CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Gewijzigd vast te stellen bestemmingsplan Geessinkweg 3

Raadsvergadering 20 april 2023, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan 'Geessinkweg 3'30.298 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Geessinkweg 3

bestemmingsplan Geessinkweg 3

Inhoudsopgave

Toelichting

5

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding Ligging plangebied Geldend bestemmingsplan Leeswijzer

5 5 5 6 7

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

Het plan Huidige situatie Planbeschrijving

8 8 11

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4

Beleidskader Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

14 14 16 18 19

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

Uitvoerbaarheid Milieuaspecten Cultuurhistorie en archeologie Flora en fauna Verkeer en parkeren Water Economische uitvoerbaarheid

24 24 32 32 34 35 37

Hoofdstuk 5 5.1 5.2

Wijze van bestemmen Algemeen Dit bestemmingsplan

38 38 39

Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3

Procedure Algemeen Verslag artikel 3.1.1. Bro overleg Verslag zienswijzen

41 41 41 41

Bijlage 1

Landschappelijk inpassingsplan

43

Bijlage 2

Bodemadvies ODA

54

Bijlage 3

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai

57

Bijlage 4

Quickscan natuurtoets

78

Bijlage 5 Nota beantwoording zienswijzen en ambtshalve wijzigingen bestemmingsplan Geessinkweg 3

82

Regels

103

Hoofdstuk 1 Inleidende regels Artikel 1 Begrippen Artikel 2 Wijze van meten

104 104 110

Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels Artikel 3 Groen Artikel 4 Maatschappelijk Artikel 5 Wonen Artikel 6 Waarde - Archeologische verwachting 1

111 111 112 115 121

2

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9

Waarde - Archeologische verwachting 2 Waarde - Archeologische verwachting 3 Waarde - Archeologische verwachting 4

124 127 130

Hoofdstuk 3 Algemene regels Artikel 10 Anti-dubbeltelregel Artikel 11 Algemene bouwregels Artikel 12 Algemene gebruiksregels Artikel 13 Algemene aanduidingsregels Artikel 14 Algemene afwijkingsregels Artikel 15 Algemene wijzigingsregels

133 133 134 135 136 137 138

Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels Artikel 16 Overgangsrecht Artikel 17 Slotregel

139 139 140

Bijlage 1

Indicatieve lijst van neven-/hergebruiksactiviteiten

141

Bijlage 2

Landschappelijk inpassingsplan

145

planstatus:vastgesteld

3

bestemmingsplan Geessinkweg 3

4

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

Toelichting Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Aan de Geessinkweg 3 te Kotten, in het buitengebied van de gemeente Winterswijk is het duurzaamheidscentrum Aarde-Werk de Stegge gevestigd. De eigenaar van het duurzaamheidscentrum (hierna: initiatiefnemer) heeft de wens om de activiteiten en de omvang van het duurzaamheidscentrum uit te breiden en planologisch vast te leggen. Onderhavig plan betreft mede het legaliseren van enkele gebouwen van het duurzaamheidscentrum. De bestemming van de hoofdgebouwen - de boerderij, de Schoppe, het Radhuisje en de hooiberg - verandert niet. Sinds 23 februari 2012 heeft het bouwvlak van deze gebouwen al de bestemming 'Maatschappelijk' en wordt hier met name gebruik van gemaakt voor educatie op het gebied van duurzaamheid. Onderdeel van het plan is het planologisch toestaan van een tijdelijke uitbreiding met yurt en een tiny house. Deze woningen worden voor maximaal 10 jaar geregeld als short-stay bedrijfswoningen door middel van een omgevingsvergunning. Hier mogen uitsluitend cursisten, studenten/medewerkers van het duurzaamheidscentrum maximaal een jaar verblijven. Daarnaast wordt de bestaande woning gewijzigd naar burgerwoning. In totaal worden drie bedrijfswoningen toegestaan en worden meerdere illegale bouwwerken planologisch gelegaliseerd. De voorgenomen uitbreiding is niet in overeenstemming met het geldende planologische regime.

Een bestemmingsplanherziening is noodzakelijk om de gewenste uitbreiding mogelijk te maken. De gemeente Winterswijk is voornemens medewerking te verlenen op basis van een partiële herziening. Doordat de yurt en tiny house worden geregeld via een omgevingsvergunning, worden deze niet opgenomen in de regels en verbeelding van dit bestemmingsplan. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in een passend juridisch-planologisch kader om de voorgenomen uitbreiding mogelijk te maken. Daarbij wordt aangetoond dat het gewenste plan vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is en in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

1.2

Ligging plangebied

Het plangebied ligt aan Geessinkweg 3 in Winterswijk-Kotten in het buitengebied van de gemeente Winterswijk en staat kadastraal bekend als gemeente Winterswijk, sectie D, nummers 7394, 8782, 8783 en 9650. De locatie ligt circa 150 meter ten westen van het buurtschap Kotten. De omgeving van het plangebied heeft een landelijk karakter. In afbeelding 1.1 is de globale ligging van het plangebied weergegeven.

Afbeelding 1.1: Ligging plangebied

planstatus:vastgesteld

5

bestemmingsplan Geessinkweg 3

1.3

Geldend bestemmingsplan

Het plangebied ligt deels binnen de begrenzing van het bestemmingsplan "integrale herziening buitengebied Winterswijk", vastgesteld op 27 januari 2011 en deels binnen het bestemmingsplan "Geessinkweg 3 Winterswijk-Kotten", vastgesteld op 23 februari 2012. Deel plangebied "Geessinkweg 3 Winterswijk-Kotten" Op basis van het bestemmingplan "Geessinkweg 3 Winterswijk-Kotten" is een deel van het plangebied voorzien van de bestemming 'Maatschappelijk', met drie bouwvlakken en de functieaanduidingen 'specifieke vorm van maatschappelijk - educatie', 'specifieke vorm van recreatie - evenementen' en 'specifieke vorm van waarde waardevol landschap'. Verder geldt voor één bouwvlak de functieaanduiding 'cultuurhistorische waarde' en voor één bouwvlak de functieaanduiding 'bedrijfswoning'. Daarnaast heeft de locatie de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologische verwachting 1', 'Waarde Archeologische verwachting 2' en 'Waarde - Archeologische verwachting 3'. Deel plangebied "integrale herziening buitengebied Winterswijk" Op basis van het bestemmingplan "integrale herziening buitengebied Winterswijk" is het overige deel van het plangebied voorzien van de enkelbestemmingen, 'Agrarisch - Cultuurlandschap' en 'Groen'. De gronden hebben tevens (deels) de gebiedsaanduidingen 'ehs - verweving', 'waardevol landschap' en 'reconstructiewetzone - verwevingsgebied'.

Verder gelden daarbij de functieaanduidingen 'specifieke vorm van agrarisch met waarden - hoogteverschillen', 'specifieke vorm van maatschappelijk - educatie' en 'specifieke vorm van recreatie - evenementen'. Daarnaast gelden de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologische verwachting 1', 'Waarde - Archeologische verwachting 2', 'Waarde - Archeologische verwachting 3' en 'Waarde - Archeologische verwachting 4'. In afbeelding 1.2 is uitsnede van de verbeelding van de vigerende bestemmingsplannen ter plaatse van het plangebied weergegeven.

