Geanonimiseerde zienswijzen Omgevingsvisie kom Winterswijk
Tekst van het document
3 Bescherming van de omgeving tegen effecten van het spoor Bij het ontwikkelen in de nabijheid van het spoornetwerk, is het voor een goede leefomgeving belangrijk dat eventuele nadelige effecten van het gebruik van het spoor op een zorgvuldige wijze worden gemitigeerd. Bij de uitwerking van de ontwerp-Omgevingsvisie naar omgevingsplannen, vraagt 5.1.2e aandacht voor de volgende aspecten (in bijiage 1 zijn deze verder toegelicht): Exteme veiligheid; - Geluid; Trillingen; Ovenwegveiligheid; - Waterpeil/stabiliteit; Windbeleving en windhinderrisico’s; Schaduwwerking op zonnepanelen; Zonneparken / reflectie in relatie tot hoofdspoorweginfrastructuur. 4 Bureau Spoorbouwmeester Bureau Spoorbouwmeester is in 2001 op initiatief van de directies van NS en 5.1.2e opgericht als een onafhankelijk adviserend orgaan voor ontwerp en vormgevingsopgaven binnen de spoorsector. Sinds het ontstaan van het bureau wordt aan en met het Spoorbeeld gewerkt, te vinden op www.spoorbeeld.nl. Waar mogelijk kunt u hiervan gebruik maken bij de uitwerking van de ontwerp-Omgevingsvisie.
5.1.2e
5.1.2e
Contact wenst u veel succes met de vaststelling van de ontwerp-Omgevingsvisie en de uitwerking daarvan in concrete plannen. Graag denkt 5.1.2e vroegtijdig mee over plannen in de nabijheid van het spoor. U kunt hiervoor contact opnemen met 5.1.2e , regiodirecteur NoordOost. 5
5.1.2e
Met vriendeiijke greet, 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e
5.1.2e
5.1.2e
5.1.2e
BIJLAGE 1: UITWERKING OMGEVINGSEFFECTEN
Externe Veiliaheid 5.1.2e verzoekt u voor het aspect Externe Veiligheid in relatie tot Railverkeer gebruik te maken van de meest recente gegevens (Basisnet).
Geluid Voor het aspect Geluid in relatie tot railverkeer in akoestische onderzoeken, dient u gebruik te maken van de wettelijk verplichte brongegevens uit het geluidregister spoor. Het gebruik van deze brongegevens borgt dat de toekomstige bewoners geen hogere geluidbelasting gaan ondervinden dan op basis van de wettelijke geluidproductieplafonds verwacht mag worden. Aspect Trillinpen Hoewel er geen wettelijke normen bestaan voor trillinghinder voor de toekomstige bewoners/gebruikers van bebouwing dicht bij het spoor, acht 5.1.2e het gewenst dat er in de planvorming wel aandacht voor is. In het kader van de goede ruimtelijke ordening en de zorgvuldige voorbereiding van besluiten raadt 5.1.2e u aan om het aspect trillinghinder af te wegen, zoals door Informatiepunt Leefomgeving wordt aanbevolen.
Ovenveaen Het streven van het Ministerie en 5.1.2e is om de veiligheid op overwegen te verhogen. De ambitie is hierbij om het aantal risico’s op overwegen verder naar beneden te brengen. Verder wil 5.1.2e voorkomen dat door nieuwe ontwikkelingen de veiligheid op overwegen afneemt. Overwegveiligheid is een gedeelde verantwoordelijkheid voor spoor- en wegbeheerder. De Beleidsagenda Spoorveiligheid 2020- 2025 bevat verplichtingen voor initiatiefnemers van wijzigingen van (het gebruik van) een overweg. Hierin wordt onder andere gesteld dat er bij een wijziging van het gebruik van het spoor danwel van de weg een risicoanalyse opgesteld moet worden met daarin aangegeven hoe een eventuele risicotoename wordt beheerst en gecompenseerd. Een wijziging mag niet leiden tot een afname van de overwegveiligheid, daarnaast geldt vanuit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid een verbeteropdracht. Waterpeil/stabiliteit De stabiliteit van de spoorbaan met bijbehorende voorzieningen mag niet worden beinvloed. Plannen en/of werkzaamheden mogen geen invioed hebben op de stabiliteit van de spoorbaan met bijbehorende voorzieningen, alsmede op het ongehinderd gebruik van de spoorbaan met bijbehorende voorzieningen. Denk daarbij aan de inrichting en/of exploitatie van een Warmte Koude Opslagsysteem of een WADI, maar ook aanpassingen van watergangen.
In het bijzonder merkt 5.1.2e op dat de initiatiefnemer schriftelijk dient aan te tonen dat in het geval van het infiltreren van hemelwater in de nabijheid van de spoorlijn er geen nadelige effecten optreden op de stabiliteit van de hoofdspoorweginfrastructuur met bijbehorende voorzieningen,” Spoorwegdoeleinden 5.1.2e verzoekt u zorg te dragen dat gronden welke momenteel voorzien zijn van de activiteit Spoorwegdoeleinden of Railverkeer, deze activiteit ook in de toekomst zullen behouden. Ook verzoekt 5.1.2e uw gemeente om geen dubbelactiviteiten mogelijk te maken. Indian desondanks een dubbelactiviteit archeologie wordt opgenomen over de activiteit Spoorwegdoeleinden of Railverkeer, dan zou 5.1.2e graag zien dat deze dubbelactiviteit aantoonbaar te verwachten archeologische monumenten betreft.
5.1.2e
5.1.2e
Windbeleving en windhinderrisico’s Hoogbouw rond het station heeft invioed op de windbeleving van de reiziger. Gemiddeld wachten reizigers 7 tot 10 minuten op een trein en dat doen ze bij voorkeur op het perron waar de trein stopt. Wachten met veel wind draagt niet bij aan een positieve stationsbeleving. Reizigers wachten bij voorkeur warm, beschut en comfortabel. Helaas is er echter niet voldoende wachtgelegenheid voor elke reiziger. Daardoor is het van belang dat in de omgeving rekening wordt gehouden met de windbeleving op het perron. Hoogbouw rond het station heeft ook invioed op de windcirculatie/windstromen en kan risico’s opleveren voor omiiggende bebouwing (zoals schade aan daken/kappen) door veranderende windbelastingen.
Schaduwwerkina op zonnepanelen 5.1.2e stelt zich als doel om in 2030 CO2 neutraal te opereren. Dat betekent dat vele daken en perronoverkappingen voorzien zijn of worden van zonnepanelen om zo voldoende stroom op te wekken voor verlichting, reisinformatie, liften en roltrappen. 5.1.2e verzoekt u bij het maken van plannen rekening te houden met mogelijke schaduwwerking op de 5.1.2e zonnepanelen en indien nodig met 5.1.2e in contact te treden. Zonneparken / reflectie in relatie tot hoofdspoorweainfrastructuur Uit een risicoanalyse moet blijken dat zonnepanelen c.a. op bijvoorbeeld parkeerplaatsen en /of geluidschermen en/of langs spoorwegen geen negatief effect hebben op de hoofdspoorweginfrastructuur. Dat moet onder meer uit de vereiste EMC (elektromagnetische compatibiliteit) berekening blijken. En dan met name de weerstandsbeinvloeding (geen aardingen/aansluitpunten in buurt van het spoor conform bijgevoegde RLN00398) en diverse aspecten met betrekking tot aansluiting op het hoogspanningsnet. Ook voor de weerkaatsing van licht van zonnepanelen dient aangetoond te worden dat aanwezige seinen niet “overstraald” kunnen worden door lichtweerkaatsing door de zonnepanelen. 5.1.2e adviseert u om deze risico’s te laten berekenen en voordat gestart wordt met de realisatie van hetzonnepark 5.1.2e te voorzien van de uitkomsten.
5.1.2e
5.1.2e
Assetmanagement
Richtlijn Beleid elektromagnetische beinvloeding van hoogspanningsverbindingen op de hoofdspoorweginfrastructuur.
Beherende instantie: Inhoud verantwoordelijke: Status.
Datum van kracht: 01-06-2025 e 2025 Behoudena de in of kracHana de Ailatrawal 1012 gaataMe Utzondannoan m^ meb lit deee lilgave wonMn varvaaivaudigd tn/al operbaar gamaaM door mddal van dnA. fcitohopte. TNeroaimolopiMihaandeiawilndanook. zonder da voertfgaande achnMilta tMatarranmg van da auMur
AM Techniek AM Treinbeveiliging lokale systemen Definitief
Versie: 004
Documentnummer: RLN00398
O 303S Apart from the axcapMna inor l>y vtrtua afttw 19t 1 tew no part of (Me docunart may be rapreducad or pubhahad by port., iWMuflliii or any ottwr maana without written permlaann from the aiahor modafvaraM 3012
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetlsche beVnvIoeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
INHOUD
1
Revisiegegevens.................................
