CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Conceptverslag Algemene Raadscommissie 12 juni 2025

Algemene raadscommissie 11 september 2025, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Vaststellen verslag vergadering algemene raadscommissie d.d. 12-06-202516.245 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Verslag van de vergadering van de Algemene Raadscommissie D.d.: 12 juni 2025 Zaaknummer: 2361492 Voorzitter: De heer G.J.W. Elferdink Griffier: Mevrouw D.N. ter Horst Locatie: Raadhuis, Mevr. Kuipers-Rietbergplein 1 Raads- en commissieleden: Mevrouw Van der Gaag-Kromdijk (Voor Winterswijk) Mevrouw Mentink (Voor Winterswijk) De heer Nijman (Voor Winterswijk) De heer Van der Zwet (CDA) De heer Bollen (Morgen) De heer Nijenhuis (Morgen) De heer Kolkman (D66) De heer Kortschot (PvdA) De heer Rauwerdink (PvdA) Mevrouw Oonk-Toebes (Winterswijks Belang) De heer te Selle (Winterswijks Belang) De heer Morad (VVD) De heer Van Beek (Voor Winterswijk) Mevrouw Poels-Boland (Voor Winterswijk) De heer Stammers (Voor Winterswijk) De heer Elferdink (CDA) Mevrouw Prinsen (CDA) Mevrouw van der Vinne (CDA) De heer Deunk (D66) De heer Hoogma (D66) De heer Lammers (PvdA) De heer Pleiter (Winterswijks Belang) De heer Sonderen (VVD) De heer Garvelink (VVD) Agenda 1. Opening en mededelingen 2. Vaststelling agenda 3. Inventarisatie spreekrecht publiek 4. Vaststellen verslag vergadering algemene raadscommissie d.d. 15-05-2025 5. Afsprakenlijst algemene raadscommissie d.d. 15-05-2025 6. Bindend adviesrecht realisatie energieopslagsysteem met bijbehorende bouwwerken Masterveldweg 7. Vergroenen winkelstraat Misterstraat en omgeving 8. Beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2025 9.

Jaarstukken 2024 Regio Achterhoek 10. Programmabegroting 2026 Regio Achterhoek 11. Kaderbrief begroting 2026 Regio Achterhoek 12. Voorlopige jaarstukken 2024 en concept programmabegroting 2026-2029 Veiligheidsregio Noorden Oost Gelderland 13. Jaarrekening 2024 en concept-programmabegroting 2026 GGD NOG 14. Concept jaarstukken 2024 en ontwerpbegroting 2026 Omgevingsdienst Achterhoek 15. Begroting 2026 en meerjarenbegroting 2027-2029 Fijnder 16. Jaarstukken 2024 en ontwerpbegroting 2026 Stadsbank Oost Nederland 17. Rondvraag 18. Sluiting 1

Transcript: 1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond allemaal, welkom bij de algemene raadscommissie van 12 juni 2025. Ik heet u allen hartelijk welkom en ik hoop dat we een goede vergadering hebben. Burgemeester Bengevoord is vanavond afwezig en wethouder Metaal neemt zijn portefeuilles waar. Deze maand hebben we twee raadsvergaderingen op 24 juni en 26 juni. 24 juni behandelen we de reguliere stukken en op 26 juni de financiële agendastukken. Het agendapunt Bezwaren tegen het Raadsbesluit Voorkeursrecht Arrisveld wordt direct in de raad van 24 juni geagendeerd als akkoordstuk. Dat waren opening en mededelingen. 2. Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan we naar de agenda. U hebt allen de agenda gekregen. Kan de agenda ongewijzigd vastgesteld worden? Ik zie geen bezwaren. Dat doen we dat, dus dan is de agenda daarmee vastgesteld. 3. Inventarisatie spreekrecht publiek De voorzitter: Dan gaan we naar inventarisatie spreekrecht publiek. Er hebben zich geen insprekers aangemeld. 4. Vaststellen verslag vergadering algemene raadscommissie d.d. 15-05-2025 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt vier, het vaststellen van het verslag van de algemene raadscommissie van 15 mei. Zijn er op- of aanmerkingen op het verslag? Dat is niet het geval. Dan is het verslag daarmee ook vastgesteld. 5. Afsprakenlijst algemene raadscommissie d.d.

15-05-2025 De voorzitter: Dan gaan we naar de Afsprakenlijst van de algemene raadscommissie van 15 mei. Er is nog één openstaande toezegging uit de commissie van 15 mei. Dit is de toezegging van wethouder Metaal om met een voorstel te komen om in het najaar een forum te organiseren over het Mobiliteitsplan. Dus dat hebt u nog tegoed. 6. Bindend adviesrecht realisatie energieopslagsysteem met bijbehorende bouwwerken Masterveldweg De voorzitter: Dan gaan we verder met agendapunt 6 en dat is, het gaat over het Bindend adviesrecht realisatie energieopslagsysteem met bijbehorende bouwwerken aan de Masterveldweg. Dan beginnen we met een mededeling van wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik was nog niet helemaal klaar. We hebben u vanmiddag ook gemaild. U gaat vanavond spreken over de Masterveldweg, de batterijopslag. U zag ook een Omgevingsvergunning bijgesloten en daar zat een omissie in, hebben wij geconstateerd. Wij wilden de vergunningsduur laten aansluiten bij de vergunningsduur van het zonnepark. Ons voorstel is om dat vóór de 24ste aan te passen, zodat u daar een besluit kunt nemen over een correct stuk. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we voor de behandeling van het agendastuk naar de eerste termijn van de commissie, beginnend bij de fractie van Voor Winterswijk.

Wie mag ik het woord geven? De heer Stammers? De heer Stammers (Voor Winterswijk): Ja, dank u wel, voorzitter. Nou. Op zich gaat het ons niet zo specifiek om dit plan. Alleen, wij zagen dat dit naar de raad toekomt vanwege het bindende adviesrecht. Ja, wij zijn er vanuit, wij gaan ervan uit dat de participatie met omwonenden goed doorlopen. Dus ik denk 2

inderdaad wat mijnheer Visser net ook al zegt van, als dat gewoon bij elkaar moet passen, dan is dat goed. Alleen, we hebben eigenlijk meer een vraag over dat bindende adviesrecht. We hebben in 2023, december 2023 een verzamelbesluit genomen. Daar is een amendement op ingediend en daar zijn een aantal zaken komen terug. Wij gaan ervan uit dat daarom deze zaak ook terugkomt naar de raad toe. Onze vraag is eigenlijk van, begrijpen wij het goed dat bij andere plannen in Winterswijk of Omgevingsplannen, Bestemmingsplannen of Omgevingsplannen … Bijvoorbeeld, ik noem maar even een Harmonie. We zien dat die half gesloopt is inmiddels. Komt die nu ook naar de raad toe? Dat is eigenlijk de vraag, hoort een beetje hierbij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar de fractie van de PvdA, de heer Kortschot. De heer Kortschot (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Ik heb een aantal vragen aan het college, met name wat dat betreft de hele gang van zaken met betrekking tot wat er gaat gebeuren. In het raadsvoorstel wordt het opvangen van pieken en in de opwek genoemd. Evenals de momenten van grotere vraag terug te leveren aan het net. Deze batterijmodules gaan in de praktijk dit niet waarmaken, gezien de minimale 50 maal opladen en 50 maal ontladen per etmaal. Is het college daarvan op de hoogte? Is mijn vraag. Daarnaast heb ik dan nog wel een vraag als ik door mag gaan.

Gaat op deze wijze door Statkraft krachtig gehandeld worden op de energiemarkt? Volgende vraag. Weet het college dat de zonnepark te koop staat? De vraag, krijgt deze toevoeging van batterijmodules het zonnepark Masterveld een meerwaarde voor Statkraft? Op dit moment levert dit park maar 30 procent van haar capaciteit. Is het daarmee beter verkoopbaar? De volgende vraag. Ziet het college het als wenselijk dat het vergunnen op deze locatie achterin Huppel tegen de grens aan, industriële activiteiten ontstaan? Statkraft heeft hiervoor een kavel in eigendom verworven en heeft voldoende ruimte en mogelijkheden tot uitbreiding van batterijmodules. Dus het is niet gezegd dat het hierbij blijft. En dan als laatste. Is het college ook niet van mening, dat accutechnologie met slimme software ten behoeve van het ontlasten en stabiliseren van het elektriciteitsnet van industriële omvang, feitelijk thuishoort op een industrieterrein en niet achterin Huppel? Dat waren mijn vragen. De voorzitter: Dank u wel. We gaan verder met de fractie van het CDA. Wie mag ik daarvoor het woord geven? Ja. Hebben wij geen vragen? Het CDA geen vragen, bedoel ik? De fractie van Morgen? Geen bijdrage. VVD, de heer Garvelink. De heer Garvelink (VVD): Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, als we verder willen verduurzamen, moeten we keuzes maken en ontwikkelingen die staan niet stil.