Afbeelding 1.2: uitsnede vigerende planologische regime (Bron: ruimtelijkeplannen.nl) 1.3.1

Strijdigheid

De voorgenomen uitbreiding is in strijd met de geldende bestemmingsplannen, aangezien voor het tiny house, de stro-yurt en enkele bijgebouwen de noodzakelijke gebruik- en bouwmogelijkheden ontbreken. De gronden zijn hoofdzakelijk voorzien van een agrarische bestemming. Binnen deze gronden is het niet mogelijk om een duurzaamheidscentrum uit te oefenen. Daarnaast zijn de bouwmogelijkheden voor de bestaande illegaal opgerichte bouwwerken niet planologisch vastgelegd. Verder is de wens om de bestaande bedrijfswoning te wijzigen naar een burgerwoning. Voor het legaliseren van de uitbreiding van het duurzaamheidscentrum (gebruik en bouwwerken) en het mogelijk maken van extra wooneenheden binnen het plangebied is een herziening van het bestemmingsplan vereist. 6

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

1.4

Leeswijzer

Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en deze toelichting. De toelichting is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 het plan beschreven. In hoofdstuk 3 wordt het plan getoetst aan het beleidskader, waarna in hoofdstuk 4 de uitvoerbaarheid van het plan wordt aangetoond aan de hand van relevante milieu- en omgevingsaspecten en de economische uitvoerbaarheid. In hoofdstuk 5 volgt de wijze van bestemmen, waarin uiteen wordt gezet hoe het plan juridisch is vertaald naar de verbeelding en de regels. Tenslotte komen in hoofdstuk 6 de resultaten van de procedure aan de orde.

planstatus:vastgesteld

7

bestemmingsplan Geessinkweg 3

Hoofdstuk 2

Het plan

2.1

Huidige situatie

2.1.1

Omgeving

Het plangebied heeft betrekking op de gronden van het duurzaamheidcentrum Aarde-Werk De Stegge aan Geessinkweg 3 te Winterswijk-Kotten. De locatie ligt in het buitengebied van de gemeente Winterswijk, circa 150 meter ten zuidwesten van het buurtschap Kotten. De omgeving van het plangebied kenmerkt zich vooral door de afwisseling van open landbouwgronden en houtwallen, houtsingels en bossen. Het plangebied is omringd door landbouwgronden, die hoofdzakelijk worden gebruikt voor akkerbouw. In de nabije omgeving van het plangebied zijn meerdere burgerwoningen gevestigd. In afbeelding 2.1 is met luchtfoto de omgeving van het plangebied weergegeven. Het plangebied is hierop aangeduid met blauwe cirkel.

Afbeelding 2.1: Luchtfoto omgeving plangebied (Bron: PDOK) 2.1.2

Situatie plangebied

In het plangebied is een duurzaamheidscentrum gevestigd. Dit duurzaamheidscentrum bestaat uit meerdere gebouwen en bouwwerken. In bijgevoegde tabel is een overzicht gegeven van de bestaande bebouwing en bouwwerken in het plangebied. Gebouw/bouwwerk De boerderij De Schoppe

Het Radmakershuuske Tiny House

Stro-yurt

8

Gebruik Woning van initiatiefnemer. Cursusruimte met logiesmogelijkheid voor 7 cursisten. Gebouwd volgens alle principes van duurzaam bouwen en op die manier ook een voorbeeld voor cursisten. Breaam gecertificeerd. Vakantiewoning. Nu steeds tijdelijk verhuurd aan max 2 personen. Mobiele, kleine verblijfsruimte voor 1 a 2 cursisten of medewerkers die langer aan het centrum verbonden zijn. Als voorbeeld gebouwd om te laten zien hoe een Tiny House in de praktijk kan werken.______ Klein gebouwtje geschikt voor maximaal 4 personen met ruimte voor slapen en verblijf. Een voorbeeld van de mogelijkheden van bouwen met stro (oostzijde van het perceel)

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

Hooiberg Aardappelschuur Zonnepanelen Tuinkassen Werkschuur Opslaghok Buitenkeuken en doucheruimte______ Composttoiletten Overkapping Uitkijkstoelen

Blikvanger op het erf. Buitenzijde als originele, bijna overal verdwenen, hooiberg met strobalen in het zicht. In gebruik als bedrijfswoning. Origineel gebouwde aardappelschuur voor 20 zonnepanelen en opslag machines. 10 stuks voor de aardappelschuur voor elektrabehoefte elektrische auto. Ter verlenging van het kweek seizoen van groente en kruiden. In gebruik voor CV-kachel en als werkplaats. Opslag houtsnippers en bouwhout. Keuken en douche voor stro-yurt en tiny house en kamperende cursisten. Toiletten op het terrein, voor bezoekers terrein en voor stro-yurt en tiny house. Voorbeeld van urinegescheiden eco-toilet. Opslag voor wintervoer dieren en stro. Voor bezoekers terrein om het terreinoverzicht waar te nemen.

Naast de bebouwing, zoals weergegeven in bovenstaande tabel, zijn in het plangebied een moestuin, kruidentuin, boomgaard, voedselbos, een paddenpoel en een productiebos. Langs de inrit vanaf de Geessinkweg zijn in het plangebied parkeerplaatsen aanwezig. Daarnaast is het in de bestaande situatie mogelijk om drie keer per kalenderjaar evenementen in de vorm van school- en volksfeesten en andere culturele evenementen toe te staan. In afbeelding 2.2 en afbeelding 2.3 is de huidige indeling van het plangebied middels een luchtfoto en een vogelvlucht impressie weergegeven. Afbeelding 2.4 geeft de huidige indeling van het duurzaamheidscentrum weer.

Afbeelding 2.2: Luchtfoto huidige plangebied (Bron: PDOK)

planstatus:vastgesteld

9

bestemmingsplan Geessinkweg 3

Afbeelding 2.3: Vogelvluchtimpressie (Bron: Gemeente Winterswijk)

10

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

Afbeelding 2.4: Plattegrond Aarde-Werk De Stegge (Bron: Aarde-Werk De Stegge)

2.2

Planbeschrijving

2.2.1

Het plan

Onderhavig plan voorziet in beginsel in het legaliseren van de uitbreiding van het duurzaamheidscentrum. De eigenaar van het centrum is voornemens minder te werken voor het bedrijf. De wens is daarom om de bestaande bedrijfswoning te wijzigen naar burgerwoning. Het radmakershuuske blijft functioneren als recreatiewoning. De hooiberg wordt omgezet naar een bedrijfswoning. De schoppe in het plangebied betreft een cursusruimte met logiesmogelijkheid voor zeven cursisten. Het gebruik van deze schoppe is reeds toestaan en blijft op deze manier behouden. Tenslotte worden de yurt en het tiny house voor maximaal tien jaar geregeld tot 'short stay' bedrijfswoningen voor studenten of de beheerder. Binnen het plangebied staan meerdere illegale bouwwerken. Omdat de bewoners van de bedrijfswoningen een functionele relatie met het bedrijf hebben en de woningen landschappelijk zijn ingepast, worden deze gelegaliseerd. De bestaande buitenkeuken wordt verwijderd. De volgende bouwwerken worden middels dit bestemmingsplan gelegaliseerd: Zonnepanelen voor de aardappelschuur, tien stuks; Tuinkassen; Schuur voor verwarming werkplaats + uitbreiden met inpandig boerderijwinkeltje annex receptie; Opslaghok snippers; Composttoiletten.