3
2
Algemeen............................................. Scope....................................................... Van kracht verklaarde voorschriften en normen Geraadpleegde literatuur............................. Definities en afkortingen..............................
4 .4 .4 .5 .6
3
Inleiding................................................................................................
1
4
Opsomming van ongewenste gebeurtenissen...............................
8
5
.9
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.6.1 5.6.2
Beleid ten aanzien van hoogspanningsverbindingen................... Algemeen.................................................................................................. Eisen aan hoogspanningslijnen en hoogspanningskabels................................. HVDC-verbindingen.................................................................................... Eisen aan hoogspanningslijnen en -kabels bij railinfrastructuur met 25 kV AC TEV Unity study (in ontwikkeling)......................................................................... EMC-detailstudie........................................................................................ Rapportage EMC-detailstudie....................................................................... EMC-maatregelen vastleggen......................................................................
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Uitgangspunten ten behoove van modellering Algemeen.................................................................. Modeliering Hoogspanningsverbinding........................... Faalwijzen Hoogspanningsverbinding/-kabel................... Modellering Railinfrastructuur....................................... Faalwijzen Railinfrastructuur......................................... Modellering van de koppelweg......................................
2.1 2.2 2.3
2.4
6
..9 .9
12 13 13 13 14 14
15 .15 .15 .17 .17 .18 .19
7
Beoordelingscriteria.................................................................
20
8
Uitgangspunten tbv modellering mitigerende maatregelen
22
Bijiage 1: Bl bovenleidingsysteem geleiderconfiguratie.....................
24
Bijiage 2: 50 Hz immuniteit enkelbenige spoorstroomlopen...............
25
Bijiage 3: Template tbv basisrapportage EMC.......................................
30
Bijiage 4: Checklist tbv RLN00398 EMC-detailstudies.........................
34
Richtlijn
V004
pag. 2/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetlsche beTnvIoeding van hoogspanningsverblndingen op de hswi
1
Revisiegegevens Wijziging
Datum
Versie
01-11-2013
001
Initiele versie
01-12-2020
002
Kleine wijzigingen uitgevoerd naar aanleiding van datums/versienummers geactualiseerde normen, vrijgegeven wijzigingen in OVS00111 en aangepaste RIS infonnatie.
01-11-2021
003
Kleine wijzigingen doorgevoerd in volledige richtlijn op basis van input van verschillende stakeholders (o.a. H5).
01-06-2025
004
Verschillende wijzigingen doorgevoerd. Integraal de richtlijn beter geschikt gemaakt voor gebruikers, o.a flowcharts toegevoegd, eisen geactualiseerd, etc..
Richtlijn
Hoofdstuk/ paragraaf
V004
pag. 3/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische beinvioeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
2
Algemeen Deze richtlijn beschrijft het beleid van 5.1.2e met betrekking tot de toegestane elektromagnetische invioed van hoogspanningsverbindingen in beheer bij derden op de hoofdspoon/veginfrastructuur (hswi) in Nederland.
2.1
Scope Deze richtlijn is van toepassing op hoogspanningslijnen en hoogspanningskabels — niet zijnde 5.1.2e lijnen en kabels — met een nominale spanning van > 1 kV en een nominale bedrijfsfrequentie van 50 Hz (AC) en 0 Hz (DC) op, onder, boven of naast de hoofdspoorweginfrastructuur. Tevens is de richtlijn van toepassing op hoogspanningslijnen en hoogspanningskabels — niet zijnde 5.1.2e lijnen en kabels — in de zone buiten het terrein behorende tot de hoofdspoonweginfrastructuur, voor zover het betreft:
1. 2.
Het beperkingengebied als beschreven in artikel 3.5 (beperkingengebied hoofdspoorweginfra structuur) van het Omgevingsbesluit; Het gebied daarbuiten, voor zover genoemde lijnen en kabels elektromagnetische ontoelaatbare invioed hebben op de spoorweginfrastructuur.
Dit document bevat de eisen aan de hoogspanningsverbindingen in beheer bij derden en geeft een onderbouwing van deze eisen. Deze onderbouwing vloeit voort uit de eisen voor de veiligheid voor personen die zich op of nabij de spoorbaan bevinden en uit de RAMSHE eisen aan de systemen en apparatuur van de hoofdspoonweginfrastructuur. Het feit dat de scope van deze richtlijn hoogspanningskabels > 1 kV betreft, betekent dat ook kabels aangeduid als middenspanningskabels met een nominale bedrijfsfrequentie van 50 Hz binnen de scope van deze richtlijn vallen. Voor potentiele elektromagnetische beinvioeding vanuit hoogspannings-gelijkstroomverbindingen (HVDC) wordt verwezen naar paragraaf 5.3. 2.2
Van kracht verklaarde voorschriften en normen Deze paragraaf geeft een opsomming van de referenties die gebruikt worden in dit voorschrift. Daar waar in dit voorschrift verwezen wordt naar een referentie, maakt deze referentie onderdeel uit van dit voorschrift. Indien eisen conflicteren dient de volgende prioriteitsvolgorde te worden aangehouden: 1. Wettelijke eisen (de Nederlandse wetgeving is van toepassing); 5.1.2e Ontwerpvoorschriften en Richtlijnen; 2. 3. Overige 5.1.2e bedrijfsvoorschriften; 4. NEN-EN-IEC-, NEN-EN- en NEN-normen voor railtoepassingen; 5. Overige NEN-EN-IEC-, NEN-EN- en NEN-normen; 6. Overige (Internationale) normering. Bij aanvang van elk project dient tussen betrokken partijen afgesproken en vastgelegd te worden welke versies gehanteerd worden van de genoemde normen en bedrijfsvoorschriften. Zonder expliciete afspraak hierover, is altijd de laatst gepubliceerde versie van de norm of voorschrift van toepas sing.
Richtlijn
V004
pag. 4/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische beTnvIoeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
2.3
Ref. nr.
Naam document
[A]
Vervallen
[Bl
Bovengrondse elektrische lijnen boven 45 kV wisselspanning - Deel 1: Bovengrondse hoogspanningslijnen voor wisselspanning hoger dan 1 kV - Deel 1: Algemene eisen Gemeenschappelijke specificaties Deel 2-15: Overhead electrical lines exceeding AC 1 kV Part 2-15: National Normative Aspects (NNAs) for the Netherlands (based on EN 50341-1:2012) Deel 3: Verzameling van nationale normatieve aspecten
NEN-EN 50341-1:2013 NEN-EN 50341-2-15:2019 inclusief aanvullingen en correcties
[C]
Spoorwegen en soortgelijk geleid vervoer - Isolatiecoordinatie - Deel 1: Basiseisen - Slagwijdten en kruipwegen voor alle elektrische en elektronische uitrusting
NEN-EN 50124-1:2017 inclusief aanvullingen en correcties
[DI
Spoorwegen en soortgelijk geleid vervoer - Vaste installaties - Elektrische veiligheid, aarding en retourstromen Deel 1: Eisen in verband met bescherming tegen elektri sche schok
NEN-EN 50122-1:2022
[E]
Spoorwegen en soortgelijk geleid vervoer - Elektromagnetische compatibiliteit - Deel 4: Emissie en immuniteit van sein- en telecommunicatie-apparatuur
NEN-EN 50121-4:2016
[Fl
Spoorwegen en soortgelijk geleid vervoer - Elektromagne tische compatibiliteit - Deel 5: Emissie en immuniteit van vast opgestelde voedingsinstallaties en apparatuur
NEN-EN 50121-5:2017
[G1
Ontwerpvoorschrift Tractieenergievoorzieningsysteem; Bovenleiding Bovenleldingsysteem Bl
OVS00024-5.1-V005
[Hl
Spoorwegen en soortgelijk geleid vervoer - Elektromagne tische compatibiliteit - Deel 3-1: Rollend materieel - Treinen en complete voertuigen
NEN-EN 50121-3-1:2017
[11
Ontwerpvoorschrift Treindetectie; Laagfrequent spoor stroomlopen 75 Hz secties in ET-gebied
OVS60111-2-V003
(JI
Ontwerpvoorschrift Treindetectie; Laagfrequent spoor stroomlopen 75 Hz enkel- en dubbelbenige secties in ETgebied
OVS60111-3-V001
[KI
Ontwerpvoorschrift Treinbeveiligingsysteem; Tekenvoorschrift OR-bladen;
OVS60091-3-V008
Nummer
Geraadpleegde literatuur Ref. nr.
