CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Concept programmabegroting 2022-2025

Raadsvergadering 28 oktober 2021, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Programmabegroting 2022-202533.042 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Betere organisatie en afstemming van de economische ontwikkeling van Winterswijk, in integrale samenwerking met het bedrijfsleven. 3. HOE TE BEREIKEN - Door onze digitale communicatiemiddelen tweetalig te ontwikkelen. - Door de Grenzhoppers Business School te gebruiken om grensoverschrijdend leren, werken en ondernemen te faciliteren. Daarnaast helpen we ondernemers en maatschappelijke partners gebruik te maken van Europese subsidies. - Door het Grensland College te faciliteren. - Door inwoners en ondernemers actief te betrekken bij de grensoverschrijdende samenwerking. - Door het Grenzhoppers-netwerk in te zetten, om de grensoverschrijdende samenwerking met Twente, Drenthe en Limburg uit te bouwen. - Door actief bij te dragen aan de ontwikkeling van onze internationale zichtbaarheid, met name in Brussel, Berlijn, Münster en Düsseldorf. - Door actief in te zetten op de lobby richting provincie en rijksoverheid. - Door te investeren in de ontwikkeling van ons internationale netwerk, voor kennisdeling en informatieuitwisseling. - Door een actieve bijdrage te leveren aan de Euregio en de 8RHK-ambassadeurs. - Door deel te nemen aan uitwisselingsprojecten die ons als gemeente internationale zichtbaarheid en kennis op het gebied van maatschappelijke vraagstukken opleveren.

- Promotie van Winterswijk op het gebied van wonen, werken, winkelen en recreëren via citymarketingorganisatie 100% Winterswijk. - Een organisatievorm uitwerken die integraal bijdraagt aan de economische ontwikkeling van Winterswijk, en de haalbaarheid hiervan toetsen. 4. INDICATOREN - Aantal leden Grenzhoppers-netwerk. - Aantal aangeboden cursussen en aantal deelnemers Grenzhoppers Business School. - Aantal gerealiseerde internationale projecten en lobbybijeenkomsten Pagina 55 van 167

5. ACTIVITEITEN 2022 Activiteit Grensoverschrijdende samenwerking A1 Organiseren en ontwikkelen cursusaanbod Grenzhoppers Business School A2 Duitse taal stimuleren op Winterswijkse onderwijsinstellingen via Grenzhoppers Business School B en C1 Uitvoering Regio Deal Grensoverschrijdende samenwerking (GROS) B en C2 Organiseren werkbezoek aan Mecklenburg-Vorpommern (in samenwerking met 8RHK-ambassadeurs en Nederlandse Ambassade in Berlijn) B en C3 Vergroten zichtbaarheid grensstreek B en C4 We realiseren het Dienstencentrum Gaxel samen met Stadt Vreden A t/m C1 Vertalen communicatiemiddelen (website etc.) D en E1 Organiseren werkbezoek ambassadeurs Den Haag en Berlijn (in samenwerking met 8RHK-ambassadeurs, Twente en Nederlandse Ambassade in Berlijn) D en E2 Organiseren grensoverschrijdende werkbezoeken voor Tweede Kamerleden en Europarlementariërs G1 Verder uitwerken van het raadsbesluit (december 2021) over een ondernemerspunt (oprichten en inrichten) Lobby D en E3 Organiseren lobbybijeenkomsten in Winterswijk, de Achterhoek, Brussel en Den Haag (Nieuwspoort) D en E4 Deelname aan The European Week of Regions and Cities 2022 (bestuurlijk en ambtelijk) D en E5 Verkennen en benutten (Europese) subsidiemogelijkheden E1 Uitvoering van het USAID-project Oekraïne (VNG International) E2 Uitbreiden internationale netwerk G2 Faciliteren en ondersteunen van het Grenslandcollege

Portefeuillehouder Bengevoord Bengevoord / Schepers-Janssen Bengevoord Bengevoord

Bengevoord Bengevoord Bengevoord Bengevoord

Bengevoord Bengevoord

Bengevoord Bengevoord Bengevoord Bengevoord Bengevoord Schepers-Janssen

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN

Grensoverschrijdende samenwerking A1. Uitbreiden cursusaanbod (Grenzhoppers Business School GBS) In 2022 breiden we het aanbod aan cursussen en workshops op het gebied van taal en cultuur verder uit en ontwikkelen we een online cursusplatform. Op deze manier faciliteren we grensoverschrijdend werken en recreëren voor onze inwoners en ondernemers en vergroten we de gastvrijheid voor onze bezoekers. A2. Duitse taal stimuleren op Winterswijkse onderwijsinstellingen We faciliteren onderwijsinstellingen in Winterswijk met cursussen en workshops over de Duitse taal en cultuur vanuit de GBS. Dit doen we bijvoorbeeld door te faciliteren in het aanbieden van Goethe-certificaten. Voor het praktijkonderwijs zetten we in op een structurele inbedding van de Duitse taal in het onderwijs. Op deze manier helpen we scholieren hun kansen op de arbeidsmarkt in onze gresstreek te vergroten en blijven ze als vakkrachten behouden.

Pagina 56 van 167

B en C1. Uitvoering Regio Deal GROS Tot 2023 geven we uitvoering aan de Regio Deal GROS. Zo helpen we ondernemers de grens over. We organiseren cursussen en workshops vanuit de GBS, en verbinden deze met de activiteiten van het internationaal netwerkbureau. Voor beide organisaties ontwikkelen we in 2022 een nieuwe website om het cursusaanbod nog inzichtelijker te maken. B en C2. Organiseren werkbezoeken In samenwerking met de 8RHK-ambassadeurs, Kreis Borken en de regio Twente, organiseren we een tweedaagse kennismaking voor de nieuwe Nederlandse ambassadeur in Berlijn en de nieuwe Duitse ambassadeur in Den Haag. Tijdens deze kennismaking zetten we in op kennisdeling en informatieuitwisseling op het gebied van techniek, onderwijs, wonen, zorg en recreëren. Samen met de Duitse regio Mecklenburg-Vorpommern organiseren we in 2022 een bijeenkomst aldaar, waarbij we ondernemers en kennisinstellingen de kans bieden om op het gebied van waterstof en leefbaar platteland van elkaar te leren. B en C3. Vergroten zichtbaarheid grensstreek We blijven werken aan de zichtbaarheid van onze grensstreek. Dit doen we door onze deelname als Grenzhoppers-netwerk op congressen en bijeenkomsten, zoals de Grenslandconferentie, Duitslanddag en het jaarcongres van het Institute for Transnational and Euregional cross border cooperation and Mobility (ITEM).

We nodigen Tweede Kamerleden en Europarlementariërs uit om actualiteiten en bijzonderheden, zoals wet- en regelgevingen die mensen over grenzen heen raken, bespreekbaar te maken. A t/m C1. Vertalen communicatiemiddelen De vertalingen van onze gemeentelijke communicatiemiddelen naar het Duits zetten we ook in 2022 voort. Dit doen we om de gastvrijheid in Winterswijk naar onze Duitse gasten te vergroten, en de communicatie zo toegankelijk en begrijpelijk mogelijk te maken. D en E1, D en E2. Organiseren werkbezoeken Achterhoek In 2022 organiseren we themagerichte werkbezoeken voor Kamerleden, Europarlementariërs en bewindslieden in Winterswijk. Waar mogelijk doen we dit in samenspraak met 8RHK-ambassadeurs en de andere Achterhoekse gemeenten. Zo brengen we de Achterhoek dichter bij Den Haag. G1. Ondernemerspunt Winterswijk Winterswijk heeft een krachtige en goed functionerende citymarketingorganisatie, waarin alle ondernemersverenigingen samen met de gemeente participeren. Zaken als centrummanagement, evenementenondersteuning en andere vormen van ondernemersondersteuning zijn op dit moment echter niet structureel georganiseerd. In Duitse gemeenten wordt veel gewerkt met een ‘Wirtschaftsförderungs’-organisatie, waarin gemeenten en ondernemersverenigingen vanuit een publiek-private organisatie samenwerken aan een brede economische ontwikkeling.

Op basis van een in 2021 gekozen scenario werken we aan een ondernemerspunt, waarin de huidige samenwerking op het gebied van citymarketing wordt verbreed met centrummanagement, evenementenondersteuning en andere vormen van ondernemersondersteuning. Lobby D en E3. Organiseren lobbybijeenkomsten Door zichtbaarheid in Den Haag brengen we de Achterhoek in het algemeen en Winterswijk in het bijzonder dichterbij. Als lid van Nieuwspoort maken we gebruik van de door Nieuwspoort georganiseerde lobbymomenten, waarbij we Winterswijkse ondernemers en bestuurders faciliteren om themagericht in gesprek te gaan met Kamerleden en bewindslieden.