De volgende bouwwerken worden middels een omgevingsvergunning gelegaliseerd: Tiny house voor tien jaar legaliseren voor maximaal één student, short stay; Stro-yurt voor tien jaar legaliseren voor maximaal twee studenten, short stay;

planstatus:vastgesteld

11

bestemmingsplan Geessinkweg 3

2.2.1.1 Short stay Het tiny house en de stro-yurt functioneren voor tien jaar als tijdelijk verblijf van maximaal één jaar voor cursisten/studenten. Het gebruik van deze bouwwerken is noodzakelijk voor de bedrijfsvoering van het duurzaamheidscentrum. Met een omgevingsvergunning worden deze bouwwerken geregeld als een tijdelijke short stay woning, waarbij geen bijgebouwen mogelijk zijn. De legaal gebouwde hooiberg wordt bestemd voor maximaal twee studenten. Voor de verbouwing van deze bouwwerken is reeds aangetoond dat de verbouwing aan de eisen van het bouwbesluit en aan de welstand voldoet. 2.2.2

Landschappelijke inpassing

Op de kas na, zijn alle bouwwerken reeds landschappelijk ingepast, zowel qua ligging als uitstraling. De kas langs de es wordt verwijderd. Hiervoor wordt een kleinere kas bij het erf van de bestaande bebouwing gerealiseerd, aansluitend bij het bestaande erf. Voor het landschappelijk inpassen van het plangebied is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld. Het landschappelijk inpassingsplan is weergegeven in Bijlage 1 van deze toelichting. De uitvoering van het landschappelijk inpassingsplan is voorwaardelijk verplicht gesteld in de regels van het bestemmingsplan. Inpassing stro-yurt en tiny house De stro-yurt en het tiny house zijn beide op natuurlijke manier opgenomen in het natuurrijke en diverse agrarische landschap. Beide gebouwen hebben een natuurlijk ogende uitstraling met stro-isolatie en groendak-toepassingen. De niet in het landschap passende buitenkeuken wordt vervangen door een inpandige uitbreiding van de stro-yurt met keuken, badkamer en toilet die op ongeveer dezelfde plek als de huidige buitenkeuken zal worden gerealiseerd. De tiny house en de stro-yurt staan beide op een lager gelegen deel van het perceel met aan de oostzijde een brede houtsingel, als begrenzing van het perceel. Achter het tiny house is een rustplek voor de kwetsbare natuur gecreëerd met hazelaars, groenblijvende bamboestruikjes, vogelkastjes en 3 bijenvolken.

Kwaliteitsverbetering op de es Verbeteren van de bodemkwaliteit via stimulatie van het bodemleven; Over de es een slingerend ervaringspad aanleggen met aangrenzende cultuurveldjes; De hoogstamfruitbomen van ‘vergeten’ fruitrassen worden intensief verzorgd en voorzien van plantengildes met specifiek ondersteunende, grondverbeterende en watervasthoudende eenjarige en vaste planten in de boomspiegels; Tussen ruige stukjes waar de natuur haar gang mag gaan, worden cultuurveldjes aangelegd met oude cultuurgewassen als rogge of spelt, boekweit, vlas, luzerne (voor een aantal jaren op dezelfde plek) en huttentut (eenjarige kruisbloemige) dus roteren; Groepen met kleine fruitstruiken worden aan de bosrand aangeplant; De bosrand wordt onderhouden door de hoge soorten elke 10 jaar af te zetten en zo de struiklaag voldoende licht te geven. Onder de struiklaag blijven dan ruigtes bestaan, zodat kleine wilde fauna een winter- en schuilgelegenheid heeft. Langs de noordgrens worden bramen aangeplant; De granen worden niet geoogst, zodat vogels en hoenders er hun winterkost vinden; Er wordt een extensief maaibeheer toegepast van een- of tweemaal per jaar met deels wel en deels niet afvoeren.

Eenmaal per jaar wordt er kalk en steenmeel opgebracht op de cultuurstukken van de es, inclusief de fruitbomen; Op een deel van de es wordt langs het pad een bloemenweide voor wilde bijen en vlinders aangelegd. 2.2.3

Samenvatting

In bijgevoegde tabel is samenvattend per gebouw/bouwwerk de bestaande en toekomstige situatie omschreven. Gebouw/bouwwerk De boerderij

12

Gebruik Woning van initiatiefnemer.

Toekomst Wijzigen naar burgerwoning.

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

De Schoppe

Het Radmakershuuske Tiny House

Stro-yurt

Hooiberg

Aardappelschuur 'Stroomhuuske' Zonnepanelen Tuinkassen

Werkschuur

Opslaghok Buitenkeuken en doucheruimte Composttoiletten

Overkapping Uitkijkstoelen

Cursusruimte met logiesmogelijkheid voor 7 cursisten. Bestaand gebruik behouden. Gebouwd volgens alle principes van duurzaam bouwen en op die manier ook een voorbeeld voor cursisten. Breaam gecertificeerd. Vakantiewoning. Nu steeds tijdelijk verhuurd aan max Bestaand gebruik behouden. 2 personen. Mobiele, kleine verblijfsruimte voor 1 a 2 cursisten of Vergunnen voor tien jaar als medewerkers die langer aan het centrum verbonden short stay bedrijfswoning zijn. Als voorbeeld gebouwd om te laten zien hoe een voor maximaal één Tiny House in de praktijk kan werken. studenten/beheerder. Klein gebouwtje geschikt voor maximaal 4 personen Vergunnen voor 10 jaar als met ruimte voor slapen en verblijf. Een voorbeeld van short stay bedrijfswoning de mogelijkheden van bouwen met stro. Op dit voor maximaal twee moment zijn rondom de stro-yurt een buitenkeuken, studenten/beheerder. De toilet en douche aanwezig. stro-yurt wordt vergroot, waarbij de buitenkeuken, het toilet en de douche worden geïntegreerd binnen één bouwwerk. Blikvanger op het erf. Buitenzijde als originele, bijna Aanpassen en wijzigen naar overal verdwenen, hooiberg met strobalen in het zicht. bedrijfswoning voor maximaal In gebruik als bedrijfswoning. twee studenten/cursisten. Origineel gebouwde aardappelschuur voor 20 Bestaand gebruik behouden. zonnepanelen en opslag machines.

10 stuks voor de aardappelschuur voor elektrabehoefte Bestaand gebruik behouden. elektrische auto. Ter verlenging van het kweek seizoen van groente en Bestaande kas slopen. kruiden. Vervangende kleinere kas bij het erf. In gebruik voor CV-kachel en als werkplaats. Uitbreiden met inpandig Deel van de werkplaats wordt omgebouwd tot receptie boerderijwinkeltje annex met WC en boerderijwinkeltje. receptie Opslag houtsnippers en bouwhout. Bestaand gebruik behouden. Keuken en douche voor stro-yurt en Tiny house en Verwijderen (zie ook onder kamperende cursisten. 'stro-yurt'). Toiletten op het terrein, voor bezoekers terrein en voor Bestaand gebruik behouden. stro-yurt en Tiny house. Voorbeeld van urinegescheiden Eco-toilet. Opslag voor wintervoer dieren en stro. Bestaand gebruik behouden. Voor bezoekers terrein om het terreinoverzicht waar te Bestaand gebruik behouden. nemen.