Om uiteindelijk in 2030 energieneutraal te kunnen zijn, dan moeten we gewoon maatregelen treffen. En het feit dat we nog niet optimaal gebruik kunnen maken van de door ons opgewekte energie speelt hierbij een belangrijke rol. Opslagsystemen bieden uitkomst en kunnen ons van energie voorzien, wanneer er meer vraag is dan aanbod. Kijkende naar het voorstel, dan zien we dat dit niet past binnen het Omgevingsplan. Hetgeen verklaarbaar is doordat men ten tijde van het opstellen van dit plan nog, dat er nog geen sprake was van een grootschalig opslagsysteem. Als VVD denken we dat met de aanpassingen die zijn gedaan en de voorgestelde maatregelen er voldoende argumenten zijn om dit plan te realiseren. Wel zouden we graag nog even een aantal dingen willen weten. En heeft ook een beetje te maken met wat de PvdA al vroeg, de capaciteit. Want met betrekking tot de afnamecongestie heeft CE Delft in een eerder onderzoek geconcludeerd, dat de huidige generatie grootschalige batterijen die tot 2030 worden ontwikkeld geen betrouwbare, betaalbare, schaalbare en uitvoerbare oplossing zijn om netcongestie voor de afname van elektriciteit op te lossen. De huidige generatie batterijen hebben niet genoeg capaciteit om bijvoorbeeld een fabriek op te laten draaien. En onze vraag is dan.

Kunnen we hieruit opmaken dat bedrijven in Winterswijk dan weinig of geen baat hebben bij de plaatsing van de energieopslagsystemen? En dat het probleem van netcongestie in Winterswijk blijft bestaan, onder andere voor bedrijven? Dan willen we graag nog weten of er gesproken is met omwonenden over de plannen en wat is hier uitgekomen en zijn alle belanghebbenden akkoord? En dan staat er in het stuk nog de bijdrage aan het Energiefonds. Dat vinden we erg sympathiek. Maar hoe is dit bedrag tot stand gekomen en vanwaar die eenmalige storting? Dat waren onze vragen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar de fractie van D66, de heer Deunk.

3

De heer Deunk (D66): Dank u wel, voorzitter. Voor D66 is dit een prima voorstel en wat ons betreft ook een akkoordstuk. We hadden alleen graag nog een kleine vraag aan de wet- sorry, aan het college met betrekking tot de participatie. En dan vooral, hoe er in dit project omgegaan is met de participatie aan de andere kant van de grens. We hebben daar natuurlijk hier intern een duidelijke discussie lopen over wat er in Duitsland gebeurt. In hoeverre is de participatie daar aan de andere kant van de grens geweest? En heeft de gemeente ook contact gehad met de buurgemeenten erover? Dat die ook zeggen: ja, dit is fijn gegaan vanaf hoe wij de communicatie hier gedaan hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En tot slot kom ik bij de fractie van Winterswijks Belang, mevrouw Oonk. Mevrouw Oonk (Winterswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. WB vindt het een goed initiatief om energie zo efficiënt mogelijk te gebruiken dan wel op te slaan. We zien ook goed dat de participatie met de omwonenden plaats heeft gevonden en dat er dus ook in overleg al aanpassingen zijn gedaan. Maar met betrekking tot het financiële deel hebben we wel een aantal vragen. We lezen dat Statkraft een jaarlijkse vergoeding aan het Energiefonds doneert, zolang de SDE++ subsidie loopt. En dat ook nu een eenmalige bijdrage van 50.000 euro wordt gegeven na ingebruikname van het opslagsysteem.

Onze vragen zijn dan concreet. Hoeveel zit er inmiddels in dat Energiefonds? En zijn deze … Wordt wel lastig. Ja, nee, ik wacht nog even, maar … Ja? Zijn deze vergoedingen geoormerkt en waaraan wordt de huidige vergoeding besteed? En we lezen dus dat vergoedingen aangewend kunnen worden om mensen te helpen die wel willen verduurzamen, maar dat niet kunnen betalen. En ja, weten we denk ik allemaal dat momenteel verduurzaming best heel ondoorzichtig is. Minima mogelijk ook huiverig zijn voor huurverhogingen, lange terugverdientijden. Vandaag las ik nog weer dat het oplossen van netcongestie of nee, de verzwaring van het elektriciteitsnet nog weer jaren vertraging mogelijk oploopt. Dus en daarmee willen we absoluut niet zeggen van, stop maar met die verduurzaming. Maar we zouden ook willen voorstellen om naast initiatieven voor minima om ook te zoeken naar opties om die vergoedingen wat breder in te zetten, zodat alle inwoners in Winterswijk daar wat aan hebben. Dus ja, dat waren onze vragen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we voor de eerste termijn naar het college. Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dank u wel, voorzitter. Dank ook voor alle vragen. Ik wil graag beginnen met de vraag van Voor Winterswijk van: hoe zit dat nu juridisch? Dat is net al gememoreerd. Voor batterijopslag is er op dit moment nog geen beleid.

Dat houdt in dat ondanks dat er een vergunning is, dat wij als college niet bevoegd zijn om hier een besluit over te nemen. Dit moeten we voorleggen aan de raad en dat is wat vanavond gebeurt. U noemt een aantal voorbeelden van andere initiatieven, wat gaat daar dan mee gebeuren? Bijvoorbeeld een Harmonie. Bij de Harmonie moet het Omgevingsplan gewijzigd worden en dat betekent dat het ook bij u wordt voorgelegd. Ja. Dus in principe is het college bevoegd voor vergunningen en zodra er een Omgevingsplan gewijzigd moet worden, gaat het naar u als raad toe. Dus dat over het juridische vehikel. Oh ja, en u heeft natuurlijk ook een werkgroep hiervoor, die hier ook over gesproken heeft. Dat, ik zou u kunnen adviseren om nu het eerste geval is geweest, zo’n uitzondering, kunt u wellicht nog een keer kijken in die werkgroep of u nog steeds vindt of dat goed gaat? Dan het plan an sich, een energieopslagsysteem bij de Masterveldweg. Zoals u weet ligt daar een enorm zonnepark. En dat zonnepark levert af en toe meer energie op als dat het net aankan, of af wordt genomen door het net. Een nieuwe ontwikkeling daarbij is batterijsystemen. Dat betekent dat de zonne-energie die opgewekt wordt gewoon wordt opgewekt, maar tijdelijk wordt opgeslagen in een accusysteem. Het voordeel daarvan is dat het ook een bijdrage levert aan de doelen die wij hebben gesteld in de Achterhoek.

Wij willen 1,35 terabyte in de Achterhoek opwekken. En dit zonnepark levert daar een belangrijke bijdrage aan. En het feit dat er een accusysteem daarnaast komt te staan, ja, is eigenlijk alleen maar goed gebruikmaken van duurzame energie. Waarom op die plek? De heer Kortschot vraagt van goh, zou je dit niet op een industrieterrein moeten doen? Er zijn eigenlijk twee goede plekken voor zo'n batterijopslag. Dat is of naast het onderstation of bij het zonnepark zelf. Dan maak je zo efficiënt mogelijk of, dan maak je goed gebruik van de kabels. En in dit geval was er al ruimte gereserveerd op het zonnepark, dus dat past heel goed bij een ideale locatie. Netcongestie is iets wat, waar veel in de pers ook over gesproken wordt. Versterken dit soort systemen nu niet de netcongestie? Dat is niet het geval. Statkraft heeft, gaat een contract afsluiten met de netbeheerder. En daarin worden zij ook naar rato van wat net aankan, mogen zij leveren. Dus dat is een speciale contractvorm, daarvoor staan ze in de 4

wachtrij en dat zorgt er ook voor, dat de netcongestie niet toeneemt. Is de netcongestie dan opgelost hiermee? Vraag van de VVD. Nee, dat is niet het geval. Het is zonne-energie die opgewekt wordt die je efficiënt gaat gebruiken, maar de netcongestie wordt niet opgelost met dit systeem. En u heeft wellicht vanmorgen in de krant gelezen. We hebben vanmorgen een brief gehad van Liander dat de netcongestie wel tot 2033 gaat duren en in het slechtste geval tot 2035. Dus dat is bijzonder slecht nieuws wat we vanmorgen gehad hebben. Draagvlak en participatie zijn ook een aantal vragen over gesteld. Er is met de omgeving geparticipeerd. Ook met een aantal Duitse buren is geparticipeerd, die zijn ook uitgenodigd. En ook met de gemeente Vreden is contact geweest. Dus we hebben geprobeerd om dat zo netjes mogelijk te doen. En Statkraft ook natuurlijk. Dan is er een vraag van Winterswijks Belang over het Omgevingsfonds. Dat Omgevingsfonds is zover ik weet dit jaar voor het eerst gevuld vanuit het zonnepark en dat is geen geoormerkt geld. We hebben daar een soort regeling voor opgesteld, waarin initiatieven die ook een bijdrage kunnen hebben aan de leefbaarheid kunnen ingebracht worden. En die kunnen daar ook gebruik van maken. Ik heb zo niet helemaal scherp hoe die regeling er precies uitziet. Die kan ik u toe laten komen.

