CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarrekening 2020 gemeente Winterswijk

Algemene raadscommissie 10 juni 2021, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Jaarverslag en jaarrekening 202037.425 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Jaarstukken 2020 Winterswijk

Besluitvorming College : Raad :

25 mei 2021 24 juni 2021

Pagina 1 van 208

Pagina 2 van 208

Inhoudsopgave

Leeswijzer.......................................................................................................................................................................... 5 Voorwoord ........................................................................................................................................................................ 6 Financiële ontwikkelingen en resultaten in 2020 ............................................................................................................. 8 Programma 1: Bestuur en Dienstverlening ..................................................................................................................... 13 Programma 2: Veiligheid, Vergunningverlening en Handhaving .................................................................................... 17 Programma 3: Regionale en Grensoverschrijdende samenwerking en Lobby .............................................................. 22 Programma 4: Maatschappelijke participatie, Gezondheid, Zorg en Sport.................................................................... 26 Programma 5: Jeugd en Onderwijs .................................................................................................................................

32 Programma 6: Economie-centrum inclusief Ruimtelijke Ordening (RO) ........................................................................ 35 Programma 7: Cultuur inclusief RO................................................................................................................................. 38 Programma 8: Infrastructuur inclusief RO ...................................................................................................................... 41 Programma 9: Werk en inkomen .................................................................................................................................... 46 Programma 10: Economie, Bedrijvigheid en Vrijetijdseconomie inclusief RO ............................................................... 50 Programma 11: Wonen, Economie buitengebied, Natuur en Landschap inclusief RO ontwikkeling en Economie buitengebied, Natuur en Landschap ............................................................................................................................... 53 Programma 12: Duurzaamheid, Klimaat, Openbare ruimte, Milieu en Mobiliteit ......................................................... 58 Programma 13: Financiën ...............................................................................................................................................

63 Opgaven .......................................................................................................................................................................... 66 Opgave:

Winterswijk Drempelvrij (inclusie) .............................................................................................................. 67

Opgave:

Armoedevrij Winterswijk ............................................................................................................................ 68

Opgave:

Centrum ...................................................................................................................................................... 69

Opgave:

Duurzaamheid ............................................................................................................................................. 70

Paragraaf A:

Lokale Heffingen ..................................................................................................................................... 71

Paragraaf B:

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................ 76

Paragraaf C:

Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................. 83

Paragraaf D:

Financiering ......................................................................................................................................... 89

Paragraaf E:

Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................ 95

Paragraaf F:

Verbonden Partijen ............................................................................................................................... 104

Paragraaf G:

Grondbeleid ...................................................................................................................................... 124

Paragraaf H:

Algemene middelen .......................................................................................................................... 134

Paragraaf I:

Integriteit .............................................................................................................................................. 135

Paragraaf J:

Covid-19 ................................................................................................................................................ 137

Kerncijfers Gemeente Winterswijk ............................................................................................................................... 145 Beleids- en prestatie indicatoren per programma........................................................................................................ 153 Balans ............................................................................................................................................................................ 164 Toelichting op de balans ............................................................................................................................................... 165 Bijlage 1 Financiële vaste activa.................................................................................................................................... 193 Bijlage 2 Baten en Lasten per taakveld ......................................................................................................................... 194 Pagina 3 van 208

Bijlage 3 SISA ................................................................................................................................................................. 196 Bijlage 4 Investeringskredieten ..................................................................................................................................... 204 Lijst met afkortingen ..................................................................................................................................................... 206

Pagina 4 van 208

Leeswijzer In de jaarstukken over het jaar 2020 legt het college verantwoording af over het jaar 2020. De jaarstukken bestaan uit een jaarverslag en een jaarrekening. In het jaarverslag leest u wat we in 2020 hebben gedaan Het jaarverslag bevat de inhoudelijke en financiële verantwoording over 2020. We beginnen het jaarverslag met een voorwoord. Hierin staat in het kort wat we het afgelopen jaar hebben gedaan. Daarna wordt er een financiële samenvatting gegeven. In de hoofdstukken die u daarna aantreft, wordt per programma of opgave een tekstuele en financiële toelichting gegeven. Tot slot wordt in een aantal paragrafen ingegaan op enkele specifieke onderwerpen. Voor 2020 is de Paragraaf J Covid-19 extra opgenomen. De paragrafen en bijlagen zijn bedoeld als verdere detaillering en achtergrondinformatie. In paragrafen geven we inzicht in een aantal belangrijke gemeente brede onderwerpen zoals lokale heffingen, risico’s en grondexploitatie. De verplichte informatie over informatiebeveiliging is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. In het jaarverslag verantwoorden we ons tekstueel over het gevoerde beleid. In de jaarrekening leest u de financiële vertaling van het jaarverslag De jaarrekening bevat de financiële verantwoording. Wat zijn de inkomsten van de gemeente en waaraan hebben we deze uitgegeven. Dit wordt verantwoord in een balans en het overzicht van baten en lasten.

De balans geeft inzicht in de vermogenspositie van de gemeente en de mutaties die zich daarin hebben voorgedaan. In de toelichting op de balans leest u de gerealiseerde resultaten op hoofdlijnen. In het jaarverslag is meer in detail ingegaan op de resultaten.

Tot slot zijn een aantal bijlagen opgenomen die een verdere verduidelijking geven van de in de jaarrekening opgenomen cijfers.

Pagina 5 van 208

Voorwoord Beste raadsleden, Wij bieden u hierbij de jaarstukken 2020 aan. Met de jaarstukken legt het college verantwoording af over het afgelopen jaar, en doen we verslag van de uitvoering van de begroting. Zoals gebruikelijk bestaan de jaarstukken uit het jaarverslag en de jaarrekening. In dit voorwoord leest u een bestuurlijke samenvatting van beide onderdelen. 2020: jaar van corona én ambities 2020 gaat de boeken in als het jaar waarin we wereldwijd met het Covid-19 virus te maken hebben gekregen. Mensen moesten thuisblijven, grenzen gingen dicht en landelijke maatregelen werden genomen. Ook in ons mooie Winterswijk hebben we de gevolgen ondervonden. Winkels, sportaccommodaties, verenigingen, musea, horeca, etc. moesten allemaal sluiten. Onze trouwe (Duitse) bezoekers bleven weg. De markt verloor haar levendige karakter. De Storm en Skopein kenden lege zalen. Binnen de Veiligheidsregio hebben we in een jaar nog nooit zo vaak bij elkaar gezeten om alle landelijke maatregelen ook voor onze afzonderlijke gemeenten in goede banen te leiden. Nastreven van ambities Toch mag het jaar 2020 niet alléén de boeken in gaan als Covid-jaar. Ondanks dat het coronavirus effect heeft gehad op de realisatie van ambities en doelstellingen, hebben we toch ook mooie resultaten voor Winterswijk weten te behalen.

En daar zijn we trots op! Zo hebben we ons met succes ingezet voor het behoud van een volwaardig ziekenhuis in Winterswijk. We hebben samen met de IJsvereniging een technisch hoogstaande schaats- en skeelerbaan gerealiseerd. Landelijk, en zelfs internationaal is daar veel aandacht voor geweest. We hebben adequaat ingespeeld op de behoefte aan nieuwe woningbouw. Maar liefst 150 nieuwe woningen zijn het afgelopen jaar opgeleverd. Ondertussen gaven de prachtige Notaristuin en het Vrijheidspark gedurende het jaar steeds meer cachet aan het centrum van Winterswijk. En ook op het gebied van duurzaamheid is het nodige gebeurd, met initiatieven als de waardebonactie voor de verduurzaming van woningen en het energieloket. Ook het fundament voor Park Achterhoek is in 2020 gelegd. Met deze en nog veel meer inspanningen hebben we Winterswijk weer een stukje mooier gemaakt. Dat hebben we gedaan met een duidelijke visie voor ogen en door daadkrachtig te handelen. Zeker in deze tijd waarin er ook veel tijd en aandacht nodig was voor het welzijn van Winterswijkers. Aandacht voor inwoners De coronacrisis raakte ons allemaal. En tegelijkertijd was de situatie voor iedereen anders. Daarom hebben we de landelijke maatregelen zo goed mogelijk aangevuld met lokale regelingen die de situatie voor Winterswijkers - voor zover mogelijk - konden verzachten.