Naam document
[11
5.1.2e Grenswaarden voor homopolaire stromen Statistische analyse van metingen aan een 110 kV-kabel (Hoogeveen) en twee 220 kV-lijnen (Hessenweg), Movares, Kenmerk CO-EW-120006291 - Versie 2.0, Utrecht, 13 april 2012
[2]
5.1.2e , 5.1.2e BESTAANDE 5.1.2e
[31
5.1.2e 5.1.2e , 5.1.2e , 5.1.2e , Uitgangspunten EM-beinvIoeding van de HSL-Zuid op de bestaande 5.1.2e infrastnjctuur voor “Vrijgavetraject wijzigingen 5.1.2e voor schriften: fase 3” t.b.v. parallelloop met de HSL-Zuid, Holland Railconsult, IF114250_320.02, Versie 2.0,11 maart 2005
5.1.2e 5.1.2e
, UITGANGSPUNTEN EM-BEINVLOEDING BETUWEROUTE INFRASTRUCTUUR, POBR, 29 September 2005 Versie 2.2
5.1.2e 5.1.2e
[41
5.1.2e , Onderbouwing werkhypothesen m.b.t. GRS enkelbenige- en dubbelbenige gei'soleerde spoorstroomlopen. Aanvulling voor “Vrijgavetraject wijzigingen 5.1.2e voorschriften; fase 3" t.b.v. parallelloop met de HSL-Zuid, 5.1.2e BB21/25kV Kenmerk BB21-25kV-060281, Versie 1.0, 11 januari 2007 5.1.2e 5.1.2e
[51
[61 Richtlijn
5.1.2e
5.1.2e5.1.2e
5.1.2e , 5.1.2e , , Onderbouwing werkhypothesen m.b.t. GRS enkelbenigeen dubbelbenige gei'soleerde spoorstroomlopen voor “Vrijgavetraject wijzigingen 5.1.2e voorschrif ten; fase 3” t.b.v. parallelloop met de HSL-Zuid, Holland Railconsult, IF127500_230_3A0, Versie 1.5, 20 mei 2005 5.1.2e , Toegestane 50Hz CM stroom door het spoor bij dubbelbenige spoorstroomlopen op de parallelloop met 25kV baanvakken, Movares, VS-HDI-20100122-01, versie 2,19 maart 2010
V004
pag. 5/38
5.1.2e RLN00398
•« Beleid elektromagnetlsche beTnvIoedIng van hoogspanningsverbindingen op de hswi
2.4
[7]
ITU-T K26 04/2008 Protection of telecommunication lines against harmful effects from electric power and electrified railway lines
[81
RICHTLIJN 2013/35/EU VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 26 juni 2013 betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico’s van fysische agentia (elektromagnetische velden) (twintigste bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) en tot intrekking van Richtlijn 2004/40/EG. Publicatieblad van de Europese Unie, L 179/1-21,29 juni 2013
[91
Vervallen
[10]
ICNIRP GUIDELINES for 'Limiting exposure to time-varying electric and magnetic fields (1 Hz -100 kHz)', gepubliceerd in: HEALTH PHYSICS 99(6):818-836; 2010
[11]
[12]
Mail 5.1.2e
[13]
Besluit van 12 december 2016, houdende regels inzake elektromagnetische compatibiliteit van uitrusting ter implementatie van richtlijn 2014/30/EU (Besluit elektromagnetische compatibiliteit 2016)
[14]
Eindrapportage Onderzoeksfase homopolaire stroom [2021_0186], referentie [5] ESP-2023-008 Samenvatting onderzoekspoor 2 homopolaire stroom v1.0, 29-09-2023
5.1.2e
5.1.2e
!
5.1.2e
5.1.2e
van 28 maart 2013
5.1.2e
5.1.2e
dd. 21 november2012
Definities en afkortingen Term
Verklaring
AC
Alternating Current = wisselstroom (& wisselspanning)
BS
Bovenkant spoorstaaf
CM
Common Mode
DC
Direct Current = gelijkstroom (& gelijkspanning)
DM
Differential Mode
EM
Elektromagnetische
EMC
Elektromagnetische compatibiliteit
GRS
General Railway Signalling
hswi
Hoofdspoorweginfrastructuur
HVDC
High Voltage DC
IB-kabel
Intertokale blokkabel t.b.v. treinbeveiligingsinstallaties
iT-kabel
Intertokale telecomkabel (telecomkabel)
LCL
Longitudinal Conversion Loss
OR-blad
Overzicht Retour tokening van treinbeveiligingsinstallaties
OS
Onderstation van Energievoorziening
RAMSHE
Reliability, Availability, Maintainability, Safety, Health, Environment
RIS
Regeling indienststelling spoorvoertuigen
RH
Relaishuis van Treinbeveiliging
SPW
Spoorwegwet
TPR
Track Repeater Relais
VLD
Voltage Limiting Device
Richtlijn
V004
pag. 6/38
5.1.2e RLN00398 Beleid elektromagnetische beTnvIoeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
3
Inleiding In het geval van een hoogspanningsverbinding, dat wil zeggen een hoogspanningslijn of hoogspanningskabel in de nabijheid van de hoofdspoorweginfrastructuur (hswi) moet rekening worden gehouden met de elektromagnetische beinvioeding van de hoogspanningsverbinding op de hswi. Er is sprake van ontoelaatbare beTnvIoeding in die gevallen dat de beinvioeding kan leiden tot onveilige situaties voor personen en/of de aantasting van de RAMSHE criteria van de hswi. Deze richtlijn geeft invulling aan het beleid van 5.1.2e in hoedanigheid van beheerder van de hswi met betrekking tot de aanleg, wijziging en instandhouding van hoogspanningsverbindingen. Deze richtlijn zal worden gehanteerd bij de behandeling van aanvragen voor een omgevingsvergunning als bedoeld in de Omgevingswet. artikel 5.1, tweede lid, sub f onder 4\ maar ook in (geschillen-)procedures in het kader van omgevingsvergunningen, bestemmingsplannen of trac6besluiten. Tevens dient deze richtlijn te worden gehanteerd bij spoorse functiewijzigingsprojecten, welke uitgevoerd worden in de nabijheid van bestaande hoogspanningsverbindingen. Daarbij geldt dat dit van toepassing is voor functiewijzigingsprojecten waarbij 66n of meer van de volgende aspecten aan de orde is: • • • •
de positie van het spoor verandert (verplaatsing spoor, aanleg extra sporen); aanpassingen aan of leggen van IT/IB kabels; aanpassingen aan treindetectiesystemen; (ver)plaatsing van technische ruimtes.
Hoofdstuk 4 bevat een opsomming van ongewenste gebeurtenissen ten aanzlen van personen en systemen.
Hoofdstuk 5 bevat het 5.1.2e beleid ten aanzien van hoogspanningsverbindingen in beheer bij derden. Hoofdstuk 6 beschrijft de modeliering van de locatiespecifieke EMC-detailstudie. Hoofdstuk 7 beschrijft de beoordelingscriteria van de EMC-detailstudie. Hoofdstuk 8 beschrijft hoe mitigerende maatregelen bepaald en gemodelleerd dienen te worden.
’ Het oogmerk van deze omgevingsvergunning voor activiteiten in het beperkingengebied met betrekking tot de hoofdspoorweg infrastructuur en de algemene regels in hoofdstuk 9 van het Besluit algemene regels leefomgeving is “het behoeden van de staat en werking van hoofdspoorwegen voor nadelige gevolgen van activiteiten op of rond die spoonwegen, waartoe ook het belang van verruiming of wijziging van die spoorwegen behoort.” Richtlijn
V004
pag. 7/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische befnvloeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
4
Opsomming van ongewenste gebeurtenissen In het geval van een hoogspanningsverbinding in de nabijheid van de hswi moot rekening worden gehouden met de risico’s van elektromagnetische beinvioeding van de hoogspanningsverbinding op de hswi. Wanneer de beinvioeding te groot wordt kan dit leiden tot onveilige situaties, verstoring van de functionaliteit van de hswi en/of de treindienstregeling of versnelde veroudering van de hswi. Spoon/oertuigen kunnen ook hinder ondervinden van de beinvioeding van hoogspanningsverbindingen. Daar waar dit beinvioedingsmechanisme bekend is, is dit in deze richtlijn aangegeven. Algemeen geldt dat voldaan moet worden aan het Besluit elektromagnetische compatibiliteit 2016 [13] die geldt voor de elektromagnetische beinvioeding.