Maar dat is een mooie regeling waar zover ik weet op dit moment al goed op wordt ingeschreven. Ja. En wat hier staat, zijn een aantal voorbeelden. Dat is niet uitputtend wat hier genoemd wordt. Mevrouw Oonk (Winterswijks Belang): Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Oonk. Mevrouw Oonk (Winterswijks Belang): Dus daarmee beantwoord ja, toch. Daarmee beantwoordt u eigenlijk mijn vraag van, dat er ook al wel breder gekeken wordt dan alleen de initiatieven voor de minima. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. Ja, dat is het geval. En het is denk ik wel aardig dat we nog even een update geven van hoe die regels ook alweer waren van dat fonds en of er op dit moment al zaken zijn uitgekeerd. De voorzitter: Mevrouw Oonk. Mevrouw Oonk (Winterswijks Belang): Ja. Ik zou het interessant vinden om ook te vernemen aan welke voorstellen, initiatieven daar nu aan gedoneerd wordt. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, die toezegging kan ik doen, voorzitter. Zit ik heel even te kijken. Dan even de vragen van PvdA. Ik heb al aangegeven, de pieken. Een deel van de zonne-energie die opgewekt wordt en die normaal in pieken ja, niet geleverd zou kunnen worden, die wordt nu opgeslagen. Het is niet zo dat alle pieken opgevangen worden met dit systeem.

Dan zegt u van, gaat er op deze wijze door Statkraft gehandeld worden? Ja, dat zijn contracten met Liander. En Statkraft ontvangt een vergoeding voor opgewekte zonne-energie. Het college weet ook dat het zonnepark te koop staat. Dat is openbare informatie. Krijgt het een meerwaarde voor Statkraft? Ja, niet alleen voor Statkraft, maar ook voor de duurzame opdracht waar we voor staan. Ziet het college het als wenselijk dat op deze locatie industriële activiteiten ontstaan? Het is iets wat heel goed past bij het zonnepark. En ik heb net al aangegeven, zijn eigenlijk twee locaties die goed zijn om zo'n batterijmodule te plaatsen en daar voldoet het in dit geval aan. Daarmee ben ik door de vragen heen, voorzitter. De voorzitter: Gaan we kijken of dat zo is. Zijn alle vragen uit de eerste termijn beantwoord? De heer Garvelink. De heer Garvelink (VVD): Dank u we, voorzitter. Ja, ik was nog even nieuwsgierig, dat bedrag van die 50.000 euro die gestort wordt. Hoe is dat tot stand gekomen? Is dat bedrag ergens op gebaseerd of … En nu heb ik het niet helemaal meegekregen, is dat nu een incidentele storting of is het structureel? 5

De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. Vanuit het zonnepark is een jaarlijkse bijdrage voor een aantal jaren, ik dacht 10 jaar. Ja, zolang als die hele hoop gaan ze jaarlijks een bedrag doen. En dit is een incidenteel bedrag, deze 50.000. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we verder met de tweede termijn. Dan begin ik bij de fractie van Voor Winterswijk. Geen tweede termijn? De PvdA een tweede termijn? De heer Kortschot. De heer Kortschot (PvdA): Dank je wel, voorzitter. Ja, ik vraag me af of die beleving wel goed is hier met betrekking tot die batterij modules. Wij hebben te horen gekregen in de informatie destijds die ze op een avond gegeven hebben in Meddo in de Eendracht, dat die batterijen om ze rendabel te maken minimaal 50 maal opgeladen en ontladen worden per etmaal. Ik wil dat nog maar eens benadrukken. Dat betekent ook bij op moment van slechter weer dat die handel in feite want dat wordt het dan, plaats gaat vinden. Dat betekent dat men op goedkope wijze, althans op moment dat de markt ernaar is goedkoop energie inslaat en vervolgens naderhand weer moet lozen zeg maar, om die accu's bezig te houden. Dat is, daar zitten softwarepakketten achter. Dat betekent in de praktijk dat ja, er in feite een handel ontstaat.

Ze kunnen dus tellen wat ze willen, maar als ze zeggen dat ze dat 50 maal per dag minimaal moeten doen om überhaupt die batterijen rendabel te maken. Dan vraag ik me af, wat ze hier ons voorspiegelen? Want daarmee zul je op momenten moeten handelen, daar waar het absoluut niet in overeenstemming is met een stroomnetsituatie waarin eventueel een piek of een dal zou zijn. Ze zou, kunnen zelfs daarvoor een veroorzaker kunnen zijn voor pieken in een stroomnet. Dat sowieso al. Het vervolg daarop is in ieder geval toch wel dat de locatie daar ter plaatse ook nog wel eens aanleiding zou kunnen geven om nog, voor het bijplaatsen van tig aantal batterijenmodules. En uiteindelijk zou men daar omdat het, men heeft die grond daar ter plekke verworven, terwijl de rest is allemaal in huurpacht. Dat ze daarop te zijner tijd ook misschien wel andere activiteiten gaan uitoefenen die inherent zijn een beetje aan de energievoorzieningen. Dus ik vraag me af, of dat inderdaad dan op die plek daar wel de juiste wijze is. En als ik met een schuin oog kijk naar onze industrieterrein in wording wat niet zo heel ver van het grofstation af ligt dan zou ik zeggen, dan horen deze batterij modules die horen daar thuis. Die kunnen net zo makkelijk dan met een flinke kabel aangesloten worden op uiteindelijk op het, de toevoerleiding zeg maar die uit Huppel komt.

Al met al is het een onverkwikkelijke situatie die daar aan het ontstaan is. Daar ben ik bang voor, althans. En ja, de vraag is ook of dat niet op te zijner tijd nog op andere zaken uitdraait. Dus dat je activiteiten krijgt die je helemaal niet zou willen daar in die buurt. We hebben daar ja, de zonnepark dat staat te koop. Goed, dat is openbaar. Dat betekent, ze willen dus in ieder geval geld maken. Omdat het op dit moment echt niet uit kan, want het rendement is op dit moment maar 30 procent gemiddeld van de capaciteit. Dat betekent dat ze dus met dat geld te zijner tijd gevlogen zijn. Dus ik vraag me af wat hier Winterswijk in wint. Dat wil ik ja, hier wil het even bij laten. Dank u wel. De voorzitter: Dan gaan we verder met de fractie van het CDA, die had geen eerste termijn. Ook geen tweede termijn. VVD in tweede of sorry, Morgen in tweede … VVD in tweede termijn geen … D66? Niet. En WB? Ook niet. Dan gaan we naar de eerste, tweede termijn van het college, wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb in de eerste termijn ook al aangegeven, het park wordt gereguleerd. Dat zijn contracten, dus het park kan niet doen wat het wil. Dat is afhankelijk van wat Liander of de netwerkbeheerder wat die toestaat. Er is sprake van een zogenaamd capaciteitsbeperkend contract. Dus daar, die zorg van u deel ik niet. Dat is gewoon geregeld.

