CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Concept programmabegroting 2022-2025

Raadsvergadering 28 oktober 2021, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Programmabegroting 2022-202533.042 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Foto: Frank Bosvelt

Programmabegroting 2022-2025 Winterswijk

Besluitvorming: College Gemeenteraad

28 september 2021 26 en 28 oktober 2021

Voorwoord Beste raadsleden, De begroting 2022 van de gemeente Winterswijk is de laatste begroting van deze raadsperiode, en daarmee ook de laatste begroting van dit college. Het college werkt onverminderd ambitieus aan de doelstellingen van het coalitieakkoord, aan het afmaken van alles wat we zijn begonnen. Daarnaast laat deze begroting voldoende financiële ruimte voor een nieuw college en een nieuwe raad om straks - na de verkiezingen van maart 2022 - nieuwe accenten te leggen. Ambities waarmaken en ‘niet over ons graf regeren’ zijn twee belangrijke kenmerken van deze begroting. Afmaken wat we begonnen zijn In juni hebben we de Kadernota ‘Investeren in de Winterswijkse samenleving’ gepresenteerd. Met deze begroting investeren we daadwerkelijk in de Winterswijkse samenleving. Daarmee realiseren we ambities uit het coalitieakkoord, zoals WoooW, huisvesting van de scholen, goede en betaalbare zorg, bedrijventerreinen, woningen, de ontwikkeling van ons centrum, duurzaamheid en een adequate werkomgeving voor onze medewerkers. Dat we in staat zijn om ambities waar te maken bleek ook op 9 september 2021 toen we de mooie Green Leaf Award 2022 wonnen. Ook de maatregelen uit het Crisis- en herstelplan 2.0, om de Winterswijkse samenleving tijdens en na COVID-19 weer ‘op gang te helpen’, hebben we in deze begroting vertaald.

Ruimte laten voor na de verkiezingen Waar de Kadernota nog geen sluitend meerjarenperspectief had, heeft deze begroting dat wel. Structureel hebben we de komende vier jaar overschotten. Incidenteel maken we, conform het eerdere raadsbesluit, gebruik van maximaal € 10 miljoen uit de algemene reserve. Er zijn nog onzekerheden over de extra gelden in de algemene uitkering en de herverdeling van diezelfde algemene uitkering. De begroting die wij presenteren, biedt ook een nieuw bestuur na de verkiezingen voldoende ruimte voor nieuwe ambities. Keuzes We ontkomen er niet aan om een aantal keuzes te maken. Daarbij hebben we goed geluisterd naar de opvattingen van de raad, over de onderwerpen die in de Kadernota zijn voorgelegd. Mede op basis van het afwegingskader, hebben we dit verwerkt in deze begroting. Dat zijn niet altijd makkelijke keuzes, maar wel noodzakelijke om een balans te vinden tussen ambities en de beschikbare middelen. Geloof in de kracht van Winterswijk Wij geloven in de kracht van Winterswijk én in de kracht van de Winterswijkers. Dat schreven we een jaar geleden in de vorige begroting en daar geloven we nog steeds in. Het afgelopen jaar heeft ons duidelijk gemaakt dat we daar ook echt in kunnen en mogen geloven. Winterswijkers leveren stevige bijdragen aan onze opgaven.

Winterswijk en de Winterswijkers zijn tijdens COVID-19 veerkrachtig gebleken, met een sociaal hart en oog voor diegenen die het nu moeilijk hebben. Winterswijk wordt elke dag een beetje mooier! Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Winterswijk

Pagina 2 van 167

Inhoudsopgave Leeswijzer .................................................................................................................................................................... 5 De financiële positie van de gemeente Winterswijk in meerjarenperspectief ........................................................... 6 Programma’s.............................................................................................................................................................. 10 Programma 1

Sociaal krachtig Winterswijk .................................................................................................... 11

1.1

Volksgezondheid ....................................................................................................................................... 12

1.2

Maatschappelijke ondersteuning ............................................................................................................. 14

1.3

Jeugd ......................................................................................................................................................... 17

Financiële onderbouwing programma 1 ............................................................................................................... 19 Programma 2

Meedoen in Winterswijk .......................................................................................................... 20

2.1b

Cultuur en ontspanning (sport) ............................................................................................................ 23

2.2

Inkomen en participatie ............................................................................................................................ 25

2.4

Economie .................................................................................................................................................. 29

Financiële onderbouwing programma 2 ............................................................................................................... 32 Programma 3

Werkend Winterswijk............................................................................................................... 35

3.1

Infrastructuur en gebiedsontwikkeling ..................................................................................................... 36

3.2

Riolering en reiniging ................................................................................................................................ 42

Financiële onderbouwing programma 3 ............................................................................................................... 44 Programma 4

Bestuurlijk Winterswijk ............................................................................................................ 48

4.1

Bestuur - algemene ondersteuning .......................................................................................................... 49