Pagina 57 van 167

D en E4. Deelname aan de European Week of Regions and Cities 2022 Zoals ieder jaar breiden we in 2022, samen met bestuurders, ondernemers en ambtenaren, de Europese contacten uit tijdens de Europese week van regio’s en steden in Brussel. Door deelname aan en de organisatie van bijeenkomsten, wisselen we kennis uit en stellen we Winterswijk en Achterhoekse vraagstukken centraal. D en E5. Verkennen en benutten (Europese) subsidiemogelijkheden Naast de Europese subsidieregeling Interreg, verkennen we in 2022 de kansen die Europese subsidies bieden voor Winterswijkse vraagstukken. Uitgangspunt is hierbij altijd een bestaande projectaanvraag of bestaand vraagstuk, en niet de zoektocht naar subsidie op zich. Het is noodzakelijk dat het verwerven van substantiële externe financiering voor (grote) projecten wordt ondersteund door een goed georganiseerde en geïntensiveerde lobby naar de provincie Gelderland, Den Haag en Brussel. Hiervoor zetten we de adviseurslobby in. E1 Uitvoering USAID-project Oekraïne (VNG International) We zetten het project USAID Oekraïne, dat we in 2019 zijn gestart, tot eind 2022 voort. Aan het project nemen steden en gemeenten uit heel Europa deel, waardoor we ons Europese netwerk vergoten.

Doel van het project is kennisuitwisseling tussen Winterswijk en twee Oekraïense gemeenten, onder andere op het gebied van stadsmarketing, duurzaamheid en strategische keuzes. Dit om van elkaar te leren. In 2022 vindt een fysiek bezoek aan Winterswijk en de Oekraïense gemeenten plaats. E2. Uitbreiden internationaal netwerk Door deelname aan internationale bijeenkomsten en door prijzen/onderscheidingen die gebaseerd zijn op Winterswijkse onderwerpen, zetten we Winterswijk, de Achterhoek en uiteindelijk ook Nederland op de kaart (bijvoorbeeld de European Green Leaf Award 2022). Hierbij maken we gebruik van bestaande netwerken, zoals de Association of European Border Regions (AEBR), Euregio en VNG International.

Pagina 58 van 167

4.3b Overige middelen 1. AMBITIE We blijven een financieel gezonde gemeente en investeren in de toekomst van Winterswijk. Relevante documenten - Financiële verordening gemeente Winterswijk - Meerjarenbegroting - Kadernota - Bestuursrapportage 2. STRATEGISCHE DOELEN A. Een structureel sluitende begroting. 3. HOE TE BEREIKEN - Door met lef te investeren. - Door de gezonde financiële positie van de gemeente goed in het oog te blijven houden. 4. INDICATOREN 5. ACTIVITEITEN 2022

A1 A2 A3

Activiteit De begroting laat een structureel sluitend meerjarenperspectief zien Herfinancieren leningenportefeuille Implementatie rechtmatigheidsverantwoording

Portefeuillehouder Klein Gunnewiek Klein Gunnewiek Klein Gunnewiek

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN

A1 De begroting laat een structureel sluitend meerjarenperspectief zien Ook voor 2022 tot en met 2025 laat de begroting meerjarig een sluitend structureel perspectief zien. Het effect van de herverdeling van de algemene uitkering is nog niet bekend. In de begroting is daar dus nog geen rekening mee gehouden. A2 Herfinancieren leningenportefeuille In 2022 gaan we de leningenportefeuille herfinancieren. De rentestand is op dit moment dusdanig laag dat een herfinanciering leidt tot een structureel financieel voordeel. In 2022 rekenen we vooralsnog op € 608.000. A3 Implementatie rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van 2022 legt het college verantwoording af aan de raad over de financiële rechtmatigheid. Tot en met 2021 controleert de accountant dit. Dat vraagt meer van onze interne beheersing en controle. De raad bepaalt hoe hoog we de lat leggen. Hierover gaan we in gesprek, waarna de Financiële verordening op dit onderdeel gewijzigd moet worden.

Pagina 59 van 167

Financiële onderbouwing programma 4 Baten en lasten Bedragen *1.000 € Beleidsveld

Lasten

Baten

Totaal

Primitief

Begroting

Verschil

Bestuur en algemene ondersteuning

1.906

3.432

1.526

N

Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten

11.347

11.515

168

N

Openbare orde en veiligheid

1.953

1.999

46

N

36

36

0

246

248

2

N

7.589

7.687

98

15.452

17.194

1.742

N

56.206

58.579

25

V

75

1.717

N

56.281

Overige eigen middelen Resultaat voor bestemming Reserves Resultaat na bestemming

25 15.477

17.194

Primitief

Begroting

Verschil

48.581

50.856

2.275

Saldo V

773

V

168

N

V

46

N

V

96

V

2.373

V

656

V

475

400

V

425

V

59.054

2.773

V

1.081

V

Doorbelaste bedrijfsvoerings- en kapitaallasten In de programma’s 1 tot en met 3 is aangegeven dat in dit programma een toelichting wordt gegeven op de doorbelaste bedrijfsvoerings- en kapitaallasten. De kapitaallasten zijn niet direct te beïnvloeden, omdat deze het gevolg zijn van eerder gedane investeringen. Denk hierbij aan rente en afschrijving. Het totale verschil in de bedrijfsvoerings- en kapitaallasten over alle programma’s is als volgt opgebouwd: Programma 1 € 282.000 N Programma 2 € 15.000 V Programma 3 (inclusief grondbedrijf) € 104.000 N Programma 4 € 168.000 N Interne bedrijfsvoering (bestuur en algemene ondersteuning) € 1.885.000 N Totaal € 2.424.000 N Dit verschil bestaat uit de volgende mutaties (N): Indexering lonen (structureel) De onderhandelingen over een nieuwe cao zijn nog in volle gang, maar de verwachting is dat de lonen stijgen. Om hiermee in de begroting rekening te houden, gaan we vooralsnog uit van een loonstijging van 1,5%. Dit percentage is gebaseerd op het percentage loon- en prijsstijging van de overheid dat in de meicirculaire 2021 is genoemd.

€ 310.000

Formatie-uitbreiding (structureel) Om de ambities op het gebied van onder andere de jeugdzorg, Omgevingswet en duurzaamheid te kunnen realiseren, is structureel extra capaciteit nodig.

€ 783.000

Formatie-uitbreiding (incidenteel) Voor het uitvoeren van (wettelijke) taken is tijdelijk extra capaciteit nodig. Denk hierbij onder andere aan de taken op het gebied van datagedreven werken, de Wet inburgering, jongerenwerk, en preventie en toezicht op rechtmatigheid in de zorg.

€ 653.000

Pagina 60 van 167

Uitvoeren uitkomsten strategische personeelsplanning (SPP) (incidenteel) Om de organisatie verder te professionaliseren hanteren we een strategische personeelsplanning, waarbij we telkens breed kijken naar de maatschappelijke en economische ontwikkelingen, de bestuurlijke ambities en de wijze waarop we dat organiseren. Om de organisatie toekomstbestendig te maken en te houden, sturen we continu bij. Voor de ontwikkeling en herplaatsing van medewerkers is extra incidenteel budget opgenomen in de begroting.

€ 400.000

Hogere ICT-kosten (structureel) De ontwikkelingen op het gebied van automatisering staan niet stil. Wij blijven investeren in een veilige digitale werkomgeving voor onze medewerkers en burgers. Dit betekent ook dat we nieuwe applicaties aanschaffen of bestaande updaten. Ook investeren we in de hardware, zodat deze ook veilig en vertrouwd kan worden gebruikt.

€ 148.000

Extra HRM-budget (structureel) Het HR-team wordt op steeds meer vlakken bevraagd. Om te kunnen voldoen aan deze aanvragen en deel te kunnen nemen aan projecten, is hiervoor extra budget opgenomen.

€ 60.000

Uitbreiding garantiebanen (structureel) Landelijk is er een afspraak gemaakt dat er garantiebanen gecreëerd moeten worden. We hebben hiervoor aanvullend budget opgenomen.

€ 35.000

Bestuur en algemene ondersteuning In dit beleidsveld is er aan de lastenkant een verschil van € 1.526.000 (N). Dit verschil is grotendeels als volgt te verklaren: Doorbelaste bedrijfsvoeringslasten

€1.885.000 (N)

Rentevoordeel door herfinanciering leningenportefeuille (structureel) Op dit moment is het rentepercentage voor langlopende leningen een stuk lager dan waarvoor wij onze leningenportefeuille hebben gefinancierd. Wij gaan deze nu herfinancieren. Dit levert een voordeel op.

€ 608.000 (V)

Nieuw Content Management Systeem (CMS) (incidenteel) De huidige gemeentelijke website is gedateerd en niet voldoende toegankelijk. Om een makkelijk toegankelijke website te realiseren die voldoet aan de wettelijke normen, schaffen we een nieuw CMS aan.

