbeheerrekeningen. Er zijn in 2020 715
budgetbeheerrekeningen geopend. Het aantal beëindigde budgetbeheerrekeningen bedroeg 1.146 en is ten opzichte van 2019 met 1,8% gedaald.
Het aantal actieve BBR rekeningen per ultimo 2020 was 4.599. Eind 2019 waren erS.lll actieve BBR rekeningen. Er is sprake van een daling van 512. Het verschil tussen opstart en
beëindiging van BBR rekeningen in 2020 bedraagt 431 en verklaart grotendeels het
verschil.
Klanten die aantoonbaar (deskundigenrapport) niet in staat zijn hun financiële huishouding zelfstandig en verantwoord te voeren kunnen in aanmerking komen voor
beschermingsbewind, indien mogelijke voorliggende voorzieningen (bijvoorbeeld Budgetzorg) niet passend zijn. In voorkomende gevallen dient de Stadsbank hiertoe
namens de klant een verzoek in bij de rechtbank. In 2020 was sprake van een daling van 92 klanten in de aantallen beschermingsbewind (actief per ultimo 2020:1.127; actief per ultimo 2019:1.219). Minnelijk schuldregelen
§ g ■-t-
Door de bank wordt bemiddeld tussen de schuldenaar en diens schuldeisers om tot een ns
regeling van de schulden te komen. Daarbij onderzoekt de bank of door middel van
betalingsregelingen overeen periode van maximaal vijf jaar of een herfinanciering van de schulden de volledige schuldsituatie kan worden opgelost.
Indien dit niet mogelijk is, wordt gekeken of een saneringskrediet verantwoord is, dan wel
I & § I i I
dat een schuldbemiddeling tot een oplossing kan leiden.
In 2020 waren er 891 getekende schuldregelingsovereenkomsten. Dit is een daling van
5,5% ten opzichte van 2019.
17
Stadsbank
Oost Nederland
In de periode 2019 - 2020 heeft een pilot gelopen om een aantal schuldregelingen door
middel van een saneringskrediet af te wikkelen in verband met de vele voordelen. Bij een saneringskrediet is de schuldenaar in één keer van al zijn schuldeisers af en heeft hij nog maar één schuldeiser, de Stadsbank. Dat neemt direct heel veel stress weg. De klant heeft duidelijkheid qua bedrag en looptijd. Aan de andere kant is ook voor de schuldeiser
sanering aangenaam, omdat hij direct de boeken kan sluiten. De pilot is succesvol
verlopen. Naar aanleiding hiervan is besloten om saneringskredieten als instrument voor schuldregelen - daar waar het kan - veel vaker in te zetten.
Er is in 2020 sprake van 386 gerealiseerde bemiddelingen, 58 herfinancieringen en 249 verstrekte saneringskredieten.
Een saneringskredieten een schuldbemiddeling hebben een looptijd van driejaar. Bij
onwillige schuldeisers kan de cliënt een beroep doen op de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP). Stadsbank Oost Nederland ondersteunt de klant hierbij en
geeft in voorkomende situaties een verklaring af aan de rechtbank voor toelating tot de WSNP. In 2020 zijn er 226 Verklaringen art. 285 Fwvoortoelatingtotde WSNP opgesteld. In
2019 was dit aantal 291. De intensivering van het gebruik van saneringskredieten behoort tot de vele nieuwe ontwikkelingen die te onderkennen zijn op het gebied van de schuldhulpverlening. Verder
is ingezet op collectief schuldregelen, het schuldenknooppunt, nieuwe digitale ontwikkelingen als Buddy-app en automatische incasso. De SON heeft de audit van de
NWK met goed gevolg doorlopen. De Stadsbank onderzoekt op elke wijze deze ontwikkelingen binnen het dienstverleningsmodel van de Stadsbank verder vorm en
inhoud kunnen krijgen.
Nazorg Voor alle klanten die een traject Stabilisatie en/of Schulden Oplossen succesvol hebben
afgerond, biedt de Stadsbank nazorg aan. Het doel van nazorg is om de recidive te voorkomen. Binnen een jaarna de beëindiging van de aangeboden dienstverlening tracht
§ g ■-t-
de bank inzicht te krijgen in de financiële situatie van de klant na het succesvol uitstromen rö
naar het zelfstandig beheren van de financiën. Indien ersprake is van disbalans in de inkomsten en uitgaven, wijst de bank de klant op de mogelijkheden om de financiële
situatie in evenwicht te brengen. In 2020 is aan 301 klanten nazorg geboden.