De volgende ongewenste gebeurtenissen worden onderscheiden; 1. gevaar voor elektrisering of electrocutie van personen op spoonwegterrein a) Personen kunnen blootgesteld worden aan te hoge aanraakspanningen, bijvoorbeeld bij het aanraken van metalen objecten en het werken aan kabels en (boven-)leidingen; b) Personen kunnen blootgesteld worden aan capacitieve ontladingen, bijvoorbeeld bij het aanraken van metalen objecten en het werken aan kabels en (boven-)leidingen. 2. beinvioeding van systemen in de hswi a) De goede working van treindetectiecircuits, van het type GRS spoorstroomlopen, kan verstoord worden door 50 Hz verzadiging; b) Spoorvoertuigen kunnen. ten gevolge van de 50 Hz-beinvioeding tussen bovenleiding en spoorstaaf, te hoge 75 Hz stoorstromen produceren en daarmee de goede working van treindetectie verstoren. Dit geldt ook voor ATB op basis van GRS spoorstroomlopen; c) Relaisschakelingen met diode (bijv. grendel/HRDR) kunnen verstoord worden door 50 Hz beinvioeding; d) Apparatuur kan ten gevolge van te hoge 50 Hz spanningen defect raken bij kortsluitingen in het hoogspanningsnet; e) Overspanningsbeveiligingen kunnen defect raken ten gevolge van 50 Hz beTnvloeding.
Richtlijn
V004
pag. 8/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetlsche beTnvIoedIng van hoogspanningsverbindingen op de hswi
5
Beleid ten aanzien van hoogspanningsverbindingen
5.1
Algemeen Het beleid ten aanzien van hoogspanningsverbindingen en de bijbehorende eisen zijn beschreven in hoofdstuk 5, inclusief de bijbehorende eisen. De flowchart in paragraaf 5.2 beschrijft de generieke ei sen en is van toepassing op potentifile beinvioeding van niet-geSlektrificeerde railinfrastructuur en geelektrificeerde railinfrastructuur voorzien van 1500 V DC Tractie-energievoorziening (TEV). Voor potentieie beinvioeding vanuit HVDC-verbindingen van de netbeheerder geldt het gestelde in pa ragraaf 5.3. Voor potentieie beinvioeding op railinfrastructuur voorzien van 25 kV AC TEV geldt het gestelde in pa ragraaf 5.4.
Deze richtlijn dient toegepast te worden bij aanleg, wijziging en instandhouding van hoogspannings verbindingen. Onder wijziging van hoogspanningsverbindingen wordt hierbij verstaan wijziging van o.a.; • Maximale ontwerpstroom’ en homopolaire stroom in normaal bedrijf en/of kortsluitsituaties; (bijv. door wijziging van; Geleiderdoorsnede, Geleiderpositie’s, Fasevolgorde, Transposities, etc.) • Wijze van aarding; (bijv.: direct geaard, blusspoel geaard, aanpassing aarddraden, etc.); • Trac6 hoogspanningsverbinding; • Aantal circuits per mast. Daarnaast werkt deze richtlijn er naartoe doormiddel van een flowchart zo snel mogelijk te filteren, zodat alleen de relevante situaties leiden tot een volledige EMC-detailstudie. 5.2
Eisen aan hoogspanningslijnen en hoogspanningskabels Er wordt onderscheid gemaakt tussen de eisen aan hoogspanningslijnen en hoogspanningskabels voor 50 Hz-systemen. De flowchart in Figuur 1 is wel geschikt voor zowel lijn- en kabelverbindingen. Topeisen:
• •
Bij elke beschouwing conform deze Richtlijn dient de onderbouwing en uitkomst van onderstaande flowchart te worden geleverd. Deze beschouwing dient qua opbouw en inhoud altijd minimaal invulling te geven aan het gevraagde conform de templates’, welke van toepassing zijn.
Voor hoogspanningslijnen dient in aanvulling op bovenstaande eisen tevens te worden aangetoond dat voldaan wordt aan onderstaande eisen.
De volgende eisen aangaande hoogspanningslijnen zijn aanvullend aan de flowchart:
• •
De minimale afstand (clearance) van de hoogspanningslijn tot de bovenleiding dient te voldoen aan NEN-EN 50341-1 en NEN-EN 50341-2-15 [B]. De hoogspanningslijn dient in het kruisende veld met de spoorbaan in de masten aan weerszijden voorzien te zijn van een ophanging bestaande uit minimaal 2 isolatoren /
’ Dit is de maximale bedrijfsstroom die kan lopen ook rekening houdend met zomer/winterwaarden, Dynamic Line Rating, etc. Voor de eenvoudigere beschouwingen voldoet generiek de 'Template tbv basisrapportage EMC, wanneer een EMCdetailstudie nodig is dient het rapport te voldoen aan het gevraagde in de checklist van bijlage 4. Richtlijn
V004
pag. 9/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische beTnvIoedIng van hoogspanningsverbindingen op de hswl
isolatorkettingen. Dit als impactreducerende maatregelen bij het enkelvoudig falen van de ge leiderophanging aan de mast. Doormiddel van het aantoonbaar voldoen aan de bovenstaande eisen en daarmee ook aan de eisen zoals genoemd in de flowchart wordt aangetoond dat er geen ontoelaatbare beinvioeding kan zijn van de hoogspanningsinfrastructuur op het spoorse systeem. Onder de flowchart staat voor de punten waarvoor dat relevant is een toelichting; er dient voldaan te worden aan wat aangegeven en gevraagd wordt in de toelichting.
De flowchart geeft aan wanneer een unity study (zie paragraaf 5.5) en/of een EMC-detailstudie uitgevoerd dient te worden zoals beschreven in paragraaf 5.6.
Richtlijn
V004
pag. 10/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische beTnvIoeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
(
L
beschouMde situatie hoogspanningsverbinding spoor
Bevindt de hoogspanningsverbinding zich; >24 kV buiten de 700 m uit het hart van het buitenste spoor S24 kV buiten de 31 m uit het hart van het buitenste spoor
Geen ontoelaatbare betndoeding Geen modelstudle
1) Circuit in 1 kabel of in driehoek gebundelde single cores 2) geen pad voor homopolaire stroom (enket geaard sterpunt) (zie ook G3) 3) kans op 1 tase sluiting met aarde nabij spoor \oldoende klein (bij verbindingen £24 kV betekent dit: geen motfen binnen 31m zone)
Geen ontoelaatbare beinvioeding Geen modelstudle
4) toopt hoogspanningsverbinding: >24k\/ buiten 700m zone (indringdiepte) s24kV buiten 11m zone of is er binnen deze zones geen parallelloop en wordt voldaan aan (5) en (6) 5) kruist de verbinding het spoor ongeveer haaks (80 tot 100 graden) 6) bevindt de verbinding zich op een afstand >20m vanaf een dichtsbijzijnde technische ruimte (gebouw, geen kast) 7) wordt een eerste orde lijnfbut binnen 100ms afgeschakeld .
Geen ontoelaabare beinvioeding Geen modelstudle
8) beschrijf netparameters van hoogspanningsverbinding onder studio (ligging, ontwerpstroom, kortsluitstroom, etc. zie ook toelichting) 9) voldoet de situatie met te beschouwen veibinding aan RLN00398 op basis 20% van beoordelingscriteria (G2) (niet kortsluitsituatie)
Memo met parameters en voldoen aan unity study volstaat
(D)
10) beschrijf de netparameters van beschouwde verbinding en ovarige verbindingen Oigging, ontwerpstroom, kortsluitvermogen) 11) sommeer beinvioeding alle verbindingen (niet voor kortsluitingen) 12) voldoet de parallelloop aan RLN00398
Memo met parameters i en voldoen aan unity study volstaat ,
Net niel
(E)
Overieg over vervolg, bijv. EMC detailstudie waarbij wordt vergeleken met unity study . of 2e studio y
vDidaan aan criteria
Overieg over mogelijke maatregeien bij zowel Netbeheerder en Spoorbeheerder
Ja (H)
<G)
lepportage
EMC detailstudie waaibij situatie met maatregeien wordt getoetst
Figuur 1: Flowchart ten behoeve bepaling benodigde beschouwing
Toelichting bij bovenstaande flowchart. Algemeen:
Bij het doorlopen van een stap (A t/m D), dient aan alle eisen in het daarbij behorende blok te worden voldaan; Per eis dient een onderbouwing aangeleverd te worden waarom er wel of niet aan wordt vol daan; Als een aspect niet van toepassing is mag dat beschouwd worden als voldaan. Dit dient expliciet in de rapportage vermeld te worden, inclusief reden; Tot aan (C) is het op basis van bekende parameters bepalen of het voldoet; vanaf (C) zijn er berekeningen nodig Richtlijn
V004
pag. 11/38
5.1.2e
RLN00398 Beleid elektromagnetische beTnvIoeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
• •
Voor (A) en (B) dient de template in Bijiage 3: Template tbv basisrapportage EMC gebruikt te worden om de onderbouwing weer te geven. Voor (C) en (D) dient een EMC-detailstudie uitgevoerd te worden. (A) Is generiek geldig voor alle typen hoogspanningsverbindingen; Bij punt 3) geldt, dat als aan de van toepassing zijnde onderstaande bullits aantoonbaar voldaan wordt, de kans op eenfase sluiting met aarde nabij het spoor voldoende klein wordt geacht; • In geval van een kabelverbinding moet aangetoond worden dat er zich geen moffen binnen een afstand van 31 m uit het hart van het buitenste spoor bevinden of dat deze binnen deze 31 m voorzien zijn aanvullende elektrische isolatie ten opzichte van aarde, welke de mof en het kabeldeel 5 m voor tot en met 5 m na de mof beschermen. • In geval van een lijnverbinding mogen zich geen fundatiepunten van masten bevin den binnen tenminste een afstand van 31 m uit het hart van het buitenste spoor. • Er dient voor alle verbindingen aangetoond te worden dat er geen aardpunten aanwezig zijn binnen een afstand van 31 m uit het hart van het buitenste spoor.