€ 125.000 (N)

Extra budget voor communicatieverbetering (structureel) Wij vinden het belangrijk om op een heldere en juiste manier te communiceren, zowel intern als extern. Hiervoor investeren we in ondersteuning en uitbreiding van (moderne) communicatiemiddelen.

€ 41.000 (N)

Organiseren gemeenteraadsverkiezingen (incidenteel) Het vertrouwen in de overheid daalt. We willen de inwoners actief betrekken bij de gemeenteraadsverkiezingen. We gaan extra activiteiten organiseren rondom de verkiezingen om het vertrouwen te laten groeien.

€ 16.000 (N)

Lobby en grensoverschrijdende activiteiten (structureel)

€ 41.000 (N)

Pagina 61 van 167

Wij vinden het belangrijk om Winterswijk op de kaart te zetten. Er is een goede band met onze oosterburen en hierin blijven wij investeren. Hieronder valt ook de Grenzhoppers Business School. Om dit te kunnen blijven doen is hier structureel budget voor begroot. Aan de batenkant is er een verschil van € 2.275.000 (V). Dit verschil is als volgt te verklaren: Hogere algemene uitkering (structureel) De kosten voor de jeugdzorg lopen op voor de gemeenten. Door het Rijk is toegezegd om de gemeenten hiervoor te compenseren via de algemene uitkering. Voor 2022 gaat het om € 2.175.000. Voor de jaren 2023-2025 mogen we 75% van de berekende compensatie als structurele inkomsten opnemen. Totdat een nieuw kabinet hierover besloten heeft, staat echter niet vast dat we die compensatie ook daadwerkelijk ontvangen.

€ 2.175.000 (V)

Hogere interne doorbelaste uren aan investeringen (incidenteel) Voor 2022 (en 2023) verwachten we € 100.000 extra ambtelijke kosten aan investeringen toe te kunnen rekenen. Dit achten wij verantwoord door de toename van de begrote kredieten 2022/2023.

€ 100.000 (V)

Overige eigen middelen Hier zien we aan de batenkant een saldo van € 98.000 (V). Dit komt door indexering van de opbrengst van de onroerendezaakbelasting (OZB). De beleidslijn is dat we de opbrengst van de OZB in 2021 fixeren, en dat we alleen rekening houden met areaaluitbreiding en indexering. De indexering is gebaseerd op de meicirculaire gemeentefonds 2021 (prijs bruto binnenlands product). Reserves Hier is sprake van een onttrekking uit de algemene reserve voor de gevolgen van de SPP van € 400.000 (V). Dit is incidenteel. Zie hiervoor ook de toelichting onder bedrijfsvoerings- en kapitaallasten. Kredieten Er zijn geen bij- of aframingen van kredieten binnen dit programma.

Pagina 62 van 167

Opgaven Foto: H. van Ommen

Pagina 63 van 167

Opgaven Opgave:

‘Iedereen doet mee’

Bij het uitvoeren van de opgaven Armoedevrij Winterswijk en Winterswijk Drempelvrij is geconcludeerd dat er op een aantal onderdelen samenhang tussen deze opgaven bestaat. Door ze samen te voegen, beogen we meer en beter resultaat te behalen en efficiënter te werken. De samengevoegde opgaven gaan verder onder de naam ‘Iedereen doet mee’. 1. AMBITIE Iedereen moet mee kunnen doen in Winterswijk. Iedereen is gelijk in Winterswijk en krijgt gelijke kansen. Dat is onze ambitie. We willen een gemeente zijn waar inwoners kunnen zijn wie ze willen zijn en eenieder zijn identiteit en eigenheid met trots kan uitdragen. Iedereen krijgt gelijke kansen om zich te ontwikkelen en mee te doen. We hebben daarbij speciale aandacht voor het voorkomen en tegengaan van discriminatie, problemen met geld en armoede. Ook willen we de positie van inwoners met een beperking versterken. Winterswijk is armoedevrij in 2040. Relevante documenten - VN-verdrag Handicap - Inclusie-agenda 1.0 - Inclusie-agenda 2.0 - Plan van aanpak Armoedevrij Winterswijk - Beleids- en uitvoeringsplan Schuldhulpverlening 2020-2024 2. STRATEGISCHE DOELEN A. Winterswijk is drempelvrij en voldoet aan het VN-verdrag Handicap. B. Kinderen hebben gelijke kansen om hun talenten te ontwikkelen. C. Mensen maken beter gebruik van bestaande inkomensvoorzieningen. D. Het taboe rondom armoede is doorbroken. 3.

HOE TE BEREIKEN A: - Het plan Winterswijk Drempelvrij 2.0 voeren we samen met ervaringsdeskundigen uit. Hierbij gebruiken we de uitkomsten van de enquête voor de meest toegankelijke gemeente. - We ondersteunen bij plannen voor integrale woonvormen waar diverse doelgroepen met elkaar samenleven en elkaar ondersteunen. - We verwijderen drempels en belemmeringen. - We zorgen voor meer bewustwording rond toegankelijkheid. - We dragen uit dat we een regenbooggemeente zijn. B: - Jeugd-, kind- en generatiearmoede: kinderen krijgen gelijk kansen om hun talenten te ontwikkelen. Door voorlichting wordt het taboe doorbroken en het risico op schulden bij jongeren verkleind. C: - Systeem versimpelen: er is één toegang voor inkomensondersteunende voorzieningen, waarbij de hulpverlener naast de klant staat. Informatievoorziening is toegankelijk doordat we simpele taal gebruiken.

Pagina 64 van 167

D: - Taboe doorbreken: de drempel is laag voor inwoners om hun verhaal te doen, omdat heel Winterswijk weet dat armoede bestaat. Inwoners ontmoeten elkaar makkelijk, omdat er op verschillende plaatsen in Winterswijk plekken zijn om elkaar te treffen. 4. INDICATOREN - We hebben minimaal vijftien publicaties rondom toegankelijkheid op werkaanwinterswijk.nl. - Armoedemonitor CBS, waarbij we de nulmeting in 2020 vergelijken met de armoedemonitor van 2021. Naast de cijfers van het CBS gebruiken we de aantallen van de lokale instellingen, waarbij het effect een toename moet zijn in het gebruik van deze inkomensvoorzieningen. Denk bijvoorbeeld aan de regelingen voor kinderen waarbij de contributie van de sportclub wordt betaald. - Lerende en reflectieve evaluatie van het programma Armoedevrij Winterswijk (subjectieve meting). 5. ACTIVITEITEN 2022

A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7

A8 B/C/ D B1 B2 B3

Activiteit Inwoners ondersteunen als ze een integrale woonvorm willen opzetten We brengen de woonwensen van mensen met een lichamelijke beperking in beeld Knelpunten in de openbare ruimte in beeld brengen en oplossen Websites toegankelijk maken Met campagnes en publicaties zorgen we voor kennis en begrip rond de onderwerpen van de opgave We gaan met onze achterban in gesprek over nieuwe onderwerpen We dragen het feit dat we een regenbooggemeente zijn uit, met de regenboogvlag en een regenboogzebrapad voor het gemeentekantoor De inhoudelijke kant van onze regenbooggemeente wordt opgepakt Lerende en reflectieve evaluatie van het programma Armoedevrij Winterswijk We organiseren voorlichting op scholen over armoede en financiën Verlengde schooldag voor basisschoolkinderen

C1

We informeren jongeren over de veranderende verantwoordelijkheid als ze achttien jaar worden Professionals worden getraind in stress-sensitief werken

C2

Eén intake voor alle inkomensondersteunende voorzieningen

D1

We organiseren campagnes waarmee we het thema armoede onder de aandacht brengen We maken armoede bespreekbaar op scholen

D2

Portefeuillehouder Schepers-Janssen/ Klein Gunnewiek Schepers-Janssen/ Klein Gunnewiek Schepers-Janssen/Frings Schepers-Janssen/ Bengevoord Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen

Schepers-Janssen Schepers-Janssen/ Tannemaat Schepers-Janssen/ Tannemaat Schepers-Janssen/ Tannemaat Schepers-Janssen/ Tannemaat Schepers-Janssen/ Tannemaat Schepers-Janssen/ Tannemaat Schepers-Janssen/ Tannemaat Schepers-Janssen/ Tannemaat

Pagina 65 van 167

D4

We trainen vrijwilligers en professionals in het signaleren en bespreekbaar maken van armoede

Schepers-Janssen/ Tannemaat

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN A1. Inwoners ondersteunen als ze een integrale woonvorm willen opzetten Het initiatief om tot een woonvorm te komen moet in de samenleving ontstaan. De gemeente ondersteunt en begeleidt inwoners hierbij waar mogelijk. A2. We brengen de woonwensen van mensen met een lichamelijke beperking in beeld In de periode 2021-2022 brengen we de woonwensen van mensen met een lichamelijke beperking in beeld. Deze wensen vertalen we waar nodig en mogelijk in bijvoorbeeld de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties. A3. Knelpunten in de openbare ruimte in beeld brengen en oplossen Ook in 2022 brengen we knelpunten in de openbare ruimte in beeld en lossen ze op. Naast het oplossen van bestaande knelpunten gaat het ook om het goed adviseren over de openbare ruimte, zoals bij nieuwe ontwikkelingen in het centrum. A4. Websites toegankelijk maken Door het bundelen van websites maken we slecht toegankelijke sites beter toegankelijk. A5. Met campagnes en publicaties zorgen we voor kennis en begrip rond de onderwerpen van de opgave Omdat we heel veel mensen in de samenleving nodig hebben voor het drempelvrij maken van Winterswijk, is dit een belangrijk onderdeel. Als onze inwoners weten dat ze ook zelf iets kunnen doen, dan bereiken we meer. Dit doen we ook in onze eigen gemeentelijke organisatie. A6.