Zo werd in het begin van de pandemie al snel duidelijk dat het een enorme uitdaging was voor zorgaanbieders om alle reguliere zorg in de gemeente op de ‘normale manier’ voort te zetten. Daarom stonden we hen toe aangepaste zorg te leveren en de meerkosten daarvoor te declareren bij de gemeente. Even verderop in het jaar werd steeds duidelijker dat de sluiting van horeca, contactberoepen, theaters en musea, en later ook winkels een flinke klap voor de lokale ondernemers zou worden. Daarnaast had de coronacrisis ook het nodige effect op het sociale leven. Het verenigingsleven kwam bijna helemaal tot stilstand. Daarom heeft de raad in mei het Taskforceplan ‘Van Herstel naar Beter’ vastgesteld, met extra aandacht voor ondernemers en een stevige impuls voor citymarketing.

Pagina 6 van 208

En vanzelfsprekend hebben we als dienstverlenende gemeente ook onze eigen werkzaamheden onder de loep van de coronamaatregelen genomen het afgelopen jaar. Iedere medewerker die thuis kon werken, moest thuis werken. Voor de één was dat makkelijker dan voor de ander. We hebben iedereen hierin zo goed mogelijk geprobeerd te faciliteren. En tegelijkertijd hebben we de veiligheid en gezondheid van medewerkers en bezoekers die wel noodzakelijkerwijs op locatie aanwezig waren zo goed mogelijk gewaarborgd. Financieel overzicht Financieel gezien sluiten we het jaar af met een saldo van € 1,5 miljoen nadelig (na toevoeging en onttrekking aan reserves). Net als in veel andere Nederlandse gemeentes staan ook in Winterswijk de kosten van het sociaal domein onder druk. Aan jeugdzorg wordt structureel meer geld uitgegeven dan we van het rijk ontvangen. Dat betekent niet automatisch dat er in de gemeente meer jongeren zijn die hulp nodig hebben, maar dat betekent – net als bij andere gemeenten - dat jongeren die eenmaal zorg krijgen minder snel uitstromen, en dat de kosten per jongere hoger liggen. We blijven het belangrijk vinden om deze ontwikkeling te benoemen. In de verschillende programma’s van deze jaarrekening worden de verdere afwijkingen groter dan € 50.000 verder toegelicht. We zullen 2020 niet snel vergeten.

Het was een jaar van vooruitgang door te bouwen aan de toekomst van Winterswijk. Maar tegelijkertijd was het een jaar van stilstand door te anticiperen op alle actualiteiten. Met de basis die we het afgelopen jaar hebben gelegd, en de meer optimistische vooruitzichten op het gebied van het coronavirus, kijken we met vertrouwen vooruit naar wat er voor Winterswijk komen gaat in het verdere jaar 2021.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van Winterswijk

Pagina 7 van 208

Financiële ontwikkelingen en resultaten in 2020 Inleiding In dit hoofdstuk komt het volgende aan de orde: 1. Het gerealiseerde resultaat op de baten en lasten over 2020 2. Budgetoverhevelingen 3. De ontwikkeling van onze bezittingen en schulden in het afgelopen jaar 4. De financiële kengetallen 5. Het resultaat en Covid-19 1. Het gerealiseerde resultaat op de baten en lasten over 2020 We sluiten 2020 af met een saldo van € 2.682.000 nadelig. Dit is vóór toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Na toevoegingen en onttrekking aan reserves komt het gerealiseerde resultaat over 2020 uit op € 1.540.000 nadelig. In onderstaande tabel leest u in welke reserves de wijzigingen hebben plaatsgevonden in 2020. Al deze toevoegingen en onttrekkingen zijn in lijn met eerder genomen raadsbesluiten. Dit geldt niet voor de toevoeging van € 7.000 aan de reserve stadsuitleg. Wij vragen u daartoe te besluiten bij het vaststellen van de Jaarstukken 2020. Gerealiseerd saldo van baten en lasten 2020

-2.682

N

6.485

V

Onttrekkingen 1. Bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling

75

4. Bestemmingsreserve Sociaal Domein

100

8. Bestemmingsreserve Omgevingswet

64

8. Bestemmingsreserve Stedelijke herverkaveling 9. Bestemmingsreserve Aanpak Nieuwkomers

112

9. Uitvoeringskosten SDOA

326

12. Bestemmingsreserve Inzamelstructuur huishoudelijk afval 12. Bestemmingsreserve Onderhoud graven 13. Algemene reserve begroot incidenteel resultaat 2020 13. Algemene reserve Organisatieontwikkeling

9 180 5.521 98

Toevoegingen 1. Bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling

-98

8. Bestemmingsreserve Notaristuin

-280

8. Bestemmingsreserve Stedelijke herverkaveling

0

8. Reserve stadsuitleg

-7

13. Bestemmingsreserve Doorgeschoven activiteiten

-4.958 -5.343

Gerealiseerd resultaat 2020

-1.540

N

Bedragen * € 1.000 Bij de 3e prognose 2020 verwachtten wij een resultaat van € 1.376.000 nadelig over 2020. Het nadelige resultaat is uiteindelijk € 164.000 hoger.

Pagina 8 van 208

Per programma is het aanvullende nadeel van € 164.000 als volgt te verklaren: Programma *1.000

Prognose3 Werkelijk

Verschil V/N

1 Bestuur en dienstverlening

3.371

3.080

291

V

2 Veiligheid, vergunningverlening en handhaving

3.128

2.860

268

V

3 Regionale en grensoverschrijdende samenwerking

252

204

48

V

4 Maatschappelijke participatie en zorg

13.272

12.869

403

V

5 Jeugd en onderwijs

9.498

10.173

675

N

6 Economie-centrum

799

786

13

V

7 Cultuur, sport en vrijetijdseconomie

4.244

3.809

435

V

8 Ruimtelijke Ontwikkeling in de kern en mobiliteit

8.164

7.080

1.084

V

9 Werk en inkomen

4.113

3.913

200

V

10 Economie en bedrijvigheid

585

518

67

V

11 Ruimtelijke ontwikkeling en economie buitengebied

641

592

49

V

1.874

1.837

37

V

-48.565

-46.181

2.384

N

1.376

1.540

164

N

12 Duurzaamheid, klimaat en milieu 13 Organisatie en financiën Bedragen x € 1.000

In verantwoording per programma verderop in dit boekwerk lichten we de afwijkingen groter dan € 50.000 toe. Hier beperken we ons tot de meest opvallende en relevante voor de besluitvorming. Bedrijfsvoering € 151.000 V In programma 1 zijn de kosten van personeel en onze bedrijfsvoering opgenomen. Hier hebben we per saldo een voordeel van € 151.000 gerealiseerd. Hogere kosten wegens thuiswerkfaciliteiten en door verkoop van verlofuren zijn gecompenseerd door vrijvallende investeringslasten op automatisering en huisvesting. Die investeringen zijn doorgeschoven naar 2021. Een inhoudelijke toelichting leest u in de paragraaf Bedrijfsvoering. Het voordelige resultaat houden we graag beschikbaar voor de bedrijfsvoering en meer concreet voor organisatieontwikkeling. Net als in vorige jaren stellen we ook nu voor het voordeel op de bedrijfsvoering te reserveren en toe te voegen aan de reserve Organisatieontwikkeling. Maatwerkvoorzieningen € 284.000 V In programma 4 zitten onder andere de maatwerkvoorzieningen. In 2020 zijn minder aanvragen voor een rolstoel ingediend waardoor de aanschaf- en onderhoudskosten lager zijn uitgevallen. Ook zijn er in 2020 minder aanvragen voor een woonvoorziening ingediend en is het aantal cliënten dat gebruik maakt van begeleiding licht gedaald.