Als niet aan bovenstaande bullits wordt voldaan, maar wel aan punt 1 en 2 in de flow chart, of als het een verbinding s24 kV betreft'’, is er geen volledige locatiespecifieke EMC-detailstudie vereist, maar volstaat een potentiaaltrechterbepaling rond de risicoverhogende assets (moffen en aardpunten).
(B) Bij punt 4) geldt dat als de situatie een parallelloop betreft (geen kruising) dat voldaan moet worden aan de liggingseis buiten 700 m uit het hart van het buitenste spoor en voor S24 kV buiten de 11 m uit het hart van het buitenste spoor. Betreft het wel een kruising en is er geen parallelloop binnen dezelfde zones, dan vervalt deze eis en kan 4) als voldaan worden beschouwd, indien aan 5) en 6) wordt voldaan. (C) Bij punt 8) dienen in ieder geval de gegevens aangeleverd te worden die voldoen aan het gevraagde in de ‘Checklist tbv RLN00398 EMC-detailstudies’ blokken A t/m E (bijiage 4). Voor toetsing van 9) dient een unity study te worden gebruikt. Hierbij geldt dat dient te worden voldaan aan alle beoordelingscriteria met inachtname van uitgangspunt G2. (D) Voor 11) en voor toetsing van 12) dient de unity study te worden gebruikt. (E) Met ‘Net niet‘ wordt bedoeld dat als de inschatting van de modelleur is dat als er in meer detail gerekend wordt het dan zonder maatregelen alsnog zou kunnen voldoen, dan dient (E) als volgende stap te worden gevoigd. (F) Met ‘Ruim niet’ wordt bedoeld dat als op basis van de resultaten de inschatting van de modelleur is dat ook als er in meer detail gerekend wordt het nog steeds boven de limiet zal zitten, (F) als volgende stap wordt genomen en er dus naar maatregelen gekeken wordt. 5.3
HVDC-verbindingen Wanneer er hoogspannings-gelijkstroom (HVDC) infrastructuur in de nabijheid van de hswi wordt gerealiseerd of gewijzigd, dan dient ook voor deze situatie EMC aangetoond te worden. De eigenschappen en kenmerken van HVDC zijn afwijkend van die van AC hoogspanningsinfrastructuur. Hiermee is deze richtlijn inhoudelijk niet zondermeer toe te passen op HVDC hoogspanningsinfrastructuur. Ontwikkeling van HVDC-verbindingen in de nabijheid van hoofdspoorweginfrastructuur vereist daarmee een maatwerk aanpak, waarvoor zo vroeg als mogelijk door de (beoogde) netbeheerder contact dient te worden opgenomen met 5.1.2e . Gezamenlijk wordt dan locatiespecifiek gekeken naar mogelijke risicofactoren en wat er dient te worden onderbouwd om EMC aan te tonen.
Nader toegelicht in memo "Inductieve beTnvIoeding MS-verbindingen, d.d. 02-10-2023, 5.1.2e Richtlijn
V004
" pag. 12/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische beTnvtoeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
5.4
Eisen aan hoogspanningslijnen en -kabels bij railinfrastructuur met 25 kV AC TEV Indien de railinfrastructuur is uitgerust met 25 kV AC Tractie-EnergieVoorziening (TEV), gelden niet alle eisen van paragraaf 5.2. De reden is dat het 25 kV AC TEV-systeem een 'hard geaard' systeem is en met 50 Hz wisselspanning opereert, in tegenstelling tot de 'conventionele' railinfrastructuur die een 1500 V DC TEV-systeem met gelijkspanning heeft. Er dient bij 25 kV AC TEV systemen voldaan te worden aan de volgende eisen: 1. De minimale afstand (clearance) van de hoogspanningslijn tot de bovenleiding dient te voldoen aan NEN-EN 50341-1 en NEN-EN 50341-2-15 [Bj; 2. De hoogspanningslijn dient in het kruisende veld met de spoorbaan in de masten aan weerszijden voorzien te zijn van een ophanging bestaande uit minimaal 2 isolatoren ! isolatorkettingen. Dit als impactreducerende maatregelen bij het enkelvoudig falen van de geleiderophan ging aan de mast.
Dit betreffen alleen eisen aan hoogspanningslijnen. Voor kabelverbindingen zijn geen verdere eisen gesteld. 5.5
Unity study (in ontwikkeling) Er is op dit moment een ‘unity study’ in ontwikkeling. Met deze unity study wordt het gat tussen de verificatie van een aantal ingangseisen (A & B uit de flowchart) en een locatiespecifieke EMCdetailstudie gevuld. De unity study is gereedschap waarmee op basis van gestandardiseerde doorgerekende situaties de EM-beinvIoeding van een specifieke situatie kan worden ingeschat. De toepassing van deze unity study is op hoofdlijnen al venwerkt in deze versie van de RLN00398. Dit zodat bij gereedkomen van de unity study deze eenvoudig verwerkt kan worden in de volgende versie van de RLN00398. Er is besloten verwijzingen naar de unity study op te nemen. Daarmee is voor de gebruikers van de RLN00398 nu al inzichtelijk welke plaats de unity study gaat krijgen in de RLN00398. Echter omdat de unity study nog niet gereed is dient gebruiker op dit moment nog over te gaan op het uitvoeren van een EMC-detailstudie zodra verwezen wordt naar het toepassen van de unity study.
5.6
EMC-detailstudie Hieronder wordt aangegeven welke vervolgstappen nodig zijn indien vanuit de flowchart in paragraaf 5.2 blijkt dat een locatiespecifieke EMC-detailstudie uitgevoerd dient te worden. Indien een EMCdetailstudie moet worden uitgevoerd dient afstemming plaats te vinden tussen de partij die de EMCdetailstudie uitvoert, de netbeheerder die verantwoordelijk is voor de betreffende hoogspanningsverbinding en 5.1.2e . In de flowchart in figuur 2 is beschreven hoe dat proces er uitziet. Wat de flowchart poogt weer te geven is niet dat er in meerdere stappen/overlegmomenten bepaald moet worden wat er met de resultaten van de EMC-detailstudie dient te gebeuren. Wat de flowchart wel poogt weer te geven is dat 5.1.2e graag betrokken is bij het bekijken en definieren van maatregelen. Daarbij kan een IB wel al zelf initiatief nemen om bepaalde maatregelen door te rekenen. De flowchart in hoofdstuk 8 geeft daar kaders voor. Wat voorkomen dient te worden is dat er maatregelen doorgerekend worden die technisch of inpassingstechnisch niet mogelijk zijn aan 5.1.2e zijde. Dat is zonde van de modelleringstijd. Het is niet zo dat alleen op de pijitjesmomenten in de flowchart contact mogelijk is. Het staat de netbeheerders of het IB wat de berekeningen uitvoert vrij om op elk gewenst moment contact te zoeken met 5.1.2e .