Alle bouwwerken die nog niet voldoen aan de eisen die het Bouwbesluit 2012 (straks Besluit Bouwwerken Leefomgeving) daaraan stelt, moeten worden aangepast zodat deze daar aan voldoen.

planstatus:vastgesteld

13

bestemmingsplan Geessinkweg 3

Hoofdstuk 3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale omgevingsvisie (NOVI)

3.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 3.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.

Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw.

Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 3.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen.

Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden

14

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. 3.1.1.4 Toetsing aan de NOVI In voorliggend geval betreft een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen ontwikkeling. 3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

3.1.2.1 Algemeen In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), de voorloper van de NOVI, is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In het Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' 3.1.2.2 Toetsing aan de Ladder Voordat de ladder voor duurzame verstedelijking wordt toegepast, moet een afweging plaatsvinden of het 'plan' een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' (3.1.6 Bro). betreft. De Bro definieert het begrip 'stedelijke ontwikkeling' als volgt: “ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen”. In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd. Of er dus sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Voor woningbouwlocaties geldt volgens de overzichtsuitspraak van de Afdeling Raad van State van 28 juni 2017 (ABRvS 28 juni 2017; ECLI:NL:RVS:2017:1724) dat bij meer dan 11 woningen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Voor wonen is daarmee gesteld dat er vanaf 12 woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling.

Daarnaast volgt uit een uitspraak van 20 april 2016 (ABRvS 20 april 2016; ECLI:NL:RVS:2016:1075) dat wanneer er enkel sprake is van een functiewijziging, het ruimtebeslag een doorslaggevende factor is of er kan worden gesproken van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Voorliggend plan voorziet in het toevoegen van drie wooneenheden (yurt, tiny house en hooiberg) en het planologisch toestaan van de uitbreiding van het duurzaamheidscentrum met de bijbehorende bebouwing. Toevoegen woningen Voor het realiseren van woningen is de uitspraak ABRvS 16 september 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2921 van toepassing. Uit deze uitspraak blijkt dat het realiseren van 11 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i Bro. In voorliggend geval is de ladder voor duurzame verstedelijking voor wat betreft het toevoegen van de bedrijfswoningen dan ook niet van toepassing aangezien sprake is van de toevoeging van slechts drie nieuwe woningen. Planologisch toestaan bestaande bebouwing Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Winterswijk. Het voorliggende plan voorziet in het planologisch toestaan van bebouwing met een gezamenlijk oppervlakte van minder dan 500 m2. Op deze manier kan het bedrijf zich op haar huidige locatie ontwikkelen en de continuïteit van het bedrijf wordt gewaarborgd.

Het gaat namelijk om gebouwen die van essentieel belang zijn voor de bedrijfsvoering van het duurzaamheidscentrum.

planstatus:vastgesteld

15

bestemmingsplan Geessinkweg 3

Uit jurisprudentie is gebleken dat wanneer een plan voorziet in een gebouw met een brutovloeroppervlakte groter dan 500 m2, deze ontwikkeling in beginsel als een stedelijke ontwikkeling dient te worden aangemerkt. In voorliggend geval wordt deze oppervlakte niet overschreden waardoor sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). De overige gronden in het plangebied worden gebruik ten behoeve van functies die naar aard en omvang gelijk zijn te stellen met hetgeen dat toegestaan is in binnen het voorgaande planologische regime. Overige functies binnen plangebied In dit geval bestaan de activiteiten in het plangebied uit functies die naar aard en omvang vergelijkbaar zijn met wat is toegestaan binnen de huidige agrarische bestemming van het bestemmingsplan "integrale herziening buitengebied Winterswijk". Een bestemmingsplan dat bij recht een stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, maar ten opzichte van het voorgaande planologische regime niet voorziet in een groter planologisch beslag op de ruimte en niet voorziet in een functiewijziging, voorziet niet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, tweede lid, Bro (uitspraak van 25 juni 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2294 (Weert)).

Het gaat namelijk om hoofdzakelijk extensieve activiteiten die naar aard en omvang zijn te vergelijken met hetgeen dat binnen het voorgaande planologische regime reeds is toegestaan. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling wordt niet aangemerkt als een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' zoals gedefinieerd in artikel 3.1.6 van het Bro. Nadere toetsing aan de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' kan achterwege blijven. De voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot een onaanvaardbare situatie uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening. 3.1.3

Nationaal Landschap

Op basis van landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten heeft het Rijk in het verleden een selectie gemaakt van twintig ‘Nationale landschappen’. Het gebied Winterswijk maakte deel uit van deze selectie vanwege de volgende kernkwaliteiten: kleinschalige openheid, groene karakter en microreliëf. Met de vaststelling van de SVIR is het landschapsbeleid losgelaten. De verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen verstedelijking en groene ruimte op regionale schaal laat het Rijk over aan de provincies. Nadere toetsing aan dit aspect vindt daarom plaats in 3.2. 3.1.4

Conclusie toetsing van het initiatief aan het rijksbeleid

Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie Gelderland

De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland, vastgesteld op 19 december 2019 gaat over ‘Gaaf Gelderland’. ‘Gaaf’ is een woord met twee betekenissen. ‘Gaaf’ betekent ‘mooi’ en gaat over wat historisch en landschappelijk gezien heel en mooi en ongeschonden is. Het beschermen waard! Maar ‘Gaaf’ verwijst ook naar dat wat ‘cool’ en nieuw en vernieuwend is; aantrekkelijk voor nieuwe generaties. Het ontwikkelen waard! Beide kanten zijn van toepassing op Gelderland en onlosmakelijk verbonden met de Gelderlanders. Beide aspecten zijn dan ook opgenomen in de Gelderse Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie 'Gaaf Gelderland' is benoemd wat voor de provincie van waarde is en wat moet worden beschermd. Daarnaast geeft de provincie richting aan wat ze willen en ook moeten veranderen en ontwikkelen. In de visie staan de volgende begrippen centraal: gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Met gezond en veilig worden een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna gestimuleerd. Daarmee bereidt de provincie zich voor op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. Om deze doelen te bereiken moet met name aandacht worden besteed aan verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid.

Met schoon en welvarend worden een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen gestimuleerd. Daarmee bereidt de provincie zich voor op het tegengaan van schadelijke

16

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. Om deze doelen te bereiken moet met name aandacht worden besteed aan het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. Omgevingsverordening Gelderland Op 24 september 2014 (geactualiseerd januari 2023) heeft de provincie Gelderland de Omgevingsverordening Gelderland vastgesteld. In de Omgevingsverordening zijn regels (randvoorwaarden) opgenomen passend bij de provinciale aanpak van ambities en doelen uit de Omgevingsvisie. In de Omgevingsverordening is ten aanzien van de functie wonen bepaald dat nieuwe woonlocaties en de daar te bouwen woningen slechts toegestaan zijn wanneer dit past in het Kwalitatief Woonprogramma successievelijk de kwantitatieve opgave wonen voor de betreffende regio. Planspecifiek Het plangebied is in de provinciale omgevingsvisie en -verordening aangeduid als 'Nationale landschappen'. Deze gebieden zijn de symbolen bij uitstek van het Gelderse cultuurlandschap. Met de voorgenomen ontwikkeling wordt een bijdrage geleverd aan de kwaliteit van het landschap. Ter plaatse wordt het plangebied landschappelijk ingepast. Volledigheidshalve wordt hiervoor verwezen naar paragraaf 2.2.2 en Bijlage 1 bij deze toelichting. Het plan heeft daarmee geen negatieve effecten op het nationaal landschap. Een deel van het plangebied wordt aangemerkt als een Groene Ontwikkelingszone (GO).