Jeugdhulp € 1.161.000 N Het nadeel op programma 4 is vrijwel in zijn geheel terug te leiden naar hogere kosten voor jeugdhulp. Eén van de oorzaken is dat een aantal gezinnen naar Winterswijk is verhuisd die de dure zorgvorm Jeugdhulp met verblijf nodig hadden. Wij beoordelen of en wat de structurele impact is van deze ontwikkeling. Dit zal aan de orde komen in de Kadernota 2022 die de raad in juni aanstaande behandelt, net als de Jaarstukken 2020. Re-integratie en integratie statushouders € 415.000 N Dit betreffen de hogere uitvoeringskosten van SDOA en de lasten voor integratie statushouders. Beide bedragen zijn onttrokken aan een bestemmingsreserve. Pagina 9 van 208

Ruimtelijke Ontwikkeling in de kern en mobiliteit Dit betreft voornamelijk de stelsel- en schattingswijziging. Zie Stelsel- en schattingswijziging.

€ 1.071.000 (V)

Uitkering BTW specifieke uitkering sport € 365.000 V Via de specifieke uitkering Sport (SPUK Sport) ontvangen wij een deel van de betaalde BTW op onderhoud en aanleg van sportlocaties en –velden terug. Omdat deze niet geraamd was, geeft dit een voordeel in de jaarrekening. Met ingang van 2021 hebben wij in de begroting opgenomen dat we een deel van de BTW terug verwachten. Stelsel- en schattingswijziging € 311.000 N Uw gemeenteraad heeft op 27 mei 2020 besloten om een stelsel en schattingswijziging door te voeren. Het oude waarderings- en afschrijvingsbeleid voldeed niet meer aan de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) regelgeving. Het nadelig verschil in programma 13 van € 2.384.000 betreft met name de uitwerking van deze stelsel- schattingswijziging. De uitwerking heeft invloed op alle programma’s. Per saldo heeft de stelsel- en schatting wijziging een effect van € 311.000 Nadelig. Diverse kleinere voordelen Zie programma’s voor toelichting

€ 180.000 V

Totale baten en lasten 2020 Het totaal van de baten voor toevoegingen en onttrekkingen aan reserves bedraagt in de jaarrekening 2020 € 105 miljoen. In de begroting 2020 raamden we een totaal van € 90 miljoen. De toename van € 15 miljoen bestaat uit: a. Uitkeringen die wij ontvangen hebben voor de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO) € 5,4 miljoen. b. Ontvangen compensatie van Rijk en provincie voor corona gerelateerde kosten € 1,4 miljoen. In de Covid-19-paragraaf lichten wij deze beide posten toe, evenals onze uitgaven in dit kader. c. Gerealiseerde aan- en verkopen in de grondexploitatie van afgerond € 6,0 miljoen. d. Hogere algemene uitkering en een aantal ontvangen subsidies en bijdragen. 2. Budgetoverhevelingen In de 3e prognose 2020 zijn diverse voorstellen voor budgetoverhevelingen opgenomen. In deze jaarrekening zijn een aantal aanvullende voorstellen opgenomen. Deze staan in onderstaande tabel. Bij de betreffende programma’s leest u de toelichting.

Pagina 10 van 208

Programma

Budget-overhevelingen

1 Bestuur en dienstverlening

42

2 Veiligheid, vergunningverlening en handhaving

49

3 Regionale en grensoverschrijdende samenwerking 4 Maatschappelijke participatie en zorg

102

5 Jeugd en onderwijs 6 Economie-centrum

75

7 Cultuur, sport en vrijetijdseconomie

18

8 Ruimtelijke Ontwikkeling in de kern en mobiliteit

5

9 Werk en inkomen 10 Economie en bedrijvigheid

41

11 Ruimtelijke ontwikkeling en economie buitengebied

87

12 Duurzaamheid, klimaat en milieu

95

13 Organisatie en financiën 514 Bedragen x € 1.000

Met ingang van 2020 hanteren we een andere werkwijze voor budgetoverhevelingen. Ze lopen via de reserve Doorgeschoven activiteiten. In 2020 is in totaal € 4.958.000 aan budget en bijbehorende activiteiten doorgeschoven naar 2021. Dit is dan ook de omvang van die reserve op 31 december 2020. 3. De ontwikkeling van onze bezittingen en schulden in het afgelopen jaar Bij de vorige twee onderdelen van dit hoofdstuk hebben we de realisatie van baten en lasten in het afgelopen jaar toegelicht. In dit onderdeel vatten we de ontwikkeling van onze bezittingen en schulden samen. Verdieping vindt u in de balans en de toelichting daarop. Balanstotaal Het totaal van onze balans is vrijwel gelijk gebleven en komt per 31 december 2020 uit op € 155 miljoen (31 december 2019: € 154 miljoen). Bezittingen Binnen onze bezittingen zijn in 2020 geen noemenswaardige wijzigingen geweest. Onze nieuwe nota Waarderen en afschrijven vaste activa 2020 is vertaald in de jaarrekening. Bij de balans lichten we de stelsel- en schattingswijzigingen toe waar de nieuwe nota toe heeft geleid. Het effect op het resultaat is per saldo € 311.000 (N). Het eigen vermogen In de balans lezen we de volgende ontwikkeling van ons eigen vermogen: 31-12-2020

31-12-2019

Algemene reserve

50.322

56.410

Bestemmingsreserves

9.328

4.851

Jaarrekeningresultaat

-1.540

-469

Eigen vermogen Bedragen x € 1.000

58.110

60.792

Pagina 11 van 208

De algemene reserve is met € 6,0 miljoen afgenomen. Dit is conform het raadsbesluit van november 2019 om het incidentele resultaat van de Begroting 2020 van € 5,5 miljoen te onttrekken aan de algemene reserve. Daarnaast kwam het resultaat 2019 ten laste van de Algemene Reserve. De bestemmingsreserves zijn met € 4,5 miljoen toegenomen. Hier gaat het om de nieuwe reserve Doorgeschoven activiteiten. De afname van het totale eigen vermogen bedraagt € 2,7 miljoen. Schulden De totale schuld is in 2020 weinig veranderd. Binnen de schulden heeft in 2020 een verschuiving plaatsgevonden tussen kortlopende (< 1jaar) en langlopende schulden. Afgelopen jaar hebben we nieuwe langlopende leningen van € 15 miljoen aangetrokken. Tot dat moment financierden we zo veel mogelijk met “kort geld”. Vanwege de lage rentestand en geplande investeringen was afgelopen zomer echter het juiste moment om over te gaan op vaste financiering. 4. De financiële kengetallen De financiële kengetallen zien er als volgt uit: 2019

2020

2020

Jaarrekening

Begroting tm prognose 3

Jaarrekening

1. Netto schuldquote

76,20%

V

64,69%

V

69,80%

V

2.Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

72,40%

V

58,46%

V

63,40%

V

3.Solvabiliteit

39,60%

M

40,00% M

37,60% M

4.Structurele exploitatieruimte

0,42%

M

2,07%

1,39%

V

5.Grondexploitatie

8,30%

7,20%

7,30%

6.Belastingcapaciteit

110,30%

104,00%

102,00%

V

De kleuren bij de kengetallen zijn naar de risicobeoordeling van provincie Gelderland over 2020. Voor een toelichting op de kengetallen verwijzen wij u naar de paragraaf Weerstandsvermogen. 5. Het resultaat en Covid-19 Het resultaat over 2020 kan niet los gezien worden van de Covid-19-crisis waar we afgelopen jaar door werden getroffen. In het jaarverslag leest u waar deze invloed gehad heeft op onze ambities, doelstellingen en activiteiten. Ook op onze financiën had de crisis invloed. In de paragraaf Covid-19 doen we uitvoerig verslag en ziet u dat de ambtelijke inzet naar schatting zo’n € 1,4 miljoen heeft gekost. Kosten van uren die we niet op andere zaken hebben kunnen inzetten. Meest in het oog springend effect op ons resultaat over 2020 had het budget van € 2,5 miljoen voor crisisen herstel dat de raad in mei beschikbaar gesteld heeft. Voor € 1,5 miljoen hebben we compensatie van het Rijk ontvangen. Eind 2020 is nog € 1.683.852 beschikbaar in het budget voor crisis- en herstel. Dat nemen we mee naar 2021 om de kosten van volgende maatregelen te dekken.