Richtlijn
V004
pag. 13/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische beTnvIoeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
Initiatiefhemer (\aak is dat de Netbeheerder, maar kan ook
5.1.2e
of een andere parlij zijn)
-geeft opdrachl loor uilioeren studie (indien dit is wat wjigl uit llowchad) -leued input/haalt input op/laat exteme partij input ophalen benodigd \joor het uittjoeren >jan studie -als resultaten terugkomen. beoordeelt resultaten: als bUjkt dat lengte athankelijke berekeningen voor Bl nodig zijn. eikend IB-treinbeveiliging nodig -levert studie met resultaten (inclusief erentueel al doorgerekende maatregelen) aan aan 5.1.2e -als er aanuillende maatregelen worden aangegexen, laat deze doorrekenen door IB
c
I
I
Resultaten met (eventueel) maatregelen
Definitie« maatregelen
~~r~
Ingenieursbureau (IB)
c
Studie + Resultaten
c
Maatregelen
)
-roert studie uit -berekent (etentueel) al mogelijke maatregelen conform H8 -communiceeit resultaten aan netbeheerder -als er nog andere maatregelen worden aangegeven. rekent deze door -communiceert resultaten met definitiexe maatregelen aan initiatielhemer
5.1.2e
-bepaalt in oxerleg met initiatiefhemer/netbeheerder en IB of maatregelen nodig zijn -beoordeelt studie en resultaten, daatbij ook of (exentueel) al doorgerekende maatregelen toepasbaar zijn -bepaalt of andere/aanxAJlIende maatregelen nodig zijn -communiceert eventuele aandere/aanwjllende maatregelen aan netbeheerder -als resultaten met definitieue maatregelen bekend zijn, deze beoordelen
Figuur 2: Flowchart ten behoeve van EMC-detailstudie proces
5.6.1
Rapportage EMC-detailstudie Vanuit 5.1.2e is er geen generieke template voor deze rapportage beschikbaar. Er dient een rappor tage te worden geleverd waarin de in 'Bijiage 4; Checklist tbv RLN00398 EMC-detailstudies' genoemde aspecten terugkomen. De hier genoemde checklist is een ingangscontrole checklist die niet als rapportage template gebruikt kan worden maar wel aangeeft welke aspecten relevant zijn. De door TenneT gehanteerde template is in lijn met de checklist uit Bijiage 4.
5.6.2
EMC-maatregelen vastleggen Indien een EM-beTnvIoedingssituatie is beschouwd en leidt tot mitigerende maatregelen dient het gebied waartoe de maatregelen zijn getroffen te worden gemarkeerd als parallelloop op de betreffende OR-bladen. Dit dient te worden aangegeven volgens OVS60091-3 paragraaf 6.12.2, 6.12.3 en 6.12.4 op de OR-bladen. Het beinvloedingsgebied wordt gemarkeerd, zijnde het gebied tussen het TEVonderstation voor en na betreffende parallelloop. Deze markering dient te worden aangebracht, zodat toekomstige projecten in dit gebied een venA/ijzing aantreffen aangaande EMC. Doel hiervan is dat deze projecten nauwiettend EMC meenemen in hun projectuitwerking. Uitgangspunt hierbij is dat het realisatie project dat de mitigerende maatregelen realiseert ook zorg draagt voor de aanpassing op de OR-bladen inclusief het aangeven van de mitigerende maatregelen conform OVS60091-3 paragraaf 6.9.16 en/of 6.9.17.
Richtlijn
V004
pag. 14/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische bei'nvloeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
6
Uitgangspunten ten behoove van modellering
6.1
Algemeen
6.2
Nr.
Uitgangspunt
Bron, achtergrond en toelichting
G1
Vervallen
Vervallen
G2
Indien een nieuwe hoogspanningsverbinding een bijdrage levert van maximaal 20% van het beoordelingscriterium voor alle bedrijfetoestanden, uitgezonderd kortsluitingen, behoeven niet alle bestaande verbindingen te worden gemodel leerd. Bij een hogere bijdrage dan 20% moeten ook de be staande verbindingen binnen een afstand van 700 m worden meegenomen in de berekeningen.
Wanneer op basis van G2 andere verbindingen meegenomen moeten worden, geldt dit alleen voor verbindingen met een nominale spanning > 24 kV en hoeven de andere verbindingen alleen in de normale bedrijfssituatie meegenomen te worden.
G3
Drie-aderige driefase hoogspanningskabels S 24 kV of in driehoek gebundelde driefase een-aderige kabels s 24 kV mogen buiten beschouwing gelaten worden. Drie-aderige driefase hoogspanningskabels > 24 kV of in driehoek gebundelde een-aderige kabels > 24 kV mogen buiten beschouwing gelaten worden, indien er in de normale bedrijfssituatie geen homopolaire aardstroom groter dan 1 A kan gaan lopen.
Voor verbindingen met een nominale spanning > 24 kV aannemelijk maken dat de homopolaire stroom in de normale bedrijfssituatie lager ligt dan 1 A, bijvoorbeeld indien het een drie aderige kabelverbinding betreft, waarbij van ten hoogste een zijde de aangesloten transformator het sterpunt is geaard.
G4
Capacitieve bei'nvloeding: DIt wordt niet berekend.
Capacitieve bei'nvloeding is geregeld in de overige 5.1.2e regelgeving, zowel ten aanzien van de werkvoorschriften in de omgeving van hoogspannings verbindingen, als voor de ontwerpvoorschriften voor het plaatsen van geleidende objecten onder en in de omgeving van hoogspanningsverbindingen.
G5
Uitgangspunt bij de aanwezigheid van 50 Hz spoorstroomlopen is dat deze omgebouwd worden van 50 Hz naar 75 Hz spoorstroomlopen.
Op basis van historische casussen is gebleken dat 50 Hz spoorstroomlopen dusdanig gevoelig zijn dat er altijd overschrijdingen van de beoordelingscriteria zijn. De aanpassing is technisch gezien relatief eenvoudig. Deze mitigerende maatregel daarom in geval 50 Hz spoorstroomlopen direct meenemen. Daarbij dient wel getoetst te worden aan het 75 Hz criterium B1.
Modellering Hoogspanningsverbinding Bron, achtergrond en toelichting
Nr.
Uitgangspunt
T1
De hoogspanningslijn/-kabel wordt gemodelleerd volgens het werkelijke mastbeeld/werkelijke kabelbed.
T2
Bij hoogspanningslijnen dient voor het bepalen van de magnetische velden bij een spoorlijn, rekening gehouden te wor den met de minimale hoogten van de geleiders volgens het ontwerp. De minimale hoogte van de geleiders is gebaseerd op de hoogste geleidertemperatuur, de hoogte van de masten en de afstand tussen de masten. Voor de mechanische bei'nvloeding dient met breuk in een van de velden in een vak, niet zijnde het kruisende veld, re kening te worden gehouden met een grotere zeeg. Toepas sing van Speciale ophangingen (halfverankeringen) of afspanningen aan beide zijden van de kruising kunnen het ex tra doorhangen van de geleiders bij breuk in een ander veld verkleinen. De minimale afstand boven spoorstaven bij breuk dient te voldoen aan NEN-EN 50341-1:2001 en NENEN 50341-2-15 artikel 5.9.4 NL2 & NL3 en 5.9.5 NL3 [Bj. Voor het berekenen van de inductieve bei'nvloeding van een hoogspanningslijn wordt de hoogte van de geleiders bere kend door de gemiddelde ophanghoogte van een geleider aan beide zijden van het veld te verminderen met 2/3 deel van de maximale zeeg.
Bij geleiderbreuk wordt de hoogspanningslijn direct (normaliter binnen 100 ms) afgeschakeld. In de praktijk wordt hier voor wat betreft de elektrische beinvloeding dan ook geen rekening mee gehouden. Voor mechanische beinvloeding (minimale afstand boven de spoorstaven en boven het bovenleidingsysteem) meet er echter wel rekening mee worden gehouden.
T3
Bij de berekening van lijnen en kabels dIent mlnimaal rekening te worden gehouden met:
Onder onderhoud wordt verstaan de situatie dat bij het uitschakelen van een verbinding het totale vermogen wordt overgenomen door de overblijvende verbi nding(en).
Richtlijn
V004
pag. 15/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische beTnvIoedIng van hoogspanningsverbindingen op de hswl
•
De maximale stroombelasting bij normaal bedrijf per cir cuit (op basis van de ontwerpstroom);
•
De maximale stroombelasting bij afwijkend bedrijf per circuit (onderhoud, op basis van de ontwerpstroom);
De maximale 66n-fase kortsluitstromen; De maximale drie-fase kortsluitstroom, in geval van een blusspoel geaard network. Kortsluitingen in grondkabels ten gevolge van werkzaamheden worden niet gemodelleerd. Bij de berekening dient voor de stroom in de fasegeleiders tokening te worden gehouden met een aanvullende homo polaire stroom Io die 5% van de maximale normale compo nent van de fasestroom is. De faserichting van de homopo laire stroom dient zo te worden gekozen dat de optelling bij het beinvioede systeem maximaal is. Deze maximale nor male component is afhankelijk van de bedrijfstoestand. Voor niet-getransponeerde gecombineerde^ hoogspannings lijnen dient 10% van de maximale normale component van de fasestroom te worden gehanteerd.