I & § I i I
18
Stadsbank
Oost Nederland
Additionele dienstverlening Dienstverlening op locatie
In 2020 hebben de medewerkers van de Stadsbank voor wat betreft belangrijke
“klantcontacten” op locatie gewerkt in de deelnemende gemeenten. De hoofdlocatie is Enschede, van waaruit de Stadsbank wordt aangestuurd en waar de backoffice activiteiten
plaatsvinden. Hierworden ook afspraken gemaakt met klanten en maatschappelijke partners.
Additionele dienstverlening (maatwerk) Naast de standaard dienstverlening verzorgt Stadsbank Oost Nederland voor een aantal
gemeenten dienstverlening op locatie op maat, met name in de vorm van een inloopspreekuur en preventieve activiteiten. Voor 2020 zijn diverse maatwerkafspraken gemaakt met gemeenten voor de uitvoering van additionele dienstverlening.
In de gemeenten Aalten, Dinkelland, Lochem, Montferland, Oldenzaal, Oude IJsselstreek,
Tubbergen en Winterswijk zijn er afspraken omtrent (financiële) inloopspreekuren. In de gemeente Twenterand wordt op locatie schulddienstverlening op maat aangeboden.
Voorde gemeenten Enschede, Oldenzaal en Tubbergen zijn activiteiten verricht met
betrekking tot preventie en voorlichting op scholen en vrijwilligersorganisaties.
§ g ■-t-
rö
I & § I i I
19
Stadsbank
Oost Nederland
Resultaat
Product
Soort dienst
2020
Begroot
2019
Realisatie
Realisatie
Indicatiestelling_________________
Reguliere indicatiestelling
Stand.
1.733
1.732
2.120
Crisis-interventie
Stand.
44
41
66
Huisbezoek
Add.
2
2
1
Multidisciplinair overleg
Add.
11
7
32
Kredietbeoordeling
Stand.
1.633
1.583
1.840
Verstrekte Sociale leningen
Stand.
479
458
629
Verstrekte Herfinancieringen
Stand.
58
58
63
Verstrekte Saneringskredieten
Stand.
237
249
200
Opstart budgetbeheer
Stand.
845
715
1.158
Beëindiging budgetbeheer
Stand.
1.149
1.146
1.167
Actieve BBR per 31/12*
Stand.
4.899
4.599
5.111
waarvan BudgetZorg
Add.
192
180
153
waarvan zelfbetalers
Stand.
1.074
1.100
1.099
Meerderjarigenbewind lopend*
Stand.
1.193
1.127
1.219
Meerderjarigenbewind nieuw
Stand.
58
33
164
Bemiddeling schuldregeling
Stand.
881
891
943
Beh. Standaard bet. Regeling*
Stand.
12
14
11
386
442
1.107
1.086
Kredietverlening
Stabilisatie en Herstel Financiële Huishouding___________
Minnelijk schuldregelen__________
Gerealiseerde schuldbemiddeling*
§ g
Beh. Standaard schuldbemiddeling*
Stand.
Voorlopige voorziening art. 284
Stand.
Verklaring & Verzoekschrift art. 285
Stand.
247
226
291
Dwangakkoord art. 287 a
Stand.
20
27
21
I
Moratorium art. 287 b
Stand.
6
& §
234
I i
1.107
■-t-
ns
I
Nazorg Nazorg
'Begroot' - gemiddeld over 2020
* i
Stand.
274
301
'Realisatie' - actueel per 31-12
20
Stadsbank
Oost Nederland
Prestatie indicatoren
Samen met de deelnemende gemeenten is een aantal relevante prestatie-indicatoren
ontwikkeld. De prestatie-indicatoren worden vanaf 2017 gemeten. In de tabel hieronder is het resultaat hiervan opgenomen. In de Bijlagen onder Statistieken zijn de prestatie-
indicatoren per gemeente weergegeven. De prestatie-indicatoren zijn nu overeen periode van 4jaargemonitord. Het komende jaar vindt een evaluatie plaats met betrekking tot de
relevantie van de indicatoren en mogelijke wijzigingen hierin. Bij Pl-l moet rekening worden gehouden met situaties waarin de SON wel de voorwaarden
schept voor het houden van een gesprek binnen 4 weken, maar dat de termijn toch wordt
overschreden door afzegging of niet verschijnen van de klant. Dit verklaart dat het percentage onder de 100% ligt.