Pagina 12 van 208

Programma 1: Bestuur en Dienstverlening

Programma 1: Bestuur en Dienstverlening Portefeuillehouder: B.J.J. Bengevoord “We worden het meest grensoverschrijdende dorp van Nederland. En stimuleren onze economische ontwikkeling (Wirtschaftsförderung) via 100% Winterswijk.” Doelstelling

Winterswijkers hebben vertrouwen in hun bestuur. Het percentage van de inwoners dat vertrouwen in het bestuur heeft blijft boven dat van vergelijkbare gemeenten. De gemeentelijke onderdelen (raad, college en ambtelijke organisatie) functioneren in goede samenwerking. Inwoners beoordelen onze dienstverlening als tijdig en kwalitatief goed, ervaren dat wij uitgaan van hun vraag en benaderen ons bij voorkeur digitaal. De ambitie is om te groeien van een klanttevredenheidscijfer van 7,2 voor dienstverlening in 2018 naar een 7,5 in 2020. Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties beoordelen de gemeente als modern, flexibel, transparant, communicatief, gericht op participatie en samenwerking. Inwoners merken dat we ze meer betrekken bij het maken en uitvoeren van beleid. Winterswijk is een gemeente waar medewerkers vol tevredenheid werken met goede scholingsmogelijkheden. We meten deze doelstellingen tweejaarlijks in het onderzoek ‘Waar staat je gemeente’, in klanttevredenheidsonderzoeken en in onderzoeken naar het realiseren van onze servicenormen. Ook meten we elke drie jaar de medewerkerstevredenheid. Welke ambities streven we in deze bestuursperiode na?

Algemeen bestuur - We werken met raad, organisatie, college en Winterswijkers aan een betrokkenenparagraaf 2.0; - We zijn een integer bestuur en we verlenen geen gunsten in ruil voor politieke steun; - We intensiveren en optimaliseren de inzet op lobby: we houden goed contact met de provincie, het Rijk en Europa; - We nodigen alle nieuwe Winterswijkers uit om ze welkom te heten; - We gaan nog meer van buiten naar binnen werken, bij nieuw beleid wordt eerst opgehaald hoe de inwoners, maatschappelijke partners en de gemeenteraad hierover denken; we werken opgavegericht waar dit kan. Begraafplaats - De begraafplaats is uitgebreid met islamitisch begraven en natuurbegraven; - We nodigen partijen uit die een crematorium in Winterwijk willen starten; - Via een openbare digitale kaart is de plaats van de verschillende graven op te zoeken. Externe Communicatie - We checken alle gemeentelijk communicatie op helderheid, begrijpelijkheid en goede afstemming op de doelgroep. Economische ontwikkeling centrum - Samen met onze partners positioneren we de thema’s wonen en werken steviger in 100% Winterswijk.

Pagina 13 van 208

Programma 1: Bestuur en Dienstverlening

Klantcontactcentrum - We maken aan de hand van het rekenkamerrapport ICT een slag met onze digitale dienstverlening; - Het Klantcontactcentrum weet als aanspreekpunt voor klanten onze medewerkers snel te verbinden met de verschillende maatschappelijke partners; - We verbeteren onze elektronische dienstverlening en passen de website aan. Hierbij leren we van eigentijdse webwinkels: 1. De status van een aanvraag is actueel en voor de klant te zien, 2. We doen suggesties voor producten die met elkaar samenhangen, 3. We helpen de klant met een chatfunctie. Interne bedrijfsvoering - We ontwikkelen onze organisatie om voortdurend aan te sluiten bij de samenleving. Onze medewerkers zijn makkelijk benaderbaar en behulpzaam. We houden het concreet; - We zorgen voor een bijpassende inrichting van het gemeentekantoor; - Middels opgavegericht werken sluit de organisatie aan op ontwikkelingen in de samenleving; - We houden de bescherming van privacy van onze klanten scherp in het oog. Wat hebben we gedaan? Wat gaat dat kosten? Algemeen bestuur Henk Jan Tannemaat aangetreden als nieuwe wethouder Op 11 februari 2020 heeft wethouder Aalderink zijn ontslag ingediend als wethouder van de gemeente Winterswijk. Hij is opgevolgd door Henk Jan Tannemaat die op 20 februari 2020 door de gemeenteraad is benoemd als wethouder.

Burgerpeiling De tweejaarlijkse meting 'Waar staat je gemeente' is uitgesteld omdat deze meting op dit moment geen reëel beeld zou geven van de gemeentelijke dienstverlening. De meting wordt gehouden op het moment dat de normale dienstverlening weer enige tijd is hervat. Burgerparticipatie In 2020 betrokken we veel inwoners en organisaties bij opgaven, projecten en het opstellen van diverse beleidsdocumenten. Vanwege corona is burgerparticipatie voornamelijk digitaal gehouden. Dit heeft een beperkte invloed gehad op de voortgang van de trajecten. Begraafplaats Islamitisch begraven en natuurbegraven De begraafplaats is uitgebreid met islamitisch begraven en natuurbegraven. De eerste islamitische begrafenis heeft plaatsgevonden. Openbare digitale kaart De voorbereidingen voor een openbare digitale kaart zijn in een vergevorderd stadium. Aan de hand van een openbare digitale kaart zoeken we - vanaf eind 2021- op waar een bepaald graf op de begraafplaats te vinden is. Externe communicatie Ook in 2020 zijn veel verbeteringen aangebracht in onze externe communicatie. Tientallen standaardbrieven zijn begrijpelijker gemaakt, verschillende webteksten, vacatureteksten en formulieren zijn aangepast aan de huidige tijd. We maken gebruik van doelgroepen om directe feedback op te halen op onze externe communicatie.

Pagina 14 van 208

Programma 1: Bestuur en Dienstverlening

Economisch ontwikkeling centrum Dit thema wordt opgavegericht aangepakt. Vanzelfsprekend heeft de Covid-19 crisis het nodige effect gehad op de ontwikkeling en de plannen voor 2020. In de paragraaf J Covid-19 leest u meer over de effecten. Daarnaast leest u in het hoofdstuk opgave Centrum meer over wat er in 2020 is gerealiseerd. Interne bedrijfsvoering In 2020 zijn in de bedrijfsvoering flinke stappen gezet om de ambities te realiseren en de (digitale) dienstverlening nog beter aan te laten sluiten op de samenleving. In onze aanpak kiezen we steeds meer voor maatwerk. Complexe maatschappelijke vraagstukken worden opgavegericht met de samenleving opgepakt. In 2020 is een nieuwe dienstverleningsvisie vastgesteld. Om het thuiswerken zoveel mogelijk te faciliteren verbeterden we de digitale infrastructuur, zijn digitale vergaderfaciliteiten geïmplementeerd en heeft elke medewerker een verantwoorde thuiswerkplek in kunnen richten. In de paragraaf E Bedrijfsvoering leest u meer over de verschillende onderdelen van de bedrijfsvoering. Klantcontactcentrum De digitale dienstverlening hebben we uitgebreid met aangiften voor overlijden en geboorten De digitale dienstverlening is uitgebreid met digitale aangiften voor overlijden en geboorten. Een aantal digitale diensten zijn ook in het achterliggende proces gedigitaliseerd, wat een snelle en accurate afhandeling beter borgt.

We zien een toename in het gebruik van e-diensten In 2020 zijn alle e-diensten voor de Omgeving vervangen door een portal waardoor de e-diensten gelijk gekoppeld zijn aan de processen binnen de gemeente. Hiermee is het aantal e-diensten ook wat afgenomen doordat er processen zijn samengevoegd. Tegelijkertijd zijn er nieuwe e-diensten gemaakt. We hebben in totaal 8 e-diensten meer dan een jaar geleden. Er is een sterke stijging van het gebruik van e-diensten opgetreden: de e-diensten werden in totaal ruim 1.500 maal vaker gebruikt dan een jaar ervoor. Dit is een toename van 30%. Bij het klantcontactcentrum kregen we meer informatieverzoeken te verwerken Het Klantcontactcentrum kreeg vanaf maart door de corona veel extra informatieverzoeken van inwoners en ondernemers te verwerken. De informatieverzoeken zijn zo adequaat mogelijk afgewikkeld. We hebben de website verder verbeterd en toegankelijker gemaakt De website wordt continu aangepast aan de hand van bezoekersgedrag en het toepassen van richtlijnen. De nieuwe wet Digitale Toegankelijkheid passen we toe op de website en we voerden enkele verbeteringen door.

Pagina 15 van 208

Programma 1: Bestuur en Dienstverlening

Wat heeft het gekost? Exploitatie Bedragen *1.000 Cluster Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten Algemeen bestuur Begraafplaats Externe communicatie Citymarketing Klantcontactcentrum Interne bedrijfsvoering Saldo van Baten en Lasten

Lasten Prognose 3

Werkelijk

Verschil

1.068

1.076

8

N

1.561 26 176 84 317 526 3.758

1620 36 146 84 280 226 3468

59 10 -30

N N V V V V

-37 -300 -290

Baten Prognose 3

Werkelijk

2

2

310 75 387

311 75 388

Totaal Saldo

Verschil

1 1

-

8

N

V V

59 10 30 0 38 300 291

N N V V V V

Cluster Algemeen bestuur Er is sprake van per saldo hogere lasten van € 59.000 in dit cluster. Dit is met name veroorzaakt door: - de herberekening voorziening APPA (Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers) in verband met lagere rekenrente (€ 117.000); - overige kleine voordelen (€ 58.000). Cluster Interne bedrijfsvoering Er is sprake van per saldo lagere lasten in dit cluster. Dit voordelige verschil van € 300.000 is veroorzaakt door: - een voordeel van € 151.000 binnen het totaal van de diverse onderdelen van de interne bedrijfsvoering; - een voordeel van € 71.000 interne uren. De reden is dat interne uren als kosten geboekt worden op de investeringen. Ten opzichte van de begroting zijn er meer interne uren aan investeringen doorberekend. Hierdoor is er een voordeel ontstaan in de exploitatie in de jaarrekening. - een voordeel van € 31.000 op de stelpost onvoorzien. - overige verschillen.

Investeringen Bedragen *1.000 Cluster Interne bedrijfsvoering Totaal

Uitgaven Prognose 3 1.466 1.466

Werkelijk 748 748

Verschil -718 -718

Inkomsten Prognose 3 V V

Werkelijk

Totaal Saldo

Verschil -

718 718

V V

Cluster Interne bedrijfsvoering Het verschil van € 718.000 komt door het overhevelen van de kredieten voor automatisering. De grootste zijn de kredieten voor hardware (€ 185.000) en software (€ 343.000). Deze zijn opgenomen in de bijlage met investeringskredieten.

Pagina 16 van 208

Programma 2: Veiligheid, Vergunningverlening en Handhaving

Programma 2: Veiligheid, Vergunningverlening en Handhaving Portefeuillehouder: B.J.J. Bengevoord “Gemeentelijke samenwerking over de landsgrens vergroot de mogelijkheden in de aanpak van criminaliteit.” Doelstelling Winterswijk is de afgelopen vier jaar veiliger geworden. Maar het kan altijd veiliger. Daarom blijven wij (regionaal) samenwerken met bewoners, ondernemers, politie, justitie en andere organisaties om criminaliteit en ondermijning aan te pakken en de leefbaarheid te verbeteren. -

-

-

-

Inwoners voelen zich veilig. Het percentage van de inwoners dat zich veilig voelt (89%) behouden we en verbeteren we waar mogelijk. De criminaliteit neemt verder af in Winterswijk. Dit meten we door jaarlijks de misdaadcijfers van de politie te monitoren en de positie van Winterswijk ten opzichte van de overige gemeenten te volgen in de misdaadmeter van het Algemeen Dagblad. Inwoners beoordelen de leefbaarheid in hun wijk positief. We meten dit tweejaarlijks in het onderzoek ‘Waar staat je gemeente’. De doelstelling is om te groeien van een 7,1 in 2018 naar een 7,5 in 2020. De kwaliteit van de brandweerzorg is op orde. Er is bestuurlijk commitment over de aanrijdtijden en de brandweer zorgt dat deze doelstelling in 2020 wordt gehaald. We meten dit door jaarlijks de aanrijdtijden te monitoren.

Welke ambities streven we in deze bestuursperiode na? Brandweer en rampenbestrijding - We onderzoeken samen met de VNOG (Veiligheidsregio Noord- en Oost- Gelderland) de optimalisatie van de brandweerzorg in Winterswijk. Openbare orde en veiligheid - We komen samen met de buurgemeenten tot een integrale aanpak van ondermijning; - We onderzoeken de mogelijkheid om kentekenregistratie en/of cameratoezicht in te voeren indien de noodzaak zich aandient; - We passen het Bibob beleid adequaat toe; - Naar aanleiding van de ondermijningsbeelden die het RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum) oplevert, realiseren wij een integrale aanpak; - Wij doen mee aan een landelijke pilot over regulering van de wietteelt. Vergunningverlening en handhaving - We zien dat een behoorlijk aantal bedrijfswoningen wordt gebruikt als normale woning. In samenwerking met betrokkenen en partners handhaven we hierop; - We maken een plan om de problematiek rondom de recreatiewoningen te verbeteren.

Pagina 17 van 208

Programma 2: Veiligheid, Vergunningverlening en Handhaving

Wat hebben we gedaan? Brandweer en rampenbestrijding Omzetting eerste particuliere/agrarische putten in bluswatervoorzieningen In 2020 is een start gemaakt met het omzetten van particuliere/agrarische putten tot bluswatervoorziening. Hiermee breiden we het aantal bluswatervoorzieningen in Winterswijk uit en vergroten de slagkracht van de brandweer. Twee putten zijn al (nagenoeg) gereed. De VNOG richt zich meer op preventie in plaats van aanrijtijden De VNOG richt zich in haar nieuwe strategie op preventie, zelf- en samenredzaamheid. Dit houdt in dat de VNOG burgers, instellingen en bedrijven informeert over risico’s en stimuleert tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid bij incidenten en het voorkomen daarvan. De aanrijtijden blijven belangrijk, maar zijn niet langer het uitgangspunt. Met betrekking tot natuurbranden is begonnen met de ontwikkeling van een app voor de inzet van loonwerkers Onderzoek naar expertteams crisisbeheersing opgestart Er is een onderzoek gestart naar de inzet van expertteams bij crisisbeheersing. De verwachting is dat de inzet van expertteams zorgt voor professionalisering. Daarnaast verwachten we hiermee een besparing te realiseren op personele inzet bij gemeenten. Minder mensen hoeven geschoold te worden en te blijven. Streven is het onderzoek in 2021 af te ronden. Daarna besluiten we regionaal of we gaan werken met expertteams en in welke vorm.