Opmerking: Indien de netbeheerder de stroom / het kortsluitvermogen laat toenemen boven de bij T3 bepaalde waardes, dan dient deze situatie opnieuw getoetst te worden op basis van RLN00398.
• •
T4
Merk op:
la
loX
Voorbeeld modellering homopolaire stromen in nor maal bedrijf (geen combilijn): Een dubbelcircuit verbinding is ontworpen op een maximale stroom van 4000 A per circuit (en dus per fase); In normaal bedrijf loopt er in dit voorbeeld maximaal 50% van deze ontwerpstroom per circuit in verband met N-1, dus 2000 A per cir cuit; Per fase dient 5% van deze stroom opgeteld te worden. Dat is in normaal bedrijf dan 100 A per fase (5% van 2000 A).
Ig+h + lc 3
Ic,
Op basis van onderbouwingsdocumentatie [14] is vast komen te staan dat gerekend moet worden met 5% homopolaire stroom voor alle verbindingen, behoudens niet-getransponeerde gecombineerde hoogspannings lijnen, daarvoor dient 10% te worden gehanteerd.
Jb 00 ’
De bedrijfstoestanden dienen te bevatten: * Normaal bedrijf; ’ Onderhoud.
Bij onderhoud wordt het circuit dat in onderhoud is 2 zijdig geaard. Voor het circuit dat niet in onderhoud is dient de maximale homopolaire stroom genomen te worden. Voor een dubbelcircuit verbinding dient dan in de modellering gerekend te worden met een homopolaire stroom van 5% van de ontwerpwaarde (10% bij niet-getransponeerde gecombineerde hoogspanningslijnen). Homopolaire stroom dient niet te worden meegenomen als deze door de netwerktopologie onmogelijk kan lopen. Een voorbeeld is een zwevend middenspanningsnet waarbij het aannemelijk is dat de homopolaire impedantie groter dan 10 kO is. De netwerkbeheerder dient hien/oor een onderbouwing aan te leveren.
- Momenteel wordt aangenomen dat bij meer dere circuits de onderlinge homopolaire stro men in tase zijn. Dit is beschouwd als een conservatieve aanpak. Maar het is niet uit te sluiten dat dit in de praktijk zo uitpakt. Indien project specifiek dan wel generiek een voldoende onderbouwde verscherping wordt aangeleverd. Ook de geaarde retourgeleiders in het bronsysteem, zoals de bliksemdraden en mantels van kabels dienen voor de berekening correct te worden meegenomen. De stro men door alle geaarde geleiders inclusief de fasehoeken dienen in de bei'nvloedingsberekening meegenomen te worden. Op basis van deze berekende stroomverdeling dient de beinvloeding bepaald te worden. - De aarddraden in het TenneT hoogspanningsnet zijn over de hele lengte van de verbindin gen doorverbonden. - De inverse component is nul verondersteld.
Sommatie homopolaire stroom: Omdat de hoek tussen de normale en homopolaire stroom niet is vast te stellen kan er voor worden gekozen de invioed van homopolaire stroom en nor male component apart uit te rekenen en de absolute uitkomsten bij elkaar op te tellen. Hetzelfde geld voor meerdere circuits voor de homopolaire stroom en zelfs de normale stroom indien faserelatie niet bekend is.
Hoogspanningslijnen met meerdere spanningsniveau's gecombineerd op een mast; dit worden ook wel combilijnen genoemd. Richtlijn
V004
pag. 16/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetlsche beVnvIoedlng van hoogspanningsverblndingen op de hswi
T5
6.3
Indien een beveiliging wordt toegepast waarbij een deel van het hoogspanningscircuit vertraagd wordt afgeschakeld (niet binnen 100 ms), zoals mogelijk is bij distantiebeveiliging, dient dit te worden gespecificeerd en indien van toepassing apart te worden gemodelleerd.
De kans op falen van de vermogensschakelaar/relais tijdens een kortsluiting wordt voldoende klein geacht, het falen behoeft dus niet te worden meegenomen.
Faalwijzen HoogspanningsverbindingZ-kabel Nr.
Uitgangspunt
Bron, achtergrond en toelichting
FT1
Bij kortsluitingen dient rekening te worden gehouden met: • 1 fase kortsluitingen;
De opdrachtgever van de EMC-detailstudie dient te onderbouwen welke vigerende faalwijzen van toe passing zijn. Bij direct geaarde verbindingen hoeft geen rekening te worden gehouden met de driefasen kortsluiting.
•
6.4
Hierbij dient rekening te worden gehouden met de “total clearance’’ tijd van de vermogensschakelaar.
3 fase kortsluiting indien het een blusspoel geaard net betrefl.
Modellering Railinfrastructuur Nr.
Uitgangspunt
Bron, achtergrond en toelichting
P1
Bovenleidingsysteem geleiderconfiguratie: zie bijiage 1.
Voor de modeliering wordt bovenleidingsysteem B1 toegepast.
P2
Locaties van onder- en schakelstations dienen conform vige rende OR bladen te worden gemodelleerd.
OR bladen kunnen opgevraagd worden via www.spoordata.nl onder https://www.spoordata.nl/stel-een-vraag of via tel. 5.1.2e .
P3
Locaties van dwarsverbindingen tussen sporen dienen con form vigerende OR bladen te worden gemodelleerd.
OR bladen kunnen opgevraagd worden via www.sDoordata.nl onder httDs:/ data.nl/stel-een-vraag of via tel. 5.1.2e
.
P4
Afleidweerstand van spoorstaven: beschouwd worden configuraties met een spoorstaaf-aarde weerstand van 100,10 en 2,5 nkm.
Genoemde waarden zijn per spoorstaaf.
P5
Retour van DC baanvakken worden afgesloten met een karakteristieke impedantie van:
Ziangs (voor 50 Hz) berekenen uit de som van de parallelle impedantie van de spoorstaven en de impe dantie van het retourpad aarde waarbij:
Zafsluit=V(Rafleid X Zlangs)
Weerstand spoorstaven: 0,044 Q/km per spoorstaaf
retourpad aarde bij 50 Hz: (0,050 + j 0,330) Q/km Modeliering van Zia„g, mag ook op basis van meetwaarden. P6
De minimale 50 Hz onderstationsimpedantie (tussen boven leiding en spoorstaven) op het 1500 V DC-baanvak is: (0,007+ j0,082) Q.
Zie [2]
P7
Bij het recuperen van een trein (energie terugleveren) kan de gelijkrichter in een onderstation sperren.
Voor SO Hz stromen gedraagt het onderstation zich als een open verbinding; de 50 Hz spanning tussen bovenleiding en spoor is dan maximaal. Er kan vanuit gegaan worden dat de gelijkrichters in het onderstation uit diodegelijkrichters bestaan.
P8
Richtlijn
Voor de afstand van het kabelbed tot het hart van het buitenste spoor dient 4,5 m te worden gehanteerd.
V004
pag. 17/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische beTnvIoeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
6.5
P9
Het kabelbed bij parallelloop bevat: 3 kV 75 Hz kabel (2x16 mm’) met een aardscherm van 16 mm’. De 3 kV kabel is tweezijdig geaard bij de onderstations. De totale DC weerstand van de kabelmantel en twee aardverspreidingsweerstanden is 7,5 D. IB-kabel (62 x 0,8 mm’ aderig), zwevend uitgevoerd. IT kabel: Gearmeerde PIWY-IT-kabel met een kabelscherm van 30 mm’, zwevend uitgevoerd.
Conform [2], (3]. Voor de modellering wordt de 3 kV kabel geacht te lopen van OS naar OS. Voor de modellering worden de IB en IT kabel ge acht te lopen van RH naar RH. De totale DC weerstand van de kabelmantel en twee aardverspreidingsweerstanden kan varieren van 5 tot 10 □. De berekeningen hoeven slechts te worden uitgevoerd met 7,5 Q. Omdat de mantel van de 3 kV kabel verbonden is met de metalen HS kast is deze spanning voor generiek publiek toegankelijk.
P10
Voor de diepte van de kabelgeul dient 1,2 m onder BS (0,6 m onder maaiveld) te worden gehanteerd. Hierin liggen de IB en IT kabel. De 3 kV kabel dient hier 0,3 m onder te worden verondersteld (0,9 m onder maaiveld).
De feitelijke diepte van de kabelgeul is: tussen de 0,9 m en de 1,5 m onder BS. Voor de modellering wordt het gemiddelde toegepast. Uitgegaan wordt van een maximale breedte van de geul van 0,6 m.