We gaan met onze achterban in gesprek over nieuwe onderwerpen We willen ruimte houden voor nieuwe onderwerpen en hierover in gesprek gaan met ervaringsdeskundigen uit het netwerk. Hierbij wordt gedacht aan inclusief sporten. A7 en A8. Regenbooggemeente Onder de vlag van regenbooggemeente zijn met een groep betrokkenen en professionals plannen gemaakt rondom drie thema’s: Het betreft: 1. Zichtbaarheid en normalisatie 2. Educatie en bewustwording 3. Borging en veiligheid 2022 wordt het eerste hele jaar waarin we deze plannen als regenbooggemeente uitwerken. De dekking van de plannen gebeurt vanuit de opgave ‘Iedereen doet mee’. D4. We trainen vrijwilligers en professionals in het signaleren en bespreekbaar maken van armoede In de afgelopen periode hebben we extra ingezet op de vroege signalering bij (beginnende) schulden. Medewerkers van De Post nemen contact op met inwoners bij wie we zien dat er schulden ontstaan. Deze werkwijze is verankerd in het Beleids- en uitvoeringsplan Schuldhulpverlening 2020-2024. B/C/D. Lerende en reflectieve evaluatie van het programma Armoedevrij Winterswijk In het derde en vierde kwartaal van 2021 evalueren we de activiteiten van de opgave Armoedevrij Winterswijk. Met de lessen die we hieruit trekken, leveren we in het eerste kwartaal van 2022 een nieuw plan van aanpak voor de opgave ’Iedereen doet mee’.

Deze lerende en reflectieve evaluatie is de basis voor het plan van aanpak Pagina 66 van 167

Opgave:

Centrum

1. AMBITIE Het centrum is het hart van ons dorp. Dit is vitaal en klopt vol warmte voor iedere bezoeker. Deze levendigheid maken we met elkaar. Relevante documenten - Coalitieakkoord gemeente Winterswijk ‘Winterswijk wint, duurzaam en daadkrachtig d’ran!’ - Centrumvisie en uitvoeringsagenda 2. STRATEGISCHE DOELEN A. Het marktterrein is het hart van het dorp, een prettige plek om te verblijven, daar kom je thuis. B. Het echte Winterswijk, waar je als gast weggaat met een glimlach en graag terug wilt komen. C. Er is nog zoveel meer, ontdek de leukste straatjes van Winterswijk. D. Het centrum (als geheel) is een dag-attractie waar mensen graag verblijven en consumeren, met ruimte voor ondernemers. E. Winterswijk is gastvrij en voor iedereen goed bereikbaar. 3. HOE TE BEREIKEN? - Realiseren van de Centrumvisie en uitvoeringsagenda. Dit doen we opgavegericht, in samenwerking met betrokken inwoners, belangenorganisaties en ondernemers. 4. INDICATOREN - Koopstromenonderzoek. 5. ACTIVITEITEN 2022

A1 A2 B1 B2 B3 B4 C1 C2 D1 D2 D3 D4 E1 E2 E3 E4

Activiteit Kwaliteitsimpuls van de Markt Toekomst van de Jacobuskerk en Jacobskerk Uitvoering plan van aanpak ‘Beleving in het centrum’ Openbare toiletten Onbeperkt genieten in de Achterhoek Evenementenkalender Analyse centrumstructuur, loopstromen en verblijfsgebieden Acquisitie en stimuleren van nieuw ondernemerschap Kennisontwikkeling bij centrumondernemers Fieldlab Retailinnovatie Smartcity Achterhoek Ondernemerspunt Winterswijk Verminderen van onnodig autobezoek Goede fietsenstalling met voldoende oplaadpunten Verminderen overlast van laden en lossen in de winkelstraat Gastvrijheid op de parkeerplaats

Portefeuillehouder Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat Schepers - Janssen Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat

Pagina 67 van 167

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN A1. Kwaliteitsimpuls marktterrein Het versterken van de Markt, als aangename, centrale ontmoetingsplek waar bezoekers graag verblijven, vraagt om een sterk samenspel van de functies die hier thuishoren. Dit doen we door effectief gebruik te maken van de beschikbare ruimte en inrichting. In het vierde kwartaal van 2021 starten we met de ontwerpsessies voor de herinrichting van de markt. Dit doen we samen met inwoners, belangenorganisaties en externe partijen. In 2022 bieden we de gemeenteraad een concreet ontwerp aan. Daar waar nog geen zekerheden zijn of werkzaamheden buiten de begrotingsperiode kunnen vallen, zijn ze niet meegenomen in de begroting. Voor het centrum werken we een concreet plan uit. Wij denken dat een krediet van € 450.000 toereikend is voor de werkzaamheden. A2. Toekomst van de Jacobuskerk en Jacobskerk Beide kerken verliezen waarschijnlijk hun primaire functie. De eigenaren van de kerken kijken welke (her)ontwikkelingsmogelijkheden er zijn. B1. Uitvoering plan van aanpak ‘Beleving in het centrum’ In het plan van aanpak vertalen we de ambities en doelen naar concrete maatregelen, die we vanaf 2022 uitvoeren. B2. Openbare toiletten We hebben tijdelijke openbare toiletten gerealiseerd in het raadhuis. In 2022 zorgen we voor een structurele oplossing om openbare toiletten toegankelijk te houden voor onze bezoekers. B3.

Onbeperkt genieten in de Achterhoek In de opgave ‘Iedereen doet mee’ wordt gewerkt aan de toegankelijkheid van Winterswijk, voor iedereen. Het is een belangrijk onderwerp voor de gastvrijheid en aantrekkelijkheid van ons centrum. Vanuit de toeristische samenwerking in de regio Achterhoek, werken we aan het programma ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’. B4. Evenementenkalender Een veelheid en diversiteit aan evenementen draagt bij aan de beleving van het centrum. Het centrum wordt nog aantrekkelijker wanneer we de eigen, onderscheidende identiteit van de winkelstraten en verblijfsgebieden versterken. We maken hiervoor een evenementenkalender. C1. Analyse centrumstructuur, loopstromen en verblijfsgebieden Ons centrum is historisch gegroeid naar de huidige structuur. We zijn ons steeds meer bewust dat een sterke eigen identiteit van deelgebieden bijdraagt aan de aantrekkelijkheid en vindbaarheid van locaties. Met een goede structuur sturen we de loopstromen en het verblijf naar de gewenste gebieden. C2. Acquisitie en stimuleren van nieuw ondernemerschap We stimuleren meer commerciële activiteiten in de aanloopstraten. Daarmee versterken we de aantrekkelijkheid van het centrum, verhogen we het bezoek en voorkomen en verminderen we leegstand. Hiervoor werken we een acquisitieplan uit. D1.

Kennisontwikkeling bij centrumondernemers We versterken de samenwerking in het centrum door met elkaar te werken aan kennisontwikkeling.

Pagina 68 van 167

D2. Fieldlab Retailinnovatie Grote (inter)nationale retailorganisaties hebben de schaalgrootte en het organisatievermogen om innovaties te onderzoeken en te implementeren. Dit is voor een zelfstandig winkelbedrijf vaak niet bereikbaar. Samen met de regio Achterhoek nemen we hier wel stappen in, met Winterswijk in een voortrekkersrol. D3. Smartcity Achterhoek De Duitse ICT-onderneming Tobit heeft in Ahaus een smartcityconcept ontwikkeld, waarbij ICT-technologie wordt ingezet om het fysieke centrumbezoek te ondersteunen. We verkennen de mogelijkheden om een vergelijkbaar concept te ontwikkelen voor de stads- en dorpskernen in de Achterhoek. D4. Ondernemerspunt Winterswijk Winterswijk heeft een krachtige en goed functionerende citymarketingorganisatie. In 2022 geven we uitvoering aan het centrummanagement en het beter organiseren van evenementenondersteuning. E1. Verminderen van onnodig autobezoek We realiseren ons dat voor veel van onze centrumbezoekers, uit de regio en van over de grens, de auto een logisch vervoersmiddel is, waarvoor nauwelijks alternatieven zijn. Voor onze inwoners en ons winkelpersoneel kan de fiets echter een prima alternatief zijn. E2. Goede fietsenstalling met voldoende oplaadpunten Voor het stimuleren van het fietsgebruik is het een randvoorwaarde dat we dit gebruik goed faciliteren.