Op bijgevoegde luchtfoto zijn de gronden binnen de GO weergegeven.

Afbeelding 3.1: Ligging Groene Ontwikk elingszone binnen het plangebied (Bron: Provincie Gelderland) Een bestemmingsplan voor gronden gelegen binnen de GO kan een nieuwe kleinschalige ontwikkeling mogelijk maken. Voorwaarde is dat de kernkwaliteiten of ontwikkelingsdoelen, genoemd in bijlage 'Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone', per saldo en naar rato van de ingreep worden versterkt en de samenhang niet verloren gaat. Vanuit de bijlage 'Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone' ligt het plangebied binnen het gebied 'Kotten - Brinkheurne - 't Woold'. De GO binnen dit gebied heeft de volgende kwaliteiten. ontwikkeling ecologische verbinding Boven-Slinge met beken, beekoevers, poelen, natte graslanden en moerasjes, bosjes en singels ontwikkeling biotopen voor reptielen en amfibieën (m.n. kamsalamander) ontwikkeling uitwisseling met de omgeving en vermindering barrièrewerking N319 ontwikkeling intensieve groen-blauwe en recreatieve dooradering ontwikkeling herkenbaarheid essen

planstatus:vastgesteld

17

bestemmingsplan Geessinkweg 3

ontwikkeling geomorfologie en beleefbaarheid van de beek ontwikkeling bosranden en overgangen naar cultuurgronden, heide en schrale graslanden ontwikkeling biotopen voor vogels van bossen en cultuurgronden ontwikkeling cultuurhistorische patronen (bijv. landgoederen, molens, ontginningen, houtwallen) en beheersvormen (hakhout) Een belangrijk onderdeel van de kernkwaliteiten is ontwikkeling van de flora en fauna binnen het gebied. Binnen het duurzaamheidscentrum wordt door de aanleg van landschapselementen (zie paragraaf 2.2.2) geïnvesteerd in de biodiversiteit van het plangebied. Daarnaast wordt het plangebied landschappelijk ingepast. Deze maatregelen zijn reeds toegelicht in paragraaf 2.2, 3.4.1.3 en Bijlage 1. De evenementen die binnen het plangebied mogelijk worden gemaakt zijn dusdanig incidenteel dat deze geen effecten hebben op de groene ontwikkelingszone. Op de gronden die in het plangebied zijn aangeduid als GO staat enkel een kas. Deze kas wordt, inclusief het bouwvlak (vanuit het ontwerpbestemmingsplan), verwijderd op deze locatie. Hiervoor wordt een kleinere kas bij het erf van de bestaande bebouwing gerealiseerd. De nieuwe ligging van de kas ligt buiten de gronden van de GO. Planologisch worden daarmee geen bouwwerken mogelijk gemaakt binnen de GO.

De boomgaard en het ervaringspad op de es waren reeds mogelijk binnen de regels (agrarische bestemming) van het vorige geldende bestemmingsplan 'Integrale herziening buitengebied Winterswijk'. Doordat wordt geïnvesteerd in landschapselementen en daarmee in de biodiversiteit van het gebied en de boomgaard op de es reeds mogelijk was binnen het geldende bestemmingsplan, betreft het plan een substantiële versteking van de kernkwaliteiten van de GO. Door de landelijke inpassing als een voorwaardelijke verplichting op te nemen in het bestemmingsplan, leiden de voorgenomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties.

3.3

Regionaal beleid

3.3.1

Regionale Woonagenda Achterhoek 2015-2025

Er heeft binnen de Regio Achterhoek een uitgebreide analyse plaatsgevonden van de ontwikkelingen op de woningmarkt, de bestaande woningvoorraad en de toekomstige behoefte (de 'kernenfoto's'). De uitkomsten van deze analyse zijn vastgelegd in de 'Regionale Woonagenda Achterhoek 2015-2025'. De Regionale Woonagenda Achterhoek is vastgesteld door de gemeenteraad op 27 mei 2015. Een belangrijke conclusie van de uitgevoerde analyse (die ook is vastgelegd in het actuele woonbeleid) is dat de geplande woningbouwopgave met 10% moet worden gereduceerd. Dit in aanvulling van de eerdere reductie van het aantal woningbouwplannen die in regionale afspraken is vastgelegd in 2010. De reden hiervoor is dat het aantal geplande nieuwbouwwoningen de toekomstige vraag zal overstijgen. Dit betekent dat iedere gemeente een stringent beleid moet voeren als het gaat om het toevoegen van nieuwe woningen. Zo wordt bijvoorbeeld in de hele regio onderzocht of de woningbouwcapaciteit in bestaande woningbouwplannen teruggebracht kan en moet worden. De gemeenten in de Achterhoek monitoren de voorgenomen woningbouwopgave aan de hand van een gemeentelijke planningslijst. Deze lijst ziet op het toevoegen van nieuwe woningen. Planspecifiek Middels voorliggend initiatief worden drie bedrijfswoningen (twee tijdelijke short stay) toegevoegd.

De bedrijfswoningen zijn verbonden aan de bedrijfsvoering van het duurzaamheidscentrum. In de Regionale Woonagenda is opgenomen dat woningen in het buitengebied toegevoegd kunnen worden door middel van een maatwerkoplossing, die moet worden onderbouwd vanuit ruimtelijke kwaliteit en een lange termijn (woon)wens. Daar is in voorliggend geval sprake van. De omgevingskwaliteit van het plangebied wordt met initiatief sterk verbeterd. Het een en ander is toegelicht in paragraaf 2.2.2, 3.4.1.3 en Bijlage 1 van deze toelichting. Daarnaast is er sprake een lange termijn (woon)wens. Initiatiefnemer is voornemens een stap terug te zetten in de dagelijks leiding van het bedrijf. Hiertoe dient de bestaande bedrijfswoning te worden gewijzigd naar een burgerwoning. De (short stay) bewoners van de drie bedrijfswoningen (tiny house, stro-yurt, hooiberg) zijn functioneel aan De Stegge verbonden, zie hiervoor paragraaf 3.4.1.3. De bedrijfswoningen worden geregeld voor concrete behoefte. Geconcludeerd wordt dat het voornemen in overeenstemming is met het regionale beleid.

18

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk

3.4.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk is een integrale visie voor de fysieke leefomgeving van het buitengebied van de gemeente Winterswijk. De visie bevat de strategische hoofdkeuzen van het beleid voor de lange termijn. De visie heeft twee functies. Het is het afwegingskader als een initiatief bij de gemeente wordt ingediend dat niet in het geldende bestemmingsplan in het buitengebied past, en als de gemeente overweegt om van de regels in het bestemmingsplan af te wijken. En het is het inhoudelijk kader voor de opvolger van het bestemmingsplan "Integrale herziening buitengebied Winterswijk", het omgevingsplan. Het omgevingsplan komt enkele jaren na de vaststelling van de omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk. In de omgevingsvisie worden de volgende kwaliteiten beschouwd als kernkwaliteiten van het buitengebied: 1. 2. 3. 4. 5.