Ja, het feit dat het te koop staat, is in de ogen van het college niet zo relevant voor de vergunningsaanvraag. Wij krijgen een vergunningaanvraag, die horen wij op nette manier te beoordelen. En als college zijn we heel erg blij dat dit zonnepark daar staat. Dat het op een hele mooie landschappelijke manier is ingericht. En dat het een hele mooie bijdrage levert aan de lokale doelen van Winterswijk. En ja, nogmaals, qua locatie zijn de twee locaties zijn geschikt. Dat is bij het onderstation 4, hier is de ruimte goed beschikbaar. En uw zorg dat het batterijopslagsysteem blijft staan op het moment dat het zonnepark weggaat, is niet reëel, omdat het op dezelfde termijn vergund is als het zonnepark. Dus als het zonnepark niet meer verlengd zou worden en verwijderd zou moeten worden, dan houdt ook de vergunning van de batterijopslag houdt op. Tot zover, voorzitter.

6

De voorzitter: Dat leidt tot een vraag van de heer Kortschot. De heer Kortschot (PvdA): Ja, oké. Ik ben blij dat wethouder in ieder geval daarin toch veronderstelt, dat het allemaal goed gaat komen. En daar heb ik en daar kunt u verder weinig mee, maar daar heb ik mijn twijfels over. Ze doen er alle pogingen aan om de omgeving daar de buurt monddood te maken, door geldbedragen te storten zo links en rechts op rekening met gelijk een contractje erbij, dat je daar niet te veel kabaal mag maken naderhand. Iemand die dat geweigerd heeft, de 10.000 gulden die hem aangeboden is die kreeg naderhand nog een verhoging tot 20.000 aangeboden. Dus het is een beetje een koehandel. En ik vraag me af waar we op dit moment mee bezig zijn. Als deze jongens want ik zie het toch echt energie cowboys, dat ze die op die manier ja, dat ze de vrije hand krijgen. Ik besef prima dat gemeente Winterswijk niet in een makkelijke positie zit wat dat betreft om daar echt de vinger achter te krijgen. Maar ook vergunningen die zijn niet compleet aangeleverd, heb ik me laten vertellen. Dus ik vraag me af, of dit echt wel goed gaat komen. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, voorzitter. Ik kan u zeggen dat wij prima contact hebben met de initiatiefnemer. De kwalificaties van de heer Kortschot over de initiatiefnemer dat, daar neem ik echt afstand van. De voorzitter: Dank u wel.

Dan zijn we aan het eind gekomen van de beraadslaging over dit agendapunt. De heer Kortschot nog. De heer Kortschot (PvdA): Ja. Even de kwalificaties die ik wel voor de initiatiefnemer heb. Ik heb persoonlijk niks tegen Statkraft en ik vind het een prima organisatie, mits ze zich keurig netjes houden aan de regels van de Nederlandse wet. En ja, de signalen zijn anders. Dank u wel. De voorzitter: Dan is, de vraag is of het akkoordstuk is of bespreekstuk. Wie wil het als bespreekstuk naar de raad? De heer Kortschot (PvdA): Ik zou het graag als bespreekstuk zien. Dank u wel. De voorzitter: Dan gaan we dat zo doen. 7. Vergroenen winkelstraat Misterstraat en omgeving De voorzitter: Dan gaan we verder met agendapunt 7 en dat gaat over de Vergroening van de winkelstraat Misterstraat en omgeving. Beginnen we de eerste termijn van de commissie bij de fractie van de PvdA. En wie mag ik daarvoor het woord geven? De heer Rauwerdink. De heer Rauwerdink (PvdA): Ah zo, begin het te snappen. Voorzitter, dank u wel. De vergroening van de Misterstraat is zoals ik begrepen heb analoog aan die van de Wooldstraat. In de stukken kan je daar allerlei prachtige dingen over lezen, klimaatadaptatie en groen voor stenen. Het zou zelf goed zijn voor je gezondheid. Daar heeft de PvdA uiteraard helemaal niets op tegen.

Er is ook een kostenbegroting bij en die staat op 350.000 euro en dat lijkt mij ook een oh sorry, dat lijkt me ook een heel reëel bedrag. Maar wat ik mis in alle kostenbegrotingen is de participatie van de ondernemer in de winkelstraten. Is dat omdat ik niet goed gelezen heb? Of … Oké, dat is het, maar … De voorzitter: Gaat u gewoon door. Maak maar uw verhaal af, mijnheer Rauwerdink. De heer Rauwerdink (PvdA): Kunt u mij het uitleggen, hoe dat dan zit? De voorzitter: Dat was het, mijnheer? De heer Rauwerdink (PvdA): Ja.

7

De voorzitter: Ja. Dan gaan we verder met de fractie van CDA, de heer Van der Zwet. De heer Van der Zwet (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ons centrum, de markt en de winkelstraten. Dat is het kloppend hart van ons dorp. De plek waar inwoners elkaar ontmoeten, ondernemers ondernemen en een bezoeker gewoon kan genieten en de Winterswijkse gastvrijheid kan ervaren. We zien dus gewoon ook werkelijk gewoon een fantastisch werkend centrum. Maar ook de uitdagingen richting de toekomst, te denken bijvoorbeeld aan hittestress. Het voorstel om te vergroenen gaat dan niet alleen om het mooi maken, maar ook op het klimaatbestendiger maken van het centrum en de leefomgeving. Groene verkoeling, iets meer waterinfiltratie, gewoon een verbetering van de omgeving. En zoals we zagen in de Wooldstraat en bij het Weurden is het groen in het centrum ook gewoon heel aantrekkelijk. Het bewijst, natuur en economie kan prima in ons bruisend centrum. En dit groen uitbreiden naar andere straten juichen we dan ook toe. Daarom ook dat het CDA hiervoor samen met Voor Winterswijk al eerder een motie Groen en veilig winkelgebied heeft ingediend. Het is dan ook goed dat materialen herbruikt gaan worden. Er zullen bijvoorbeeld de bankjes opnieuw gespoten gaan worden. Maar dat brengt ons bij de vraag.

Kan dit ook met de afgeschreven fietsenstallingen gebeuren, kunnen die ook herbruikt worden en een nieuw leven krijgen? Misschien wel bij De Storm. Is dat niet misschien een plek waar ze geplaatst zouden kunnen worden? En als we het dan over het centrum en het parkeren hebben vroegen wij ons eigenlijk af. Wat is de status van de pilot Parkeren voor mensen die slecht ter been zijn, wordt hier binnenkort mee gestart? Wij zijn namelijk wel heel benieuwd hiernaar. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar de fractie van Morgen, de heer Nijenhuis. De heer Nijenhuis (Morgen): Ja, dank u wel, voorzitter. Op zich hebben we van Morgen niet echt vragen. Goed dat er nu wat gebeurt in de winkelstraat, vooral in het kader van klimaatadaptatie wat ons betreft. En dat er zeker ook een oplossing komt voor de ja, de vele fietsen die nu her en der geparkeerd staan. Het uiteindelijke plan zoals het eruitziet, dan gaan we ervan uit dat dat door experts bedacht is en dat het een mooi plan is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. We gaan verder met de fractie van de VVD, de heer Garvelink. De heer Garvelink (VVD): Dank u wel voorzitter. Ja, ook de VVD staat helemaal achter dit plan. En eventjes op ja, wat de PvdA eigenlijk al vroeg. Ik heb wat ondernemers gesproken in de Misterstraat en het plan wordt zeer breed gedragen, dus misschien dat de wethouder dat kan beamen.

Maar in ieder geval, het is mij ter ore gekomen. Ik heb nog wel even een vraagje, want twee parkeerplaatsen verdwijnen en compensatie hiervoor wordt gevonden door ondernemers en personeel te laten parkeren onder het gemeentekantoor. Hier is natuurlijk al eens vaker sprake van geweest. En misschien kan de wethouder ons aangeven of hier inmiddels al meer gebruik van wordt gemaakt. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Gaan naar de fractie van D66, de heer Deunk. De heer Deunk (D66): Dank u wel, voorzitter. Ik kan me eigenlijk grotendeels instemmen met de woorden die de fractie van Morgen al uitsprak. We waarderen zeer ook zeker de extra ruimte voor fietsen. Daarbij hadden we nog een kleine aanvullende vraag. We hebben bij de laadinfrastructuur van Winterswijk niet alleen over de mobiliteit van auto's gehaald, maar ook over fietsen. Heeft u eventueel ook gekeken of er bij deze nieuwe fietsparkeerplekken ook ruimte is om nu of in de toekomst laadmogelijkheden te realiseren voor deze fietsen? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Gaan verder met de fractie van WB, de heer Pleiter. De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Dat doet de griffier met opzet. Nee, ik hou het heel kort. WB vindt dit een prima initiatief, het wordt echt alleen maar mooier. Er is ook een hele mooie participatie met onder andere de ABH. Dus wat ons betreft hulde.

Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we verder met de fractie van Voor Winterswijk, de heer Van Beek. 8

De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Ja, dank u wel voorzitter. Ja, wij hebben natuurlijk vorig jaar de motie ingediend samen met het CDA, hebben we het initiatief voor genomen. En ja, als gevolg van de mooie ontwikkeling in de Wooldstraat vonden we nu, gas op de plank. En verder. En gelukkig gebeurt dat ook. Er wordt snel actie ondernomen door deze straat ook op die manier aan te pakken. En wij hopen dat de markt er ook gauw achteraankomt, want die was ook in de motie genoemd. We lezen ook dat daar plannen voor gemaakt worden. Maar wat ons betreft kan dat niet snel genoeg, want het is een eigenlijk een mooie, eenvoudige manier. Je ziet op, sommige mensen die gooien het hele centrum voor een miljoen op de schop. En wij hebben voor een redelijk ja, relatief laag bedrag een heel groot effect bereikt in ons centrum. Dat is denk ik lovenswaardig aan het college, dat het op deze manier opgelost is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we de eerste termijn van het college, wethouder Schepers. Wethouder Schepers-Janssen: Ja, voorzitter, dank je wel. Allereerst bedankt ook voor alle complimenten die over dit plan gemaakt zijn. Om te beginnen met de fractie van de PvdA, participatie. U heeft het in de kring ook denk ik gehoord. Is uitgebreid gedaan met ondernemers, met bewoners, met vastgoedeigenaren. Iedereen heeft de kans gehad om mee te denken.

Zijn meerdere bijeenkomsten geweest. Daar heeft iedereen ook uitnodigingen in twee- en soms in drievoud en soms zijn mensen zelfs de winkels langs geweest om nogmaals uit te nodigen. Daar is ook goed gebruik van gemaakt, waardoor dit een plan is dat ook inderdaad breed gedraagd, breed draagvlak heeft zowel bij de ABH City als bij de ondernemers en de bewoners. In het plan en dat zei de fractie van Morgen, het plan is bedacht door experts. Ja. Maar het plan is vooral bedacht door de input van alle ondernemers en bewoners die hierin mee hebben gedacht. En eigenlijk is zijn alle wensen die zij hebben ingebracht ook verwerkt in het plan. Dat maakt ook dat het draagvlak denk ik heel breed is. Dus complimenten vooral ook aan de deelnemers van de participatie, van de participatie bijeenkomsten en de uitvoerders die alles hebben getekend naar aanleiding van die participatie. De VVD vraagt naar die twee parkeerplaatsen. Ja, dat is ook onderdeel van die participatie geweest. Ondernemers hadden zelf de wens om die twee parkeerplaatsen te laten verdwijnen, omdat zij zelf heel veel last hadden van her en der geparkeerde fietsen. En u zult het punt herkennen, daar staan ook inderdaad altijd het fietsen her en der geparkeerd. Maar wij zeiden wel ja, minder parkeerplaatsen is altijd wel een discussie.

Dus hoe gaan we dat dan doen? En eigenlijk zeiden de ondernemers ja, onze mensen parkeren eigenlijk altijd op die vakken. Dus als wij de kans krijgen om onder het gemeentehuis te parkeren, dan maken we daar graag gebruik van. Dat hebben we ook iets breder opgepakt. Dus de ABH, Peter ten Hagen is met allerlei ondernemers nu ook in gesprek om te kijken, welke mensen willen nu parkeren onder het gemeentekantoor? Volgens mij staat de teller nu ongeveer op 20 mensen die een badge krijgen om op zaterdag en op vrijdagavond daar te mogen parkeren. Pin me niet helemaal vast op dat getal, want dat is de laatste stand van zaken die ik in mijn hoofd heb. Kan ook nog meer worden. Dan D66, die vraagt naar laadplekken voor fietsen. Die zitten nu nog niet in het plan, maar we gaan het wel meenemen. Voor laadplekken hebben we natuurlijk stroom nodig, elektriciteitsaansluitingen. Dat aanleggen is best een dure aangelegenheid als het moet op een plek waar het nog niet is, maar we gaan kijken op een, op plekken waar al wel stroom aanwezig is. En dat kan bijvoorbeeld bij die informatiezuilen zijn. Daar ligt als stroom dat door ons betaald wordt. Dan kunnen we daar ook voor vrij gemakkelijk een fiets laadplek realiseren. Dus dat gaan we meenemen in het plan. Dan vraagt Voor Winterswijk nog de Markt en de Torenstraat. Ja, die komt hier vlak achteraan. Die is wel echt wat ingewikkelder.

Daarom is, zit die ook later in het plan. Dat, daar komen veel meer zaken bij elkaar, dus die gaat misschien ook wat langer duren. Maar daar gaan we wel voortvarend mee aan de gang. En ook op dezelfde manier, zoals we dit bij dezen twee straten ook hebben gedaan. Dan heb ik volgens mij de vragen gehad, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Zijn de vragen uit de eerste termijn beantwoord? Ja. De heer Van der Zwet. De heer Van der Zwet (CDA): Voorzitter, onze vragen zijn niet, maar ik zie dat de wethouder … De voorzitter: Wethouder Schepers.

9

Wethouder Schepers-Janssen: Excuus, die was me ontschoten, de pilot. De fietsenstallingen hergebruiken, dat doen we altijd al. We hebben er op dit moment ook, we hebben een aanvraag van iemand die fietsenstallingen nodig heeft, maar we hebben nu niks in opslag. Maar oude fietsenstallingen worden ze daar waar nodig neergezet, zodat we wel een goede plek hebben. Ze worden niet weggegooid. En de pilot parkeren, die komt terug bij mobiliteit. Want die zal waarschijnlijk samenvallen met de Markt en de Torenstraat, waar mobiliteit ook een groot onderdeel van is. Die zijn we zeker niet vergeten, dus daar gaan we nog mee aan de gang. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even. Is er behoefte aan een tweede termijn? Alleen de heer Van Beek behoefte aan een tweede termijn? Dan gaan we direct naar Voor Winterswijk, de heer Van Beek. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik had net al over de motie Veilig en groen winkelcentrum. Dit is groen winkelcentrum wat nu in uitvoering is. Kunt u al een tipje van de sluier oplichten voor het gedeelte van veilig winkelcentrum, welke richting dat gaat krijgen? De voorzitter: Wethouder Schepers. Wethouder Schepers-Janssen: Ja, ik weet dat er gesprekken met verkeer en vervoer zijn ook over de veiligheid.

En dan gaat het over hoe sluiten we nu winkelstraten af, hoe zorgen we nu dat die winkelstraten ook veilig begaanbaar zijn? Dat is wel ingewikkeld. Ik hoop dat ik daar binnenkort meer over naar u toe kan brengen. Misschien kan ik zorgen voor een update, want daar zijn we nog niet helemaal mee klaar, maar daar zijn we wel mee bezig. De voorzitter: Dank u wel. Dan is de vraag of het een akkoordstuk is of bespreekstuk? Ik ga uit van een akkoordstuk. Ja? Dan gaan we dat zo doen. 8. Beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2025 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt acht, het Beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2025. Dan beginnen we onze eerste termijn bij de fractie van het CDA, mevrouw Van der Vinne. Mevrouw Van der Vinne (CDA): Dank u wel. Voorzitter. Het Beleidsplan Openbare Verlichting straalt een visie uit naar meer donker. De argumentatie is daar door het hele stuk op aangepast. De richting is wat het CDA betreft een goede richting, maar de weg ernaartoe is op sommige punten mistig. Door het hele stuk staan veel argumenten om verlichting te dimmen of weg te halen, maar de argumenten om juist wel te verlichten zijn er minder. Er wordt naar het doel toe geredeneerd. Namelijk, minder verlichten en dat wordt met veel herhaling duidelijk gemaakt.