Openbare orde en veiligheid We pakten ondermijning integraal aan Het Damoclesbeleid en het coffeeshopbeleid is regionaal afgestemd en opnieuw vastgesteld. Met een regionaal eenduidig beleid willen we een waterbedeffect (verplaatsing) van criminaliteit zoveel mogelijk voorkomen. Verder vond eind 2020 een ‘Groene nacht’ plaats. Tijdens de ‘Groene nacht’ voeren buitengewoon opsporingsambtenaren van diverse organisaties en de politie een gezamenlijk controle uit. Deelnemers aan de actie waren Natuurmonumenten, Gelders Landschap, de Hengelsport Federatie, politie en de gemeente Winterswijk. Daarnaast pakten we diverse ondermijningscasussen integraal op met diverse ketenpartners als het RIEC, de belastingdienst en de politie. Het onderzoek naar inzet cameratoezicht hebben we met het openbaar ministerie (OM) besproken Het onderzoek naar de inzet van cameratoezicht op een aantal locaties loopt nog. In 2020 is de invoering van het cameratoezicht besproken met het OM, maar het OM heeft (nog) geen akkoord gegeven. Het Bibob beleid pasten we adequaat toe: alle benodigde exploitatievergunningen zijn verleend Alle bestaande organisaties die een exploitatievergunning nodig hebben, hebben er nu een. Daarmee ronden we de inhaalslag van het nieuwe instrument exploitatievergunning in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) af.

De exploitatievergunning is een extra instrument om de integriteit van initiatiefnemers van openbare inrichtingen, zoals een sportschool of recreatieterrein, te onderzoeken. Dit integriteitsonderzoek vindt ook plaats bij onder andere drank- en horecavergunningen, exploitatievergunningen en omgevingsvergunningen bouw. In 2020 is daarnaast het Bibob-beleid aangescherpt. Dit beleid stemden we regionaal af.

Pagina 18 van 208

Programma 2: Veiligheid, Vergunningverlening en Handhaving

We werkten samen met het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) aan het onderzoeken van ondermijning De ondermijningsbeelden zijn verder uitgewerkt. Meerdere casussen zijn voor verder onderzoek aangemeld bij het RIEC. Deze zaken zijn via het RIEC onder andere voorgelegd aan de belastingdienst. Het is nu zaak om de samenwerking met het RIEC structureel te borgen, bijvoorbeeld door een aanvullend informatiesysteem met het RIEC. We doen niet mee aan de landelijke pilot over regulering van de wietteelt Het Rijk koos een aantal gemeenten uit voor het experiment regulering wietteelt. De keus is niet gevallen op de gemeente Winterswijk. Mochten er zich kansen voordoen, dan treden we vanzelfsprekend in overleg We hebben een concept handhavingsarrangement met de politie opgesteld Om de samenwerking tussen de politie en de gemeente verder te professionaliseren en optimaliseren, stelden we een concept handhavingsarrangement op. In dat handhavingsarrangement staan afspraken over de samenwerking tussen politie en boa’s. Aan de orde komen verschillende vormen van samenwerking, informatiedeling en back-up van de politie bij risico-situaties. Bedoeling is om het handhavingsarrangement in 2021 vast te laten stellen. De groepsscan jeugd hebben we verder uitgewerkt Overlast en criminaliteit veroorzaakt door jeugdgroepen pakken we zowel repressief als preventief aan.

Als basis gebruiken we de groepsscan van de politie. In de groepsscan staat alle informatie van de politie over jeugdgroepen. Deze groepsscan is het afgelopen jaar uitgewerkt door verschillende instanties en disciplines. Betrokken waren de jeugdwijkagent, jeugdconsulenten, jongerenwerk, het ondersteuningsteam, de leerlichtambtenaar, de boa’s, de AOV’er, de regisseur zorg en veiligheid, SDOA en diverse onderwijsinstellingen. Nieuwe namen worden eerst besproken in het reguliere jeugdoverleg. Daar zetten we samen met HALT eerst preventief op in. Vergunningverlening en handhaving We hebben geen prioriteit gegeven aan handhaving op gebruik bedrijfswoningen als normale woning Gelet op de beschikbare handhavingscapaciteit is in 2020 geen prioriteit gegeven aan dit onderwerp. Dit is vastgelegd in het Handhavingsuitvoeringsprogramma 2020. Alleen bij klachten/meldingen en ter voorkoming van nieuwe gevallen traden we op. Onderzoek naar verbeteren problematiek rondom de recreatiewoningen loopt nog Het onderzoek naar niet-bedrijfsmatig geëxploiteerde recreatieparken loopt nog. Resultaten worden midden 2021 verwacht. We leveren wel een bestuurlijke bijdrage aan het Ariadne project. Het Ariadne project ondersteunt gemeenten in het voorkomen en bestrijden van ondermijnende criminaliteit op en rondom vakantieparken in Gelderland.

Het aantal gevallen (23) van onrechtmatige bewoning is ten opzichte van 2019 gelijk gebleven Regulier toezicht en handhaving blijven nodig om een toename van het aantal gevallen van onrechtmatige bewoning te voorkomen en de resultaten van de afgelopen jaren niet teniet te doen. We zien een flinke toename in het aantal verleende vergunningen In 2020 is geen negatief effect door Covid-19 te zien in de bouwsector. De Covid-19 maatregelen troffen deze sectoren niet. Sterker nog, de bouwsector laat ten opzichte van 2019 een piek zien in aantallen vergunningen en ontheffingen. De nieuwbouwlocaties zoals Meddo Roetendael Plus, Oude Maalderij (Kottenseweg) en plan nabij Grijsen lopen goed vol. Ook voor de kavels op locatie Eelink is er een vergunning verleend voor een vrijstaande woning. Verder is er binnenstedelijk nog onder meer een bankgebouw getransformeerd tot appartementen.

Pagina 19 van 208

Programma 2: Veiligheid, Vergunningverlening en Handhaving

De vergunning voor een groot zonnepark (Masterveldweg) hebben we verleend Op gebied van duurzaamheid is een groot zonnepark (Masterveldweg) vergund. Hiermee maken we een mooie stap in onze opgave om Winterswijk duurzamer te maken. Het aantal vergunningen en ontheffingen voor evenementen was nihil Covid-19 gooide roet in het eten voor evenementen. Vanaf maart 2020 zijn er vrijwel geen evenementen meer gehouden. Hier is een reductie van 35% aan vergunningen te zien. En degene die waren verleend, konden niet doorgaan. Wij hebben de leges voor deze vergunningen die al waren verleend uit coulance teruggestort. We hebben extra aandacht gevraagd voor duurzaamheid bij het organiseren van evenementen Voor de uitbraak van de pandemie in Nederland hielden we de jaarlijkse informatieavond voor organisatoren van evenementen. Hier wordt aandacht besteed aan veiligheid tijdens evenementen. Dit jaar is ook aandacht besteed aan duurzaamheid bij het organiseren van evenementen. De organisatie van de Zwarte Cross heeft toegelicht hoe zij omgaan met afval, onder andere door de drinkbekers te recyclen. Dit zorgde voor herijking van het evenementenbeleid en het toevoegen van een duurzaamheidsparagraaf. Een hectisch jaar voor de warenmarkt Als gevolg van Covid-19 was 2020 ook een bijzonder jaar voor de warenmarkt. In het voorjaar is het houden van de warenmarkt enige tijd niet toegestaan.