Als onderdeel van de activiteit ‘analyse centrumstructuur, loopstromen en verblijfsgebieden’ brengen we verbeterpunten voor fietsparken in kaart. Deze voeren we waar mogelijk uit. E3. Verminderen overlast van laden en lossen in de winkelstraat Laden, lossen en pakketbezorging is noodzakelijk voor de bevoorrading van de ondernemers in de winkelstraat. Tegelijkertijd geeft dit vaak overlast voor het winkelend publiek en dat past niet in de gastvrijheid die we willen bieden. Daarom gaan we in goed overleg oplossingen implementeren. E4. Gastvrijheid op de parkeerplaats De bezoeker van het centrum van Winterswijk moet zich bij aankomst op de parkeerplaats direct welkom voelen, en op een logische en prettige manier de weg vinden naar de winkelstraten, markt, stadsparken en andere centrumvoorzieningen. Om dit te bevorderen zorgen we voor goede bewegwijzering.

Pagina 69 van 167

Opgave:

Duurzaamheid

1. AMBITIE Winterswijk wil dat de huidige kwaliteiten, klimaat, biodiversiteit en natuurlijke voorraden, ook beschikbaar zijn voor volgende generaties. Duurzaamheid gaat over het beschermen en behouden van deze waarden. Relevante documenten - Uitvoeringsagenda Duurzaamheid januari 2019 2. STRATEGISCHE DOELEN A. De bebouwde omgeving van Winterswijk is energieneutraal in 2030. We benutten in Winterswijk onze cultuurhistorie en biodiversiteit. B. Winterswijk heeft een duurzame gemeentelijke organisatie in 2030. C. We zijn een volledig duurzame gemeente in 2050, dus ook klimaatneutraal en circulair. 3. HOE TE BEREIKEN? - We gaan inwoners en bedrijven stimuleren om maximaal energie te besparen door onder meer te isoleren. - We gaan het opwekken van duurzame energie op daken en op zonnevelden ondersteunen. - We maken plannen die er op termijn toe leiden dat woningen geen aardgas meer gebruiken. - We voeren het project Duurzaamheidsfactor uit in de gemeentelijke organisatie. - We bouwen samen met onze inwoners verder aan een circulaire economie. 4. INDICATOREN - De barometer ‘hernieuwbare opwek’ staat eind 2022 op minimaal 65% en in 2030 op 100%. - 33% van de daken is in 2030 voorzien van zonnepanelen. Eind 2022 is dit minimaal 21%. - Via het platform Duurzaamheid bereiken we maandelijks gemiddeld ruim 1.750 mensen. - 4.000 huishoudens voeren kleine energiebesparende maatregelen uit.

Dit naar aanleiding van een actie voor huurders en woningeigenaren die in 2021 start en in 2022 doorloopt. 5. ACTIVITEITEN 2022

A1 A2 A3 B1 B2 C1

Activiteit Werken aan de hand van de uitvoeringsagenda Duurzaamheid 2019-2022 met vele activiteiten Stimuleren zonne-energie Uitvoeren visie Warmtetransitie Uitvoeren project Duurzaamheidsfactor We maken een prachtig Green Leaf-jaar 2022 We werken aan klimaatadaptatie

Portefeuillehouder Frings Frings Frings Frings Frings Frings

Pagina 70 van 167

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN A1. Werken aan de hand van de uitvoeringsagenda Duurzaamheid 2019-2022 met vele activiteiten De uitvoeringagenda Duurzaamheid kent tal van activiteiten. De voortgang hiervan wordt periodiek aan de raad gepresenteerd. Onderdeel van de uitvoeringsagenda zijn cultuurhistorie en biodiversiteit. De biodiversiteit stimuleren we onder meer met de maatregelen uit het uitvoeringsplan van het groenstructuurplan. A2. Stimuleren zonne-energie Het is belangrijk om de opwekking van zonne-energie te stimuleren. Met de uitvoering van het zonnepark op de Masterveldweg wordt een grote stap gezet. Daardoor zal de barometer de 65% bereiken. Maar onze ambities gaan verder. We willen meer zonne-energie in collectief eigendom en meer zonnepanelen op daken. Een randvoorwaarde hiervoor is voldoende netcapaciteit. Het elektriciteitsnetwerk heeft uitbreiding nodig. De opwekking van zonne-energie is winstgevend, maar niet elk idee komt tot uitvoering. Daarom zorgen we voor hulp (ook financieel) wanneer het nog niet zeker is of een project lukt. Onze ambities voor zonneenergie sluiten aan bij de RES 1.0. In 2022 maken we de RES 2.0., die we gaan indienen in 2023. A3. Uitvoeren visie warmtransitie De visie Warmtetransitie bepaalt de manier waarop we gebouwen en wijken klaarmaken voor de toekomst. Het is landelijk beleid om op termijn van het aardgas af te gaan.

In Winterswijk ontbreekt een bron voor grootschalige opwekking van warmte die we kunnen inzetten voor verwarming. Dat betekent dat we een strategie ontwikkelen hoe we dit doel stapsgewijs kunnen behalen. B1. Uitvoeren project Duurzaamheidsfactor De duurzaamheidsfactor zorgt voor een duurzame en circulaire gemeentelijke organisatie. Halverwege 2022 presenteren we de resultaten in een politiek forum. B2. We maken een prachtig Green Leaf-jaar 2022 Winterswijk heeft de Green Leaf Award 2022 gewonnen! Een hele eer, maar ook een grote verantwoordelijkheid. Aan deze Green Leaf Award is een geldbedrag verbonden van € 200.000. Met dit geld gaan we in 2022 activiteiten organiseren binnen de opgave Duurzaamheid. Hierbij willen we drie doelstellingen waarmaken: - Winterswijk duurzamer maken. - Andere gemeenten en organisaties in Nederland en Europa stimuleren, door de beste voorbeelden voor verduurzaming uit Winterswijk te laten zien. - Winterswijk als mooie en duurzame gemeente promoten. Om dit te kunnen waarmaken, stellen we een actieplan op. Hierbij werken we ook aan de droom van Yara, leerling van basisschool De Kolibrie, voor groenere schoolpleinen. C1. Aanpassen aan een veranderend klimaat We bouwen op verschillende manieren aan een duurzame en circulaire economie. Veel initiatieven stimuleren we op regionaal niveau via de thematafel Circulaire Economie en Energietransitie.

Helaas zien we nu al dat het klimaat verandert. Een van de onderwerpen die in 2022 veel aandacht vraagt, is daarom klimaatadaptatie. Dit is het aanpassen van onze omgeving aan toenemende hitte, droogte en zware regenval. Daarom nemen we deel aan de werkgroep klimaatadaptatie (beleidsveld 3.2).

Pagina 71 van 167

Paragrafen Foto: P. Rhebergen

Pagina 72 van 167

Paragraaf A: Lokale heffingen

Paragraaf A: Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf gaat over de gemeentelijke belastingen. Na de algemene uitkering uit het gemeentefonds vormen de belastingen onze belangrijkste inkomstenbronnen. We onderscheiden drie typen gemeentelijke belastingen De onderstaande drie belastingtypen lichten we later in deze paragraaf verder toe: − Algemene belastingen; − Bestemmingsheffingen; − Retributies. De opbrengsten van de algemene belastingen tellen we op bij de algemene middelen Dit betekent dat we de opbrengsten van deze belastingen niet labelen. We kunnen ze daardoor voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen inzetten. Voorbeelden van deze algemene belastingen zijn de onroerendezaakbelastingen (OZB), precariobelasting, reclamebelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting. De opbrengsten van bestemmingsheffingen zijn bestemd voor specifieke voorzieningen Deze specifieke voorzieningen hebben wel een duidelijk algemeen belang. Onder deze categorie vallen de afvalstoffenheffing en rioolheffing. We heffen retributies als de gemeente een specifieke dienst verleent De leges, begraafrechten en marktgelden zijn de belangrijkste retributies binnen de gemeente Winterswijk. We mogen geen winst maken op bestemmingsheffingen en retributies De begrote opbrengst mag dus niet hoger zijn dan de begrote kosten om de diensten te verlenen.