Klopt het dat de visie die we gaan vaststellen in feite het afwegingskader van bladzijde zeven is, aangevuld met de doelstellingen van bladzijde 20? Bij alle beleidskeuzes die gemaakt worden gaat het college in overleg met belanghebbenden. Is de visie samen te vatten met, we werken toe naar minder verlichting en we doen dit in samenwerking met belanghebbenden? Wat gaan we anders doen dan dat we nu doen? Als er gesproken wordt over sociale veiligheid dan wordt er gezegd, verlichting is niet nodig als er toch niemand in de buurt is om te helpen. Maar juist als er niemand in de buurt is wil je als fiets gevaar aan zien komen, zodat je kunt anticiperen op dat gevaar. Hard wegfietsen bijvoorbeeld. Dit is dan weer geen argument om het hele buitengebied te voorzien van verlichting, maar wel school- en hoofdfietsroutes. Wat onderscheidt een schoolfietsroute van een hoofdfietsroute? Een voorbeeld. Het fietspad van Meddo naar Winterswijk lijkt mij een schoolfietsroute. Welke status krijgt dit fietspad? En zou hier verlichting op donkere punten geplaatst kunnen worden als daar behoefte aan is? Nog een voorbeeld is de situatie aan de Wooldseweg bij de uitrit van Winterwarm. Winterwarm heeft gevraagd voor een lichtpunt om de veiligheid op het kruispunt te vergroten, de weg zichtbaar te maken.

Mag hier wel of geen verlichting komen, volgens deze visie? Het beleidsplan heeft een hoog bevoogdend karakter. Een paardijbak die verlicht is in het donker is van verre te zien, maar is dat niet juist de bedoeling van de verlichting in de paardrijbak? Iemand die zijn mooie bomen aanlicht, maakt zich schuldig aan lichtvervuiling. Zo ook een agrariër met een open stal. Het CDA is van mening dat de voorbeelden in de visie en argumentatie niet helpend zijn voor de doelstelling van 10

de visie. Immers, we willen samenwerken met de eigenaar van de paardenbak en de eigenaar van de mooi verlichte bomen en de agrariër. Hoe is het college van plan inwoners, ondernemers en verenigingen mee te krijgen in de kijk op licht? Dan is er nog … De voorzitter: Interruptie van de heer Deunk. De heer Deunk (D66): Dank u wel, voorzitter. Ja, ik was benieuwd naar hoe het CDA dan kijkt naar de wenselijkheid van verlichting buitenaf? Want als ik uw betoog zo hoor dan vraagt u vooral, hoe wil het college? Maar hoe ziet het CDA, vindt u het positief dat wij meer verlichte stallen krijgen, dat wij meer lichtbakken buiten krijgen? En dat je dus de rato meer licht buitenaf krijgt. Uitzondering de hoofdfietsroutes van scholen, die begrijpen wij. Maar vindt u voor de rest dat positief dat er meer komt? Of zegt u van, we zien dat liever minder? Want daar ben ik dan wel benieuwd naar. De voorzitter: Mevrouw Van der Vinne. Mevrouw Van der Vinne (CDA): Zoals wij, zoals ik aangaf, wij zijn het eens over de visie dat er minder licht beter zou zijn voor het buitengebied. Daar kunnen wij ons helemaal in vinden. Alleen de weg daar naartoe, daar hebben we wat vraagtekens bij. Want kunnen we niet beter met een agrariër in gesprek gaan? Over die stal die hij verlicht, maar acht uur per dag in het donker heeft voor de koeien.

En de rest van de dag verlicht moet hebben om voldoende opbrengst te hebben. Tenminste, zo heb ik het begrepen. Ik ben geen agrariër. Maar goed, als we dus in gesprek zouden gaan met die agrariër, dan is daar misschien wel een mouw aan te passen. Minder verlichting, minder sterke verlichting, meer groen om de stal heen. Dat is eigenlijk het beeld dat we liever zouden zien. De voorzitter: De heer Deunk. De heer Deunk (D66): Dank u wel voorzitter. Ja, de nuance … Sorry, voorzitter. De nuance zit er voor D66 meer in van, wat is nu het hoofddoel? Want wij denken wel dat het goed is om in ieder geval heel kritisch te zijn naar lichtbronnen. En zeker lichtbronnen, u geeft als voorbeeld bijvoorbeeld een lichtbak bij een paardenbak. Dat is, dat zijn lichtbronnen die heel ver dragen, waar dus heel veel omgeving ook waarneemt. Heel opvallend is. Kijk, wat er nu is, dat is dan. Maar daar mag je naar de toekomst best wel kritisch naar zijn of dat je in ieder geval zegt van, dan willen we verlichting waar de rest van de buurt geen last van heeft. Gewoon puur dat je dat richt op het bodemvlak. Maar als ik uw betoog zo hoor, dan is het meer van goh, moeten we niet meer aan licht bij toestaan? Ik worstel een beetje met die frictie die mij niet geheel duidelijk is. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van der Vinne. Mevrouw Van der Vinne (CDA): Het ging mij meer om de toon.

Wat er nu is, dat kan je ook niet zomaar … Dan moet je in gesprek gaan met de mensen die veel licht uitstralen, hun boom verlichten. Daar moet je mee in gesprek. Om dat op deze manier in het beleidsplan op te nemen heeft voor ons denken wij, een negatief effect op wat je eigenlijk wil bereiken. Als iemand zijn stal verlicht in dit beleidsplan ziet staan dan ja, is, wordt de samenwerking misschien minder. Terwijl je juist met diegene in gesprek wil gaan. Dus onze visie is wel minder licht. Als er een nieuwe aanvraag komt voor een paardrijbak met verlichting, dan kun je dat meteen goed regelen, goed vergunnen. De voorzitter: De heer Deunk. De heer Deunk (D66): Voorzitter, dank u wel. Maar dan een laatste verduidelijking. Maar als wij dit op de lange termijn toch willen realiseren dat wij meer donker hebben of minder verlicht, onnodige verlichting, dan moeten we dat toch opnemen in het beleid? Want als we het er uit laten, dan is het geen officieel beleid en dan vragen we er toch niet naar? Of begrijp ik uw voorstel slash vraag verkeerd? Dank u wel.

11

De voorzitter: Mevrouw Van der Vinne. Mevrouw Van der Vinne (CDA): Ja, ik denk dat we elkaar wel begrijpen. Wij zijn voor minder licht in de toekomst. Daar kunnen wij ons helemaal in vinden in de richting die deze visie aangeeft. Wij vragen ons alleen af, hoe we daarnaartoe willen? En wat ons betreft is dat in samenspraak met de inwoners en belanghebbenden. De voorzitter: Ja, u kunt uw betoog vervolgen. Mevrouw Van der Vinne (CDA): Dan is er nog de vraag of we alle fauna met open armen moeten willen ontvangen? Ongedierte zien we liever niet in het centrum. Ongedierte houdt van donkerte. Hoe wil het college het toenemen van ongedierte voorkomen? Door het hele stuk lezen we dat het college in gesprek gaat met belanghebbenden over het eventueel aanpassen van verlichting. Wat is het doel van deze gesprekken, er samen uitkomen? Hoeveel weegt de inbreng van belanghebbenden en wie weegt dat? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Gaan verder met de fractie van Morgen? Geen bijdrage. De VVD? Geen bijdrage. D66. Ook geen bijdrage? WB? Mevrouw Oonk. Mevrouw Oonk (Winterswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Ja, goed. We treffen een uitgebreide beschrijving aan van de beleidskeuzes die gemaakt zijn ten aanzien van de openbare verlichting. Wat ons opvalt, is dat we wat verlichting betreft de KVO-keurmerken niet volgen.

En onze vraag is dan, zijn de richtlijnen uit die keurmerken zodanig dat er niet aan voldaan kan worden? En waarom ja, waarom wordt deze keuze gemaakt? Dank je wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we verder met de fractie van Voor Winterswijk, de heer Stammers. De heer Stammers (Voor Winterswijk): Dank u wel, voorzitter. Allereerst fijn om te lezen dat in de inhoudsopgave al staat, dat we actief niet-actief gaan inzetten op Smart City. Dat doet ons deugd. Wat ons betreft, verlichting op de, met de brand op de Winterswijkse maat. Ja, we lezen eigenlijk dat u regelmatig in gesprek gaat met inwoners, met verenigingen, bedrijven, et cetera. Is dit op basis van bewustworden, gaat u adviseren of gaan we hier straks nog actief campagne op voeren om bijvoorbeeld het licht uit te zetten? We hebben natuurlijk al de wereldwijde bewustwording om lichtvervuiling tegen te gaan Earth Hour. Dit wordt in Winterswijk ook gedaan, maar zouden het bijvoorbeeld vaker kunnen doen om echt die bewustwording. Er staat ergens in het hele plan of in ieder geval in die, dat beleidsstuk van dat mensen hun bomen verlichten en dat ze de verlichting 's nachts laten branden bij een overkapping. Ja, daar kun je in gesprek gaan om te kijken van ja, willen die mensen het uitdoen? Maar dat is natuurlijk beetje misschien een beetje campagne voeren, maar ook wel betuttelend misschien.