De bijzondere geologische en aardkundige kenmerken. De bijzondere en hoge kwaliteit van het cultuurlandschap, ontstaan door menselijk gebruik in het verleden. Ecologische waarden en milieukwaliteit, die zijn ontstaan als gevolg van de opbouw van het landschap. De leefbaarheid in het landelijk gebied die er is als gevolg van de sociale samenhang. Het economisch functioneren van het landelijk gebied, die bijdraagt aan de binding van inwoners aan het gebied en in veel gevallen een (financiële) drager is van de bijzondere kenmerken van het landschap. Bovenstaande kwaliteiten zijn bepalend voor de identiteit van Winterswijk. En daarom worden in de visie keuzes gericht op: 1. Het veiligstellen, behouden en bevorderen van die kwaliteiten bepalend zijn voor de identiteit van de gemeente. 2. Het laten van ruimte voor initiatieven die aan die kwaliteiten bijdragen. Bij functieverandering van erven en aanpassingen van (bedrijfs)woningen wordt de kwaliteit van het hele erf betrokken bij de beoordeling. Daar waar onderdelen van ensembles eerder al verloren zijn gegaan of incompleet zijn geraakt, steunt de gemeente elk initiatief dat deze weer aanheelt c.q. versterkt. 3.4.1.2 Visie op hoofdlijnen: Een levend landschap, behoud door ontwikkeling De hoofdambitie betreft het realiseren van een levend landschap en behoud door ontwikkeling.

Er zijn in de visie op hoofdlijnen vier thema's benoemd om aan te werken. Dit betreffen: Een sociaal vitaal platteland; Een economisch vitaal platteland; Versterken en (onder)houden van het landschap; Beleef het Nationaal Landschap. In dit geval is met name de thema's 'een sociaal vitaal platteland' van belang. Daar wordt nader op ingegaan. Een economisch vitaal platteland Een levend icoon en een sociale, vitale gemeenschap heeft een sterke economie nodig. Economie geeft (financiële) draagkracht aan kwaliteit maar ook binding met het gebied. Winterswijk heeft een sterk landschap, de ligging aan de grens geeft de gemeente iets mystieks en het grotere (Duitse) achterland geeft de gemeente extra kansen om te groeien in recreatie. De gemeente wil van het boeren in een kleinschalig landschap onze kracht (blijven) maken. Nieuwe economische dragers zijn daarbij nodig om het evenwicht in wonen en werken vast te houden en dragen in onze visie (als financiële drager) bij aan onze kwaliteiten. Pijlers: Een vitale en samenhangende plattelandseconomie; Een sterke landbouwsector, die functioneert in balans met de natuurlijke omgeving. Doelen: 1. Voldoende (financiële) draagkracht om cultuurhistorische en landschappelijke waarden in stand te houden; 2. Verloedering van vrijkomende agrarische gebouwen voorkomen; 3. Illegaal gebruik van gebouwen in het landelijk gebied voorkomen;

planstatus:vastgesteld

19

bestemmingsplan Geessinkweg 3

4. Bijdragen aan het in balans houden van wonen en werken in Winterswijk 3.4.1.3 Toetsing van het initiatief aan de omgevingsvisie Het plan betreft het uitbreiden en legaliseren van een duurzaamheidscentrum. De Omgevingsvisie biedt hiervoor ruimte op basis van keuze 1 en keuze 8. Keuze 1 maakt een plan mogelijk als het per saldo bijdraagt aan de omgevingskwaliteit in de gemeente als geheel. Omgevingskwaliteit omvat beduidend meer aspecten dan alleen ruimtelijke kwaliteit. Deze keuze benadrukt die breedte. Ook zaken als sociale overwegingen, gezondheid, veiligheid en duurzaamheid wegen mee bij de beoordeling. Keuze 8 betreft het belang van duurzaamheid. Een van de belangrijkste uitgangspunten van de omgevingsvisie buitengebied Winterswijk betreft het thema duurzaamheid. Vanuit de omgevingsvisie is ook het aantrekken van cursisten/studenten gewenst. Het duurzaamheidscentrum zet met de realisatie van flora en fauna sterk in op het versterken van de biodiversiteit van het gebied. De uitbreiding van het duurzaamheidscentrum is noodzakelijk voor de bedrijfsvoering en het behoud van het bedrijf, omdat binnen de huidige bestemmingsgrenzen van het bedrijf onvoldoende ruimte is voor de nodige bedrijfsvoering.

De uitbreiding en daarmee het behoud van het duurzaamheidscentrum in combinatie met de ruimte voor cursisten/studenten en de versterking van de biodiversiteit zorgen voor een toename voor de omgevingskwaliteit van het buitengebied. Daarnaast draagt het uitvoeren van een bedrijf en het verblijf van studenten/cursisten bij aan het economisch vitaal houden van het platteland. Bedrijfswoningen Sinds de vaststelling van de Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk is de noodzakelijke 24/7 aanwezigheid om bij een bedrijf te wonen voor een bedrijfswoning verdwenen. Met het huidige beleid, Omgevingsvisie buitengebied, dient sprake te zijn van een functionele relatie met het bedrijf en aan dezelfde eisen wordt voldaan als voor splitsing van een woning. Wat betreft de voorwaarden voor woningsplitsing is van belang dat wordt voldaan aan de bouwwet- en regelgeving en de uitkomst van de erfafweging positief is (zie omgevingsvisie buitengebied keuze 14 lid d en f). Het staat daarmee los van de noodzaak om 24 uur aanwezig dienen te zijn. Bij de nieuwe bedrijfswoningen worden geen extra vierkante meters bijgebouw mogelijk gemaakt. In paragraaf 2.2 is reeds toegelicht dat de woningen landschappelijk zijn ingepast. De medewerkers van het duurzaamheidscentrum die wonen in de bedrijfswoningen hebben een functionele relatie met het bedrijf.

Onderstaand een overzicht van de werknemers die wonen in de bedrijfswoningen bij het duurzaamheidscentrum en hun werkrelatie met het bedrijf. De projectmanager, bewoner van de hooiberg. 1. werving en selectie ESC vrijwilligers 2. Vrijwilligers trainen en ondersteunen bij het leerproces 3. contact met ESC/NJI 4. PR en communicatie op corporate niveau. 5. Organisatie, planning en facilitering van de activiteiten jaarrond. De groenbeheerder, bewoner van yurt/tiny house. 1. het beheer en onderhoud van de tuinen, boomgaarden, het stiltebos. 2. het aansturen van vrijwilligers. Student/cursist, bewoner van yurt/tiny house 1. helpen de groenbeheerder door alle seizoenen heen bij het arbeidsintensieve onderhoud van tuinen, infrastructuur, boomgaarden, landschapselementen en de natuurweide. 2. ondersteunen bij de ontvangst van gasten en de catering uit eigen tuin. 3. leren eenvoudige taken met regelmaat zelfstandig uit te voeren zoals onderhoud schuren, maaien en snoeien. 4. leren tijdens hun verblijf via een online cursus Nederlands of een andere Europese taal. 5. maken deel uit van het team bij het beheer van de winkel, huishoudelijke taken, koken en de winkelvoorraad bijhouden. Compact erf Vanuit de Omgevingsvisie buitengebied is het belang dat erven in het buitengebied van Winterswijk voldoen aan de 20