Beleid We hanteren de volgende uitgangspunten: - De opbrengst van de onroerendezaakbelasting (OZB) is in 2022 gelijk aan die van 2021 (exclusief inflatie en areaaluitbreiding). - Het inflatiepercentage van 1,6% is gebaseerd op de algemene prijsontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Dit staat in tabel 4.2.2 van de meicirculaire van het gemeentefonds 2021. - De rioolheffing is 100% kostendekkend op basis van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP); - De afvalstoffenheffing is 100% kostendekkend. - Bij de leges streven we naar 100% kostendekkendheid. Belastingdruk De belastingdruk geeft aan welke belastingen onze inwoners direct in hun portemonnee voelen Om deze belastingdruk te berekenen, tellen we de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing bij elkaar op. In de tabel Belastingdruk 2021/2022 rekenen we met een WOZ-waarde van € 200.000 voor een woning. De verwachte waardestijging is 7% voor woningen in 2022. Verderop in deze paragraaf lichten we de vermelde bedragen verder toe.

Pagina 73 van 167

Paragraaf A: Lokale heffingen De belastingdruk voor de inwoner ziet er als volgt uit: Belastingdruk 2021/2022 Gezin (eigen woning)

Onroerendezaakbelasting Afvalstoffenheffing: - Vastrecht - Variabel deel * Rioolheffing (135 m³) Totaal

Situatie 2021 Situatie 2022 WOZ-waarde € 200.000 WOZ-waarde € 214.000 (+7% waardestijging) € 229,00

€ 234,00

€ 171,00 € 25,20 € 367,20 € 792,40

€ 172,00 € 25,20 € 367,20 € 798,40

Gezin (huurwoning)

Situatie 2021

Situatie 2022

Afvalstoffenheffing: - Vastrecht - Variabel deel * Rioolheffing (135 m³) Totaal

€ 171,00 € 25,20 € 367,20 € 563,40

€ 172,00 € 25,20 € 367,20 € 564,40

*Wordt achteraf opgelegd. Dus de aanbiedingen van 2021 worden bij de aanslagoplegging van 2022 opgeteld. Hier is het gemiddelde tarief opgenomen bij het aanbieden aan een ondergrondse restafvalcontainer.

De belastingdruk voor 2022 stijgt in vergelijking met 2021 De stijging is het gevolg van een hogere OZB en afvalstoffenheffing. In het coalitieakkoord is afgesproken dat de OZB-opbrengst gelijk blijft, met uitzondering van de areaaluitbreiding en de inflatie. Hierdoor stijgt de OZB iets. Daarnaast stijgt het tarief voor de afvalstoffenheffing. Dit komt doordat de kosten van de ROVA stijgen. Om 100% kostendekkend te blijven, verhogen we het tarief voor het vastrecht met € 1,00 (€ 172,00) en houden we het variabele tarief gelijk (€ 1,40) per aanbieding. Voor een verdere toelichting over de wijze van de afvalstoffenheffing, zie onder ‘Afvalstoffenheffing’. De belastingdruk voor de inwoner die in een eigen woning woont, stijgt met € 6,00. Rekening houdend met de inflatie (1,6%), daalt de belastingdruk in reële zin met 0,84%. Voor de inwoner in een huurwoning stijgt de belastingdruk met € 1,00. Rekening houdend met de inflatie daalt de belastingdruk in reële zin met 1,42%. Door goed te scheiden en minder water te verbruiken, kunnen inwoners zelf nog verder invloed uitoefenen op een deel van de verschuldigde afvalstoffenheffing. Immers, hoe minder restafval wordt aangeboden, hoe lager het variabele deel.

Pagina 74 van 167

Paragraaf A: Lokale heffingen Opbrengst heffingen

Jaarrekening 2020

Begroting 2022

€ 6.124.000

€ 3.465.000 € 1.647.000 € 1.133.000 € 6.245.000

Jaarrekening 2020

1e Financiële prognose per juni 2021

Begroting 2022

Toeristenbelasting

€ 428.000

€ 398.000

€ 756.000

Forensenbelasting

€ 89.000

€ 89.000

€ 83.000

Precariobelasting

€ 56.000

€ 3.000*

€ 50.000*

Afvalstoffenheffing

€ 2.518.000

€ 2.577.000

€ 2.646.000

Rioolheffing

€ 4.085.000

€ 3.975.000

€ 3.975.000

Grafrechten

€ 203.000

€ 204.000

€ 203.000

Marktgelden

€ 100.000

€ 0*

€ 107.000*

Leges Algemene Dienstverlening

€ 368.000

€ 519.000

€ 306.000

Leges Omgevingsvergunning

€ 1.142.000

€ 843.000

€ 656.000

Reclamebelasting

€ 109.000

€ 0*

€ 105.000*

TOTAAL

€ 14.982.000

€ 14.732.000

€ 15.132.000

OZB eigenaren woning OZB eigenaren niet-woning OZB gebruikers niet-woning OZB TOTAAL

€ 3.108.000 € 1.611.000 € 1.165.000 € 5.884.000

1e Financiële prognose per juni 2021

€ 3.386.000 € 1.617.000 € 1.121.000

* Door de Covid-19 crisis is ervoor gekozen geen marktgelden, precariobelasting (terrassen en uitstallingen) of reclamebelasting op te leggen. Deze gemiste inkomsten worden gecompenseerd met een bijdrage uit het Crisis- en herstelbudget (totaal +/- € 250.000).

Toelichting per belastingsoort

Onroerendezaakbelastingen

€ 6.245.000

De onroerendgoedmarkt blijft aantrekken voor woningen. De verkoopprijzen stijgen nog steeds. De verwachting is dat de gemiddelde WOZ-waarde hierdoor stijgt met zo’n 7%. Voor niet-woningen is de verwachting dat de waarden iets dalen (2%). De exacte invloed is op dit moment nog niet bekend, omdat de herwaardering voor belastingjaar 2022 nog in volle gang is. Eind 2021 wordt de herwaardering afgerond en is duidelijk wat de nieuwe WOZ-waarden voor 2022 zijn. In het coalitieakkoord is afgesproken dat de opbrengst van de OZB van het jaar 2021 wordt gefixeerd. Wel wordt er nog rekening gehouden met areaaluitbreidingen en inflatiecorrectie (1,6% voor 2022). Door het fixeren van de opbrengst wordt het tarief dus gewijzigd. Hierbij geldt dat bij een daling van de WOZ-waarden het tarief stijgt, en bij een stijging van de WOZ-waarden wordt deze lager. Dit komt doordat we bij het berekenen van de OZB de WOZ-waarde vermenigvuldigen met het tarief. De OZB-tarieven voor 2022 zijn, onder voorbehoud van de vaststelling belastingverordeningen in december 2021, als volgt: Tarieven OZB

2020

2021

2022

OZB eigendom woning

0,1143%

0,1143%

0,1093%

OZB eigendom niet-woning

0,2442%

0,2442%

0,2554%

OZB gebruik niet-woning

0,1960%

0,1960%

0,2024%

Pagina 75 van 167

Paragraaf A: Lokale heffingen Toeristenbelasting € 756.000 Voor 2022 handhaven we dezelfde tarieven als in 2021. Door de coronacrisis is het onzeker hoe de toeristische markt zich gaat ontwikkelen. We verwachten dat zodra de coronacrisis afneemt, het aantal overnachtingen gaat stijgen. Hier houden we ook rekening mee bij de begrote opbrengsten. Om zekerheid te bieden aan de verblijfsaanbieders, is besloten de tarieven ongewijzigd te laten. Door het centrumgebied aantrekkelijker te maken, zorgen we ook voor meer toeristen. We blijven in overleg met de toeristische sector, zodat we kunnen inspelen op de actuele situatie. Het aantal overnachtingen kan hierdoor stijgen. In onze meerjarenbegroting houden we daarom rekening met een totale opbrengst die stijgt naar € 800.000 in 2025. Forensenbelasting € 83.000 Voor het tarief van de forensenbelasting zoeken we aansluiting bij de toeristenbelasting. Het forfaitaire tarief voor een vakantiewoning in de toeristenbelasting is ook van toepassing op de gemeubileerde woning bij de forensenbelasting. Dit tarief is ook in 2022 € 290,00. Precariobelasting € 50.000 We heffen precariobelasting voor het gebruik van gemeentegrond. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de terrassen bij cafés en restaurants en aan uitstallingen.