Ja, ik denk dat iedereen het hier over eens is, dat het onzinnig is dat ergens licht brandt waarin niets gebeurt. U wilt dat in ieder geval 's nachts gaan dimmen of uitschakelen. Ja, ik denk, op sommige plekken mag het licht wel uit, maar de veiligheid staat voorop. En volgens mij komt dat wel op sommige punten duidelijk naar voren. We hebben wel de vraag, of u ook bijvoorbeeld met de provincie in gesprek gaat? Zij hebben ook veel verlichting in Winterswijk staan, vooral op de rondwegen. Dit brandt 's nachts volop. Ja, kan hierover in gesprek of gaat u in gesprek om dit 's nachts ook gedimd of afgeschakeld te worden? Zo lezen we hetzelfde eigenlijk een beetje aan de Misterweg. Daar is minder zicht op de sterren en dat komt waarschijnlijk ook door de Misterweg zelf, maar ook misschien wel door bedrijven die veel verlichting op hun terrein hebben staan. Kunt u daarmee in gesprek gaan? Dit maakt ook onderdeel uit van de ecologische verbindingszone. We hebben deze vraag ook in het forum gesteld. Er zijn wegen in Winterswijk waar de gemeente vanwege flora en fauna zeer waarschijnlijk verlichting heeft moeten plaatsen. En dat bedrijven en instellingen vervolgens daarnaast dat niet meer hoeven te doen. Ja, kan je, kan hier iets mee gedaan worden? En nog een korte vraag uit eigen ervaring.

Afgelopen fiets, afgelopen week fietste ik over de nieuwe Groenloseweg ’s nachts, het was regenachtig. Het heeft te maken natuurlijk met de techniek hoe het rode asfalt aangelegd is, maar 's nachts heeft alles eigenlijk dezelfde kleur en zeker met een beetje slecht weer. In het plan staat iets geschreven over lichtere fietspaden dat 12

dat meer reflecteert. Misschien is het voor de evaluatie straks. Maar goed, wilde het in ieder geval vast meegeven als aandachtspuntje. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de fractie van de PvdA. Geen bijdrage? Dan gaan we naar de eerste termijn van het college, wethouder Metaal. Wethouder Metaal-ten Dolle: Ja, voorzitter, dank u wel. Dank voor uw bijdrage en de kritische vragen op dit stuk. Ik begin met de beantwoording op de vraag van het CDA. Het doel is inderdaad minder verlichting. Want Winterswijk is een mooie donkere plek, dus het uiteindelijke doel is wel minder verlichting. Er is wel een verschil denk ik tussen bestaande situaties en nieuwe situaties. Dit beleid wordt echt geschreven voor een ja, voor onze eigen verlichting, maar ook als initiatiefnemers met een voorstel komen. Als er een agrariër komt en die bouwt een nieuwe stal, dan gaan we daar ook actief in gesprek met verlichting. Het is niet zo dat we naar de, met de agrariërs in gesprek gaan over de bestaande verlichting van de stallen. Dat doen we dus niet. Het gaat dus echt over nieuwe situaties. Dus ik denk dat dat een belangrijke nuance is. Er is ook een vraag gesteld over, wat onderscheidt nu een schoolfietsroute en een hoofdroute? We hebben in Winterswijk wel hoofdroutes en schoolfietsroutes. Ja, dat zijn natuurlijk de routes die ja, die naar de scholen toe leiden.

Het is niet zo dat wij die hele routes gaan verlichten, maar we brengen wel de gevaarlijke plekken in beeld en zorgen dat daar verlichting komt te staan. Dus ook dat is weer wat maatwerk. We hebben op dit moment daar geen kaart van beschikbaar. Mocht daar behoefte aan zijn, dan kan dat worden opgesteld. Maar dat moet dan nog wel gebeuren, want we hebben hem dus nog niet beschikbaar. Als het gaat om verlichting bijplaatsen, dat is nog steeds mogelijk. Als er ergens een gevaarlijke situatie is en dat komt door een gebrek aan licht, dan kan dat nog steeds met dit beleidsplan. U geeft aan van ja, hoe is het college van plan om mensen mee te krijgen? Ja, wat we gaan doen is dat we met name aan de slag gaan met onze eigen verlichting. Die moet op een heleboel plekken de komende jaren worden vervangen. Dat doen we op een wijkgerichte manier. Dus als we in een wijk aan de gang gaan dan zijn we, gaan we met die inwoners gaan we in gesprek. Gaan we ook kijken wat daar nodig is en wat daar wenselijk is. En dan kun je tegelijkertijd een stukje bewustwording van als de gemeente het wil dat het 's nachts donkerder is, dan kunnen we dat de mensen ook aangeven. Maar ja, uiteindelijk is het aan de bewoners en aan bedrijfseigenaren zelf, wat ze daarmee doen in bestaande situaties. Kijk, in nieuwe situaties kunnen we wat meer gaan sturen. Dus wij gaan geen campagne voeren, zeg ik er gelijk bij.

Dus wijkgericht als we met onze eigen verlichting aan de gang gaan. Ja, dan spreek je vaak de inwoners en dat is de manier waarop we de mensen wat bewuster proberen te maken. Hoe willen we toename van ongedierte voorkomen? Ja, in onze beleving neemt het ongedierte niet per se toe doordat het donkerder is. Ja, de, ongedierte die is wel gek op water en met de riolering. Weet je, dat zijn wel dingen waar, wat echt gevoelig is voor ongedierte. Maar verlichting in die zin is dat minder in onze beleving. Dus we hebben ook geen maatregelen om ja, om dat te voorkomen door middel van verlichting. In de inhoudsopgave, dat heeft u correct opgemerkt. Daar staat inderdaad dat we actief niet actief gaan inzetten. En met uw welbevinden, dat is een slip of the pen. Verderop in het stuk staat die, staat wel dat we niet actief gaan inzetten. Dus ik stel voor omdat wij wel helemaal 100 procent juist beleidsstuk hebben liggen, dat we dat voor de raadsvergadering nog even aanpassen, want het staat wel goed beschreven verder. Provincie heeft een, al heel lang een eigen beleid als het gaat om verlichting. De provincie heeft eigenlijk dezelfde doelen als de gemeente Winterswijk heeft, dus wij zijn ook niet van plan om daar nog apart mee in gesprek te gaan. Ze kijken echt ook op, aan bij de provinciale wegen, wat wenselijk is en nodig is om een veilige weg te creëren.

Als het gaat om vleermuisvriendelijke. Ja, u had, die heb ik niet helemaal meer scherp. Maar daar komt u dan misschien in tweede termijn nog op terug. U kaartte ook nog even aan het reflecterend wegdek. Die staat inderdaad genoemd in de visie. Dat is ja, dat is nog volop in ontwikkeling, dus dat kan helpen om fietspaden beter licht te maken. En belangrijk om te noemen is wel, wij vinden donkerte een belangrijke kwaliteit. Dus we willen ook echt dat het donkerder wordt, maar de fietslamp moet natuurlijk wel aan. En de autoverlichting ook. Dus het is niet zo … Ik kom zelf natuurlijk uit het buitengebied en daar is bijna niks verlicht of in ieder geval niet op mijn route naar huis. Ja, als ik de lamp niet aan heb, dan kom ik in de sloot terecht als ik niet uitkijk. Maar als ik de lamp aanheb gaat het goed. Dus dat is ook nog steeds belangrijk. Dus we moeten ook zichtbaar blijven, maar dan kun je ook zien waar je fietst. Nee, en dat ook, maar die ga ik niet voor de microfoon herhalen. Er is een vraag gesteld over het keurmerk Politiekeurmerk Veilig Wonen. Ja, die is voor de gemeente niet verplicht. Wij hebben ook vaak met andere verlichting te maken en in achterpaden. Ja, wij hebben een 13

certificaat Veilige omgeving en dat gebruiken wij als uitgangspunt. Dus ik weet niet of we echt niet kunnen voldoen aan die normen. Dan kijk ik nog heel snel achter, achterom of dat het uitgangspunt is. Ik krijg ingefluisterd dat 75 procent van de situaties, dat dat al voldoet en helemaal ook gewoon sociaal veilig is en ook op andere manieren veilig is. Dus we zien ook de noodzaak niet om dat nog meer te verbeteren in die zin. Even kijken of ik alle vragen heb gehad. Ja, die vleermuisvriendelijke, want daar had u ook nog een vraag over hè? Maar ik ben hem even kwijt. De voorzitter: De heer Stammers. De heer Stammers (Voor Winterswijk): Ja, dank u wel, voorzitter. Het gaat om dat bepaalde wegen voor de gemeente Winterswijk dat daar speciale verlichting is, hebben ze moeten plaatsen. En dat dan een pand ernaast of een winkel of dat die dat dan niet hoeft, terwijl je dan eigenlijk spreekt van dezelfde route. Dus misschien moet dat ja, beter opgenomen worden in het plan wat ernaast plan vindt, plaatsvindt. De voorzitter: Wethouder Metaal. Wethouder Metaal-ten Dolle: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, dat … Weet je, daar heeft u natuurlijk wel een punt en dit is natuurlijk bedoeld voor nieuwe initiatieven. Dus als wij ergens aan de gang gaan met vleermuisvriendelijke verlichting, wat overigens niet de standaard is, kunnen wij de naastliggende bedrijven kunnen wij niet verplichten.