Later dat jaar werd de zaterdagmarkt naar de omgeving Roelvinkstraat verplaatst. Begin november keerde de warenmarkt weer volledig terug op de Markt en vanaf medio december was alleen de verkoop van levensmiddelen op de markt toegestaan. Alle aandacht is het afgelopen jaar dus uitgegaan naar het feitelijk functioneren van de warenmarkt. Ondernemers hebben we financieel ondersteund door het niet opleggen van de marktgelden over het tweede tot en met vierde kwartaal. We zien een afname van het aantal klachten en meldingen Er kwamen bij team Handhaving 695 ‘reguliere’ klachten/meldingen binnen. Dit is een afname van 139 ten opzichte van 2019 (834). De meeste klachten en meldingen gingen over afval, parkeren en hondenpoep. Inmiddels is 95% van die klachten en meldingen afgehandeld. Naast de ‘reguliere’ klachten kwamen er het afgelopen jaar nog wel diverse klachten/meldingen binnen over het niet naleven van Covid-19 maatregelen. We hebben vragen beantwoord over (het naleven van) de Covid-19 maatregelen Vanaf het moment dat de regering genoodzaakt was vanwege de pandemie maatregelen te treffen, hebben team Vergunningverlening & Handhaving vragen van organisaties, ondernemers en inwoners over de regeling beantwoord. Daarnaast hebben de toezichthouders gezamenlijk met de politie toegezien op de naleving van de maatregelen.

We controleerden of er op een juiste manier uitvoering is gegeven aan de verleende vergunning Team Handhaving controleerde diverse vergunningen. Hierbij gaat het hoofdzakelijk over vergunningen op het gebied van bouwen, slopen, kap en handelen in strijd met ruimtelijke ordening. In het Handhavingsjaarverslag worden de belangrijkste activiteiten en resultaten op het gebied van toezicht en handhaving van het afgelopen jaar nader beschreven. Dit verslag bieden we de gemeenteraad aan in juni 2021.

Pagina 20 van 208

Programma 2: Veiligheid, Vergunningverlening en Handhaving Wat heeft het gekost? Exploitatie Bedragen *1.000 Cluster Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten Brandweer en rampenbestrijding Vergunningverlening en handhaving Openbare Orde en Veiligheid Saldo van Baten en Lasten

Lasten Prognose 3

Werkelijk

Verschil

Baten Prognose 3

1.411

1.430

19

N

1.737 908 113 4.169

1593 740 104 3.867

-144 -168 -9 -302

V V V V

Werkelijk

Totaal Saldo

Verschil

1041

1007

-34

1041

1007

-34

-

19

N

N N

144 134 9 268

V V V V

Cluster Brandweer en rampenbestrijding De lagere lasten van € 144.000 worden voor het overgrote deel € 122.500 veroorzaakt door het voordelig jaarresultaat van de VNOG over 2020. De VNOG heeft over 2020 een positief resultaat van 4,9 miljoen behaald. Een groot deel daarvan wordt terugbetaald aan de deelnemende gemeenten. Hoeveel precies is ten tijde van het opmaken van de jaarrekening nog niet bekend. In onze jaarrekening hebben we rekening gehouden met een terugbetaling van € 122.500. Dit bedrag kan uiteindelijk dus nog iets hoger of lager uitvallen. Het verschil tussen € 122.500 en de werkelijke terugbetaling komt ten gunste of ten laste van het resultaat 2021. Het restant van de € 144.000, een bedrag van € 21.500, wordt veroorzaakt door overige verschillen. Cluster Vergunningverlening en handhaving De lagere lasten van € 168.000 zijn grotendeels als volgt te verklaren: - lager verschuldigde bijdrage aan de Omgevingsdienst Achterhoek over 2020 (€ 111.000). - uitstel door de raad van het project Grondgebruik (€ 50.000). Bedrag is overgeheveld, uitvoering in 2021. - overige verschillen (€ 7.000). Investeringen In 2020 waren er geen investeringen van meer dan € 100.000

Pagina 21 van 208

Programma 3: Regionale en Grensoverschrijdende samenwerking

Programma 3: Regionale en Grensoverschrijdende samenwerking en Lobby Portefeuillehouder: B.J.J. Bengevoord “Samen initiatieven ontplooien, kansen benutten en mensen over grenzen heen verbinden – voor een sterke positie van onze grensstreek.” Doelstelling Het programma ‘Regionale en grensoverschrijdende samenwerking en lobby’ gaat enerzijds over de samenwerking met andere gemeenten in de Achterhoek onder de naam 8RHK Ambassadeurs en anderzijds over de grensoverschrijdende samenwerking met overheid, ondernemers en maatschappelijke organisaties. In samenwerking met de andere gemeenten in de Achterhoek, de Regio Achterhoek en de Euregio werken we aan lokale, regionale en bovenregionale lobbyonderwerpen. We verbinden mensen, ondernemers, overheid en onderwijs aan beide zijden van de grens met elkaar op het gebied van economie, onderwijs, cultuur, toerisme en sport. Dit doen we met behulp van het netwerk Grenzhoppers en in samenwerking met de Euregio. We meten aan de hand van het aantal Grenzhoppers leden en het aantal aanvragen voor samenwerkingsprojecten (Interreg). We faciliteren het grensoverschrijdend zakendoen voor ondernemers met als doel obstakels op het gebied van werken over de grens weg te nemen. Dit doen we met behulp van de Grenzhoppers School en door het cursusaanbod op het gebied van taal-, cultuur en marketingcursussen te vergroten.

We meten dit aan de hand van gegeven cursussen en het aantal deelnemers. We investeren in de regionale samenwerking in de Achterhoek op het gebied van Smart Economy (slimme industrie), Smart Living en Smart Governance (slimme sturing). Zo zetten we de Achterhoek nog meer op de landelijke kaart. We doen dit door actieve deelname aan het samenwerkingsverband 8RHK Ambassadeurs. De regiodeal die met het rijk gesloten geeft deze samenwerking een extra impuls. We nodigen inwoners, instellingen en ondernemers uit hier passende projecten voor aan te dragen. Om grensbelemmeringen op het gebied van werken, wonen, en bereikbaarheid voor onze inwoners op te lossen, zetten we actief in op lokale en regionale lobby richting provincie, Den Haag, Brussel en Duitsland. Hier zetten we onze lobbycoördinator voor in, waar mogelijk doen we dit samen met andere gemeenten. Welke ambities streven we in deze bestuursperiode na? Lobby - We zetten de Achterhoek in het algemeen en Winterswijk in het bijzonder op de kaart door actieve lobby richting Den Haag, Brussel en Düsseldorf; - We werken samen met de gemeenten in de Achterhoek aan de realisatie van gezamenlijke lobbyonderwerpen.

Intergemeentelijke samenwerking - We gaan met de gemeenten in Oost-Achterhoek in gesprek met als doel de voorzieningen die we samen gebruiken voor de Oost-Achterhoek te behouden; - We vervullen als Winterswijk een proactieve en voortrekkersrol in de Regio Achterhoek en de Euregio; - We stimuleren de regionale samenwerking in de Achterhoek op het gebied van Smart Industry, Smart Living en Smart Governance (Achterhoek2030).

Pagina 22 van 208

Programma 3: Regionale en Grensoverschrijdende samenwerking

Grensoverschrijdende samenwerking - We gebruiken Grenzhoppers om concrete grensoverschrijdende samenwerking uit te bouwen; - We faciliteren onze ondernemers en maatschappelijke partners om grensoverschrijdend samen te werken en gebruik te maken van de Europese subsidies; - We realiseren het Dienstencentrum in Gaxel samen met Stadt Vreden; - We faciliteren ondernemers en organisaties in de Achterhoek op het gebied van grensoverschrijdend zakendoen door middel van de Grenzhoppers Business School; - We stimuleren het aanbod van de Duitse taal op onderwijsinstellingen. Wat hebben we gedaan? Lobby We hebben de banden met de Duitse regio Mecklenburg Vorpommern verder verstevigd Het in mei 2020 geplande tegenbezoek van een delegatie vanuit de regio’s Mecklenburg Vorpommern aan de Achterhoek kon niet fysiek plaatsvinden. In december werd onder leiding van de gemeente Winterswijk een digitale inspiratiesessie georganiseerd. Samen met vertegenwoordigers vanuit alle Achterhoekse gemeenten, de 8rhk Ambassadeurs en Provincie Gelderland zijn rond om het thema ‘leefbaar platteland’ initiatieven aan de delegatie uit Mecklenburg Vorpommern en de Nederlandse Ambassade in Berlijn gepresenteerd. In de herfst van 2021 staat het fysieke tegenbezoek aan de Achterhoek gepland.