Prestatie indicatoren
2017
2018
2019
2020
PI-1: Percentage klanten dat binnen 4 weken (3 dagen bij een crisissituatie) op het eerste gesprek is geweest.
89%
82%
73%
88%
PI-2: Percentage succesvol afgehandelde crisisinterventies.
83%
88%
89%
86%
PI-3: Percentage minnelijke trajecten waarbij akkoord is bereikt met de schuldeisers.
51%
61%
71%
75%
PI-4: Percentage klanten dat door middel van BBR binnen termijn van 3 jaar zelfstandig hun financiën kunnen beheren.
60%
56%
52%
50%
92%
94%
92%
95%
0,1%
0,1%
0,1%
0,0%
0,1%
0,2%
0,4%
0,1%
PI-5: Percentage succesvol afgeronde minnelijke schuldregelingen.
PI-6a: Recidieven: percentage klanten dat na een tussentijdse beëindiging van een minnelijke regeling binnen 1 jaar terug komt. PI-6b: Recidieven: percentage klanten dat na succesvol afronden van een minnelijke regeling terug binnen 3 jaar komt.
§ g ■-t-
Pl-l: Percentage klanten dat binnen 4 weken (3 dagen bij een crisissituatie) op het
rö
eerste gesprek is geweest.
I
Toelichting: Binnen 4 weken nadat een persoon zich heeft aangemeld voor
& §
I
schuldhulpverlening bij de Stadsbank, dient het eerste gesprek plaats te vinden waarin de
hulpvraag wordt vastgesteld. Bij een crisissituatie, zoals geplande ontruiming en/of
I i
afsluiting van nutsvoorzieningen dient het eerste gesprek binnen 3 dagen plaats te vinden. Deze termijnen zijn wettelijk vastgelegd in Artikel 4, lid 1,2 van de Wgs. Deze indicator kan gebruikt worden door de gemeenten die de Stadsbank hebben
gemandateerd om Wgs-beschikking af te geven. De andere gemeenten kunnen deze
21
Stadsbank
Oost Nederland
indicatorenkei gebruiken als indicatie over de wachttijden bij de Stadsbank vanaf moment dat de klant een verzoek bij de Stadsbank indient, maar niet als een prestatie
zoals dat in artikel 4, lid 1,2 van de Wgs wordt bedoeld. Wgs, Artikel 4
1: Indien een persoon zich tot het college wendt voor schuldhulpverlening vindt binnen vier
weken het eerste gesprek plaats waarin de hulpvraag wordt vastgesteld. 2: In dien er sprake is van een bedreigende situatie vindt binnen drie werkdagen het eerste
gesprek plaats waarin de hulpvraag wordt vastgesteld. Onder bedreigende situatie wordt verstoon gedwongen woningontruiming, beëindiging von de levering von gas, elektriciteit,
stadsverwarming of water of opzegging don wel ontbinding von de zorgverzekering. PI-2: Percentage succesvol afgehandelde crisisinterventies Toelichting: Deze indicator geeft het aandeel van de crisissituatie aan dat met succes is
afgehandeld. Dat wil zeggen dat de dreigende ontruiming en/of afsluiting van de
nutsvoorzieningen is afgewend. De mate van succes is medebepalend door de medewerking van de verhuurders en leveranciers en/of (hoesnel) de gemeente de
bijzondere bijstand verstrekt. PI-3: Percentage minnelijke trajecten waarbij akkoord is bereikt met de schuldeisers. Toelichting: Als de klant problematische schulden heeft en aan de eerste prioriteit om
balans in inkomen en uitgaven te krijgen is voldaan, kan een minnelijk traject opgestart worden waarbij getracht wordt om met alle schuldeisers een akkoord te bereiken voor het
aflossen van de schulden. Gemiddeld zijn er ongeveer 14 schuldeisers per dossier met een gemiddelde schuld van z’n € 43.000. Deze indicator geeft het aandeel van de trajecten aan
waarbij alle schuldeisers akkoord zijn gegaan met het betalingsvoorstel. Het minnelijke traject kan resulteren in een schuldregeling met de volgende
betalingsmodaliteiten: schuldbemiddeling (SB, aflossen van een bepaald percentage van
de totale schuld tegen finale kwijting), saneringskrediet (SK, afkoop van schulden tegen finale kwijting), herfinanciering (HF, een lening waarmee de totale schuld 100% in een keer
§ g ■-t-
ns
I & § I i I
wordt afgelost) en betalingsregeling (de totale schuld wordt in maandelijkse termijnen afgelost).
