Conceptverslag Algemene Raadscommissie 11 januari 2024
Tekst van het document
Dan heeft u in eerste termijn ook gezegd dat er in principe niets naar de raad terugkomt. Geldt dat ook voor een eventuele buitenplaatse afwijking? Want ik neem aan dat u daar nog mee naar de raad zou moeten. Of misschien geldt dat niet meer, dat weet ik gewoon niet. En als laatste punt, voorzitter, even een andere tak op. In het stuk lezen we dat u geen verblijfsbelasting gaat heffen. U had net een mooie toelichting over dat het logies behelst. Wat voor type belasting is dat? Verblijfsbelasting kan ik in de 14
vorderingen niet terugvinden. Hebben we het dan over toeristenbelasting of nog iets anders? Kunt u daar nog even op toelichten? Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Meinen. De fractie van PvdA geen tweede termijn? Dank u wel. Dan gaan we naar de tweede termijn van het college. Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. Ja, de VVD vraagt: heeft de gemeente ook voorkeur voor groot of klein? Nee, dat hebben we niet. Het is een ruimtelijk kader en initiatieven toetsen we aan dit kader maar wij hebben niet een voorkeur voor groot of klein. Morgen vraag hoe gaat het dan met de registratie? Hoe toets je nou wat voor mensen gebruikmaken van de huisvesting? Op het moment dat een initiatiefnemer zich meldt, dan vragen wij voor wie hij arbeidsmigranten wil huisvesten. Dus daar is ook een soort toets van of het wel voor de Winterswijkse bedrijven zijn. En daar kunnen wij ook rechtmatig steekproeven op nemen. Dus op die manier kunnen we zicht houden op wie wat doet. Het CDA vroeg of er ook een onderverdeling is tussen short-, mid- en long-stay. Nee, die is niet. Die hebben we niet. Dus qua registratie is er gewoon heel erg weinig bekend op dit vlak.
Voor Winterswijk vraagt: kan ik ook stapelen of kan een initiatiefnemer ook stapelen, één keer 150 en daarnaast nog een keer 150 en nog een keer 150? Maar iedere keer zullen we toetsen of er nog voldoende behoefte is, die no-regret die ik net noemde, zo'n eerste locatie met 150, ja daar is echt wel voldoende behoefte aan. Op het moment dat er nog een tweede of een derde komt, dan moet je wel heel goed aan kunnen tonen dat daar behoefte voor is in Winterswijk. Dus één behoefte en twee zal ook ruimtelijk getoetst worden of dat past, of er sprake is van goede ruimtelijke ordening. Bibob weet ik niet, ga ik voor u uitzoeken, daar kom ik graag schriftelijk even op terug. D66 vroeg hoe lang geldt zo’n toestemming, is dat permanent of is dat tijdelijk? Dat kan beide. Dat is wat initiatiefnemer aanvraagt, dus dat kan iets voor permanent zijn maar het kan ook iets voor een bepaalde tijd zijn. De voorzitter: De heer Deunk. De heer Deunk (D66): Mag ik een kleine verduidelijkende vraag? Op het moment dat initiatiefnemer kiest voor al dan niet permanent of tijdelijk, heeft dat ook nog consequenties voor de procedure of de beslissing? Of is het eigenlijk vergelijkbaar? De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Voor zover ik weet zijn de eisen op het moment dat het over flexhuisvesting gaat zijn anders dan voor permanent.
Maar ook dat wil ik graag even goed voor u uitzoeken, dus daar kom ik graag ook even schriftelijk op terug. Dan vraagt de heer Deunk nog, wat gebeurt er nou als daar heel erg veel overlast is. Dan hebben we natuurlijk handhaving, die zal dan optreden en dan zullen we ook zeker in gesprek gaan met initiatiefnemer, want die moet wel zorgen dat het netjes gaat. Dan haal ik Morgen en Winterswijks Belang door elkaar, ik weet niet of u daar blij mee bent. Nee, ik geef het maar eerlijk toe. Maar ik heb het inmiddels aangepast. U refereert nog aan de quickscan. De quickscan hebben we uit laten voeren door een club die ervaring heeft met het huisvesten van arbeidsmigranten. Die hebben ook gekeken in Winterswijk wat zij nou plekken zouden vinden waar het zou kunnen. Dat heeft verder geen status. Dat betekent niet dat het daarmee kan, dat wij daar ja tegen hebben gezegd, dus dat heeft verder geen status. Of het vertrouwelijk moet blijven, dat ga ik even overleggen of we dat vrij kunnen geven. Dat durf ik nu even niet te zeggen. Nogmaals, het heeft geen status, het is puur een advies van dat bureau, daar heeft het college verder niks van gevonden. En op het moment dat we het openbaar maken, zou het ook iets voor de buurt kunnen betekenen. Dus gaan we even over nadenken, laat ik u weten.
U vroeg ook nog, stel dat het een buitenplanse aanpassing is, komt het dan wel in de raad? Ook dan komt het niet in de raad. Dus op het moment dat u vindt dat boven een bepaalde schaal het hier in de raad behandeld moet worden, dan zult u dat moeten amenderen op het voorstel. En u kunt bijvoorbeeld kiezen voor boven een bepaalde grootte, volgens mij had de heer Deunk ook al suggestie op dat vlak. Wat is dan die verblijfsbelasting? Dat is inderdaad vergelijkbaar met de toeristenbelasting. Dan heb ik de vragen gehad, voorzitter. De voorzitter: Ja, ik zie ook geen interrupties meer dus dan ga ik er inderdaad vanuit dat u de vragen gehad hebt, dank daarvoor. Dan blijft de vraag over of het een bespreekpunt wordt of een akkoordstuk. Ik 15
heb zo'n gevoel dat het een bespreekpunt wordt. Ja, dat gaan we doen. Dan gaat het als bespreekpunt door naar de raad. Er waren een aantal insprekers voor dit agendapunt, ik weet niet of, de insprekers zijn van harte welkom de commissievergadering te blijven bijwonen, maar ik wil u ook eventueel de gelegenheid geven om de vergadering te verlaten. Dat is mooi natuurlijk, de commissie kan zich verheugen in de belangstelling van de insprekers voor de rest van de vergadering. 6.
Wijziging Gemeenschappelijke regeling Stadsbank Oost Nederland
De voorzitter: Dan gaan we verder met agendapunt 6, dat is de wijziging Gemeenschappelijke regeling Stadsbank Oost Nederland. En dan beginnen we met de eerste termijn van de commissie en beginnen we bij de fractie van Morgen. Heeft de fractie Morgen geen bijdrage? De fractie van het CDA? Niet. Voor Winterswijk? Niet. D66? WB een bijdrage? Niet. PvdA ook niet? De fractie van de VVD een bijdrage? Niet. Nou dan gaan we ervan uit dat dit een akkoordstuk is. 7.
Evaluatie Moratorium windturbines
De voorzitter: Dan gaan we verder met agendapunt 7, dat is de evaluatie van het moratorium windturbines. Dan beginnen we even met de eerste termijn van de commissie en beginnen we bij de fractie van het CDA. De heer Vuijk. De heer Vuijk (CDA): Ja dank u, voorzitter. Het college stelt voor om het in juni 2017 ingestelde moratorium op het plaatsen van windturbines uit te stellen tot na 1 januari 2026. Als reden hiervoor worden genoemd dat het plan voor meer windenergie waaraan gewerkt wordt nog steeds niet klaar is en dat er nieuwe geluidsnormen voor windturbines weliswaar in concept gepubliceerd, maar nog niet definitief zijn. De fractie van het CDA vraagt zich af waarom hier de datum 1 januari 2026 wordt genoemd. Is het niet zinvol dit te wijzigen in, uit te stellen dat het PlanMER gereed en de geluidsnorm windturbines definitief vastgesteld zijn? Hierdoor wordt voorkomen dat het uitstel van de evaluatie langer duurt dan nodig is en we het risico lopen dat de besluitvorming nog langer gaat duren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we verder met de fractie van Voor Winterswijk, de heer Stemerdink. De heer Stemerdink (Voor Winterswijk): Dank voorzitter, korte bijdrage. Gezien de lokale, provinciale en ook landelijke ontwikkelingen op dit moment vinden wij het een logisch voorstel om de evaluatie uit te stellen. Wij steunen dan dit voorstel ook.
De voorzitter: Dank u wel. De fractie van D66, mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb al twee raadsvergaderingen op rij en commissievergadering op rij niks gezegd, dus ik neem vandaag even de tijd, sorry daarvoor, ik haal mijn spreektijd even in. Dank u wel, voorzitter. D66 heeft een aantal vragen en sommige zijn misschien wat technisch van aard, dat realiseren wij ons dus u mag ook, bij voorbaat geef ik dat aan, schriftelijk beantwoorden. Voorzitter, nadrukkelijk benoem ik aan de voorkant dat wij met name vragen hebben vandaag aan het college rondom het uitstellen van de evaluatie moratorium om tot een standpunt te komen voor de raad. Wij zijn er dus nog niet helemaal over uit en of wij dus akkoord kunnen gaan met het uitstel van de evaluatie. Laat ik daar maar even mee beginnen. Er wordt gevraagd om de evaluatie uit te stellen tot 2026, met als argumentatie dat dan de landelijke normen hopelijk bekend worden. Wat is de overweging van het college om te kiezen voor deze route en waarom gaan we de overige vragen die er misschien nog liggen niet evalueren met de huidige normen? Even ter duiding voorzitter, in het raadsvoorstel wordt gesproken over nieuwe normen. Deze normen hebben echter nog geen zeggingskracht en moeten worden gezien als een voorstel.
Zo werd door het rijk bij de presentatie van deze ontwerpnormen, want zo noem ik ze maar even, nadrukkelijk meegegeven dat er niet met deze ontwerpnomen gewerkt moet worden maar dat de huidige regelgeving geldt en ook dat er niet gewacht moet worden op nieuwe normen, maar met de huidige normen en regime gewerkt moet worden. Wij begrijpen dat rekenen met de nieuwe normen en dus ook de PlanMER die er misschien aankomt een wens was vanuit de raad bij het politiek forum over de evaluatie. Maar met de boodschap vanuit het rijk niet wensbaar en dus misschien ook wel niet uitvoerbaar, aangezien het rijk nadrukkelijk, echt 16
nadrukkelijk heeft gezegd dat er niet mee gewerkt moet worden. Ook EZK en het Nationaal Programma RES hebben aangegeven dat deze normen niet moeten leiden tot afwachten en het advies blijft dan ook om er wel mee aan de slag te gaan met de huidige normen en door te pakken. Voorzitter, waarom kiest het college er dan ook voor om toch deze normen af te wachten en juist op te wachten en dan daarmee te gaan werken? Kan de wethouder daarbij aangeven waarom er niet voor gekozen is om dit aan de raad uitdrukkelijk te informeren dat dit de uitspraken waren van het rijk? Want voorzitter, mij onttrekt dan ook niet het idee, dat door te zeggen dat de nieuwe normen moeten komen en dat we daarop wachten en dan pas gaan evalueren omdat het anders geen zin heeft, in het eerste opzicht ook logisch lijkt en ook logisch klinkt. Maar met argumentatie van het rijk klinkt dat toch wat anders. Goed voorzitter, dan nog even over de RES 1.0, daar zijn afspraken gemaakt en daar zit nog een niet-gealloceerd deel in dat ingevuld moet worden. Oftewel een nader in te vullen deel hoe we ons bod in de RES 1.0 gaan halen. In hoeverre kunnen wij opnieuw de onderhandelingen in voor de RES 2.0 zonder een evaluatie? En wat verwacht u van de uitkomsten daarvan.
In de RES 1.0 staat namelijk letterlijk dat het moratorium geldt tot 2023 en niet zoals de motie destijds heeft gesteld, dat die levenslang is, om het even zo te benoemen. Blijft u ook van mening dat door het uitstellen van de evaluatie we blijven voldoen aan de gemaakte afspraken die we hebben gemaakt in de RES 1.0? Want voorzitter, ons bekruipt een beetje de angst dat we straks een inpassingsplan kunnen verwachten vanuit de provincie en dus ook dat we later op de vingers getikt worden en regie verliezen doordat de provincie ingrijpt. De gedeputeerde heeft namelijk aangegeven dat zij de RES-doelstelling als gegeven beschouwen en daar de regio dan ook strikt aan zullen houden. Voorzitter, dit zijn niet mijn woorden maar die van Gedeputeerde Staten, ook als dat betekent dat er vanwege het verstopt raken van het net meer wind zal moeten worden geplaatst. Hiermee geeft GS - dus Gedeputeerde Staten - aan dat betere wind-zonbalans zorgt voor ontlasting van netcongestie.
Maar los daarvan, voorzitter, heeft het college de gedeputeerde over het voorliggende voorstel gesproken? En wat was de reactie van de provincie op het uitstellen van de evaluatie op het moratorium? Daarbij blijft dat de provincie vooralsnog bevoegd gezag is voor wind, we noemden het eerder al even, en wat is nu het risico dat we lopen met het uitstellen en dus niet willen werken met de huidige normen voor eventueel het regieverlies van de gemeente op windbeleid? Is er een mogelijkheid dat we de regie hier verliezen en is het college het met mij eens dat wij zelf als raad hierop willen blijven sturen en ook aan het stuur willen zitten? Voorzitter, dan nog even over de verdere samenwerking in de RES. De RES is een regionale opgave, deze wordt aangestuurd en vastgesteld door bestuurlijk overleg waar één of meer wethouders per gemeente en provincie aan deelnemen. Terecht constateert u, het college, dat de RES Achterhoek een belangrijke stakeholder is in het onderhavige voorstel. In de RES 1.0 is ook afgesproken dat iedereen een bijdrage levert. Heeft dit voorstel tot uitstel van de evaluatie onderdeel uitgemaakt van de beraadslagingen van het regionale bestuurlijk overleg? Voorzitter, genoeg even over die RES. Nu nog een ander groot probleem waar we allemaal van op de hoogte zijn waar we tegen aanlopen, namelijk netcongestie.
En dat staat wel degelijk in verband met wat we hier bespreken. Er wordt namelijk door velen gesproken dat een juiste balans wind-zon kan zorgen voor verlichting rondom het probleem netcongestie. Het zal niet alles oplossen, maar in ieder geval een verlichting daarop. Kan er in ieder geval niet geëvalueerd worden met de huidige normen en de onderzoeksvraag in hoeverre wind- en zonbalans een bijdrage kan leveren aan het verlichten van het probleem netcongestie en of er überhaupt mogelijkheden zijn voor wind met de huidige normen? Met de grote opgaven van woningbouw en het nieuwe industrieterrein vindt D66 het namelijk belangrijk om te weten hoever we daar een blokkade kunnen wegnemen. Ook nu er geconstateerd is dat de regie gepakt moet worden op de groei van zon-opveld en dat de enorme groei ervoor gezorgd heeft dat de regionale doelstelling mogelijk in gevaar komt, of sterker nog buiten beeld raakt. Niet mijn woorden, maar zelfs de constatering van het college zelf. Voorzitter, dat zouden wij dan ook graag als concrete evaluatievraag zien en is het college bereid om daarnaar te kijken in plaats van volledig te wachten tot na 2026, waar ook de datum inderdaad van die nieuwe normen nog niet helder zijn. Vooral nu ook de noodklok wordt geluid door onder andere de OWIN, woningbouwcorporaties en überhaupt onze inwoners. Tot zover, voorzitter.
De voorzitter: Dank wel, mevrouw Ten Dolle. De fractie van WB, de heer Pleiter. De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Ik moet het even op me laten inwerken, maar daar waren we al voor gewaarschuwd, op technische wijze, maar goed. De fractie van WB vindt het voorstel begrijpelijk. Zonder kaders vanuit de provincie, ja dan is het moeilijk kiezen. De fractie van WB is wel benieuwd hoe het college nu de doelen van de energieneutraal 2030 wil bereiken. Wij gaan er 17
eigenlijk wel simpel vanuit dat we voor 2030 geen bijdrage van windmolens krijgen. En hoe realistisch is dat doel dan nog? We lezen dat het voorstel voor uitstel van de evaluatie op 29 november aan de voorzitter van de Energietafel te kennisname medegedeeld is. En die Energietafel is eigenlijk altijd bij het proces betrokken geweest. Wat is de status van de Energietafel nu en waarom zijn zij niet meegenomen in het proces, anders dan alleen maar te kennisname mededelen? Dat is het voor de eerste termijn, dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Pleiter. Dan gaan we verder met de fractie van de PvdA. De heer Van Eck. De heer Van Eck (PvdA): Ja dank u wel, voorzitter. Ook wij hebben toch wel een aantal vragen. Het raadsvoorstel spreekt van een tweetal redenen of zaken waarmee het college geconfronteerd wordt waardoor dit voorstel nu voorligt. Enerzijds eigenlijk de richting die de provincie wil opgaan en anderzijds de geluidsnormen die landelijk nog gepubliceerd moeten worden, definitief dan. Wij hebben daar als fractie van de PvdA toch iets meer context bij nodig van hoe die gedachtegang is gegaan, maar ook in hoe de situatie nou daadwerkelijk in elkaar zit. Want zoals we het lezen is het vrij zwart-wit, het kan niet, dus eigenlijk is het heel logisch om te stoppen.
En wij zouden weten, is het nou echt zo? Hoe reageren andere gemeentes erop? Is het niet wat grijzer dan dat? Want dan om maar meteen met de eerste vraag te beginnen. Windmolens, de opkomst van windmolens, windmolenparken et cetera zijn natuurlijk niet alleen in Winterswijk op dit moment de vraag van de dag. Dat zal in heel veel gemeentes zijn. Is het dan ook zo dat deze geluidsnormen maar ook de afwachtende houding van de provincie, waar ik zo dadelijk nog wel wat meer over wil vertellen, voor meerdere Achterhoekse, laat staan Gelderse gemeenten, ervoor zorgt dat ze nu op hun handen gaan zitten met eventueel het opstellen van windmolenbeleid? En daarnaast is het ook nog zoiets, als we nou gaan stoppen omdat er enige onzekerheid is rondom het beleid rond windmolens, in hoeverre kunnen we dat voorzien dat het in 2026 niet zal zijn? Ik bedoel windmolens, daar komt nog waarschijnlijk heel veel beleid op ons af. Zijn we zo dadelijk in 2026 niet opnieuw op normen aan het wachten, waardoor we dan alsnog moeten uitstellen en zo in de oneindigheid zullen doorwachten? Daarnaast, voorzitter, ik lees dat wij vooral op dit PlanMER willen wachten omdat we de koers van de provincie Gelderland willen kennen. En nou heb ik eventjes het coalitieprogramma van de provincie Gelderland van de coalitiepartijen erbij gepakt en hier staat in dat zij zich committeren aan de doelen die in de RES staan.
En heb ik het dan niet goed als het enige windzoekgebied waar op dit moment wij over kunnen spreken al in de RES 1.0 staat? Dus is de provincie Gelderland, committeren zij zich daarmee ook dan niet aan eigenlijk datgene wat wij al besloten hebben? Daarmee, moeten wij op zoek naar de koers of staat het eigenlijk al op zwart op wit op papier? En daarnaast denk ik dat wij ook mee moeten nemen, want er staat een enkel nadeel bij het uitstellen van deze evaluatie genoemd, namelijk de verder lopende onzekerheid, ook voor onze inwoners, want we kunnen ze nog steeds geen zekerheid bieden of er dan wel of niet windmolens komen. Ik denk dat we ook een ander nadeel misschien wel moeten benoemen, namelijk dat het tot en met 2026 enkel uitzicht hebben tot grootschalige zonneparken. Want we kunnen daar niks anders tegenover zetten. Dat is wel iets wat wij ons denk ik moeten realiseren, mochten we de evaluatie uitstellen. Natuurlijk, wij staan er ook niet voor om onzinnig werk te doen, maar wij vragen ons wel af of de situatie zo zwart-wit is zoals die op dit moment wordt gepresenteerd. Tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Eck. Dan gaan we verder met de fractie van de VVD, de heer Morad. De heer Morad (VVD): Dank u wel, voorzitter.
Het voorstel is al duidelijk waar het om gaat, de evaluatie voor het moratorium op windturbines uit te stellen tot na 1 januari ‘26. We kunnen de argumentatie van het college wel volgen. Echter maken we ons wel zorgen als we kijken naar de opgaves die voor ons liggen. We hebben te maken met onder andere netcongestie, wat hiervoor al natuurlijk uitgebreid is besproken, verhoogde vraag naar energie en aspecten van duurzaamheid waarbij we zo graag af willen van de fossiele brandstoffen. We weten dat sinds 1 januari 2023 de vergunningen voor de aanleg voor nieuwe zonneparken op landbouw en natuurgebieden niet meer verlengd worden, dat is weer een optie minder om de energievraagstukken op te lossen. Naar aanleiding van het voorgaande hebben we een tweetal vragen. Wat betreft die datum van 1 januari ‘26 vroegen wij ons af waarom dit eigenlijk zo gekozen is. Want eind ‘25 en begin ‘26, dan zitten we midden in de verkiezingsperikelen en ik vraag me 18
af of je dan zo'n belangrijk stuk dan moet gaan evalueren. Had het wellicht wat later ingesteld kunnen worden, bijvoorbeeld een half jaar later? Wat vindt het college daarvan? De tweede vraag is, hoe gaat … De voorzitter: Dat is een interruptie van mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Ja, dank u wel voorzitter. Ik ben hier benieuwd, want de VVD geeft aan we zitten dan met verkiezingsperikelen, moeten we dan niet nog verder uitstellen met een half jaar. Bent u bereid om ook in verkiezingstijd moeilijke politieke keuzes te maken? En bent u er anders niet voorstander van om het juist niet nog verder te vertragen maar naar voren te halen? De voorzitter: De heer Morad. De heer Morad (VVD): Wat ons betreft, als het als het kan dan mag het voor ons ook een half jaar eerder of een jaar eerder. Het gaat mij er vooral om dat het niet op … Ik ben benieuwd, hoe komen we aan die datum. Een half jaar eerder, een jaar eerder, als dat mogelijk is zo'n evaluatie. Maar ik had al aangegeven dat we de argumentatie van het college konden volgen. Dus vandaar dacht ik een half jaar later zo gekozen.
Een tweede vraag is natuurlijk, hoe gaan we dan in de toekomst wel in Winterswijk aan onze energie komen? Hoe gaan we die opwekken? Windmolens, zonneparken, zijn er wellicht ook nog andere mogelijkheden om energie op te wekken? Kan het college daar misschien wat over zeggen, als je dat toch twee jaar of langer wil uitstellen? Dat waren onze twee vragen tot dusver, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we verder met de fractie van Morgen, de heer Ten Dolle. De heer Ten Dolle (Morgen): Dank u wel, voorzitter. Als we besluiten om de evaluatie uit te stellen tot na 1 januari 2026, wat zijn dan de gevolgen ten aanzien van deze keuze? Waar lopen we dan tegenaan? Houden we geen processen op? Heeft het uitstel als gevolg dat er niet voor 2030 gebouwd kan worden? Kunnen we het uitstel verkorten en tussentijds jaarlijks evalueren, zodat we mogelijk advies van de PlanMER en RES 2.0 hebben? Hoe verhoudt zich dit ten aanzien van de problemen rondom de netcongestie? En kan het college ons op de hoogte houden van ontwikkeling rondom de PlanMER en de RES 2.0. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we daarmee aan het eind gekomen van de eerste termijn van de commissie en dan gaan we naar de eerste termijn van het college. Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. Ja, lastig verhaal. We hebben een RES met elkaar afgesproken een aantal jaren geleden.
Daar zijn afspraken gemaakt in de regio en de vraag is, worden die afspraken nou door ons als Achterhoek nagekomen? Ik vind het wel belangrijk om even duidelijk aan te geven dat in die RES Winterswijk geen afspraak heeft gemaakt over wind. Daar hebben wij dus nul toezeggingen in gedaan. Andere gemeentes hebben dat wel gedaan, wij hebben met name op zon toezegging gedaan maar op wind hebben we geen afspraak gemaakt. Dus door het uitstel van het moratorium is het niet zo dat we onze afspraak niet nakomen. Mevrouw Ten Dolle gaf terecht aan, er is nog wel een onverdeeld deel, 0,24 uit mijn hoofd, en die zal nog verdeeld moeten worden. Binnen de RES is ook afgesproken dat in ieder geval iedere gemeente een fair share zou moeten doen. Wat is er op dit moment allemaal aan de hand qua regels? Een aantal jaren geleden heeft de rechter gezegd van mensen die in de buurt wonen van windmolens, die verdienen ook een vorm van bescherming en daar moeten landelijke milieuregels voor komen. En milieuregels, dan moet u denken aan afstandsnormen, dan moet u denken aan geluidsnormen, die lampjes die erop zitten, de verf die gebruikt wordt, al dat soort, omdat een bepaald type verf schittert blijkbaar. Maar de rechter heeft gezegd, zorg nou dat je landelijk hier vaste afspraken over maakt. Daar is men mee aan de slag gegaan en de verwachting was dat het in ‘23 klaar zou zijn. Dat is niet gelukt.
In november zijn ze ter consultatie weggelegd en de verwachting is dat 1 juli 2025 die regels ingevoerd gaan worden. Dus op dit moment zijn de spelregels niet duidelijk. Je kunt wel lokaal dat doen, maar het advies is om dat dan wel af te ronden voordat die landelijke milieunormen komen. Dus op het moment dat wij nu zouden zeggen we gaan zelf aan de slag, dan zou je dus voor 1 juli 2025 dat proces afgerond moeten hebben en dat is eigenlijk niet te doen. Die termijn is echt veel te kort. Daarnaast staat het ook wel een beetje gek dat je hier, stel dat je hier in Winterswijk een ander beschermingsregime gaat invoeren dan dat er landelijk ingevoerd wordt, dan kan 19
ik mij voorstellen dat inwoners daar ook echt vragen over gaan stellen. Dus stel dat je hier zegt, wij vinden 60 decibel eigenlijk prima en landelijk wordt het 50 decibel, dan vind ik dat je naar je inwoners wel een gek verhaal hebt. Dus op dit moment worden gewerkt aan die normen, de landelijke normen zijn 1 juli bekend. Wij hebben gezegd, laten we aansluiten bij die 1 juli, dan zijn de landelijke normen klaar, dan kunnen we beleid maken en daarom hebben we gekozen voor die 1 januari 2026. Hoe zit dat dan bij de provincie? De provincie heeft op dit moment in haar programma staan, wij willen eigenlijk geen nieuwe initiatieven. En mevrouw Ten Dolle gaf al aan, er is wel gezegd op het moment dat je een toezegging hebt gedaan, dus dat je je hebt gecommitteerd om op een bepaalde manier wind te leveren, dan word je daar ook aan gehouden door de gedeputeerde. Ik heb daar ook over gesproken met de gedeputeerde zelf, ik heb haar ook gevraagd dit is de situatie van Winterswijk. Zij heeft aangeven, op het moment dat je die belofte niet hebt gedaan, dan krijg je van ons ook geen last. Dus als u het heeft over regie hebben, ik heb de toezegging gekregen van de gedeputeerde dat op het moment dat die afspraak er niet is, dat zij ook geen inpassingsplan of wat dan ook gaat doen.
Gaan we het dan wel halen, die 2030? Voor de regio zal het best ingewikkeld worden, want op dit moment zijn er allerlei verkenningen gedaan van wat de consequentie van de huidige milieunormen, die dus ter consultatie zijn gelegd, wat voor effect zou dat hebben op de zoekgebieden in de Achterhoek? En dat effect is enorm. Dan moet u echt denken dat wel tussen de 50 en de 60 procent van de geprognotiseerde windenergie dat die wegvalt door die afstandsnorm. Dus er kan gewoon veel minder omdat de normen veel strenger worden. Andere gemeentes acteren daar al op. U heeft in de krant kunnen lezen dat Oost Gelre en Berkelland tegen hun inwoners hebben gezegd, met name in het zoekgebied wat grenst aan Winterswijk, volgens de normen kan daar op dit moment geen windenergie meer. Daar stonden een aantal gepland, volgens mij vier, daar is aangegeven aan de inwoners met de huidige normen kan daar niks. Dus daar stoppen ze op dit moment ook met het verdere proces in afwachting van die landelijke afstandsnormen. In het gecombineerde zoekgebied van Berkelland-Lichtenvoorde is ook gezegd, daar kunnen echt minder normen. Dus andere gemeentes acteren ook op dit uitgangspunt. Kun je dan toch niks doen? Ja, dat kan.
Je kunt natuurlijk uitgaan van fictieve normen maar feit is ook dat wij op dit moment op het gebied van energie heel erg veel uitdagingen hebben en de meest concrete is denk ik wel netcongestie en de mensen die daaraan werken, die zou je ook met die evaluatie aan het werk zetten en op het moment dat je dat dus doet zonder dat er concrete spelregels zijn, dan is het eigenlijk een beetje verspilling van energie. Want je bent iets aan het aan het uitrekenen terwijl je geen idee hebt wat nou het potentieel is in het zoekgebied wat wij hebben. Dan heb ik het alleen nog maar gehad over die milieunormen. De provincie heeft vorig jaar ook besloten om een PlanMER uit te voeren en zij hebben gezegd, die onderbouwing van die zoekgebieden is eigenlijk niet goed genoeg gebeurd, wij gaan een PlanMER doen om echt in alle zoekgebieden te onderzoeken wat de effecten van wind en zon zouden zijn. En de effecten van windenergie zijn gewoon fors. Als u denkt aan het effect op natuur, Natura 2000, op Gelderse groennetwerken, al dat soort zaken, daar zit een negatief effect op. En de provincie zegt, wij willen eigenlijk een soort geschiktheidplaatjes maken van iedere gemeente, van iedere rechtsregio, om te kijken wat op basis vanuit zo’n PlanMER, wat er dan wel en wat er dan niet kan. Daar is vorig jaar mee gestart en dat is nog steeds niet afgerond. De verwachting is dat dat dit jaar gaat komen.
En dan weet je ook of het zoekgebied wat u een aantal jaren geleden heeft bepaald, of dat wel het juiste zoekgebied is geweest in Winterswijk. Want de provincie heeft gezegd, we gaan niet alleen de zoekgebieden uit de RES gaan we PlanMER voor doen, maar alle potentiële zoekgebieden. En dat zijn er veel meer in Winterswijk dan alleen het aangewezen zoekgebied. Die onzekerheid, samen met milieuregels, is voor ons aanleiding om geweest om te zeggen ga er nu niet heel erg veel energie in steken, maar wacht eerst die spelregels af en ga op het moment dat die spelregels bekend zijn, ga dan lokaal kijken wat je wilt, op basis waarvan je windbeleid wilt doen. Dan is er nog de vraag van hoe zit het dan met Energietafel. Daar hebben we wel input gevraagd voor de evaluatie, maar daar hebben we niet mee overlegd of we het moratorium uit zouden stellen. Ik kijk even naar de vragen van Morgen, netcongestie. Dat is een vraag die van verschillende kanten is langsgekomen, heeft het nou heel erg veel effect op netcongestie? In principe netcongestie bestaat uit twee onderdelen, levering en opwekking en het is niet zo dat op het moment dat je hier windmolens zou plaatsen dat dan je leveringsprobleem onmiddellijk is opgelost.
Wind en zon leveren heel erg veel energie op, alleen het waait niet altijd en er is ook niet altijd zon en de energiebedrijven willen er ook voor zorgen dat op dat soort momenten voldoende energie beschikbaar is. En de enige oplossing die je daarvoor hebt is het verzwaren van het netwerk. Dus het is zeker aantrekkelijk om zoveel mogelijk lokaal op te wekken, dus dat is dat is altijd goed, maar het netcongestieprobleem wordt daarmee niet opgelost. De grote uitdaging is wel … 20
De voorzitter: Een interruptie van de PvdA, de heer Van Eck. De heer Van Eck (PvdA): Ja, ik weet dat het technisch is, maar ik probeer het toch goed te begrijpen. Ik snap dat een windmolen die meer energie opwekt, die lost niet het probleem want er wordt meer energie naar net geleverd, dus die lossen het probleem inderdaad niet op. Maar in de toekomst is het niet zo, als wij ons extra gaan toeleggen, want we zullen wel toe moeten werken naar die doelen die we in de RES gesteld hebben en we gaan alleen maar op zonne-energie zitten, dan is die spreiding toch die juist een mix van wind en zon goedmaken. In de toekomst krijgen we dan toch juist meer problemen, mochten we ons niet toeleggen op wind? Of zie ik dat verkeerd? Ik snap dat ze het niet op gaan lossen, maar zou u daar ook nog misschien wat over kunnen zeggen? Want dit is bij mij nog een beetje speculatief. De voorzitter: De heer Visser. Wethouder Visser: Ja. Mevrouw Ten Dolle sprak al over de zon-windbalans. Het advies is vanwege die balans, op het moment dat je iets gaat doen in de Achterhoek dat je het met name op het gebied van wind zoekt. Qua zon hebben we eigenlijk voldoende. Dus op het moment dat je nu keuzes maakt is wind de beste optie. Ja, qua datum heb ik volgens mij al gezegd, die 1 januari is gekozen omdat de verwachting nu is dat 1 juli 2025 die normen in werking gaan.
Dat is niet zeker, of die 1 juli gehaald wordt. Dat kan ook sneller gaan, maar het kan ook langer duren. Dat hangt echt af van hoe die consultatie gaat en hoe lang het proces tot definitieve vaststelling gaat duren. Mevrouw Ten Dolle vroeg nog hoe het is gegaan in de beraadslaging in de RES hierover. Hierover hebben wij niet met de RES overlegd, wij hebben wel de projectleider geïnformeerd en ik heb wel met de projectleider RES gesproken over de uitdaging die we hebben door die nieuwe normen. Zij hebben het liever dat wij nu voor wind kiezen. Maar wat ik u net aangaf, wij hebben natuurlijk meerdere belangen hier in Winterswijk, onder andere dat netcongestieverhaal en op basis daarvan vinden wij hier in Winterswijk dat op dit moment uitstel van het moratorium, uitstel van de evaluatie de beste optie is. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Ja voorzitter, ik heb de meeste interrupties bewaard voor de tweede termijn, maar anders vergeet ik deze omdat het anders een te technische discussie wordt. U geeft net aan, de beste optie is wind, nu geeft u aan omdat we hier nog met een probleem netcongestie zitten, blijven wij focussen op zon. Die begrijp ik niet helemaal. De voorzitter: Wethouder Visser.
Wethouder Visser: Ik heb gezegd, op het moment dat je nu zou toevoegen vanuit de theorie vanuit de wind-zonbalans zou je het beste kunnen kiezen voor wind. Maar als je dat doet, moet je eerst heel goed nadenken waar dat dan kan. Waar past het volgens de normen? Op het moment dat je een zoekgebied hebt waar het vanuit de regelgeving niet kan, dan zul je moeten zoeken naar andere opties. Winterswijk heeft bijzondere uitdagingen, we hebben een aantal Natura 2000-gebieden, we hebben heel veel natuur, daar heb je beperkingen door. Dat zult u ook zien als die PlanMER bekend is, dan zult u zien dat er heel veel barrières zijn in Winterswijk. Er zijn weinig plekken waar het zal gaan passen. En als vanuit die regelgeving het niet mogelijk is, zul je moeten zoeken naar andere plekken of naar andere oplossingen. En een vraag, die was ik nog vergeten van … De voorzitter: Mevrouw Ten Dolle nog voor een tweede vraag. Mevrouw Ten Dolle (D66): Dank u wel, voorzitter. Dat begrijp ik, dat verhaal, maar u triggerde mij met de laatste zin die u gebruikt. U zei we hebben het overlegd met de RES en dan moeten we voor de RES 2.0 met de regio. En toen zei u, ja omdat we hier nog met het probleem van netcongestie zitten blijven wij focussen op die zon. En die begrijp ik niet, die zin. De voorzitter: Wethouder Visser.
21
Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. Die heb ik dan ook niet goed uitgelegd. Wij hebben op dit moment hier veel uitdagingen op het gebied van energie, netcongestie. Wij moeten op korte termijn gaan uitzoeken van wat exact onze uitdaging is, dat kost ambtelijke capaciteit, die zetten we daarvoor in. We hebben op dit moment te maken met een buurman of een buurland waar heel veel windmolens mogelijk geplaatst gaan worden, daar gaat heel veel ambtelijke capaciteit op dit moment naartoe. Wij moeten hier in die schaarste een afweging maken waar we ambtelijke capaciteit aan besteden en wij hebben gezegd in deze onzekere fase waar de spelregels niet bekend zijn kunnen we beter onze ambtelijke capaciteit inzetten op andere zaken. Dat is wat ik daarmee bedoeld heb. Ik heb nog een vraag over van hoe kun je dan wel energie opwekken, wat zijn dan wel opties? De provincie is ook niet een heel groot voorstander van grootschalig zon op land, dus dat zal ook geen oplossing zijn. Zon op dak zijn we heel druk mee bezig maar je ziet landelijk en provinciaal ook en een richting die aan het onderzoeken is wat kernenergie in de toekomst kan betekenen. Zowel landelijk als provinciaal staat dat op het verlanglijstje en dat wordt nu uitgezocht in wat voor een vorm dat dat een oplossing kan bieden. Volgens mij ben ik dan door de vragen heen, voorzitter.
De voorzitter: Ja, zijn de vragen uit de eerste termijn beantwoord? Dat is zo. Dan gaan we verder met de tweede termijn en beginnen we bij het CDA voor de tweede termijn. Geen tweede termijn. Voor Winterswijk een tweede termijn? Nee. D66, mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Ja dank u wel, voorzitter. Ik heb driftig mee getypt dus ik ga ook de wijze dat u de beantwoording heeft gedaan van mijn vragen ook mijn duiding geven in tweede termijn. U gaf aan dat de Winterswijk geen afspraak heeft gemaakt rondom wind in de RES. Er is wel degelijk in de RES opgenomen onder andere een voetnoot over een toezegging dat wij na 1 januari 2024 gaan evalueren rondom ons moratorium en er is opgenomen een zoekgebied, RES-zoekgebied voor wind op pagina 34 van de RES, namelijk gebied N1, dat is vast niet onbekend voor de mensen om ons heen, dat is Masterveld. Daarbij gaf u ook aan dat iedere gemeente nog een deel van het gealloceerde deel moet invullen. Dat klopt. In het raadsvoorstel wat nu voorligt staat dat u de voorkeur heeft dat met wind in te vullen. Maar als ik de RES lees, staat dat er afgesproken is dat het gealloceerde deel ingevuld moet worden met wind. Klopt dat? Want dat zou dus betekenen, als wij een deel van de gemeente Winterswijk als gealloceerd deel moeten invullen, dat we dat sowieso met wind moeten doen.
Dus gaat het om bij voorkeur, of is het inderdaad wat in de RES 1.0 staat dat het een harde eis is dat dat met wind ingevuld gaat worden? Want dat betekent dus dat we toch wel beter nu kunnen evalueren in plaats van dat het straks voor ons ingevuld wordt. En daarbij komt ook natuurlijk de uitspraken van de gedeputeerde, ja u heeft zich niet gecommitteerd direct tot 2024 aan wind in de gemeente Winterswijk, dus daar ga ik niet op inpassen. Maar als wij wel de toezegging hebben gedaan dat het gealloceerde deel met wind moet worden ingevuld, dan heeft de gedeputeerde natuurlijk nog steeds iets om Winterswijk daaraan te houden. En dat vinden wij als D66 wel spannend. Zitten we dan echt nog wel aan het stuur? U gaf ook aan dat die 1 juli 2025 dat die regels dan ingevoerd gaan worden. Er liggen natuurlijk conceptnormen, het rijk heeft aangegeven ga nou werken met de huidige normen of met die conceptnormen en wacht niet af. Ik heb niet van u gehoord, behalve dan ja we willen daarop wachten, we willen daarop wachten, waarom u het advies van het rijk daarin aan de kant schuift. Net als het advies van EZK en het advies van Nationaal Plan RES, die zeggen nee, ga of met die conceptnormen of met de huidige normen aan de slag en wacht niet af. Dat is een hele uitgebreide en nadrukkelijke oproep geweest van het rijk. Dus daar zou ik graag nog een antwoord op willen.
En daarbij kom ik ook nog even, in de onlangs door het college vastgestelde besluit over de voortgangsrapportage 2023 RES Achterhoek wordt geconstateerd dat zon op veld zo hard groeit dat het geleid heeft tot verdere scheefgroei van wind-zonverhouding en dat dit tot overbelasting leidt van de netinfrastructuur op een zodanige wijze dat bij verdere groei van zon op veld regionale doelstelling buiten beeld raakt. Besloten is dat de regie gepakt moet worden op zon op veld en de focus te richten op versnelling van de ontwikkeling van de windzoekgebieden. Zoekgebied N1 in Winterswijk maakt daar deel van uit. Dit heeft het college zelf vastgesteld, wat ik zojuist benoem. Hoe valt dit dan te rijmen met de uitspraken die u zojuist heeft gedaan en het voorliggende voorstel? Want als u dit dus vaststelt en dus die voortgangsrapportage daarmee ook vaststelt, de analyse in ieder geval daarop, hoe verhoudt zich dat dan met de problematiek rondom de netcongestie? En u had het nog even rondom de evaluatievraag die D66 in ieder geval nog had gevraagd over kunnen we in ieder geval onderzoeken met huidige normen of de conceptnormen in hoeverre het moratorium een belasting blijft op die netcongestie, dan wel wat kunnen we daaraan winnen met netcongestie? Volgens mij hoeft dat niet zo 22
heel veel ambtelijke capaciteit te kosten, vraag ik me. Misschien heb ik dat helemaal verkeerd, voorzitter, maar ik ben even benieuwd hoe het college daarnaar kijkt. Als we een hele duidelijke evaluatie, concrete evaluatievraag daarop neerleggen, dan bedoelen wij niet dat er een heel uitgebreid bureau met allemaal ambtelijke capaciteit een hele grote evaluatie moet neerleggen. Maar ik weet zeker als ik nu eerste de beste windcoöperatie bel, dat zij dat al klaar hebben liggen voor mij. Want ik heb ook niet de naïviteit dat daar niet eerder naar gekeken is in onze gemeente. Dus volgens mij hoeft dat niet zo groot en hoeft dat ook niet zoveel capaciteit te kosten. Dus ik zou toch willen vragen of het college bereid is om in ieder geval naar die evaluatievraag te kijken. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Dolle. Dan gaan verder met de fractie van WB, de heer Pleiter. Geen tweede termijn. De PvdA, de heer Van Eck. De heer Van Eck (PvdA): Ja heel kort. Ik begreep net uit de woorden van de wethouder dat er al enigszins gekeken naar wat die geluidsnormen zoals die nu voorliggen in concept, waar volgens mij de gemeenten tot 22e november op kunnen reageren of zo van vorig jaar, dat die al enigszins zijn uitgelegd over de Achterhoek en wat voor consequentie dat heeft.
Misschien kan de wethouder daar ook nog iets van meegeven wat het voor consequenties voor Winterswijk heeft en of die ook zo groot zijn en of dat het inderdaad dan ingaat op het Masterveld, want dat is ons enige RES-zoekgebied, of windzoekgebied in de RES. En daar wil ik het nu even bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Gaan naar fractie van de VVD, de heer Morad. De heer Morad (VVD): Dank u wel, voorzitter. Ook de wethouder voor de beantwoording van de vragen. Ik heb nog even een aanvullende vraag, misschien een verduidelijkende vraag. De wethouder verwacht in juli dan 2025 meer duidelijkheid te hebben. Maar dan is mijn vraag, ga we dan tot dat tijdstip ook helemaal … Wat gaan we dan in de tussentijd doen? Wat nou als blijkt dat straks na 2025 juli dat dan zoals ik ook aangaf, dat dan toch minder mogelijk is dan dat we gehoopt hadden? Hoe gaan we dan aan die energie komen in Winterswijk? En een tweede vraag ook nog even aanvullend, hoe gaan andere gemeentes hiermee om? Zijn er wellicht ook andere gemeentes die hiermee te maken hebben? Dat waren even de aanvullende vragen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Morad. Gaan we naar de fractie van Morgen, de heer Ten Dolle. De heer Ten Dolle (Morgen): Ja, even in aanvulling op wat de heer Morad zegt. Kunnen wij op de hoogte gehouden worden over de ontwikkeling rondom de PlanMER en de RES 2.0? Dat is het. De voorzitter: Dank u wel.
Dan gaan we voor de tweede termijn naar het college, wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. Dat laatste kan ik direct toezeggen. We houden u met heel veel plezier op de hoogte van de ontwikkelingen. Dan ga ik even naar D66, hoe zit het nou met die harde eis? Vanuit Winterswijk is op geen enkele manier toegezegd dat wij welk deel dan ook in de vorm van wind gaan leveren. Dus daar is geen enkele toezegging, niet voor die 1,35 en ook niet voor het onverdeelde deel. Dus daar is geen enkele toezegging. De voorzitter: Mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Dank u wel. Maar dan ben ik even benieuwd, in hoeverre zijn we dan gehouden aan, we hebben de RES 1.0 getekend, in hoeverre zijn we dan gehouden aan de afspraak die daarin gemaakt is dat het gealloceerde deel door wind moet worden ingevuld? Zijn we dan niet gehouden aan de RES 1.0? Of hebben we dat toen over het hoofd gezien? De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Wij zijn nergens aan gehouden omdat wij geen enkele toezegging hebben gedaan. Niet voor 1,35 en ook niet voor het onverdeelde deel. In de RES wordt gesproken over dat dat onverdeelde deel bij voorkeur in wind wordt gedaan. Op het moment, het lijkt alsof wij geen wind willen in 23
Winterswijk, het enige wat we hier voorleggen is dat we de evaluatie uitstellen in afwachting van de spelregels. Op het moment dat daaruit komt dat dat wind prima kan in het zoekgebied, dan zou ik dat zeker als raad serieus overwegen. Maar we hebben geen enkele toezegging gedaan in wat voor een vorm dan ook over wind. Hoe gaan andere gemeentes ermee om? Dat was nog een vraag van de VVD. Ik heb net het voorbeeld genoemd van Berkelland en Lichtenvoorde, die hebben op basis van de conceptnormen een onderzoek laten uitvoeren door een extern bureau. En daaruit kwam naar voren dat in het zoekgebied in Vragender geen windenergie meer kan en dat in het andere zoekgebied veel minder kan. En op basis daarvan hebben zij hun bewoners ook geïnformeerd. Dus daar is ook het proces in een soort vertraging terechtgekomen in afwachting van andere normen. De PvdA-vraag, kunnen we dat in Winterswijk ook niet doen? Ik heb aangegeven, er is op regioniveau berekend wat de impact is van milieunormen. Dat is niet Voor Winterswijk gedaan. Dus op het moment dat we dat willen hebben, dan zal daar aanvullend onderzoek naar gedaan moeten worden. Dus ik kan u het aanleveren vanuit de regio, dan ziet dat er echt veel minder potentieel is door die nieuwe normen, maar dat is op Achterhoekse schaal.
Hoe gaan we in de tussentijd aan de energie komen in Winterswijk? We hebben natuurlijk niet stilgezeten de afgelopen jaren, u heeft toestemming gegeven voor een aantal zonneparken waar heel druk aan gewerkt wordt en waar op het moment dat ze allemaal klaar zijn, dat voor ongeveer 26.000 inwoners elektriciteit wordt geleverd. Dus het is beslist niet zo, die indruk wil ik echt bestrijden, dat Winterswijk niets heeft gedaan in de afgelopen jaren. Er is heel erg veel gerealiseerd. En een goed voorbeeld daarvan kunt u zien aan de Masterveldweg waar de panelen klaarliggen en waar het eigenlijk alleen nog aangesloten moet worden. Volgens mij heb ik ze dan gehad. De voorzitter: Ik zie nog één interruptie van mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Ja, ik heb nog wel een aantal vragen openstaan voor mijn tweede termijn. Dus ik weet niet of u klaar was, maar? Wethouder Visser: Als u mij even helpt. Mevrouw Ten Dolle (D66): Dat ging, we beginnen dan bij het onlangs door het college vastgestelde collegebesluit rondom de voortgangsrapportages 2023 RES Achterhoek. Daarin wordt gesteld dat door de scheefgroei van zon op veld en de wind-zonbalans en de regionale doelstelling buiten beeld raakt en besloten is dat de regie wordt gepakt op zon en veld en de focus te richten op de versnelling van de ontwikkeling van windzoekgebieden. Zoekgebied N1 in Winterswijk maakt daar deel van uit.
In hoeverre rijmt dat met de eerdere uitspraken van vanavond in het voorliggende voorstel? In verhouding met dat collegebesluit van, ik help u even, 29 augustus 2023. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, we hebben in Winterswijk een zoekgebied vastgesteld, heeft u ons raad gedaan een aantal jaren geleden. Op dit moment zien we nieuwe ontwikkelingen waardoor maar de vraag is of dat het zoekgebied is in Winterswijk. Dus het voorstel is, wacht nou af, wacht de spelregels af en kijk dan of we aan de slag kunnen met het zoekgebied wat u aangewezen heeft. De voorzitter: Mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Sorry voorzitter, maar u ontwijkt mijn vraag. We hebben eerder gevraagd, ook over de evaluatie, of we daar niet in mee kunnen nemen in hoeverre die zon-windbalans maar ook ten opzichte van netcongestie. U doet zelf die constatering eigenlijk in de analyse door het vaststellen van het collegebesluit rondom die voortgangsrapportage. En u zegt ja, we gaan kijken, het zoekgebied moet wachten op die normen. Dat begrijp ik, maar waarom is dat bijvoorbeeld wat u daar zelf vaststelt, waarom kan dat niet meegenomen worden in nu in de evaluatie? Dan hoeft u niet te wachten op die conceptnormen. Ik begrijp het niet, want wat u nu zegt rijmt niet met uw eerdere collegebesluit van augustus. De voorzitter: Wethouder Visser.
24
Wethouder Visser: Vanuit het RES is een analyse gemaakt en daar is gezegd, op het moment dat je dingen gaat doen, doe dan vooral wind omdat er al heel veel zon gerealiseerd is in de Achterhoek, doe dan vooral wind. Wat we nu constateren omdat die PlanMER maar niet opgeleverd wordt en omdat die normen uitgesteld worden, dat op dit moment de spelregels niet duidelijk zijn. En ons advies is, wacht nou op die spelregels voordat je daar heel veel energie insteekt omdat wellicht die normen nog gaan wijzigen en je daar veel beter even op kunt wachten omdat we op dit moment onze ambtelijke capaciteit heel hard nodig hebben op het gebied van netcongestie en op het gebied van de Duitse windmolens. De voorzitter: Mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Ja voorzitter, dat begrijp ik allemaal en dat heeft u ook een paar keer gezegd. Blijft wel dat dat uw advies is maar het rijk een ander advies geeft, ik die vraag ook nog open had staan. Namelijk, waarom wijkt u af van het advies van het rijk en komt u zelf met het advies om wel te wachten op nieuwe spelregels en niet verder te gaan met spelregels en de conceptspelregels? Die vraag stond nog open en daarbij stond ook open de vraag of u bereid bent wel te kijken in hoeverre het toevoegen van wind voor minder netcongestie zorgt in Winterswijk.
Ook met alle, want ik denk dat u er ook profijt van heeft, met alle uitdagingen die we hebben hier, die we ook vast hebben gesteld. Woningbouwcorporaties vragen erom, de OWIN vraagt erom, het nieuwe industrieterrein wat er nog moet komen, dat in ieder geval dat wel geëvolueerd moet worden. En of dat daadwerkelijk inderdaad, volgens mij hoeft dat niet superveel ambtelijke capaciteit te kosten. Dus die twee vragen ben ik nog op zoek naar. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. Ja ik heb net ook al aangegeven, qua netcongestie zijn windmolens niet de oplossing voor de problemen van de OWIN, van woningcoöperaties en van mensen die woningen willen gaan bouwen. Die twee dingen staan echt los van elkaar. Dus het onderzoek wat wij doen aan netcongestie, in het eerste kwartaal gaan we daarover in gesprek met Liander. Wij zijn nu aan het inventariseren wat wij nodig hebben en Liander gaat ons aangeven wat ze kunnen leveren. En op dat moment weten we wat het probleem is. Het plaatsen op korte termijn van windmolens levert daar geen oplossing voor. De voorzitter: Mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Kan ik dan concluderen, want u ontwijkt nog steeds mijn vraag en ik denk niet dat u het bewust doet, misschien ben ik zelf onduidelijk.
U bent dus niet bereid om nu uit te zoeken, te evalueren, in hoeverre het toevoegen van wind voor minder netcongestie zorgt? Ik heb geen één keer gesteld vanavond dat dat de oplossing is, maar voordat wij een duidelijke beslissing daarover kunnen nemen, ook met alle uitdagingen die eraan komen, is D66 in ieder geval ontzettend benieuwd in hoeverre het een bijdrage kan leveren. Dus met uw antwoord kan ik dus eigenlijk concluderen dat het college daar niet toe bereid is. De voorzitter: Wethouder Visser. Ik moet wel eerlijk, volgens mij heb ik het antwoord van wethouder Visser wel gehoord dat windmolens geen oplossing zijn voor de netcongestie. Maar goed, dan hebt u misschien … Mevrouw Ten Dolle (D66): Dank u wel, voorzitter. Dat was mijn vraag ook niet. De voorzitter: Nee, nou goed. Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dank u wel voorzitter. Op dit moment is het niet mogelijk om te bepalen hoeveel windmolens in Winterswijk kunnen. En dat kan niet omdat op dit moment de spelregels niet duidelijk zijn. Dus je kunt ook niet zeggen wat het plaatsingspotentieel is en dan kun je ook niet zeggen wat dit voor oplossing zou kunnen zijn voor het netcongestieverhaal. We zouden een theoretische exercitie kunnen doen, maar nogmaals die spelregels zijn niet duidelijk, dus op dit moment hebben we geen flauw idee wat het opbrengstspotentieel is van het zoekgebied wat u vastgesteld heeft.
25
De voorzitter: Mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Voorzitter, ik was eigenlijk op zoek naar een nee of een ja. Ik kan dus concluderen dat het college daartoe niet bereid is. U blijft erbij halen, en dat vind ik echt vervelend, dat het niet de oplossing is. Dat heb ik ook geen één keer gesteld. Maar u bent dus niet bereid om dat te onderzoeken. Volgens mij hoeft het niet heel veel te kosten, want als ik morgen namelijk bel naar een windcorporatie heb ik denk ik het antwoord. Wil ik niet, want die zijn natuurlijk zeer partijdig. Ik zou graag willen dat we als raad daarvoor hier de stukken op tafel krijgen om dat te evalueren. Maar als uw antwoord is nee, ik ben niet bereid in hoeverre het toevoegen van wind voor minder netcongestie zorgt, om dat te onderzoeken en te evalueren, dan is dat ook een antwoord. Maar dan hoor ik het graag duidelijk. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dank u wel voorzitter. Ik wil het graag nog een keer proberen. U wilt onderzocht hebben hoeveel windmolens op dit moment geplaatst kunnen worden en wat. Maar als u niet weet hoeveel windmolens er geplaatst kunnen worden, hoe kunt u dan onderzoeken wat het effect is op netcongestie? De voorzitter: Ja, we zijn hier nu een poosje met deze vraag bezig.