Door de coronacrisis hebben we hiervoor in 2021 geen precariobelasting opgelegd, om de ondernemers een steuntje in de rug te geven. Ook in 2022 leggen we geen precariobelasting voor terrassen (€ 45.000) op. De dekking wordt gevonden in het budget voor het Crisis- en herstelplan 2.0. Afvalstoffenheffing € 2.646.000 Inwoners betalen alleen voor het aanbieden van hun restafval. Herbruikbare afvalstoffen halen we tegen nultarief op. De afvalstoffenheffing bestaat daarom uit een vastrecht en een tarief per restafvalaanbieding. Wij berekenen de kosten voor de afvalinzameling van de ROVA door in onze tarieven. Omdat deze kosten gestegen zijn, stijgen ook de tarieven. De kostenstijging hebben we, omdat deze minimaal zijn, verwerkt in het vastrecht. De tariefontwikkeling ziet er als volgt uit: Afvalstoffenheffing (in €) Maatstaf Vastrecht Per aanbieding ondergrondse container2* Per aanbieding container (buitengebied)

2020 167,00 1,25 7,50

2021 170,00 1,40 8,40

2022 171,00 1,40 8,40

Rioolheffing € 3.975.000 De rioolheffing is gebaseerd op een kostendekkendheid van 100%. Het Gemeentelijk Waterbeheersingsplan (GWP) vormt hiervoor de basis. Hierin is opgenomen welke kosten we hebben gemaakt en welke we gaan maken de komende jaren. Door de uitbreiding van de watertaken van de gemeente, kunnen we meer kosten onder de rioolheffing scharen. In het GWP is hier een nadere invulling aan gegeven. Binnen de gemeente Winterswijk volgen we het waterspoor voor de rioolheffing. Dat betekent dat we de inwoner belasten voor het daadwerkelijke waterverbruik. De aanslagoplegging verloopt via het waterbedrijf Vitens. De gemeente ’lift’ mee met de aanslagoplegging door Vitens. Aan de hand van het door Vitens berekende waterverbruik, legt Vitens de aanslag rioolheffing namens de gemeente op. Bij het bepalen van 2 * Bij een aantal aanbiedingen van 18 bij de ondergrondse container, komt de totale verschuldigde afvalstoffenheffing uit op

€ 196,20 (= € 171,00 + € 25,20 (18 x € 1,40)).

Pagina 76 van 167

Paragraaf A: Lokale heffingen de tarieven gaan we uit van een gemiddeld waterverbruik over de afgelopen drie jaar. Vitens levert in november het waterverbruik over de afgelopen periode aan. Met dit waterverbruik houden we rekening bij het berekenen van de tarieven voor 2022. Voorlopig handhaven we de tarieven van 2021. Rioolheffing (in €) Aantal m³ waterverbruik

2020

2021

2022

≤ 500 m³

2,74

2,72

2,72

501 m³ - 5.000 m³

2,69

2,68

2,68

5.001 m³ - 20.000 m³

2,65

2,63

2,63

≥ 20.001 m³

0,00

0,00

0,00

Grafrechten € 203.000 De kosten voor de begraafplaats zijn al jaren hoger dan de opbrengsten. Dit komt voornamelijk omdat we voor de oudere graven geen inkomsten meer ontvangen, maar we deze wel moeten onderhouden. De mogelijkheden op de begraafplaats zijn uitgebreid met het natuurbegraven en Islamitisch begraven. De tarieven voor de grafrechten houden we gelijk aan 2021. Marktgelden € 107.000 De marktkooplui zijn de afgelopen twee jaar zwaar getroffen door de coronacrisis. Om die reden heffen we net als in 2021- ook in 2022 geen marktgelden (€ 107.000). De dekking komt uit het budget voor het Crisis- en herstelbudget 2.0. Leges algemene dienstverlening We verwachten voor 2022 geen bijzonderheden.

€ 306.000

Leges omgevingsvergunningen € 656.000 Een deel van de tarieven voor de omgevingsvergunningen zijn verhoogd met de prijsindex van 1,6%. De Omgevingswet treedt met ingang van 1 juli 2022 in werking. Dit betekent voor de gemeente dat de werkzaamheden voor de beoordeling van een aanvraag voor een vergunning veranderen. Dit heeft ook gevolgen voor de in rekening te brengen leges. We gaan ervan uit dat we wel leges blijven heffen voor het uitvoeren van de ruimtelijke toets. Dit is verwerkt in de begrote opbrengsten. We verwachten in de loop van 2022 nog een bijstelling, omdat dan pas duidelijk is wat de exacte gevolgen zijn van de Omgevingswet op de legesopbrengsten. Reclamebelasting € 105.000 Het doel van de reclamebelasting is om het centrumgebied van Winterswijk te verbeteren en te versterken. Hiervoor is de Stichting Ondernemersfonds Centrum Winterswijk opgericht. De gemeente heft de reclamebelasting, zodat zoveel mogelijk ondernemers in het centrum een bijdrage leveren. Na aftrek van onze eigen kosten maken we de opbrengst over op de rekening van de stichting. Tussen de stichting en de gemeente is een convenant gesloten, waarin afspraken zijn gemaakt over de besteding van het geld. Zo zorgen we ervoor dat het geld ook echt aan het centrumgebied wordt besteed. In 2021 is ervoor gekozen om de reclamebelasting niet op te leggen vanwege de coronacrisis.

Ook in 2022 leggen we geen reclamebelasting (€ 105.000) op. De dekking wordt gevonden in het budget voor het Crisisen herstelplan 2.0.

Pagina 77 van 167

Paragraaf A: Lokale heffingen Kwijtschelding Burgers die op het sociaal minimum leven, kunnen kwijtschelding aanvragen voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Voor burgers die het afgelopen jaar kwijtschelding hebben gehad, laten we bij het Inlichtingenbureau3 controleren of zij nog voldoen aan de voorwaarden. Als dit zo is, wordt automatisch kwijtschelding verleend. Burgers hoeven hiervoor dan geen verzoek tot kwijtschelding meer in te dienen. We schelden alleen het vastrecht van de afvalstoffenheffing kwijt. Zo stimuleren we ook burgers die in aanmerking komen voor kwijtschelding om het afval zoveel mogelijk te scheiden. Bij de rioolheffing schelden we een waterverbruik van maximaal 45 m³ per persoon per huishouden kwijt. We informeren Vitens ook als er kwijtschelding voor de rioolheffing is verleend. Overzicht van het aantal verleende kwijtscheldingen: Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

555

515

525

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Afvalstoffenheffing

€ 87.000

€ 78.000

€ 78.000

Rioolheffing

€ 135.000

€ 110.000

€ 110.000

Totalen

€ 222.000

€ 198.000

€ 198.000

Verleende kwijtscheldingen

Overzicht van de verleende en begrote kwijtschelding:

Kostenonderbouwing Door de wijziging van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) op 5 maart 2016 zijn vanaf de begroting 2017 nieuwe begrotingsregels van kracht. De nieuwe regels hebben ook invloed op de kostenonderbouwing van gemeentelijke heffingen. In de paragraaf Lokale heffingen is nu een overzicht van de baten en lasten opgenomen voor die heffingen waarbij sprake is van het verhalen van kosten. In deze paragraaf is inzichtelijk gemaakt in hoeverre de afvalstoffenheffing, rioolheffing, begraafrechten, marktgelden en leges kostendekkend zijn. Voor deze belastingsoorten geldt dat deze maximaal kostendekkend mogen zijn. Onder maximaal kostendekkend verstaan we dat de geraamde baten de geraamde kosten niet mogen overschrijden. Verder houden we rekening met de overhead, waarbij deze omschreven zijn als: ‘die kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces’. Hieronder geven we achtereenvolgens een overzicht van de kostenonderbouwing voor de afvalstoffenheffing, rioolheffing, begraafrechten, marktgelden en de leges.

3 Het Inlichtingenbureau is opgericht door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de VNG, om ervoor te zorgen dat

uitwisseling van (persoons)gegevens tussen gemeenten en overheidsinstanties eenvoudiger wordt. Pagina 78 van 167

Paragraaf A: Lokale heffingen Kostenonderbouwing afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing Kosten: Afval

€ 2.885.000

Overhead

€

96.000

Totale kosten

€ 2.981.000

Opbrengsten: Opbrengst belastingen

€ 2.646.000

Overige opbrengsten

€ 335.000

Totale opbrengsten

Onder andere vergoedingen voor recyclebare afvalstoffen € 2.981.000

Dekking

100%

Kostenonderbouwing rioolheffing Rioolheffing Kosten: Riolering

€ 3.783.000

Overhead

€ 262.000

Totale kosten

€ 4.045.000

Opbrengsten: Opbrengst belastingen

€ 3.975.000

Overige opbrengsten

€

42.000

Totale opbrengsten

€ 4.017.000

Dekking

99%

Kostenonderbouwing grafrechten Begraafrechten Kosten: Begraafplaats

€ 345.000

Overhead

€ 39.000

Totale Kosten

€ 384.000

Opbrengsten: Opbrengst Belastingen

€ 203.000

Overige Opbrengsten

0

Totale opbrengsten Dekking

€ 203.000 53%

Pagina 79 van 167

Paragraaf A: Lokale heffingen Kostenonderbouwing marktgelden Marktgelden Kosten: Markt