PI-4: Percentage klanten dat door middel van BBR binnen termijn van maximaal 3 jaar zelfstandig hun financiën kunnen beheren. Toelichting: De eerste prioriteit voorde klanten van SON is om balans in inkomen en
uitgaven te krijgen zodat in ieder geval de lopende verplichtingen nagekomen kunnen worden. Dat wordt door middel van een budgetbeheerrekening gedaan. De klant wordt in
22
Stadsbank
Oost Nederland
beginsel begeleid door een budgetconsulent die samen met hem/haar acht om zowel de
uitgaven in beeld te brengen en die waar mogelijk te minimaliseren, als het inkomen te maximaliseren. De BBR wordtin principe vooreen periode van ongeveerdrie jaar ingezet
waarna de klant getracht wordt om de financiën zelf te kunnen beheren. Een deel van de
klanten zal altijd nog langerdan driejaarde ondersteuning door middel van budgetbeheer nodig hebben omdat zij onvoldoende vaardigheden hebben (ontwikkeld) voor het zelfstandig beheren van hun financiën. Klanten die een budgetbeheerrekening openen
met een schuldvraag zullen in de aanloop/stabilisatiefase starten met een budgetbeheerrekening om inzicht, overzicht en stabiliteit te creëren in budget én
schulden. Dan volgt de start van een schuldentraject van minimaals jaar, klanten die zich
vanuit zo’n schuldencasus melden zullen tevens langerdan 3jaarin budgetbeheer verblijven. Deze indicator geeft aan hoeveel klanten daadwerkelijk binnen driejaar met succes zijn
uitgestroomd. Op dit moment wordt de uitstroom met beperkte begeleiding bereikt. De
indicator betreft de BBR waarvoor de ondersteuning nog door de gemeente wordt bekostigd.
PI-5: Percentage succesvol afgeronde minnelijke schuldregelingen. Toelichting: Een minnelijke schuldregeling is succesvol afgerond op het moment dat de
schuldeisers finale kwijting geven voor hun vordering. Pl-6a: Recidieven: percentage klanten dat na een tussentijdse beëindiging van een minnelijke regeling binnen 1 jaar terugkomt Toelichting: Percentage recidieven betreft het aandeel indicatiestellingen (= aanmeldingen schuldhulpverlening waarbij de hulpvraag is vastgesteld) binnen een jaar
waarbij een minnelijk traject in het jaar daarvoor tussentijds is beëindigd door het toedoen van de klant.
Pl-6b: Recidieven: percentage klanten dat na succesvol afronden van een minnelijke regeling binnen 3 jaar terugkomt Toelichting: Percentage recidieven betreft het aandeel indicatiestellingen binnen een jaar
waarbij de klant drie jaar eerder een minnelijk traject succesvol heeft doorlopen, zoals dat in PI-5 is bedoeld.
§ g ■-t-
ns
I I
& § I i
23
Stadsbank
Oost Nederland
Kosten
Programma 2 (bedragen in €)
2019
2020
Financieel-maatschappelijke dienstverlening en voorzieningen
Realisatie
Begroting na
Wijziging
Realisatie
Lasten
7.172.700
7.269.400
6.886.100
Baten
6.659.900
6.533.300
7.284.300
Saldo
-736.100
-512.800
398.200
Klachten en verzoeken tot heroverweging
Het aantal klachten over de dienstverlening van de bank bedraagt 47 in 2020 en het aantal heroverwegingen is 5. In 2020 is er sprake van een daling van het aantal klachten en heroverwegingen ten opzichte van 2019. Het aantal gegronde klachten is gelijk gebleven. Over de afgelopen jaren is het beeld als volgt:
Klachten en heroverwegingen (aantallen)
2016
2017
2018
2019
2020
Klachten
35
45
41
58
47
waarvan gegrond en gedeeltelijk gegrond
8
11
11
19
19
Heroverwegingen
42
17
13
14
5
Totaal
ni
62
54
72
52
§ g ■-t-
ns
I & § I i I
24
Stadsbank
Oost Nederland
1.4. Verplichte paragrafen 1.4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen In het Besluit begrotingen verantwoording (BBV) is bepaald dat organisaties hun
weerstandsvermogen, het vermogen om risico’s financieel op te vangen, in kaart moeten brengen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen:
•
De weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de
organisatie beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; •
Alle risico’s die de bank loopt en waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het gaat hier
over niet-kwantificeerbare risico’s. Voor wel-kwantificeerbare risico’s is de
bank verplicht om voorzieningen te vormen. De Stadsbank is een gemeenschappelijke regeling (GR), waarin de gemeenten eindverantwoordelijk zijn voor een eventueel nadelig saldo van de bank.