Maar als daar een nieuwe ontwikkeling is, nemen we dat daar wel in mee. Dus bij bestaande situatie, bij bestaande bedrijfspanden verandert er dan in die zin niets of is het geen verplichting. Maar als gemeente kijken we waar we wel directe invloed op hebben en wat wel in onze macht ligt. De voorzitter: Dank u wel. Er is een interruptie van mevrouw Van der Vinne. Mevrouw Van der Vinne (CDA): Ja, ik had nog een vraag over Winterwarm gesteld. U had hem een beetje in algemene zin beantwoord. Maar ik was eigenlijk wel benieuwd of dit dan gezien de visie dan nog wel mogelijk is om daar bijvoorbeeld een verlichting neer te zetten? De voorzitter: Wethouder Metaal. Wethouder Metaal-ten Dolle: Ja, dat is mogelijk. Ja. De voorzitter: Als alle vragen uit de eerste termijn beantwoord zijn, dan gaan we kijken of er vragen zijn voor de tweede termijn. Zijn er partijen die behoefte hebben aan … Ja, dan gaan we gewoon het rondje af. Beginnen we tweede termijn bij de fractie van het CDA. Mevrouw Van der Vinne. Mevrouw Van der Vinne (CDA): Ja, ik had nog een laatste vraag. Worden er ook voorwaarden voor verlichting opgenomen in de vergunning van ondernemers? Dus hoe moeten zij hun buitengebied, hun terrein inrichten? De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog meer vragen voor de tweede termijn? Geen bijdragen. De heer Stammers.

De heer Stammers (Voor Winterswijk): Het is niet specifiek een vraag, maar volgens mij is er in de Omgevingswet is daar heel veel ruimte eigenlijk. Misschien deels ook de vraag die CDA stelt. Er is bijvoorbeeld een regelgeving voor kunstlicht bij tuinbouw en kassen. Volgens mij geldt dat zelfs voor open stallen, Dus dat is al door de grote overheid geregeld. Dus daar heb je sowieso aan moeten voldoen. Voor de rest zijn natuurlijk een aantal afwijking regels en daar kun je ook opnemen volgens mij dat je dan inderdaad die vleermuisvriendelijke route, dat die dan toch opgenomen wordt. Volgens mij kan dat zelfs met terugwerkende kracht. Maar goed, dat is alleen maar een aandachtspunt dat u dat mee kunt nemen. 14

De voorzitter: De heer Stammers gaat ook over beantwoordingen. Nee, wethouder Metaal. Wethouder Metaal-ten Dolle: Ja. Dat is in dit beleidsplan niet geregeld om op de vraag van mevrouw Van der Vinne te beantwoorden. Het antwoord is ja. Dus er worden voorwaarden opgenomen in de vergunningen. De voorzitter: Dan is de vraag of het een akkoordstuk is of bespreekstuk. Zijn er partijen die dat als bespreekstuk naar de raad willen? Niet, dan is het een akkoordstuk. Dank u wel. 9. Jaarstukken 2024 Regio Achterhoek De voorzitter: We gaan verder met agendapunt 9 en dat gaat over de jaarstukken van de Regio Achterhoek. Dan beginnen we de eerste termijn van de commissie bij de fractie van Morgen. Een bijdrage VVD heeft dan, heeft u daar een bijdrage over? D66? Niet. WB, de heer Pleiter. De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Ja, dank u wel voorzitter. Ik ga het even proberen. Als we dit soort zaken doorlezen dan kijk ik ook net naar de begroting, begroting is het niet. Het is de stukken die nu opgeleverd worden over 2024. Gaat onder andere over het balanstotaal. We zien een opsomming van extra financiële middelen, bij elkaar opgeteld 45 miljoen, maar in de balans is een toename van 10 miljoen. Ik heb ergens zitten zoeken. Op een gegeven moment ben ik gestopt met zoeken, dus ik hoop dat het college dit zou kunnen duiden, mag schriftelijk.

Maar voor mij is het als dat echt zo'n zoektocht is, dat wellicht voor een volgende keer er een toelichting is op juist zo'n significante toename van het balanstotaal. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van Voor Winterswijk? Geen bijdrage. PvdA? CDA? Geen bijdrage. Dan gaan we naar het college, wethouder Metaal. Wethouder Metaal-ten Dolle: Voorzitter, dank u wel. Ik ken de balans niet uit mijn hoofd, dus ik stel voor dat ik daar schriftelijk op terugkom zoals u al opperde. De voorzitter: Dank u wel. Is, zijn er partijen die een bijdrage hebben voor de tweede termijn? De heer Pleiter. De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Ja, de tweede termijn. Dank u wel, voorzitter. Ja, ik begrijp hoor dat het college dat niet, dat schriftelijk. Uitstekend. Maar voelt het college ook mee dat als we dit soort stukken aangeleverd krijgen, dat juist een toename op een balanstotaal… Het resultaat is 28.000 euro, er is een balanstoename van 10 miljoen. Dat je dan erg moet zoeken in de stukken waar dat nu precies zit. En dat daar gewoon wat aandacht voor komt voor dat soort dingen. De voorzitter: Wethouder Metaal. Wethouder Metaal-ten Dolle: Ben ik met u eens.

De voorzitter: Dan komt de vraag is, kan het onder voorwaarden een akkoordstuk zijn, mijnheer Pleiter? Ja? Iedereen mee akkoord dat het een akkoordstuk is? Onder voorwaarden van het antwoord voor de heer Pleiter. Dan gaan we dat zo doen. 10. Programmabegroting 2026 Regio Achterhoek De voorzitter: Dan gaan we verder met agendapunt 10, dat is de Programmabegroting 2026 van de Regio Achterhoek. Dan beginnen we bij de fractie van de VVD, de heer Garvelink. Geen bijdrage? Zijn er partijen die een bijdrage hebben over de Programmabegroting van de Regio Achterhoek? Het CDA, mevrouw Prinsen. 15

Mevrouw Prinsen (CDA): Dank u wel, voorzitter. En met uw welnemen doe ik dan meteen even, pak ik hem even meteen met de volgende, de Kaderbrief voor 2026. Want we hebben eigenlijk alleen even een opmerking over het proces. Op 22 april is de brief over de kader, is de Kaderbrief verstuurd en op 15 mei is de Programmabegroting toegezonden. Wij nemen nu ook alleen kennis van de kaderbrief en dit voelt voor het CDA dan ook terwijl de begroting er eigenlijk ook al ligt, dit voelt voor het CDA dan ook wel iets als een raadsvoorstel in het kader van de werkverschaffing. Hij staat ook al in die zin in de, op de verkeerde volgorde op de voor nu op de agenda. We bespreken eerst de Begroting en daarna de Kaderbrief. Kan het college toelichten waar dit of dit zo moet of waarom dit eigenlijk zo is en wat de toegevoegde waarde dan is? De voorzitter: Wethouder Metaal. Wethouder Metaal-ten Dolle: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik vrees dat ik daarop het antwoord niet heb, maar wat u zegt klinkt heel logisch. Dus ik, voor nu kunnen we er niks aan veranderen, maar voor een volgende keer kunnen we dat meenemen. De voorzitter: Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Schat ik in van niet. Dat is niet het geval. Kan het als akkoordstuk naar de raad? Dan gaan we dat doen. Dan wordt het een akkoordstuk. 11.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=8f59fdca-3460-41b0-a42b-40b97bd0e9bc