€ 98.000

Overhead

€ 20.000

Totale kosten

€ 118.000

Opbrengsten: Opbrengst belastingen

€ 107.000

Overige opbrengsten

€ 11.000

Totale opbrengsten

Dekking Crisis- en herstelplan 2.0 € 118.000

Dekking

100%

Kostenonderbouwing leges Leges Titel-Hoofdstuk

Onderwerp

Lasten

Overhead

Totaal lasten

Baten

Dekking in %

Titel 1

Algemene Dienstverlening

H1

Burgerlijke stand

€ 44.724

€ 23.537

€ 68.262

€ 49.000

72%

H2

Reisdocumenten/ID-Kaart

€ 74.709

€ 16.222

€ 90.931

€ 81.435

90%

H3

Rijbewijzen

€ 89.389

€ 30.855

€ 120.244

€ 110.060

92%

H4

€ 7.407

€ 4.263

€ 11.670

€ 2.000

17%

H9

Verstrekkingen uit Basisregistratie Personen Overige publiekszaken

€ 41.988

€ 9.024

€ 51.012

€ 31.000

61%

H14

APV-vergunningen

€ 76.735

€ 62.588

€ 139.324

€ 5.000

4%

H17

Telecommunicatie

€ 20.940

€ 11.070

€ 32.010

€ 18.000

56%

H18

Verkeer en vervoer

€ 4.785

€ 4.258

€ 9.042

€ 250

3%

€ 360.677

€ 161.817

€ 522.495

€ 296.745

57%

€ 914.289

€ 655.110

€ 1.569.399

€ 691.480

44%

€ 914.289

€ 655.110

€ 1.569.399

€ 691.480

44%

Subtotaal Titel 2

Omgevingsvergunning

H3

Omgevingsvergunning

Subtotaal Titel 3

Europese Dienstenrichtlijn

H1

Horeca

€ 20.096

€ 17.882

€ 37.978

€ 3.000

8%

H2

Organiseren evenementen

€ 71.196

€ 63.355

€ 134.551

€ 5.000

4%

Subtotaal

€ 91.292

€ 81.237

€ 172.529

€ 8.000

5%

Totaal

€ 1.366.259

€ 898.164

€ 2.264.423

€ 996.225

44%

* De genoemde titels en hoofdstukken zijn terug te vinden in de tarieventabel die hoort bij de Legesverordening. Hierin staan de diverse productgroepen opgenomen, met de daarbij behorende tarieven. Opgenomen zijn alleen die hoofdstukken waar activiteiten in plaatsvinden.

Pagina 80 van 167

Paragraaf A: Lokale heffingen Voor de kostendekkendheid van de leges geldt dat de opbrengst van alle leges samen maximaal 100% mag zijn van de begrote kosten. Dit kan betekenen dat er op onderdelen een overdekking is en op andere onderdelen een onderdekking. Uit bovenstaande tabel blijkt dat er op geen enkele leges een overdekking is. In totaal komt de kostendekkendheid voor alle leges samen uit op 44%. Hiermee voldoen we aan de wettelijke eis dat de totaal begrote opbrengst de begrote kosten niet mag overschrijden.

Pagina 81 van 167

Paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf komen aan de orde: 1. Het weerstandsvermogen 2. De inschatting van de risico’s die we lopen 3. De financiële kengetallen en een toelichting daarop Vooraf In deze paragraaf noemen we een aantal normen, bijvoorbeeld als buffer of voor onvoorziene uitgaven. Voor de omvang van het benodigde weerstandsvermogen hebben we geen norm afgesproken. Ook voor de financiële kengetallen hebben we geen Winterswijkse norm, maar gebruiken we die van provincie Gelderland. 1. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente Winterswijk om risico’s op te vangen zonder dat de normale bedrijfsgang daardoor wordt verstoord. Het gaat hierbij om risico’s waarvoor geen voorziening of een verzekering is afgesloten. Het weerstandsvermogen geeft daarmee inzicht in de gezondheid van de financiële positie van de gemeente op langere termijn. Risico’s kunnen incidenteel voorkomen, zoals eenmalige negatieve exploitatieresultaten. Deze risico’s dekken we uit de algemene reserve. De algemene reserve vormt daarmee de incidentele weerstandscapaciteit. Als risico’s een structureel karakter krijgen en dus over meerdere jaren tot significant hogere uitgaven leiden, is de algemene reserve onvoldoende. Dan moeten we de structurele weerstandscapaciteit aanspreken.

Deze bestaat uit de onbenutte belastingcapaciteit, de post onvoorzien en de capaciteit op grond van de overige heffingen. Incidentele weerstandscapaciteit Onze incidentele weerstandscapaciteit is als het ware onze buffer. Dit deel van onze reserves kunnen we naar keuze inzetten. Wij hanteren hiervoor een norm van € 60 per inwoner (€ 1,7 miljoen). De verwachte algemene reserve bedraagt eind 2022 per saldo € 34,2 miljoen. De gemeente Winterswijk kent een aantal specifieke bestemmingsreserves (onder andere de bestemmingsreserve begraven en de bestemmingsreserve personeel en organisatie). Elk jaar bepaalt de raad of en hoe we een deel van de algemene reserve gebruiken. In tegenstelling tot reserves zijn voorzieningen nodig voor een normale bedrijfsvoering. De voorzieningen zijn vastgesteld op het niveau van het geschatte verlies of de geschatte verplichting.

Jaar: 2022 Totaal voorzieningen

1-1-2022

31-12-2022

€ 9.915.000

€ 9.854.000

Om onvoorziene uitgaven te dekken, nemen we jaarlijks € 1,25 per inwoner op in de begroting. Voorwaarde om een beroep op deze stelpost te doen, is dat het betreffende onderwerp aan de drie o’s moet voldoen. Dat wil zeggen dat het onvoorzienbaar, onvermijdbaar en onuitstelbaar moet zijn.

Pagina 82 van 167

Paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Structurele weerstandscapaciteit In het coalitieakkoord staat dat we als doel hebben dat de lokale lasten niet harder stijgen dan de jaarlijkse prijsindex van het CBS. De gemeentelijke tarieven, leges en heffingen zijn voor 100% kostendekkend. Daar wijken we alleen vanaf als we daar een goede reden voor hebben. Als zich structureel hogere risico’s voordoen, kunnen we andere kosten niet altijd jaarlijks met eenzelfde bedrag verlagen. We moeten onze inkomsten dan juist verhogen. Een alternatief is om de extra kosten uit de reserves te financieren, maar deze reserves zijn eindig. Voordat we een beroep kunnen doen op extra financiering van het Rijk moeten we eerst onze eventuele belastingcapaciteit benutten. Het Rijk heeft een norm gesteld tot welk niveau het nog aanvaardbaar is lokale belastingen te verhogen. Dit is de artikel 12norm. Ten opzichte van deze artikel 12-norm is onze ongebruikte ruimte in de heffingen € 1,2 miljoen. Samenvatting totaal weerstandsvermogen Het is belangrijk dat we voldoende dekking hebben. Deze dekking, ofwel ons totale weerstandsvermogen, is per 31 december 2022 als volgt opgebouwd: Incidenteel Structureel

Algemene reserve Onbenutte belastingcapaciteit

€ 34,2 miljoen € 1,2 miljoen per jaar

2. Risico’s Om te bepalen of we voldoende weerstandsvermogen hebben om de onderkende risico’s op te vangen, maken we een inschatting van het benodigde weerstandsvermogen. Hierbij inventariseren we het gevolg van een risico, de kans dat het risico zich voordoet en de financiële impact van een risico. Daarnaast is een kansberekening nodig. Het is immers niet waarschijnlijk dat meerdere risico’s zich op eenzelfde moment én in volle omvang voordoen. Deze kansberekening voeren we uit met de Monte Carlo Analyse. In 2021 is de Monte Carlo Analyse uitgevoerd. Hieruit blijkt dat een weerstandsvermogen van € 3,0 miljoen voldoende is voor de onderkende risico’s. De risico’s in de grondexploitatie zijn hier nog niet in meegenomen. Voor deze risico’s is een aantal jaar geleden ook een Monte Carlo Analyse uitgevoerd. Hieruit blijkt dat een weerstandsvermogen voor de grondexploitaties van Winterswijk van ongeveer € 0,7 miljoen toereikend is. Het totaal benodigde weerstandsvermogen bedraagt daarmee ongeveer € 3,7 miljoen. Afgezet tegen het weerstandsvermogen van € 34,2 miljoen incidenteel en € 1,2 miljoen structureel, kunnen we concluderen dat dit vermogen meer dan voldoende is om de risico’s te kunnen afdekken. Om het benodigde weerstandsvermogen te berekenen is een goede risico-inventarisatie nodig. Daarbij moet niet alleen naar financiële risico’s worden gekeken.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=80781041-667e-462e-8006-d98b7c053520