P11
DM spanning kabels De magnetische beTnvIoeding bij circuitaders in een kabel mag venwaarloosbaar worden verondersteld.
Circuitaders in gescheiden kabels worden buiten beschouwing gelaten.
P12
CM spanning kabels Om de worst case spanning te verkrijgen, dienen in de mo dellering de IB-/IT-kabelcircuits aan een zijde te worden ge aard.
Indien het scherm of de ader van een kabelcircuit aan een zijde aan aarde ligt, zal de hoogste span ning tussen een ader van de IB- of IT-kabel en aarde komen te staan.
P13
Het model dient rekening te houden met een 50 Hz impedantie (tussen bovenleiding en spoorstaven) tussen de 0,2 0 en 3,8 Q voor het rijdend materieel.
De minimale impedantie is gebasseerd op de toelatingseisen aan rijdend materieel (Regeling Indienststelling Spoon/oertuigen). De maximale impedantie is op basis van huidig toegelaten rijdend materieel. Het meenemen hiervan geefl extra ruimte ten opzichte van een open klemspanning (situatie zonder deze impedantie). Maximaal 1 stuks rijdend materieel modelleren als ‘lopende’ impedantie (voor zowel 0,2 0 als 3,8 Q).
P14
Het te modelleren gebied dient dusdanig te zijn dat op de grenzen van het model de continue EM-beTnvIoeding voldoet (normaal en onderhoud rekening houdend met homopolaire stroom) aan de generieke beoordelingscriteria conform H7 en zich geen niet-gemodelleerde parallellopen binnen 5 km van de grens van het gemodelleerde gebied bevinden
Het gebied dat gemodelleerd dient te worden wordt initieel vastgesteld op basis van de ervaring en inzicht van de modelleur. Of dit ruim genoeg gekozen is, kan pas na het modelleren worden getoetst. 5 km voIgt uit lange lijn vergelijking waarbij erg soepel is omgegaan met de afleidweerstand. 9 km is karakteristieke lengte bij 100 Qkm
Faalwijzen Railinfrastructuur Opmerking: Daar waar mogelijk dient gebruik gemaakt te worden van een Worst Case benadering.
Nr.
Uitgangspunt
Bron, achtergrond en toelichting
FP1
Er bevindt zich een defecte VLD in de railinfrastructuur. Bij een defect ontstaat hier een verbinding spoorstaaf aarde met een afleidweerstand van 0,25 0.
Bij kruisingen met hoogspanningsverbindingen kan de 50 Hz stroom via aarde lokaal binnentreden. Een aardfout is hierbij maatgevend. Een VLD wordt toegepast bij geelektrificeerd spoor bij stalen bruggen, gaasramen aan betonnen kunstwerken^ en perronkappen en kan bij falen in deze situaties leiden tot een zeer lage afleidweerstand naar aarde. Daarom bij aanwezigheid van een VLD doorrekenen met 0,25 Q.
® Als het een betonnen kunstwerk met gaasramen betreft en door een aardfout kan niet voldaan worden aan de beoordelingscri teria in H7, dan dient in de rapportage expliciet vermeld te worden dat het op de betreffende locatie gaat om een betonnen kunstwerk. Richtlijn
V004
pag 18/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische beTnvIoeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
6.6
FP2
Er bevindt zich een defecte VLD in een paalspoorstaafverbinding. Bij een defect ontstaat hier een verbinding spoorstaaf aarde met een afleidweerstand van 10 O. Gerekend dient te worden met 4 defecte VLD’s in paalspoorstaaf-verbindingen behorende bij 4 opeenvolgende bovenleidingpalen, rekenen met een vervangingsweerstand van 2,5 Q
Bij afwezigheid van een VLD, of een defecte VLD, zullen paalspoorstaafverbindingen maatgevend zijn. Paalspoorstaafverbindingen worden bij elk metalen portaal van een bovenleidingveld toegepast. Deze raken echter af en toe defect en als deze defect gaan betreft het vaak meerdere velden achter elkaar. Daarom wordt uitgegaan van 4 defecte VLD’s in paalspoorstaafverbindingen. als FP1 gemodelleerd is als een door het model lo pende fout en hieruit voIgt dat voldaan wordt, dan is het FP1 criterium altijd Strenger dan FP2 en hoeft FP2 niet te worden berekend. Echter als FP1 niet is berekend omdat er zich geen dergelijke objecten in het modelgebied bevinden, dan dient FP2 doorgerekend te worden.
FP3
Er bevindt zich een tweede defecte VLD (zie FP1) op afstand met een afleidweerstand van 0,25 O. Deze aardfout dient als lopende aardfout gemodelleerd te worden met in dit model de eerste aardfout op de worst-case locatie.
Bij parallelloop kan een verder gelegen aardfout een hefboom vormen waarmee de spanning omhoog gaat. Ook hier is de VLD maatgevend. Een aardfout op afstand kan in de praktijk altijd voorkomen. Deze 0,25 0 aardfout is aanwezig in de parallel lopende spoorbaan.
FP4
Er bevindt zich een defecte VLD in een onderstation
In onderstations wordt een VLD toegepast om te zorgen dat in eventuele foutsituaties de spanning op de minus kortgesloten wordt naar aarde. Dat is een aarde met een aardverspreidingsweerstand van maximaal 0,25 Q.
FPS
Er bevindt zich een aardfout in niet-geelektrificeerd spoor. Ongeacht of dit niet-geelektrificeerd spoor is met of zonder treindetectie dient gerekend te worden met een lopende aardfout van 2,5 Q
Een aardfout in niet-ge^lektrificeerd spoor kan leiden tot verandering van beTnvIoeding. Om het niet onnodig complex te maken qua modellering dient voor alle situaties gerekend te worden met een aardfout van 2,5 Q. Omdat de aardfout op een willekeurige lo catie kan optreden dient met een lopende aardfout gerekend te worden.
Modeliering van de koppelweg Nr.
Uitgangspunt
Bron, achtergrond en toelichting
K1
De soortelijke weerstand van de grond bedraagt vanaf 30 m en dieper: 70 Dm. Indien meetwaarden bekend zijn van de grond tot op indringdiepte, dan kunnen deze meetwaarden worden gehanteerd.
Er wordt met een homogeen bodemmodel gerekend, identiek aan het HSL uitgangspunten document [3]. Naast projectspecifieke meetwaarden worden ook meetwaarden uit het DiNOloket geaccepteerd, als deze in de nabijheid van het te onderzoeken gebied liggen.
K2
De soortelijke weerstand pE van de toplaag kan varieren tussen de 10 Om en 1000 fim.
Onder toplaag wordt verstaan de laag vanaf maaiveld tot 30 m diepte.
Richtlijn
V004
pag. 19/38
5.1.2e
RLN00398
Beleid elektromagnetische beinvioeding van hoogspanningsverbindingen op de hswi
7
Beoordelingscriteria
In onderstaande label zijn de verschillende beoordelingscriteria opgenomen. Op basis van deze crite ria dient de mate van de EM-beTnvIoeding inzichtelijk te worden gemaakt en te worden gerapporteerd. 5.1.2e toetst de kwaliteit en volledigheid van geleverde rapporten voor EMC-detailstudies op basis van een ingangscontrole, die in Bijiage 4: Checklist tbv RLN00398 EMC-detailstudies’ is weergegeven. Nr.
Beoordelingscriteria
Uitgangspunten, bron, achtergrond en toelichting
B1
CM beoordeling railinfrastructuur (75 Hz spoorstroom lopen: type Enkelbenig zijn bepalend). Beoordelingscriterium voor continue verschijnselen:
Continue verschijnselen:
. •
Max 20 Vcm; Max 58 Acm
Let op: Voor 50 Hz spoorstroomlopen (OVS601116,7) geldt een criterium van 1 Vcm / 0,5 Acm. (zie ook uitgangspunt G5)
20 VOVS60111-2 hoofdstuk 5.5 700 m op basis van 2 A criterium met 10 £1 aardfout; • 58 A OVS60111-3 hoofdstuk 3.3 700 m op basis van 2 A. Zie [4]. Kortere spoorstroomlopen mogen worden beoor deeld' op de immuniteit behorende bij de lengte van de spoorstroomloop conform Bijiage 2 “50 Hz immu
.
5.1.2e is geborgd en op de OR bladen een parallelloop met een hoogspanningslijn is gemarkeerd.
CM beoordeling railinfrastructuur (75 Hz spoorstroom lopen: type Enkelbenig zijn bepalend). Beoordelingscriterium voor kortsluitverschijnselen: