Concept Regionaal Beleidsplan en Risicoprofiel en Dekkingsplan 2025-2028
Tekst van het document
Wij willen kennis en expertise delen en gezamenlijk met partners optrekken4.
4 Begin 2024 is een twee jaar durende versnelling voor de gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing voor risicovolle objecten en locaties gestart. Dit is een samenwerking van de veiligheidsregio’s Gelderland Zuid, Gelderland Midden en VNOG, de provincie en de gemeenten. Dit speerpunt gaat onder andere hierop verder.
23
Wat gaan we doen om daar te komen • Voorbereid zijn op natuurbranden Provincie, gemeenten, veiligheidsregio’s, inwoners, recreanten en gebruikers van natuurgebieden zijn voorbereid op (onbeheersbare) natuurbranden en de impact ervan. Daartoe versterken we het bestuurlijk inzicht en handelingsperspectief voor integrale natuurbrandbeheersing en verhogen we de bewustwording bij gebruikersgroepen (natuur, infra, recreatie, zorg, wonen en werken) op het gebied van gewenste handeling en gedrag in en nabij natuur. • Een gecoördineerde, afgestemde en structurele aanpak van natuurbrandrisico’s Met deze aanpak worden samen met partners de natuurbrandrisico’s in de regio acceptabel gehouden en (onbeheersbare) natuurbranden zo veel mogelijk beperkt. We zorgen, samen met partners, voor monitoring van de realisatie van maatregelen vanuit de gebiedsgerichte aanpak. En we bereiden een effectieve beheersing van natuurbranden voor, door optimalisatie van bereikbaarheid, berijdbaarheid en bestrijdbaarheid. • Natuurbranden effectief bestrijden En als er dan toch een natuurbrand ontstaat, dan hebben we goed materieel en materiaal, goed gepositioneerd op strategische posities (optimalisatie slagkracht door efficiënt gebruik).
We hebben de informatie positie verbeterd door toepassing van innovatieve technieken op het gebied van detectie en technieken voor snelle en slimme beeldvorming wat bijdraagt aan adequate alarmering en bestrijding (zie ook speerpunt 3) en hebben onze mensen goed opgeleid en geoefend (optimalisatie vakbekwaamheid). De crisisbeheersingsorganisatie van alle kolommen is geoptimaliseerd. • VNOG wordt gezien als autoriteit We willen meewerken en inhoudelijk bijdragen aan het oprichten van een landelijk kennis- en expertisecentrum, van waaruit de samenwerkende partners de opgedane kennis en ervaringen beschikbaar kunnen stellen aan het hele land.
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
24
“
RISICOBEWUSTZIJN EN VEILIG GEDRAG “Gedragspsychologie is een opkomend specialisme, dat zich snel ontwikkelt. Ik ontwikkel dit graag mee met mijn collega’s uit het land. Het blijft intrigerend hoe gedrag werkt en hoe je veilig gedrag kan stimuleren.“ Leonie Webbink, procesregisseur gedrag en veilige leefomgeving
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
Speerpunt 6. Risicobewustzijn en Veilig Gedrag (excelleren) Wat willen we bereiken Met behulp van innovatieve risico- en crisiscommunicatie en gedrags interventies hebben we invloed op de manier waarop mensen zich gedragen en hoe mensen zichzelf en (samen) kunnen redden. De afge lopen jaren zijn goede resultaten behaald met doelgroep- en risico gerichte gedragsinterventies (met name voor brand). We zijn trots op het werk dat wij hiervoor verzetten en de resultaten die wij behalen. VNOG is momenteel koploper in het land binnen dit aandachtsveld. Dit betekent dat wij steeds betere gedragsinterventies ontwikkelen die gestoeld zijn op gedragswetenschappelijke methodes, toonaangevend zijn/blijven en een deskundige gedragsadviseur zijn voor regionale en gemeentelijke gedragsvraagstukken. VNOG wil deze koppositie behouden door haar expertise bij te houden en verder uit te bouwen, nu ook meer naar multidisciplinaire risico’s. VNOG wil haar kennis en expertise delen en hierin excelleren. Wat gaan we doen om daar te komen • Effectieve gedragsinterventies inzetten door verdieping van het huidige werk op basis van het regionaal risicoprofiel. Op basis van meer en verdiepende data kunnen gerichtere campagnes en activiteiten worden ontwikkeld, wat het effect op gedrag vergroot. Ook geeft data meer inzicht in multi-veiligheidsthema’s.
Wij verzamelen data uit het (regionaal) gedragsonderzoek waar verdiepende analyses op worden uitgevoerd en ontsluiten data ook uit andere bronnen. Er vindt daarbij ook effectmeting plaats: VNOG kan (beter) aantonen wat het effect is van genomen acties en interventies.
25
• Doelgroep-benadering inzetten en daarbij gezamenlijk optrekken met partners VNOG brengt voor een effectieve gedragsinterventie de doelgroepen in beeld. Doelgroepen die extra risico lopen, zoals minder zelfredzamen, zijn hier een voorbeeld van. Ook kunnen professionals /strategische partners een doelgroep zijn; zij kunnen optreden als beïnvloeder van de doelgroep. VNOG brengt de strategische (samenwerkings)partners in beeld, hun behoeften en wat zij samen met VNOG in het kader van risicobewustzijn en gedragsverandering willen en kunnen betekenen. Daar waar mogelijk wordt aangesloten bij landelijke (overheids)programma’s en initiatieven, zoals Denk Vooruit. Daarnaast wordt er gekeken of er bij activiteiten een koppeling kan komen met activiteiten die gemeenten en GGD organiseren. De burgemeester wordt (meer) in positie gebracht om de gedragscampagnes een lokaal karakter te geven. Zo werken we samen aan veiligheid. • VNOG positioneert zich als expertisecentrum gedrag en veilige leefomgeving in de regio. VNOG werkt als platform voor multidisciplinaire campagnes. Vanuit het platform met veiligheidspartners wordt actief samengewerkt op risico- thema’s vanuit een gezamenlijke boodschap. VNOG biedt haar des kundigheid en advies op dit aandachtsveld actief aan bij gemeenten en veiligheidspartners voor gedragsvraagstukken op het gebied van veiligheid.
VNOG denkt dan mee in de interventieontwikkeling waarbij het ont wikkelde gedragsinstrument de tool is. • Delen van VNOG Gedragsinstrument en best practices met andere veiligheidsregio’s en partners. VNOG staat binnen dit aandachtsveld voorop in Nederland. Zo heeft VNOG een gedragsinstrument ontwikkeld die andere regio’s en regionale partners kan helpen om tot onderbouwde gedragsinterventies te komen. Dit instrument wordt landelijk opgeschaald en gedeeld met andere regio’s. Het doel is dat de ontwikkeling die VNOG heeft doorgemaakt een landelijke spin-off krijgt en VNOG leert van ervaringen in andere regio’s.
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
3.3. Ontwikkeling organisatie VNOG A. Innoverend vermogen Wat willen we bereiken In een snel veranderende wereld is innovatie onontbeerlijk om bij te blijven bij de ontwikkelingen in de maatschappij. Wij stellen ons voldoende flexibel op om in te spelen op maatschappelijke ont wikkelingen. Daarmee stimuleren wij, waar mogelijk, innovatie en omarmen wij kansen. De organisatie is ingericht en toegerust op het faciliteren van onderzoek en ontwikkeling, en samenwerken met partijen die innovatie kunnen (helpen) stimuleren. Daarbij moet er ruimte zijn om nieuwe dingen te proberen, voor de werkvloer om mee te denken over nieuwe ontwikkelingen en om mee te liften op goede ideeën van anderen. De cruciale ontwikkelingen en thema’s hebben wij omschreven in hoofd stuk 2. Deze veranderingen vinden overal om ons heen plaats en leiden tot nieuwe risico’s en kansen. Wij kijken naar wat nodig is om in de snel (digitaal) transformerende wereld onze taken op een goede manier te kunnen blijven uitvoeren en onze meerwaarde mogelijk te vergroten.
26
Wat gaan we doen om daar te komen • Samenwerking met start-ups VNOG verbindt maatschappelijke vraagstukken aan startende bedrijven in de regio om met elkaar tot innovatieve oplossingen te komen. Zo participeren wij in de mede voor VNOG geïnitieerde StartUp Residence Achterhoek. Hierin wordt laagdrempelig samengewerkt met startende ondernemers, dus kennis van buiten naar binnen gehaald. Specifieke kennis die voor een bepaald probleem nodig is, maar VNOG zelf niet in huis heeft. • Informatiegestuurd werken VNOG bevindt zich in de positie om risico’s te identificeren, analyseren en in perspectief te plaatsen, zodat op basis hiervan onderbouwde afwegingen worden gemaakt. Openbare data is steeds beter beschikbaar en te combineren met onze eigen data. Met behulp van applicaties zoals PowerBI en de digital twin (R!SQ) ontwikkelen wij risicoanalyses. De mogelijkheden van machine learning en artificiële intelligentie (AI) nemen in rap tempo toe. VNOG volgt deze ontwikkelingen en duidt de toepasbaarheid in het werk, op een ethisch verantwoorde manier. VNOG werkt in Oost-5 verband samen en deelt gericht informatie daar waar nodig voor de gezamenlijke (operationele) informatiepositie. Zo leren wij van elkaar en versterken wij elkaar.
Het streven is de komende jaren het VICC door te ontwikkelen naar een informatiegestuurd interregionaal veiligheidsbeeld, dat zich automatisch vult, op de schaal van Oost-5. Zie verder ook speerpunt 3.
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
• Uitdragen en ontwikkelen van onze risicogerichte dienstverlening naar gemeenten en partners. De adviseurs van VNOG staan gemeente en initiatiefnemers als deskundige bij in het omgaan met risico’s (waaronder nieuwe risico’s vanuit de klimaatadaptatie en energietransitie). Onze rol is onafhankelijk en zonder daarbij onderdeel te willen zijn/worden van een besluitvormingsproces van andere actoren. Deze risicoadviseur-rol is dan ook onlosmakelijk verbonden aan de benaderingsmethode voor risicogerichtheid. VNOG bekijkt (brand)veiligheid vanuit een integraal perspectief en zet de doelen van de veiligheidsregio hierbij centraal. Door onze capaciteit evenwichtig in te zetten op de verschillende sporen van invloed wordt een optimaal niveau van veiligheid gerealiseerd. Dit betekent dat wij vooral adviseren op situaties met een middelmatig tot hoog risico, zowel objecten en gebieden als evenementen. Bij laag risico situaties volstaat een zelfstandige beoordeling door de gemeente. Ons risicogerichte advies wordt door de verantwoordelijke beslissers meegewogen om tot een besluit te komen. Het wettelijk kader is daarbij altijd de ondergrens. De Omgevingswet biedt een kans om meer naar de voorkant van het beleids- en besluitvormingsproces te bewegen.
Wij leveren een bijdrage bij de start van het samenspel tussen initiatiefnemers, belanghebbenden en bevoegd gezag met als doel een veiligere leefomgeving. Het ontwikkelen van het risicogericht gedachtegoed krijgt de komende jaren de aandacht om aan te blijven sluiten bij de ontwikkelingen.
27
• Basisprincipes brandweerzorg i.r.t. nieuw materieel De incidenten waar brandweer VNOG mee te maken krijgt veranderen. Dit hangt vooral samen met klimaatverandering en de daarmee samen hangende energietransitie. Daarnaast staat VNOG in verbinding met de brandweer in Nederland en Europa, waar op basis van geleerde lessen en onderzoek de basisprincipes brandbestrijding zijn doorontwikkeld. Deze basisprincipes hebben zich vertaald in de opbouw en inrichting van de nieuwe blusvoertuigen die in de komende periode worden uitgeleverd op de posten in VNOG. Voor onze brandweermedewerkers betekent dit dat ze vakbekwaam moeten worden en blijven op de nieuwe voertuigen en de bepakkingsonderdelen. • Innovaties n.a.v. de energietransitie De energietransitie brengt nieuwe risico’s met zich mee. Decentraal op een andere wijze van energie opwekken (zonnepanelen, windmolens) en werken met andere energiedragers (waterstof, grote batterijen) betekent een ander type incidenten. VNOG werkt nauw samen op Oost-5 niveau en op de schaal van Brandweer Nederland om de noodzakelijke kennis voor risicobeheersing en incidentbestrijding te ontwikkelen. Deze kennis wordt vertaald in de inrichting van de nog aan te besteden schuimblusvoertuigen, die daarmee een specifieke extra taak kunnen krijgen.
• Natuurbrandbestrijding en technologie Er wordt fors ingezet op het voorkomen van grootschalige natuurbranden (zie ook speerpunt 5), maar ontwikkeling op het gebied van bestrijding blijft ook noodzakelijk. VNOG verkent daarom de mogelijkheid om met autonoom vliegende drones te gaan werken voor vroegtijdige ontdekking op momenten van verhoogd natuurbrandrisico. Dit kan op termijn eventueel de luchtverkenning die al jaren plaatsvindt vervangen. Daarnaast is de dekking van C2000 en 4G/5G op de Veluwe niet altijd gegarandeerd, wat de communicatie tussen brandweereenheden onderling en met de meldkamer bemoeilijkt. In samenwerking met externe partners onderzoekt VNOG mogelijkheden om communicatiesystemen -al of niet ad hoc- in natuurgebieden op te zetten.
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
B. Duurzaamheid Wat willen we bereiken We spannen ons in voor de toekomst van onze planeet. Dit doen we niet alleen omdat het moet, maar omdat wij ons realiseren dat de klimaat verandering ook een directe impact heeft op de veiligheid in onze regio. Ons streven is: • in 2025: 38,5% emissieloos personenvervoer en bestelbussen en 20%-30% CO2-reductie. • en in 2030: 50 % circulaire inkoop t.o.v. 2022, 40% eigen opwek op de kazernes, 50% reductie op afval, 30% van de dienstreizen CO2-neutraal uitvoeren, 55% CO2-reductie op woon-werkverkeer, gedrag/kennis versterken zodat onze medewerkers meer duurzaam gedrag vertonen.
28
Wat gaan we doen om daar te komen We voeren maatregelen uit om ons streven te halen: • Verduurzamen transportmiddelen en verminderen vervoersbewegingen, ook woonwerk- verkeer; • Minder inkopen en als we inkopen zo duurzaam en circulair mogelijk; • Afvalstromen beperken en waar mogelijk als grondstof hergebruiken; • Grondstoffen circulair / bio-based inkopen; • Duurzaam gedrag bevorderen; • Verduurzamen van gebouwen (in nauw overleg met de gemeenten als gebouweigenaren). • Energieverbruik reduceren, 1,5 % per jaar t.o.v. 2020 (Omgevingswet). De maatregelen zijn intern in VNOG en met onze gemeenten besproken om te komen tot acties per jaar; de bijbehorende impact is in beeld gebracht in het klimaatplan VNOG. Dit wordt separaat ter besluitvorming aangeboden aan het AB.
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
3.4. Uitvoering speerpunten Voor de uitvoering van onze speerpunten hebben we op hoofdlijnen een aantal concrete acties geformuleerd. Deze acties voeren we gefaseerd de komende jaren uit. De acties staan in één overzichtstabel, zie bijlage 3. In deze tabel staan ook de acties uit de Toekomstvisie 2020-2026 die nog niet waren afgerond. Op die manier is een totaaloverzicht beschikbaar. We rapporteren ieder half jaar op de stand van de acties uit de overzichtstabel in de reguliere P&C-documenten (in de Halfjaarrapportage en in de jaarrekening). Op die manier kunnen we de voortgang van het Beleidsplan volgen en focus houden op de grotere doelstellingen, naast de uitvoering van onze reguliere taken en de dagelijkse werkzaamheden.
29
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
BIJLAGEN
30
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
BIJLAGE 1 WETTELIJKE BEPALINGEN Wet veiligheidsregio’s, artikel 14 Het beleidsplan omvat in ieder geval: a een beschrijving van de beoogde operationele prestaties van de diensten en organisaties van de veiligheidsregio, en van de Politie, alsmede van de gemeenten in het kader van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing; b een uitwerking, met inachtneming van de omstandigheden in de betrokken veiligheidsregio, van door Onze Minister vastgestelde landelijke doelstellingen als bedoeld in artikel 37; c een informatieparagraaf waarin een beschrijving wordt gegeven van de informatievoorziening binnen en tussen de onder a bedoelde diensten en organisaties; d een oefenbeleidsplan; e een beschrijving van de niet-wettelijke adviesfunctie, bedoeld in artikel 10, onder b; waaronder de adviesfunctie met betrekking tot omgevingsplannen, en van de wijze waarop de gemeenten het bestuur van de veiligheidsregio in de gelegenheid stellen zijn adviesfunctie uit te oefenen met betrekking tot omgevingsplannen; f de voor de brandweer geldende opkomsttijden en een beschrijving van de aanwezigheid van brandweerposten in de gemeenten alsmede de overige voorzieningen en maatregelen, noodzakelijk voor de brandweer om daaraan te voldoen.
31
a Beschrijving van de beoogde operationele prestaties Onze beoogde operationele prestaties vloeien grotendeels voort uit het Besluit veiligheidsregio’s. Het regionaal crisisplan (RCP) beschrijft de inrichting van de regionale multidisciplinaire crisisorganisatie. De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de organisatie in het kader van de rampenbestrijding en crisisbeheersing zijn daarin vastgelegd. Het RCP wordt samen met het beleidsplan door het algemeen bestuur van VNOG vastgesteld. Crisisorganisatie In bijlage 2 staan de operationele prestaties van de crisisorganisatie. We kunnen minimaal twee GRIP-1 incidenten tegelijkertijd aan of één incident vanaf GRIP-2. Brandweer Incidentbestrijding De operationele prestaties brandweer zijn vastgelegd in het Dekkings- en Spreidingsplan (zie onder f hierna en bijlage 4). Brandweer Risicobeheersing Basis takenpakket: kwalitatieve, onafhankelijke en bruikbare adviezen en diensten met betrekking tot: • ruimtelijke ordening en infrastructuur • industriële veiligheid en milieu • SEVESO en bedrijfsbrandweer • bouwen en brandveilig gebruik • risicogerichte objectbezoeken • evenementen • risicobewustwording & maatschappelijke beïnvloeding Zie verder ook beschrijving van wettelijke en niet-wettelijke taken hierna.
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
Bevolkingszorg Bevolkingszorg wordt georganiseerd vanuit de lokale gemeentelijke crisisorganisatie en VNOG, in onderlinge samenwerking en afstemming. Per proces kiezen we de best passende vorm, dit is vastgelegd in de Notitie en het Invoeringsplan Expertteams Bevolkingszorg 1e Fase. De piketten van de expertteams worden door de gemeenten gezamenlijk gevuld door medewerkers uit de gemeenten, indien nodig uit de veiligheidsregio of vanuit externe partners. Door de expertteams Bevolkingszorg is een 24/7 crisisorganisatie geborgd. Bevolkingszorg zorgt minimaal voor uitvoering van haar wettelijke taken: • het verzorgen van de crisiscommunicatie; • het voorzien in opvang en verzorging van de bevolking; • het verzorgen van nazorg voor de bevolking; • het registreren van de slachtoffers; • het registreren van schadegevallen; • h et adviseren van het regionaal operationeel team. Waar nodig en mogelijk worden andere reguliere taken van de gemeente opgepakt indien de aanpak van een incident hierom vraagt. Bevolkingszorg kan tegelijkertijd minimaal twee GRIP-1 incidenten aan of één incident vanaf GRIP 2.
32
GHOR • Een 24/7 parate crisisorganisatie met crisisfunctionarissen die zijn toegerust voor het werk. • Een mono- en multidisciplinaire betrouwbare partner in de ketensamenwerking zowel tijdens incidenten en crisis als in de voorbereiding daarop. • Een ter zake kundige vertegenwoordiging van de geneeskundige en publieke gezondheidsprocessen in de multidisciplinaire crisisorganisatie. • Een deskundig adviseur voor het openbaar bestuur in de regio bij vraagstukken op het snijvlak van zorg en veiligheid. Meldkamer Calamiteitencoördinator (24/7): • geeft leiding aan het gemeenschappelijke en multidisciplinaire meldkamerproces; • geeft sturing aan de informatievoorziening bij GRIP-situaties. Politie Eenheid Oost-Nederland VNOG en de Politie eenheid Oost-Nederland hebben afspraken gemaakt over operationele prestaties, die zijn opgenomen in bijlage 2. Er vindt voorts afstemming/samenwerking plaats bij het opstellen, actualiseren en uitvoeren van operationele plannen in het kader van de samenwerking op het gebied van crisisbeheersing.
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
b Uitwerking van de landelijke doelstellingen Tot op heden heeft de minister van Justitie en Veiligheid geen landelijke doelstellingen geformuleerd. De landelijke agenda van het Veiligheidsberaad is wel zo op te vatten. c Informatieparagraaf We zorgen voor een goed georganiseerde en betrouwbare informatie voorziening zoals gesteld in hoofdstuk 3 van dit beleidsplan. Een verdere beschrijving van de informatievoorziening tussen diensten en organisaties maakt onderdeel uit van het Regionaal Crisisplan. d Oefenbeleidsplan Naast dit beleidsplan is een meerjarenbeleidsplan MOTO (multidisciplinair opleiden, trainen en oefenen) opgesteld: het ‘Beleidsplan vakbekwaamheid multidisciplinaire teams 2024-2025’. e Beschrijving niet-wettelijke adviesfunctie (art 14, lid 2, onder e Wvr) Op basis van art 10 van de Wet Veiligheidsregio’s hebben de veiligheids regio’s de belangrijke rol van adviseur op het terrein van fysieke veiligheid gekregen. VNOG heeft op grond van de Wet veiligheidsregio’s de taak om het bevoegd gezag, bedrijven en inwoners te adviseren over o.a.: • h et voorkomen, beperken en bestrijden van brand(gevaar); • h et voorkomen en beperken van ongevallen bij brand; • r isico’s van branden, rampen en crisis. Enkele van de hieraan gekoppelde (advies)taken worden bepaald in de relevante wet- en regelgeving (wettelijke adviestaken).
Andere staan bepaald in het beleidsplan (niet-wettelijke adviestaken). In beide gevallen omarmen wij het landelijke model voor Risicogericht Werken van Brandweer Nederland.
33
Wettelijke adviestaken Sinds de inwerkingtreding van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) op 1 oktober 2010 zijn de veiligheidsregio’s zelfstandige bestuursorganen. De wetgever heeft deze bestuursorganen een aantal wettelijke taken toebedeeld voor het hierboven beschreven complexe werkveld. Het betreft de volgende wettelijke taken: • Aanwijzen van locaties waarop één of meer milieubelastende activiteiten zoals bedoeld in artikel 7.1 Bvr worden verricht om over een bedrijfsbrandweer te beschikken (bedrijfsbrandweeraanwijzing). • Houden van toezicht op de naleving van het gestelde in artikel 31 Wvr en het inzetten van handhavingsinstrumenten bij niet-naleving. • Houden van toezicht op de naleving van artikel 48 (verschaffen van informatie die nodig is voor een adequate voorbereiding op de rampenbestrijding en de crisisbeheersing) en inzetten van handhavingsinstrumenten bij niet-naleving. Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) • Het adviseren van het bevoegd gezag over aanvragen omgevings vergunning voor milieubelastende activiteiten zoals bedoeld in artikel 4.33 Omgevingsbesluit. • Houden van toezicht op de naleving van de artikelen die zijn opge nomen in afdeling 4.2 van het Bal (voorheen Brzo 2015) die zich tot de veiligheidsregio’s richten.
• Inzetten van handhavingsinstrumenten bij niet naleving van de artikelen die zijn opgenomen in afdeling 4.2 van het Bal (voorheen Brzo 2015) die zich tot de veiligheidsregio’s richten. • Adviseren over ontbrandingstoestemmingen op grond van het Vuurwerkbesluit
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
Insteek VNOG bij haar advisering en randvoorwaarden daarvoor Bij de advisering focussen we ons op de risico’s die er toe doen, waar onder het vervoer en de opslag van gevaarlijke stoffen, brandveiligheid, omgevingsveiligheid en de relatie tussen risicobronnen en risicoontvangers. Deze risico’s staan onder meer benoemd en uitgewerkt ons Regionaal Risicoprofiel. Ook maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de energietransitie, klimaatverandering, verdichting en vergrijzing, die de bestaande risico’s beïnvloeden, wegen mee. Om uitvoering te geven aan de wettelijke en niet-wettelijke taken, voor die risico’s die ertoe doen, moet niet alleen geïnvesteerd worden in de samenwerking met gemeenten, maar ook met het netwerk rondom dat betreffende risico.
Met het oog op de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet en de taken overeenkomstig de Wet veiligheidsregio’s is een aantal zaken randvoorwaardelijk: • Betrekt het bevoegd gezag het bestuur van de veiligheidsregio vroegtijdig bij het opstellen van het omgevingsplan, omgevingsvisie, eventuele omgevingsprogramma’s en daarvan afgeleide projectbesluiten; • Stelt het bevoegd gezag het bestuur van de veiligheidsregio vooraf gaand aan de vaststelling van het ontwerp-omgevingsplan en het definitieve omgevingsplan in de gelegenheid om advies uit te brengen; • Informeert het bevoegd gezag het bestuur van de veiligheidsregio bij wijzigingen in het omgevingsplan en stelt het hen in de gelegenheid advies uit te brengen; • Betrekt het bevoegd gezag het bestuur van de veiligheidsregio vroegtijdig (initiatieffase) bij een (binnen/buitenplanse) omgevings planactiviteit; • Adviseert de veiligheidsregio (schriftelijk) op bovenstaande zaken.
34
Niet-wettelijke taken Naast de hiervoor beschreven wettelijke adviestaak hebben we een nietwettelijke adviestaak, die we hieronder uitwerken. Onze adviesrol heeft een multidisciplinair karakter. Wij brengen adviezen uit over onderwerpen waarvan wij het wenselijk vinden dat deze aandacht krijgen van de gemeenten en waarbij een eenduidige en uniforme aanpak nodig is. De dienstverlening richting de gemeenten in dit kader heeft VNOG in 2024 uitgewerkt naar een helder en concreet ‘Risicogericht Dienstverleningsconcept’. Hierin wordt de mate van dienstverlening, daar waar mogelijk, gekoppeld aan de risicoklasse hoog/middel/laag. Het gaat hierbij om: • participeren en adviseren bij de ontwikkeling van omgevingsvisies, omgevingsprogramma’s en omgevingsplannen van gemeenten; • participeren en adviseren over omgevingsveiligheid, veilige fysieke leefomgeving, brandveiligheid, bluswater- en bereikbaar heidsvraagstukken, natuurbrandbeheersing, zelfredzaamheid en zorgcontinuïteit bij ruimtelijke ontwikkelingen binnen gemeenten; • participeren en adviseren over bouw, gebruik, evenementen en milieu; • risicogericht toezicht met verschillende uitvoeringsvormen bij bouw, gebruik, evenementen en milieu; • participeren en adviseren op (her)nieuw(d)e wet- en regelgeving en beleid hierover; • kennisdeling en communicatie over (rest)risico’s.
De verbinding met andere schakels in de veiligheidsketen en het risicogericht en meer ‘Omgevingswetproof’ maken van de werkprocessen vergen ook in de komende beleidsperiode een inspanning van gemeenten en veiligheidsregio.
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
Resumerend is het noodzakelijk voor onze taakuitvoering dat wij in het proces van de beleidscyclus betrokken worden in de volgende zaken: Beleidscyclus
Betrokkenheid
Beleidsontwikkeling
De veiligheidsregio wil vroegtijdig betrokken worden bij het opstellen van omgevingsvisies. Hierin wil de veiligheidsregio o.a. de volgende belangen inbrengen: • veiligheid in de fysieke leefomgeving met aandacht voor risicobewustwording en zelfredzaamheid; • veiligheid t.a.v. het werken met, het opslaan van en vervoeren van gevaarlijke stoffen; • veilige ruimtelijke indeling van de fysieke leefomgeving; • kernwaarden voor een veilige leefomgeving.
Beleidsdoorwerking
De veiligheidsregio wil de volgende thema’s borgen in het omgevingsplan van gemeenten: • veiligheidsthema’s binnen het omgevingsplan, bijv. t.a.v. gevaarlijke stoffen en de indeling van de omgeving rondom bedrijven, transport en activiteiten waar met dergelijke stoffen wordt gewerkt; • bereikbaarheid en bestrijdbaarheid in geval van calamiteiten; • natuurbrandrisico’s; • veiligheid tegen water als ook veilig op en rond het water wonen, werken en recreëren; • Initiatieven rondom klimaatveiligheid en de veilige energietransitie.
Uitvoering
De veiligheidsregio wil graag in de initiatieffase (vooroverleg, omgevingstafel, etc) van een ruimtelijke ontwikkeling en/of vergunningaanvraag betrokken zijn, om een vroeg stadium input en advies te geven over brand- en omgevingsveiligheid en een veilige fysieke leefomgeving. De veiligheidsregio wil door vroegtijdige betrokkenheid bij omgevingsvergunningen adviseren over de volgende aspecten: •b randveiligheid; •b orging van fysieke veiligheid, ook wanneer er geen sprake is van het gebruik/transport/opslag/productie van gevaarlijke stoffen; •b ereikbaarheid en bestrijdbaarheid in geval van calamiteiten. In het risicogericht Dienstverleningsconcept wordt dit nader uitgewerkt. De veiligheidsregio wil het thema fysieke veiligheid borgen in de projectbesluiten binnen de regio. Dit geldt ook voor alle aspecten in het thema gezondheid die een rol kunnen spelen in projectbesluiten. Het projectbesluit is bedoeld voor complexe publieke projecten in de fysieke leefomgeving van nationaal of provinciaal belang. De veiligheidsregio heeft geen directe invloed op de invulling en strekking van algemene rijksregels. De veiligheidsregio stelt wel alles in het werk om de algemene regels in acht te nemen bij het adviseren van het bevoegd gezag. Daarnaast zal de veiligheidsregio het bevoegd gezag van risicogericht advies voorzien m.b.t.
het voldoen aan deze regels, of gelijkwaardige alternatieve oplossingen.
Terugkoppeling
De veiligheidsregio wil betrokken worden bij: •d e kwaliteitsborging bij gereed gemelde bouwwerken met een middel of een hoog risico; •d e bepaling tot toelating bij door de marktpartijen ontwikkelde instrumenten en/of hulpmiddelen; •d e melding- en vergunningplicht i.r.t. brandveilig gebruik bij een middel of een hoog risico. • T erugkoppeling krijgen over de afwegingen van de gemeenten om tot een verleende vergunning te komen, zodat zij weet wat er met haar adviezen is gedaan en zij zich waar nodig operationeel kan voorbereiden.
35
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
f Dekking- en spreidingsplan brandweer De operationele prestaties van de brandweer bij incidentbestrijding zijn vastgelegd in het Dekkings- en Spreidingsplan. Dit plan maakt onderdeel uit van dit beleidsplan, zie bijlage 4. Het fundament voor de operationele prestaties van de brandweer is een fijnmazig netwerk van 56 brandweer posten. Met dit netwerk van brandweerposten wordt optimale slagkracht en uithoudingsvermogen georganiseerd.
36
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
37
BIJLAGE 2 OPERATIONELE PRESTATIES CRISISORGANISATIE In de beleidsperiode van 2025-2028 wordt het uitgangspunt gehandhaafd dat binnen 80% van de gevallen de opkomsttijden worden behaald. De keuze voor dit percentage komt voort uit de uitgestrektheid van onze regio in relatie tot de bevolkingsdichtheid en kosteneffectiviteit. Het is niet te allen tijde haalbaar om binnen de gestelde tijd op de opkomstlocatie aanwezig te zijn. Daarnaast wordt voor bepaalde operationele rollen met een vrije instroom van functionarissen gewerkt, wat betekent dat een deel van de ondersteunende functionarissen niet in een piket is georganiseerd.
Vanaf het moment dat de meldkamer tot grootschalige alarmering overgaat (het afkondigen van GRIP situatie), moeten de volgende functionarissen binnen de vastgestelde tijd starten met de uitvoering van hun werkzaam heden. Wij streven ernaar om binnen de gestelde normen fysiek op de locaties aanwezig te zijn, maar dit is niet in alle gevallen noodzakelijk omdat het starten van de werkzaamheden ook op afstand mogelijk is. Digitale technieken maken de afstemming op afstand immers mogelijk over de te nemen besluiten, informatie-uitwisseling en coördinatie van noodzakelijke activiteiten.
Team
Functionarissen
Norm (Bvr)
Streven VNOG
Locatie
Meldkamer Oost Nederland
• Calamiteitencoördinator (CaCo)
Binnen 2 min begint de meldkamer met de alarmering (art. 2.2.3 lid 1)
Start binnen 2 min. van de alarmering
MKON
CoPI
• Leider CoPi • Officier van Dienst Bevolkingszorg • Officier van Dienst Brandweer • Officier van Dienst Geneeskundig • Officier van Dienst Politie • Officier van Dienst Communicatie
Binnen 30 min. gestart met de uitvoering van taken Art. 2.3.2
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 30 minuten op de opkomstlocatie
Plaats incident
CoPI-ondersteuning
• Informatiemanager CoPi
Binnen 30 min gestart met de uitvoering van taken Art. 2.3.2
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 30 minuten op de opkomstlocatie
Plaats incident
CoPI ondersteuning
• Plotter • Logger
Geen norm
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 45 minuten op de opkomstlocatie
Plaats incident
ROT
• Regionaal Operationeel Leider • Algemeen Commandant Bevolkingszorg • Algemeen Commandant Brandweer • Algemeen Commandant Geneeskundige Zorg • Algemeen Commandant Politie
Binnen 45 min gestart met de uitvoering van taken. Art. 2.3.2 lid b
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 45 minuten op opkomstlocatie
VNOG Europaweg of digitaal
ROT
• Algemeen Commandant Crisiscommunicatie
Binnen 30 minuten gestart met de uitvoering van taken
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 30 min. op opkomstlocatie
VNOG Europaweg of digitaal
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
38
Team
Functionarissen
Norm (Bvr)
Streven VNOG
Locatie
ROT
• Regionaal Militair Operationeel Adviseur
RMOA niet in Besluit (art. 2.1.4.) VR benoemd
Streeftijd max. 2 uur. Hiervoor is het convenant NOG – Defensie de basis
VNOG Europaweg of digitaal
ROT- ondersteuning sectie informatiemanagement
• Informatiemanager ROT
Binnen 30 minuten gestart met de uitvoering van taken. Art. 2.3.2 lid b
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 30 min. op opkomstlocatie
VNOG Europaweg of digitaal
ROT sectie informatiemanagement
• Beleidsondersteuner ROT • Plotter
Binnen 40 min gestart met de uitvoering van taken. Art. 2.3.2 lid d
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 40 minuten op opkomstlocatie (voor beleids ondersteuner en plotter is dit een streeftijd)
VNOG Europaweg of digitaal
ROT – kolom secties
• Sectie Bevolkingszorg • Sectie Geneeskundige Zorg • Sectie Brandweerzorg • Sectie Politiezorg • Sectie Crisiscommunicatie • Sectie Bevolkingszorg
Binnen 60 min gestart met de uitvoering van taken. Art. 2.3.2 lid e
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 60 minuten op de opkomstlocatie
VNOG Europaweg of digitaal
GBT
• Burgemeester (voorzitter) • Adviseur Bevolkingszorg (gemeentesecretaris) • Adviseur Crisisbeheersing (ambtenaar openbare orde en veiligheid) • Adviseur Brandweer • Adviseur Geneeskundige Zorg • Adviseur Politie • Communicatieadviseur GBT
Binnen 60 min. gestart met de uitvoering van taken vanaf het moment dat de burgemeester het beleidsteam bijeen heeft geroepen. Art. 2.3.2 g
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 60 minuten op opkomstlocatie
Gemeentehuis getroffen gemeente
GBT- ondersteuning
• Informatiemanager GBT • Verslaglegger GBT
Geen norm
Team bevolkingszorg
Gemeentehuis getroffen gemeente
Binnen 90 min. gestart met de uitvoering van werkzaamheden Art. 2.3.2 f
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 90 min. op opkomstlocatie
Gemeentehuis getroffen gemeente
RBT
• Burgemeesters van de betrokken gemeenten • Hoofd Officier van Justitie (HOvJ) • Voorzitter(s) betrokken waterschap(pen) • Betrokken Rijksheren • Strategisch adviseurs hulpdiensten (Brandweer, GHOR, • Politie, Bevolkingszorg) • Communicatieadviseur RBT • Regionaal Operationeel Leider • Externe deskundigen/ adviseurs
Geen norm
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 90 minuten op opkomstlocatie
VNOG Europaweg of digitaal, of een alternatieve locatie in overleg met de voorzitter RBT en burgemeester getroffen gemeente
RBT – ondersteuning
Informatiemanager RBT Verslaglegger RBT
Geen norm
Na alarmering in 80% van de gevallen binnen 90 minuten op de opkomstlocatie
VNOG Europaweg of digitaal, of een alternatieve locatie in overleg met de voorzitter RBT en burgemeester getroffen gemeente
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
39
BIJLAGE 3 OVERZICHTSTABEL ACTIES VOOR UITVOERING SPEERPUNTEN Actie
Inhoud
Start
Afronding
Actie
01
Inhoud
Start
Afronding
Speerpunt 3. Informatievoorziening
Speerpunt 1. Crisisbeheersing Informatiegestuurd veiligheidsbeeld Oost-5: samenwerking met Oost-5 ingericht. Automatisch gevuld veiligheidsbeeld, 24/7 bezet en beschikbaar.
2026
2026
02
Preparatie: nieuw en volwaardig modern crisiscentrum in nieuw te openen 1-post
2027
2027
03
MOTO: het nieuwe oefenbeleidsplan is geïmplementeerd waarin innovaties (zoals A.I.) zijn vormgegeven.
2026
2026
04
Respons: Crisisplan 2028-2032 aangepast op basis van nieuwe Wvr inclusief de flexibilisering van de bestaande crisisstructuur.
2027
2027
05
Herstel en nafase: Standaardmethode voor de nafase ontwikkeld met en voor gemeenten.
2025
2025
06
Evalueren en leren: Lerend vermogen van de operationele (crisis) organisatie is uitgewerkt (als onderdeel van kwaliteitszorg)
2025
2025
15
Dynamisch alarmeren bij Brandweerzorg
2024
2025
16
Strategische visie op de complete informatievoorziening
2025
2025
17
Landelijke SOC/CERT
2026
2026
18
Verbindingen conform NOOVA
2027
2029
19
Onderzoek alarmeren via de smartphone, niet meer pagers
2027
2028
Uitvoeren van de in 2024 vastgestelde strategisch personeelsplanning
2025
2028 e.v.
Speerpunt 4. Arbeidsmarkt 20 21
Verder inrichten secundaire arbeidsvoorwaarden
2025
2027
22
Stimuleren diversiteit: leren van organisaties die hier al verder mee zijn en best practises uittesten, langsgaan bij scholen, landelijke aanpak stimuleren
2025
2028
23
Verbinding met directe partners (gemeenten, GGD, veiligheidsregio’s): HRM-alliantie vorming, specialistische functies delen, onderzoek generieke taken gezamenlijk organiseren, onderlinge uitwisseling personeel (stages)
2025
2028
24
Verbinding met onderwijsinstellingen versterken
2025
2027
25
Blijvende en doorlopende aandacht voor duurzame inzetbaarheid/vitaliteit, leiderschapsontwikkeling en een veilige werkomgeving: uitvoeren programma’s hiervoor
2025
2025 e.v.
Speerpunt 2. Grensoverstijgende samenwerking 07
Twee Bestuurdersbijeenkomsten NL/D (daarna structureel ieder jaar weer)
2025
2025 e.v.
08
Afgestemde convenanten
2025
2025
09
Namen- en functieoverzicht gereed NL/D
2025
2025
10
Gezamenlijke scenario-ontwikkeling (internationaal en Oost-5)
2026
2026
Speerpunt 5. Natuurbrandbeheersing (excelleren)
11
Informatie team (internationaal en Oost-5 en met kolommen)
2026
2026
26
Versterking van het toezicht door bestuurders op integrale natuurbrandbeheersing.
2025
2028
12
Grote oefening NL/D (t/m GRIP4)
2027
2027
27
2025
2026
13
Conferentie veiligheid grensstreek VNOG
2027
2027
14
Realisatie internationale post Dinxperlo-Süderwick (Dinxperwick)
2020
2028
Verhoging van de bewustwording bij gebruikersgroepen (natuur, infra, recreatie, zorg, wonen&werken) op het gebied van gewenste handeling en gedrag in en nabij natuur.
28
Monitoring van de realisatie van maatregelen vanuit de gebiedsgerichte aanpak, samen met partners.
2026
2026
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
40
Actie
Inhoud
Start
Afronding
29
Advisering op een effectieve beheersing van natuurbranden, door optimalisatie van bereikbaarheid, berijdbaarheid en bestrijdbaarheid.
2025
2028
Verbetering informatiepositie door toepassing van innovatieve technieken op het gebied van detectie, alarmering en beeldvorming.
2026
30
2026
Speerpunt 5. Natuurbrandbeheersing (excelleren) 31
32
a. Het uitwerken van een vakbekwaamheidsplan voor de implementatie van de nieuwe blusvoertuigen. b. Het uitwerken van een vakbekwaamheidsplan voor het onderhouden van de vakbekwaamheid na implementatie.
2025
2026
2027
2027
Meewerken aan het oprichten van een landelijk kennis- en expertisecentrum, van waaruit de samenwerkende partners de opgedane kennis en ervaringen beschikbaar kunnen stellen aan het hele land.
2025
2026
Actie
Inhoud Verduurzaam transportmiddelen en vervoersbewegingen
2025
2028 e.v.
40
Minder inkopen en als we inkopen zo duurzaam en circulair mogelijk
2025
2028 e.v.
41
Afvalstromen beperken en waar mogelijk als grondstof hergebruiken
2025
2028 e.v.
42
Verduurzamen van gebouwen, in afstemming met gebouweigenaren (gemeenten)
2025
2028 e.v.
43
Energieverbruik reduceren
2025
2028 e.v.
44
Grondstoffen circulair inkopen
2025
2028 e.v.
45
Duurzaam gedrag bevorderen
2025
2028 e.v.
46
33
Effectievere gedragsinterventies: Voor risico’s met een gedragscomponent zijn verdiepende gedragsinzichten opgehaald op thema’s uit het regionaal risicoprofiel. Voor geselecteerde risico’s uit het regionaal risicoprofiel is waar mogelijk een campagne met passende communicatietoolkit ontwikkeld.
2027
2028
34
Doelgroepbenadering: VNOG is beter in staat om doelgroepen gericht, snel en effectief te bereiken met behulp van onze informatiepositie en data.
2026
2026
35
Regionaal expertisecentrum gedrag en veilige leefomgeving: VNOG werkt actief samen met partners en campagnes worden gezamenlijk opgezet en uitgerold.
2025
2028
36
Regionaal expertisecentrum gedrag en veilige leefomgeving: VNOG heeft kennis over gedrag(sverandering) in relatie tot (nieuwe) veiligheidsrisico’s verder doorontwikkeld.
2026
2026
37
Regionaal expertisecentrum gedrag en veilige leefomgeving: Het gedragsinstrument wordt in pilotvorm ingezet in twee VNOG-gemeenten voor gemeentelijke veiligheidsthema’s en vervolgens breed in de regio ingezet waarbij gemeenten VNOG kunnen consulteren bij het ontwikkelen van campagnes in het veiligheidsdomein.
2025
2025
38
Delen van best-practices met andere regio’s en partners: Het gedragsinstrument, expertise en effectieve interventies worden gedeeld met andere regio’s en eventuele partners.
2025
2028
Afronding
39
Overig o.a. resterende punten uit Toekomstvisie 2020-2026)
Speerpunt 6. Risicobewustzijn en Veilig Gedrag (excelleren)
Start
Duurzaamheid
Volgt nog
VNOG Regionaal Beleidsplan 2025-2028
41
GHOR
HATTEM OLDEBROEK HEERDE ELBURG EPE HARDERWIJK NUNSPEET ERMELO PUTTEN APELDOORN VOORST LOCHEM ZUTPHEN BRUMMEN BRONCKHORST BERKELLAND OOST GELRE WINTERSWIJK DOETINCHEM AALTEN MONTFERLAND OUDE IJSSELSTREEK