We hebben actief lobby gevoerd bij de Tweede Kamer voor de positie van grensarbeiders In overleggen met de VNG en door aanwezigheid tijdens het algemeen overleg ‘Belasting en sociale zekerheidspositie grensarbeiders’ heeft Winterswijk zich in 2020 wederom actief ingezet voor de positie van grensarbeiders. Zzp’ers die in Duitsland wonen en in Nederland werken konden in coronatijden geen aanspraak maken op een financiële regeling. De gemeente Winterswijk vroeg hier in maart 2020 versterkt aandacht voor bij Tweede Kamerleden in samenwerking met de Provincie Gelderland. De lobby had succes. De gemeenten werden belast met de uitvoering van de Tozo in de grensregio's. Ook de Grensinformatiepunten (GIP's) werden hierbij betrokken. Succesvolle inzet voor behoud zelfstandigheid SKB Winterswijk Er was veel animo voor de in maart gehouden bijeenkomst rond om het behoud van het SKB. Gemeente Winterswijk heeft ook gedurende 2020 een actief beleid en lobby richting Den Haag gevoerd om bezwaar te maken tegen de plannen voor het opheffen van spoedeisende hulpposten en het behoud van een volwaardig ziekenhuis in Winterswijk. Zie ook programma 4. Uitwisselingsproject met Oekraïne zet Winterswijk Internationaal op de kaart Gemeente Winterswijk is in juni 2020 door VNG International gevraagd om in een door USAID gefinancierd uitwisselingsproject met Oekraïne te participeren.

Doel van het project is het delen van best practices over thema’s als het verbeteren van de gemeentelijke strategische planning, begrotingsplanning en toegang tot EU en internationale fondsen. Een fysieke ontmoeting in Oekraïne en een tegenbezoek aan Winterswijk staan gepland voor mei en juni 2021. Met dit project zetten we Winterswijk internationaal op de kaart en laten we tegelijkertijd zien dat we binnen de VNG een substantiële bijdrage leveren.

Pagina 23 van 208

Programma 3: Regionale en Grensoverschrijdende samenwerking

Deelname Winterswijk aan de European Green Leaf Award 2022 (EGLA) De gemeente Winterswijk nam, in samenwerking met verschillende beleidsvelden, deel aan de European Green Leaf Award 2022, een prijs voor de meest duurzame gemeente. Het winnen van een Green Leaf Award is een zegel van goedkeuring door de Europese Commissie en brengt vele voordelen met zich mee, waaronder meer aandacht voor milieuprojecten, meer internationale media-aandacht voor de winnende gemeente en een waardering voor de lokale inzet. Winterswijk is één van de 14 Europese steden en gemeenten die genomineerd zijn voor de prijs. In april 2021 worden de finalisten bekend gemaakt. Winterswijk verkent kansen voor grensoverschrijdende uitwisseling van duurzame energie Provincie Drenthe, Limburg en Overijssel zien kansen in de grensoverschrijdende energie-uitwisseling. Gemeente Winterswijk is in overleg met de Provincie Gelderland in 2020 begonnen om in het kader van de te behalen energiedoelstellingen de kansen voor het uitwisselen van duurzame energie met het buurland te verkennen. Winterswijk nam hiervoor contact op met de gemeente Losser (Overijssel) die in het kader van het uitwisselen van duurzame energie in een lobbytraject met de Tweede Kamer zit.

Waardevolle themabijeenkomsten bij de Graafschap In 2020 organiseerden we twee themabijeenkomsten bij de Graafschap met als thema ‘Grensoverschrijdende samenwerking’ en ‘Begrip en respect voor het boerenwerk’. Intergemeentelijke samenwerking Regio Achterhoek brengt grensoverschrijdend mobiliteitsvraagstuk naar regering in Düsseldorf Gedurende een college-2-daagse in januari 2020 bezochten bestuurders vanuit de Regio Achterhoek en de Kreis Borken, de Landesregierung in Düsseldorf. Zij gingen in gesprek met Verkeersminister Hendrik Wüst en Europaminister Holthoff-Pförtner om grens-gerelateerde obstakels, vooral op het gebied van mobiliteit, versterkt onder de aandacht te brengen. Nieuw INTERREG VI programma biedt kansen voor een economisch sterke Regio Achterhoek Als voorbereiding op het nieuwe INTERREG VI programma is er een webinar georganiseerd. In het webinar werd uitleg gegeven welke kansen het nieuwe programma biedt. Kansen, om uiteindelijk meer Achterhoekse projecten te realiseren. Ook is er aandacht besteedt aan de mogelijkheden van Europese subsidies.

Het webinar vond plaats samen met de portefeuillehouder Grens, de thematafels en de Duitsland-coördinatoren van de 8rhk Ambassadeurs Memorandum Münsterland – Oost Nederland neemt concrete vormen aan Een mijlpaal op regionaal niveau in de grensoverschrijdende samenwerking was de ondertekening van het Memorandum Oost Nederland-Münsterland door tien partners. Het initiatief hiervoor kwam vanuit de provincies Overijssel en Gelderland. De Achterhoek is trekker voor de thema’s onderwijs en arbeidsmarkt, zorg en vertrouwen. Grensoverschrijdende samenwerking Warm welkom voor nieuwe burgemeesters Kreis Borken In een digitale bijeenkomst heeft burgemeester Bengevoord als voorzitter van de Nederlandse delegatie van de D5/NL6+2 stuurgroep van de Grenzhoppers de nieuw gekozen burgemeesters in de Kreis Borken welkom geheten. Voor 2021 staan een aantal kennismakingsbijeenkomst met de raad van Winterswijk en enkele raden in Duitsland op het programma. Grensland prijs ontvangen voor project Buurttaal De regio Achterhoek was de eerste die de Grenslandprijs heeft ontvangen. Zij kregen deze prijs voor het project Buurttaal. De prijs is overhandigd door Stas Knops.

Pagina 24 van 208

Programma 3: Regionale en Grensoverschrijdende samenwerking

Aantal bijeenkomsten Grenzhoppers Business School in 2020 gestegen De in 2019 opgerichte Grenzhoppers Business School breidde haar samenwerking in 2020 verder uit. In samenwerking met Duitsland Nieuws, Hollandrecht en Strick Rechtsanwälte bood de Business School in totaal acht seminars aan, grotendeels digitaal. Om de detailhandel een hart onder de riem te steken is er een online cursus Duitse taal aangeboden. In 2020 is de Grenzhoppers Business School verder uitgerold in de gemeente Oost Gelre. Ook gaat de Business School een samenwerking aan met Saxion Hogeschool en Fontys. Winterswijk zet in op Regio deal GROS: Grensoverschrijdend ondernemen, werken en leren In het in 2020 goedgekeurde Regio deal project ‘GROS: Grensoverschrijdend ondernemen, werken en leren’ werkt Winterswijk samen met de gemeenten Aalten en Oude IJsselstreek en de Wirtschaftsförderung Bocholt. Het project is een samenwerking tussen de Grenzhoppers Business School en het Internationaal netwerkbureau met als doel grensoverschrijdend zakendoen doormiddel van cursussen en matching van ondernemers te faciliteren. In 2020 heeft de Grenzhoppers Business School in totaal tien (digitale) evenementen (seminars en taalcursussen) voor inwoners en ondernemers georganiseerd. Het project loopt tot 2023.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=b98c7d72-2f6f-4deb-ab9d-a9348e216885