Weerstandscapaciteit
Onder de weerstandscapaciteit wordt verstaan de aanwezige capaciteit aan middelen om
financiële risico’s, waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten, op te kunnen vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken. Ze geeft aan in hoeverre onverwachte, substantiële, niet begrote kosten
gedekt kunnen worden. Onderscheid kan worden gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Met het eerste wordt bedoeld het vermogen om
calamiteiten en andere eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat deze invloed hebben op de voortzetting van taken op het bestaande niveau. Met het tweede
§ g
worden de middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in
■-t-
de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de
rö
bestaande taken.
Een positief saldo op de meerjarenbegroting behoort tot de structurele weerstandscapaciteit. Bij de Stadsbank is structurele weerstandscapaciteit niet aan de
I I
& § I i
orde, omdat gestreefd wordt naar een meerjarige sluitende begroting.
Mogelijke onderdelen van de incidentele weerstandscapaciteit zijn: - De Algemene Reserve - Bestemmingsreserves - De post Onvoorzien - Stille reserves
25
Stadsbank
Oost Nederland
Stadsbank Oost Nederland gebruikt de incidentele weerstandscapaciteit om zowel
incidentele als structurele tegenvallers te dekken. Mochten zich gedurende een jaar structurele tegenvallers voordoen, zonder dat daar meevallers tegenoverstaan, dan dekt
de Stadsbank die incidenteel af middels de incidentele weerstandscapaciteit. Vervolgens zal hiervoor bij de eerstvolgende begroting dekking gezocht worden.
Het eigen vermogen van de Stadsbank bestaat uit de Algemene Reserve en - indien
ingesteld - bestemmingsreserves. De Algemene Reserve vervult voorde Stadsbank de functie van beschikbare weerstandscapaciteit (bufferfunctie). Het Algemeen Bestuur heeft
in 2019 besloten om bestemmingsreserves op te heffen en de Algemene Reserve als enige
reserve te handhaven. Door deze opschoning wint de Algemene Reserve aan belangrijkheid voor de Stadsbank. De Algemene Reserve vervult naast de functie van
buffer ook de financierings- en bestedingsfunctie voor incidentele uitgaven.
Vanuit deze context is het essentieel dat de Stadsbank ook in de toekomst een Algemene
Reserve heeft en houdt, die voldoende omvang heeft om de verschillende functies op adequate wijze te kunnen invullen. De Algemene Reserve is daarmee een belangrijk
financieel instrument om een gezonde financiële positie van de Stadsbank te kunnen
waarborgen. De omvang van de Algemene Reserve bij de Stadsbank moet dan uiteraard ook minimaal toereikend zijn om risico’s af te dekken. Het Algemeen Bestuur heeft besloten dat de weerstandsratio de kwalificatie ‘voldoende’ (tussen 1,0 -1,4) moet hebben.
Weerstandscapaciteit per 31 december 2020 (bedragen in €) Reserves Algemene reserve
Bedrag 960.000
Bestemmingsreserve
Totaal
960.000
§ g ■-t-
rö
Ten aanzien van stille reserves zou moeten worden bezien in hoeverre ersprake is van een overwaarde op de activa (actuele waarde > boekwaarde). Vervolgens moet worden nagegaan in hoeverre deze op korte termijn aangewend kunnen worden om tegenvallers
op te vangen. De bereidheid tot het (extra) verhogen van de tarieven voor de
I & § I i I
dienstverlening van de bank zal uiteindelijk een politieke keuze zijn. Deze onderdelen van de weerstandscapaciteit zijn niet exact te becijferen. Bij de bepaling is het gebruikelijk om
voorzichtigheid in acht te nemen.