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

erfinrichting volgens het beleidsstuk ‘Achterhoekse erven veranderen’. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat erven in het buitengebied compact dienen te zijn. Met de erfopzet van het plan staan het tiny house, de yurt en de kas los van het bestaande erf, waardoor deze niet geheel compact is. Het tiny house en de yurt staan aan de achterzijde van het perceel. De uitstraling en bouwstijl van de yurt en het tiny house sluiten stedenbouwkundig niet aan op de bestaande (deels karakteristieke) bebouwing binnen het bestaande erf. Dit omdat de bouwstijl van de yurt en het tiny house niet streekeigen zijn. Stedenbouwkundig is het contrast van het tiny house en de yurt naast de bestaande bebouwing daarom niet wenselijk. Omdat de yurt en tiny house wel nodig zijn voor de bedrijfsvoering van het bedrijf en deze een onderdeel zijn van de bedrijfsvoering in het kader van duurzaam bouwen hebben deze wel een plek nodig op het erf. De gebouwen dienen daardoor losgekoppeld te worden van het bestaande erf. De aangegeven locatie achter op het erf is het meest geschikt, omdat hier de woningen het meest landschappelijk zijn ingepast. Deze locatie is daardoor beter dan bijvoorbeeld midden op het perceel, omdat ze daar meer in het zicht staan en daarmee niet landschappelijke worden ingepast.

Daarnaast is het bevorderlijk voor de ervaring van de studenten/cursisten dat ze afzonderlijk van de bestaande bebouwing en bedrijfsactiviteiten wonen. In deze setting zijn de studenten/cursisten meer verbonden met de natuur en de zelfvoorzienbaarheid waarmee zij ervaring opdoen. De kas die aan de noordzijde van het erf staat wordt verwijderd. In plaats daarvan wordt dichterbij de bestaande woning op het erf een kleinere kas geplaatst. Deze wijziging is geregeld in het bestemmingsplan. Dit sluit aan op het uitgangspunt van de omgevingsvisie buitengebied. Conclusie Op basis van bovenstaande voegt het plan per saldo omgevingskwaliteit toe aan de omgevingskwaliteit van de gemeente Winterswijk. Het plan is daarmee uitvoerbaar met betrekking tot de omgevingsvisie. 3.4.2

Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk

Het afwegingskader, vastgesteld op 28 juni 2018, kent een puur volkshuisvestelijke insteek. Het beoordeelt plannen in de basis op hun bijdrage aan de volkshuisvestelijke ambities van de gemeente Winterswijk, zoals die zijn vastgelegd in het gemeentelijk woonbeleid. De beoordeling van plannen aan de hand van dit afwegingskader is onderdeel van een bredere ruimtelijke afweging, mede op andere beleidsvelden (parkeren, goed woon- en leefklimaat, milieu, groene inpassing, cultuurhistorie, duurzaamheid, levensloop-bestendigheid, etc.). Een positieve beoordeling op dit afwegingskader betekent een positief advies vanuit volkshuisvestelijk oogpunt. Het afwegingskader is een procesinstrument dat wordt toegepast voor de volkshuisvestelijke beoordeling van woningbouwplannen. Het afwegingskader dient meerdere doelen: Het komen tot een woningbouwprogramma dat aansluit op de kwalitatieve en kwantitatieve woonbehoeften van verschillende doelgroepen in de gemeente Winterswijk; Een bijdrage leveren aan het behouden en liefst versterken van de omgevingskwaliteit van de kern Winterswijk, het kerkdorp Meddo, de buurtschappen en het overige buitengebied; Het behoud van leefbare gemeenschappen, het sociaal en vitaal houden van kernen en buurtschappen; Het voorkomen / tegengaan van leegstand van woningen of ander incourant vastgoed.

In het afwegingskader is opgenomen dat wanneer met een plan niet meer dan 2 wooneenheden worden toegevoegd, de ontwikkeling akkoord is met realisatie vanuit volkshuisvestelijke afweging. (Bij toevoegen van 1 of 2 woningen) Planspecifiek Met het initiatief worden drie bedrijfswoningen geregeld. Deze bedrijfswoningen zijn functioneel verbonden met de bedrijfsvoering van het duurzaamheidscentrum. Het een en ander is aangegeven paragraaf 3.4.1.3 van deze toelichting. Daarnaast is er sprake een specifieke kwalitatieve woonbehoeften. Initiatiefnemer is voornemens een stap terug te zetten in de dagelijks leiding van het bedrijf. Hiertoe dient de bestaande bedrijfswoning te worden gewijzigd naar een woonbestemming. De (short stay) bewoners van de drie bedrijfswoningen (tiny house, stro-yurt

planstatus:vastgesteld

21

bestemmingsplan Geessinkweg 3

en hooiberg hebben een functionele relatie met het duurzaamheidscentrum. De bedrijfswoningen worden geregeld voor concrete behoefte. 3.4.3

Landschapsontwikkelingsplan

Op 4 november 2009 is het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) vastgesteld. Het LOP kan worden opgevat als een uitwerking van het Landschapsonderdeel van de Visie Buitengebied. Het LOP is de basis voor de uitvoering van landschapsprojecten en bevat het kader voor de invulling van het 'ja-mits' en 'nee- tenzij' beleid voor 'Waardevolle Landschappen' zoals verwoord in de Structuurvisie Gelderland 2005. De Structuurvisie is inmiddels vervangen door de Omgevingsvisie. Op termijn zal de provinciale ambitie ten aanzien van natuur en landschap worden uitgewerkt in een Gebiedenatlas. Dit is in wezen een actualisering van onder andere het LOP. Het voorliggende initiatief is getoetst aan het LOP.

De hoofddoelstelling van het LOP is het bewaren en bevorderen van de unieke landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden die Winterswijk heeft, om een bijdrage te leveren aan: Versterking van de leefomgeving van bewoners en de waarborging van het cultureel erfgoed voor toekomstige generaties door functies op adequate wijze te situeren, te combineren en vorm te geven; Stimulering van lokale en regionale alternatieven voor verbetering van het landschap, waarbij samenhang, identiteit, verscheidenheid en beleefbaarheid van het landschap worden versterkt; Stimulering van particulieren en burgers in het uitvoeren van adequaat beheer van eigendommen, tot participatie in de beleidsuitvoering en tot het nemen van initiatieven als invulling van de eigen verantwoordelijkheid voor het behoud en de versterking van de kwaliteit van de leefomgeving; Vorming van een helder referentiekader voor de beoordeling van en het stellen van voorwaarden bij ruimtelijk relevante ingrepen vanuit de optiek van landschapskwaliteit. Planspecifiek Met onderhavig plan wordt een agrarische bestemming deels gewijzigd naar een passende maatschappelijke bestemming ten behoeve het exploiteren van het duurzaamheidscentrum. Voor het plan is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld.

Deze ontwikkelingen zorgen voor een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, waarbij samenhang, identiteit, verscheidenheid en beleefbaarheid van het landschap worden versterkt. Geconcludeerd wordt dat het initiatief past binnen de kaders uit het landschapsontwikkelingsplan. 3.4.4

Duurzaam energiebeleid

Winterswijk heeft een hoge ambitie als het gaat om het opwekken van duurzame energie. De gemeenteraad heeft deze ambitie onder andere onderschreven in 2008 met het vaststellen van de beleidsnota 'Duurzaam Winterswijk'. Ten aanzien van de productie van duurzame energie staat in deze nota het volgende: "De gemeente Winterswijk staat positief tegenover de opwekking en het gebruik van hernieuwbare energie". Ook op regionaal niveau zijn er ambities uitgesproken. In het 'Akkoord van Groenlo (AvG'13)' verklaren de acht gemeenten van de Regio Achterhoek te streven naar een energie-neutrale Achterhoek in 2030 door inzet op grootschalige energiebesparing en productie van hernieuwbare energie'. Door in 2030 al energieneutraal te zijn, wil de regio Achterhoek vooruit lopen op de (inter)nationale en provinciale klimaatdoelstellingen. Het college van burgemeester en wethouders van Winterswijk heeft op 4 februari 2015 kennisgenomen van de 'Energiestrategienota duurzame energie Achterhoek'. Op basis hiervan is besloten om samen met de commissie Ruimte richting te geven aan keuzemogelijkheden voor het opwekken van duurzame energie om invulling te geven aan Winterswijk energieneutraal in 2030. Als het huidige energieverbruik (elektrisch) van bedrijven, instellingen en inwoners wordt vertaald naar zonne-energie, betekent dat minimaal 314.925 zonnepanelen (63 GWh) gerealiseerd moeten worden.

Zonne-energie maakt daarmee een groot deel uit van de duurzaamheidsopgave waar we voor staan. In de Energietransitienota Duurzame Energie Achterhoek wordt het volgende aanbevolen om de plaatsing van zonnepanelen op daken en op land te versnellen: Het lokale ruimtelijk beleid te inventariseren en op elkaar af te stemmen; Lokale burgerinitiatieven te stimuleren; Actief op zoek gaan naar financieringsmogelijkheden, te denken valt aan duurzaamheidslening (Wet Hof en Wet schatkistbankieren), subsidiemogelijkheden bij hogere overheden (PPM-Oost); Gemeentelijke strategische gronden in te zetten voor zonneparken; Informatiebijeenkomsten te houden om de

22

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Geessinkweg 3

mogelijkheden van zonne-energie onder de aandacht te brengen; Te onderzoeken of lagere leges bij omgevingsvergunning/RO-procedures voor duurzame projecten mogelijk zijn; Gemeentelijke daken beschikbaar te stellen voor bijvoorbeeld (lokale) energiecoöperaties en bedrijven stimuleren om dat ook te doen. Planspecifiek De voorgenomen ontwikkeling ziet toe op een duurzaamheidscentrum. Het plangebied wordt ingericht met elementen die passen bij de visie van duurzaamheid en deep-ecology. De Stegge ziet de inzet die tot nu toe gepleegd is in terrein en gebouwen als een maximale inspanning om natuurwaarden, duurzaamheid en biodiversiteit te stimuleren. Het centrum heeft een integrale benadering dat maakt dat bezoekers van de Stegge geïnspireerd worden tot een levensstijl waarin duurzaam handelen "normaal" is en waar ze ook de instrumenten en methodes leren om daar praktisch vorm aan te geven. De boerderij is geïsoleerd en voorzien van dubbel glas. Naast de vloerverwarming wordt er ook in een zeer efficiënte tegelkachel eigen hout gestookt. Het Radmakershuuske is geïsoleerd, er is dubbel glas en wordt mede door de houtsnipperkachel verwarmd. De Schoppe is energieneutraal gebouwd. Het is een 'plus op de meter' gebouw dankzij luchtdicht bouwen en hoogwaardige isolatie met driedubbel glas. Ook dit gebouw wordt verwarmd door de houtsnipperkachel.

Bijzondere innovaties (aardpijp) zijn toegepast en alles is met duurzame materialen en bouwtechnieken gerealiseerd. Er is een BREEAM Excellent certificaat verleend, wat voor een dergelijk gebouw uniek in Nederland is. De stro-yurt is een voorbeeld van bouwen met leem en stro, materialen met een zeer geringe milieubelasting. Deze bouwwijze leidt tot een zeer laag energiegebruik. De Hooiberg is een traditionele constructie, verbouwd tot verblijfsruimte met aan de buitenzijde strobalen en een rieten dak. Daardoor zeer goed geïsoleerd. Het Tiny House is een voorbeeld van bouwen met een geringe footprint. Weinig materiaalgebruik, flexibel en verplaatsbaar. Weinig energiegebruik door isolatie en kleine oppervlakte. In de toekomst een belangrijke optie voor diverse doelgroepen om betaalbare woonruimte te scheppen. Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met het geldende duurzaamheidsbeleid.

planstatus:vastgesteld

23

bestemmingsplan Geessinkweg 3

Hoofdstuk 4

Uitvoerbaarheid

4.1

Milieuaspecten

4.1.1

Bodem

4.1.1.1 Algemeen Bij een bestemmingsplanprocedure wordt op grond van artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) vastgesteld of de bodemkwaliteit een belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van het plan. Aan de hand van beschikbare bodeminformatie wordt onderbouwd wat de verwachte bodemkwaliteit is, of bodemonderzoek nodig is en of er maatregelen nodig zijn om de bodemkwaliteit geschikt te maken voor het beoogde gebruik. Deze paragraaf betreft de Wet bodembescherming, het Besluit Asbestwegen, het Besluit bodemkwaliteit, de Woningwet/bouwverordening en de Arbowet. 4.1.1.2 Situatie plangebied Onderhavig plan betreft een bestemmingswijziging van 'agrarisch' naar 'maatschappelijk'. Hiertoe dient de bodemkwaliteit geschikt te zijn voor de nieuwe functie. In dit geval is een vooradvies gevraagd aan de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) in de vorm van bodeminventarisatie. Op deze manier is in beeld gebracht wat de lokale bodemkwaliteit in beeld gebracht. De bodemkwaliteit ter plaatse is niet eerder met bodemonderzoek vastgesteld. De uitgevoerde inventarisatie geeft geen aanleiding om een afwijkende bodemkwaliteit te verwachten. Het uitvoeren van bodemonderzoek in het kader van de bestemmingsplanprocedure is niet nodig. De bodemkwaliteit wordt geschikt geacht voor de toekomstige functie als wonen en vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan.

Voor het volledig advies van de ODA wordt verwezen naar Bijlage 2 bij deze toelichting. 4.1.1.3 Conclusie Het aspect 'bodem' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan. 4.1.2

Geluid

4.1.2.1 Algemeen De Wet geluidhinder (Wgh) bevat geluidnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan of het nemen van een omgevingsvergunning indien het plan een geluidgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. Het akoestisch onderzoek moet uitwijzen of de wettelijke voorkeurswaarde bij geluidgevoelige objecten wordt overschreden en zo ja, welke maatregelen nodig zijn om aan de voorkeurswaarde te voldoen. 4.1.2.2 Situatie plangebied Dit bestemmingsplan voorziet in het toevoegen van drie geluidgevoelige objecten in het kader van de Wgh, namelijk de toe te voegen bedrijfswoningen. Hierna wordt nader op de aspecten rail-, wegverkeers- en industrielawaai ingegaan. Wegverkeerslawaai Het plangebied ligt binnen de wettelijke geluidszone van de Geessinkweg. In het kader van het bestemmingsplan "Geessinkweg 3 Winterswijk-Kotten 2011", vastgesteld op 23 februari 2012, is ten aanzien van de geluidsbelasting op de gevel van de woonboerderij en de schoppe in het plangebied reeds een akoestisch onderzoek uitgevoerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=2b58d62d-10e6-477b-b09e-ea8549da0dbb