Ik wil toch voorstellen dat dit de laatste keer is en dat u anders buiten de vergadering om elkaar probeert uw vragen duidelijk te maken. Want duurt te lang onderhand. Mevrouw Ten Dolle (D66): Voorzitter, dank u wel. Ik zal het dan nog één keer proberen. U bent dus niet bereid dat te doen. Dat is dus een nee of een ja. Dat was het antwoord waar ik naar zocht. Ik was niet op zoek naar een lang antwoord. En hoe dat gedaan moet worden, volgens mij kunnen we daar vanavond nog verder over praten, mag ook wat mij betreft in de raad want ik snap dat de voorzitter het te langdradig vindt worden. Maar u haalt er de hele tijd bij over hoeveel windmolens en geplaatst kan worden. Dat heb ik geen één keer gezegd. We weten allemaal, of allemaal, ik denk dat u wel op de hoogte bent dat de RES inmiddels een rekentool heeft dat je die balans zelfs inzichtelijk kunt maken. Het hoeft geen rocket science te zijn. Bent u het met me eens dat we prima kunnen evalueren in hoeverre misschien wind, het toevoegen van wind, een bijdrage kan leveren of juist niet aan het probleem van netcongestie. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dank u wel voorzitter. Er is een tool ontwikkeld die aangeeft in hoeverre wat de maatschappelijke kosten zijn op het moment dat je grootschalig zon of grootschalig wind doet.
Die tool, ik denk dat mevrouw Ten Dolle daarop op doelt, alleen die tool houdt geen rekening met milieunormen en met de PlanMER. En ik ben van harte bereid om die tool een keer aan u te laten zien zodat u ziet dat een gunstige wind-zonbalans, dat dat maatschappelijk goedkoper is. Alleen in die tool is geen rekening gehouden met de milieunorm. En juist dat is de onzekerheid. Dus van harte wil ik u die tool laten zien, dat wil ik van harte met u delen. Alleen op dit moment kunnen we niet inzichtelijk maken hoeveel windmolens er kunnen. En er is wel een aanname gedaan vanuit … Dus ik wil hem van harte laten zien maar ik denk niet dat het heel erg zinvol is voor u. De voorzitter: Mogen we hiermee deze discussie afronden, mevrouw Ten Dolle? Mevrouw Ten Dolle (D66): Er staat nog steeds een vraag open maar ik wilde niet verder gaan op deze vraag, op verzoek van u. De voorzitter: De volgende vraag dan graag, mevrouw Ten Dolle. U weet hem nog, mijnheer Visser? Gaat uw gang. Wethouder Visser: Ja, de vraag was waarom we afwijken van het landelijk advies. Wat je ziet, er is een landelijk advies maar je ziet dat juist het effect van die milieunormen in de Achterhoek veel sterker is dan landelijk. En dat komt omdat we hier zoveel verspreide bebouwing hebben en dat zorgt ervoor dat het 26
effect, het potentieel wat naar beneden gaat door die landelijke milieunormen, juist dat effect is in de Achterhoek heel erg groot. De voorzitter: Mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Dus eigenlijk zegt u, want het is niet eens een advies van het rijk, het rijk heeft gezegd niet wachten op de nieuwe normen, ga er nu mee aan de slag wat er ligt, dan wel met de conceptnormen. Dat slaat u aan de kant door te zeggen, wij weten eigenlijk beter wat hier speelt. Dat kan ook een antwoord zijn, hoor. Maar dan kan ik het misschien volgen en kunnen wij daar tot een standpunt toe komen. Alleen ik begrijp nog niet helemaal waarom wij denken dat dat zinvoller is ten opzichte van wat het rijk, EZK en Nationaal Plan RES zeggen. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. Winterswijk is een hele bijzondere gemeente. Wij hebben hier niet voor niets een moratorium. Het plaatsen van windmolens brengt een groot aantal risico's met zich mee. En zeker in gebieden waar je veel Natura 2000 hebt en veel natuur is het effect van windmolens groot en dat is echt anders dan gemiddeld landelijk. Dus wij hebben hier een eigen afweging gemaakt. Wij hebben hier te maken met lokale netcongestie, wij hebben hier te maken met windmolens die aan de Duitse grens zitten en wij hebben hier echt een lokale afweging gemaakt.
De voorzitter: Ja, zijn daarmee de vragen beantwoord vanuit de commissie? Ik zie geen vraag meer, dan gaan we verder met het volgende. Ja sorry, akkoordstuk of bespreekstuk? Bespreekstuk. 8.
Regionaal Programma Werklocaties Achterhoek 2024-2028
De voorzitter: Dan gaan we verder met het agendapunt 8 en dat is het Regionaal Programma Werklocaties Achterhoek 2024-2028. En dan wil ik als eerste het woord geven aan de fractie van Voor Winterswijk en wie mag ik daarvoor het woord geven? De heer Van Beek. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Ja dank u wel, voorzitter. Ja, wij vinden dat er een prima stuk ligt. We zien ook de behoefte van Winterswijk goed verwoord in het stuk. Eigenlijk geeft het aan dat het college op de goede weg zit, wat dat betreft met de behoefte in Winterswijk. Dus prima stuk. Dank wel. De voorzitter: Dank wel. Goed voorbeeld doet goed volgen, hoop ik. Dan gaan we naar de fractie van D66. Kijk. De fractie van WB, de heer Pleiter. De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Ja, ik kan het van de heer Van Beek onderschrijven. De fractie van WB leest ook in dit stuk een bevestiging van de behoefte aan een industrieterrein in Winterswijk en we wachten dan ook met smart op de volgende fase van onze zoektocht naar een industrieterrein. En daar zal het kaartje ook niet ontbreken. We hebben het een tweetal vragen vanuit onze fractie die zeer zeker ook met dit onderwerp te maken hebben en wellicht wel praktisch van aard. Maar het gaat even om, we hebben een vraag over De Vlijt en over de ecologische verbindingszone.
De voorzitter: Ja maar we, vast buitengewoon interessante vragen, maar we hebben het wel over het Regionaal Programma Werklocaties Achterhoek. De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Ja. Ik merkte dat bij het vorige onderwerp ook, dat het weleens erlangs schuurde, dus het zijn eigenlijk twee hele simpele vragen, voorzitter. Dus als u mij … De voorzitter: Als u denkt dat ze erbij horen, dan is het aan u. De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Dat kan uitstekend, let maar op. Kan de wethouder aangeven hoeveel we aan elektra te kort komen op de voormalige Vlijt en of dit ook leidt tot een beperking van mogelijke gegadigden en dus ook de opbrengst van de gronden? En deze is, dat gaat over de ecologische verbindingszone, wij hebben het als fractie van WB eigenlijk niet scherp op de bril. Kan de 27
wethouder ingaan op het hoe, wat, waar en wanneer van deze ecologische verbindingszone? Dank u wel. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we verder met de fractie van de PvdA. Geen bijdrage. De fractie van de VVD. Wie mag ik het woord geven? De fractie van Morgen, de heer Nijenhuis. De heer Nijenhuis (Morgen): Dank u wel, voorzitter. We hebben eigenlijk maar één vraag en dat gaat over, als ik in het persbericht lees dan staat er, in het RPW staan afspraken voor de ontwikkeling van een bedrijventerrein. Mijn vraag is een beetje, afspraken, hoe hard zijn die afspraken als we ons committeren aan dit verhaal? Met andere woorden, stel dat we straks niet die 10 hectare halen, wat dan? Dat is de vraag. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we verder met de fractie van het CDA. De heer Vuijk. De heer Vuijk (CDA): Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt het RPW 2024-2028, een belangrijk en goed uitgewerkt document waarin zowel belangrijke betrokken stakeholders en provincies en gemeenten, maar ook bedrijfsleven en plannen en de daarbij behorende behoeftes aan ruimte voor de komende decennia kenbaar hebben kunnen maken. Uit dit zorgvuldig opgestelde stuk komt ook duidelijk de noodzaak naar voren om in Winterswijk een geschikte locatie aan te wijzen voor de toekomstige uitbreiding van het industrieterrein.