26
Stadsbank
Oost Nederland
Beleid Het Algemeen Bestuur heeft op 18 november 2020 de Beleidsnota Weerstandsvermogen
en Risicobeheersing 2020 - 2023 vastgesteld. Hierin zijn de kaders en het beleid ten aanzien van weerstandsvermogen en risicobeheersing van de Stadsbank geactualiseerd
voorde periode 2020 - 2023. Daarbij is rekening gehouden met de op 20 november 2019 vastgestelde Nota Reserves en Voorzieningen 2019.
Er wordt periodiek een integrale risicoanalyse gemaakt, aan de hand waarvan wordt bepaald of het weerstandsvermogen voldoende wordt geacht om deze risico’s te kunnen
afdekken. Daarbij wordt de methodiek van ‘NARIS’ toegepast, die beproefd en gangbaar is binnen het vakgebied risicomanagement.
Het doel van de integrale risicoanalyse is om de risico’s die bij de Stadsbank kunnen
optreden expliciet te maken, regelmatig te actualiseren, proactief en bewust met risico’s om te gaan en de bijbehorende beheersmaatregelen af te wegen. Dit vormt de basis voor
de jaarlijkse verantwoording naar het Algemeen Bestuur in het ‘verslag financiële
rechtmatigheid en risicomanagement’ en in de risicoparagraaf in de begroting en het jaarverslag. Integrale risicoanalyse
Bij de integrale risicoanalyse wordt een risico-inventarisatie gemaakt, waarbij expliciet
aandacht is gegeven aan de mogelijke oorzaken van de risico’s. Deze oorzaken zijn onder meer te vinden op het politieke/bestuurlijke, organisatorische, juridische, technische, financiële, ruimtelijke of maatschappelijke vlak. Per risico is bepaald welke
beheersmaatregelen van toepassing zijn. Daarbij is aangegeven in welke gevallen een
claim op het weerstandsvermogen wordt gedaan om de risico’s af te kunnen dekken. Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de begroting is. Dat is van belang wanneer zich een financiële tegenvaller voordoet. Door aandacht voor het
weerstandsvermogen kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller bij de
Stadsbank direct door de deelnemende gemeenten moet worden opgevangen. Het
§ g ■-t-
rö
weerstandsvermogen is voldoende als financiële tegenvallers goed opgevangen kunnen
I
worden binnen de weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in
& §
een ratio. Deze ratio wordt afgezet tegen een norm om een conclusie te kunnen trekken
I i
I
over het niveau van het weerstandsvermogen van de Stadsbank.
Het beschikbaar weerstandsvermogen komt eind 2020 uit op € 960.000 bij een
weerstandsratio van 1.10. Het beschikbare weerstandsvermogen wordt hiermee gekwalificeerd als voldoende (tussen 1,0 en 1,4). Hierbij is nog geen rekening gehouden
met het voorstel om het rekeningresultaat 2020 ad € 223.300 toe te voegen aan de
27
Stadsbank
Oost Nederland
Algemene Reserve. Na verwerking van het jaarresultaat komt de ratio uit op 1.35.
Daarnaast heeft het Algemeen Bestuur besloten om een bedrag van € 95.000 uit de Algemene Reserve beschikbaar te houden voorde kwaliteitsimpuls bij
beschermingsbewind in 2021. Met deze onttrekking uit de Algemene Reserve komt de
weerstandsratio uit op 1.24. Het Algemeen Bestuur heeft besloten dat de weerstandsratio minimaal de kwalificatie
‘voldoende’ moet hebben. Daarbij is een tijdelijke beweging van tweejaar onder de ondergrens tussen 0,8 en 1,0 acceptabel, mits er daarna weer zicht is op herstel naar de kwalificatie ‘voldoende’. Aan de andere kant is een kwalificatie ‘ruim voldoende’ (tussen 1,4 en 2,0) vooreen periode van tweejaar acceptabel, mits de ratio daarna weer terugvalt
naar‘voldoende’. Dit kan bijvoorbeeld door investeringen te doen of geprognosticeerde
verliezen en/of een negatief resultaat op te vangen. Frauderisico-analyse
Door het intensiveren en automatiseren van de interne controles in de processen is de
kans op frauderisico’s aanmerkelijk verminderd. Verder wordt het ‘4-ogen principe’ toegepast in het betalingsproces en de ‘two-factor authenticatie’ bij het inloggen in het
netwerk. Voor schade door fraude is een fraudeverzekering afgesloten. Er wordt continue aandacht besteed aan het vergroten van de bewustwording rondom
fraudepreventie bij de medewerkers binnen de organisatie, waarbij gedragen cultuur nadrukkelijk aan de orde komen. In de bedrijfs- en gedragscode, waaraan elke
medewerker bij de Stadsbank zich moet conformeren, is een passage opgenomen over integriteit en het omgaan met vertrouwelijke informatie.
Verder wordt het personeel van de Stadsbank door middel van een doorlopende
bewustwordingscampagne en praktijksimulaties gewezen op de noodzaak van het beschermen van persoons-en bedrijfsgegevens in het kader van de informatiebeveiliging
en privacy. Het gaat hierbij met name om beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid.
§ g ■-t-
rö
Informatiebeveiligingen privacy
I & § I i I
Voorde beheersing van de informatiebeveiligingen privacy wordt structurele capaciteit
ingezet voor de functies Chief Information Security Officer (CISO), de Security Officer (SO)
en de Functionaris Gegevensbescherming (FG). De Stadsbank voldoet aan de wijzigingen in de relevante landelijke en Europese wet- en
regelgeving op deze terreinen. Hierbij wordt aangesloten bij de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Er wordt een digitale tooi ingezet om de informatiebeveiliging en privacy permanent te kunnen beheersen, monitoren, evalueren
28
Stadsbank
Oost Nederland
en aan te passen/actualiseren. De CISO legt in de ‘verklaring van toepasselijkheid BIO’ jaarlijks verantwoording af aan het Dagelijks Bestuur over de implementatie van maatregelen die passend zijn voor de Stadsbank, als ook om restrisico’s goed te keuren en
formele goedkeuring te verkrijgen voorde implementatie van de passende maatregelen.
Daarnaast past de Stadsbank de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) toe. Met partners die persoonsgegevens verwerken zijn verwerkingsove reen komsten gesloten,
waarvan een verwerkingsregister wordt bijgehouden. Ook wordteen procedure gehanteerd voor het melden van incidenten en datalekken en worden de nodige vervolgacties genomen. Indien van toepassing worden datalekken gemeld aan de
Autoriteit Persoonsgegevens.
De medewerkers van de Stadsbank worden continue bewust gemaakt van de risico’s die
kunnen optreden bij het onzorgvuldig omgaan met persoons-en bedrijfsgegevens en de gevolgen die dit met zich meebrengt. Dit gebeurt onder meer door voorlichtingssessies en praktijksimulaties (mystery guest, phishing mails).
Met de leveranciers van de ICT-omgevingzijn afspraken gemaakt over het beschermen van
data en (persoons)gegevens tegen cybercriminaliteit en datalekken. Daarbij worden ook
de dragers van persoons- en bedrijfsgegevens beschermd tegen datalekken (denk aan
mobiele telefoons en laptops). Voor schade door cybercriminaliteit is een cyberrisicoverzekeri ng afgesloten.
Aandachtspunten risico’s •
Er zouden financiële risico’s kunnen optreden, indien de Stadsbank voor een deel van haar activiteiten vennootschapsbelasting moet afdragen op de hiermee behaalde ‘winst’. De Stadsbank is in de huidige situatie voor haar activiteiten per 1
januari 2016 vrijgesteld van vennootschapsbelasting. De Belastingdienst heeft dit
ook schriftelijk bevestigd.
•
Vanaf 2019 wordt bij de Belastingdienst formeel bezwaar aangetekend tegen de
btw-heffing op beschermingsbewind om de rechten van de Stadsbank in dit kader zekerte stellen. Dit gebeurt onder begeleiding van een gespecialiseerd fiscaal
adviesbureau, op basis van de uitgevoerde btw-scan bij de Stadsbank. Uit voorzichtigheidsoverwegingen wordt het huidige regime voortgezet, waarbij btwheffing op beschermingsbewind wordt gecontinueerd. De uitkomsten van het
bezwaar en de financiële consequenties hiervan zijn nog onzeker en zijn niet in deze jaarrekening meegenomen.
•
§ g ■-t-
ns
I & § I i I
De bank is eigen risicodrager van verplichtingen voor voormalig personeel. Per
ultimo 2020 zijn deze verplichtingen niet meer aan orde en zijn de middelen uit de betreffende voorziening vrijgevallen. Mogelijk kan erin de komende periode nog
sprake zijn van (juridische) vergoedingen in verband met de beëindiging van een
29
Stadsbank
Oost Nederland
dienstverband in 2020. Omdat de uitkomst van dit traject onzeker is, is hiervoor
geen voorziening opgenomen. •
Voor het gebruikte softwarepakket Allegro is een excrow-overeenkomst afgesloten bij NCC Group, waar de broncodes zijn ondergebracht. Een mogelijk faillissement
van de leverancier houdt in dat naar vervanging wordt gezocht.
•
Indien de Stadsbank aansprakelijk wordt gesteld voor schadegevallen voortvloeiende uit de beroepsbeoefening, kan het zijn dat deze niet vallen onder de
huidige beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Voor deze schadevergoedingen en eventuele proceskosten is dan geen dekking.
•
Indien de Stadsbank aansprakelijk wordt gesteld voor schadegevallen kan het zijn dat deze niet vallen onder de algemene WA-verzekering van de bank. Voor deze
schadevergoedingen is dan geen dekking aanwezig. Dit geldt ook voor eventuele
proceskosten. •
De kosten van een WIA-uitkering kunnen verhaald worden op de veroorzaker van
de arbeidsongeschiktheid. De bank heeft hiervoor geen speciale verzekering afgesloten.
Bestem mingsreserves Het Algemeen Bestuur heeft bij de vaststelling van de ‘Nota Reserves en Voorzieningen 2019’ besloten om bestemmingsreserves op te heffen en de Algemene Reserve als enige
reserve te handhaven. De Algemene Reserve vervult naast de functie van buffer ook de financierings-en bestedingsfunctie voor incidentele uitgaven.
Voorzieningen De bank heeft een aantal voorzieningen opgenomen. Voorzieningen worden opgenomen
als ersprake is van een te kwantificeren financiële verplichting of financieel risico.
Daarnaast kunnen tot voorzieningen ook gerekend worden de van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden. Financiële kengetallen
§ g ■-t-
In het gewijzigde artikel 11 van het BBV zijn er onder het tweede lid twee onderdelen
toegevoegd: kengetallen en beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.
De financiële kengetallen zijn een uniforme set van gegevens die een beter inzicht geven in
rö
I & § I i I
de financiële posities van de gemeenten en provincies, en daarmee ook informatie over de
weer- en wendbaarheid van hun begrotingen. De volgende vijf kengetallen worden in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing opgenomen:
30
Stadsbank
Oost Nederland
Netto schuldquote en Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Solvabiliteitsratio Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
De eerste twee kengetallen zijn in dit jaarverslag gepresenteerd. De overige kengetallen zijn niet van toepassing voorde Stadsbank, als gemeenschappelijke regeling voor schulddienstverlening. De berekening van de kengetallen is conform de ministeriële
richtlijnen voor de wijze waarop kengetallen worden vastgesteld en opgenomen in de begrotingen het jaarverslag van provincies en gemeenten (Stct. 2015,20619).
Kengetallen
begroting 2020
2019
2020
Netto schuldquote
1%
5%
5%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
37%
39%
40%
Solvabiliteitsratio
10%
6%
7%
1.4.2. Onderhoud kapitaalgoederen Eén van de basiselementen voor de financiële positie van de bank zijn de
kapitaalgoederen en de onderhoudsstaat. Tot de kapitaalgoederen worden gerekend de gebouwen en de terreinen die in eigendom van de bank zijn. Het onderhoudsplan wordt jaarlijks geactualiseerd. De kosten kunnen worden gedekt uit
de Voorziening Onderhoud gebouwen en installaties. §
Ook zijn voorde komende jaren een aantal vervangingsinvesteringen in beeld gebracht.
g ■-t-
Deze zullen jaarlijks worden opgenomen in de Meerjarenbegroting. ns
1.4.3. Financiering
I
Treasurybeleid
& §
In 2020 zijn er voor een totaalbedrag van € 115,4 miljoen aan ontvangen bedragen
verwerkten is er voor een totaalbedrag van € 109,7 miljoen aan uitgaande betalingen
I
I i
verricht.
De verplichting tot schatkistbankieren geldt alleen voor de overtollige middelen van de
bank. In de onderstaande tabel worden per kwartaal de buiten ’s Rijksschatkist aangehouden middelen en de ruimte onder het drempelbedrag weergegeven.