4.2

Openbare orde en veiligheid .................................................................................................................... 52

4.3a

Lobby, grensoverschrijdende samenwerking en citymarketing ........................................................... 55

4.3b

Overige middelen.................................................................................................................................. 59

Financiële onderbouwing programma 4 ............................................................................................................... 60 Opgaven ..................................................................................................................................................................... 64 Opgave:

‘Iedereen doet mee’ ......................................................................................................................... 64

Opgave:

Centrum ............................................................................................................................................ 67

Opgave:

Duurzaamheid .................................................................................................................................. 70

Paragrafen ................................................................................................................................................................. 72 Paragraaf A: Lokale heffingen .................................................................................................................................... 73 Paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................................... 82 Paragraaf C: Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................... 89 Paragraaf D: Financiering........................................................................................................................................... 95 Paragraaf E: Bedrijfsvoering ...................................................................................................................................... 99 Paragraaf F: Verbonden partijen ............................................................................................................................. 104 Paragraaf G: Grondbeleid ........................................................................................................................................

117 Paragraaf H: Algemene middelen ............................................................................................................................ 125 Pagina 3 van 167

Bijlagen .................................................................................................................................................................. 126 Bijlage 1 Keuzes Kadernota ................................................................................................................................ 127 Bijlage 2 Financiële (kern)gegevens .................................................................................................................... 130 Bijlage 3 Reserves en Voorzieningen ................................................................................................................... 139 Bijlage 4 Investeringen ........................................................................................................................................ 141 Bijlage 5 Kerncijfers Gemeente Winterswijk ....................................................................................................... 145 Bijlage 6 Beleids- en prestatie indicatoren per programma ................................................................................ 153 Bijlage 7 Baten en Lasten per taakveld...............................................................................................................

162 Lijst met afkortingen................................................................................................................................................ 164

Pagina 4 van 167

Leeswijzer De programmabegroting bevat de volgende onderdelen: - Programma’s - Opgaven - Paragrafen - Bijlagen 1. Programma’s Onze begroting kent vier programma’s en ieder programma is onderverdeeld in een aantal beleidsvelden. Per beleidsveld lichten we het volgende toe: - AMBITIE De stip op de horizon die we nastreven. - STRATEGISCHE DOELEN De doelstelling die we nastreven om de ambitie waar te maken. - HOE TE BEREIKEN? De wijze waarop we de strategische doelen willen bereiken. - INDICATOREN Met indicatoren kunnen we meten of we het strategische doel bereiken. De geschikte data zijn echter nog niet altijd voorhanden. Daarom willen we het gebruik van indicatoren volgend jaar doorontwikkelen. - ACTIVITEITEN 2022 De activiteiten die we aankomend jaar willen ondernemen of vervolgen om de strategische doelen te bereiken. - TOELICHTING OP ACTIVITEITEN Sommige activiteiten lichten we nader toe. Elk programma sluit af met een financiële onderbouwing. In het overzicht van baten en lasten lichten we per beleidsveld de verschillen (boven de € 50.000) toe ten opzichte van de begroting 2021. Dit doen we ook bij investeringen boven de € 100.000. Door afronding kunnen er minimale verschillen voorkomen in de totalen. 2. Opgaven In dit hoofdstuk schrijven we over de opgaven ‘Winterswijk Iedereen doet mee’, Centrum en Duurzaamheid. Dit doen we op dezelfde manier als bij de beleidsvelden. 3.

Paragrafen In de paragrafen beschrijven we onderwerpen die op meerdere programma’s betrekking hebben. Het gaat dan vaak om meerjarig regulier werk. 4. Bijlagen Tot slot hebben we een aantal (verplichte) bijlagen toegevoegd. Deze bevatten verdere (financiële) detaillering en achtergrondinformatie.

Pagina 5 van 167

De financiële positie van de gemeente Winterswijk in meerjarenperspectief Samenvatting In dit hoofdstuk brengen we onze financiële positie voor de jaren 2022 tot en met 2025 in beeld. Dat doen we aan de hand van de hoofdlijnen van ons financieel begrotingsbeleid. Ook benoemen we een aantal aandachtspunten bij het meerjarenperspectief. De komende vier jaar zijn de structurele lasten en baten in evenwicht. We voldoen daarmee aan de voorschriften en verwachten een positief oordeel van de provincie. We concluderen dat we een goede financiële positie hebben. De structurele lasten en baten laten de komende vier jaar overschotten zien. Die overschotten compenseren de tekorten die er zijn op de incidentele lasten. Alleen in het eerste jaar resteert een tekort van incidentele aard. Ons voorstel is om daarvoor onze algemene reserve aan te spreken. Dat is in lijn met het raadsbesluit bij de Kadernota om maximaal € 10 miljoen in te zetten voor incidentele uitgaven. We beschikken over een robuust eigen vermogen. Onze algemene reserve van ruim € 48 miljoen1 ligt boven het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten. We staan voor een aantal investeringen in de Winterswijkse samenleving. Met deze begroting stellen we voor om een deel van de algemene reserve in te zetten voor die investeringen.

Hoofdlijnen financieel begrotingsbeleid Wij hanteren de volgende uitgangspunten voor de financiën in de begroting: A. Een structureel sluitende meerjarenbegroting. B. Voldoende weerstandsvermogen. C. Volgen van de ontwikkeling van de financiële kengetallen. A. Een structureel sluitende meerjarenbegroting Structureel sluitend wil zeggen dat we ervoor zorgen dat langjarige lasten worden gedekt door langjarige baten. Dat is ook het belangrijkste toetsingscriterium van de provincie als toezichthouder. Daarnaast ramen we in de begroting ook incidentele lasten en baten. Die ramen we voor drie jaar of korter. Het totaal van de structurele en incidentele lasten minus de structurele en incidentele baten, leidt tot het totale resultaat van de gemeentebegroting. Begrotingsoverschotten voegen we toe, begrotingstekorten onttrekken we aan de algemene reserve. Het begrotingsresultaat 2022-2025 De begroting 2022 is gebaseerd op de ontwikkelingen in de circulaires van het Rijk over de algemene uitkering tot en met mei 2021. Ook zijn effecten uit de Bestuursrapportage en 1e financiële prognose 2021 verwerkt. Overige ontwikkelingen die verwerkt zijn, komen aan de orde bij de programma’s in het vervolg van deze begroting.

1 Stand 1-1-2021 na bestemming resultaat 2020

Pagina 6 van 167

Het begrotingsresultaat 2022-2025 ziet er als volgt uit:

Bedragen x € 1.000

Bedragen *€ 1.000

2022

2023

2024

2025

Structureel

1.873

944

703

982

Incidenteel

-3.878

-2.275

-452

-322

Saldo baten en lasten voor mutaties in reserves

-2.005

-1.331

251

660

Structureel

140

143

150

159

Incidenteel

1426

1439

14

13

Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

1.566

1.582

164

172

Structureel resultaat

2.013

1.087

853

1.141

Incidenteel resultaat

-2.452

-836

-438

-309

-439

251

415

832

Begrotingsresultaat na mutaties in reserves

In de periode 2020-2023 onttrekken we maximaal € 10 miljoen aan de algemene reserve De raad heeft dit met de kadernota 2019 vastgesteld, om zo incidentele uitgaven te dekken. Na de 1e prognose 2021 is hiervan € 7.474.000 ingezet voor 2020 en 2021. Dit is inclusief de budgetten voor uitvoering van het Taskforceplan 100% Winterswijk ‘Van Herstel naar Beter’, van € 3 miljoen. Deze konden we niet voorzien toen het maximum van de onttrekking op € 10 miljoen werd gesteld. Bovenstaand perspectief laat voor 2022 een tekort van € 439.000 zien, dat veroorzaakt wordt door incidentele lasten. In lijn met het raadsbesluit over de kadernota 2019 stellen we u voor dit tekort aan de algemene reserve te onttrekken. Onttrekkingen aan de algemene reserve Naast het voorstel om het verwachte tekort voor 2022 te onttrekken aan de algemene reserve, is in deze begroting een aantal onttrekkingen aan de algemene reserve verwerkt: Crisis- en herstelplan 2.0 € 450.000 2022 Afdekken kleiput € 462.000 2022 Strategische personeelsplanning € 400.000 2022 Voorlopige raming tekort grondexploitatie WoooW € 1.400.000 2023 Daarnaast stellen we voor om een bestemmingsreserve Integraal huisvestingsplan Onderwijs (IHP) te vormen en daaraan € 11 miljoen uit de algemene reserve toe te voegen. Dit is in lijn met de Kadernota 2022.

Een toelichting op de verschillende onderwerpen staat in het vervolg van deze begroting bij de programma’s. B. Voldoende weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen moet tenminste toereikend zijn om de financiële risico’s op te vangen. Wij verwachten dat onze algemene reserve eind 2022 € 34,2 miljoen bedraagt. Het totaal benodigde weerstandsvermogen stellen we vast op € 3,7 miljoen We kunnen daarmee concluderen dat ons vermogen voldoende is om de risico’s af te dekken. In paragraaf B, ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’, leest u de toelichting.

Pagina 7 van 167

C. Ontwikkeling van de financiële kengetallen Wij verwachten de volgende ontwikkeling van de kengetallen in de komende jaren: 2020

2021

2022

2023

2024

2025

jaarrekening

begroting

begroting

begroting

begroting

begroting

1. Netto schuldquote

69,80%

76,50%

85,30%

89,70%

93,90%

100,90%

2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

63,40%

70,40%

79,00%

83,40%

87,60%

94,60%

3. Solvabiliteit

37,60%

34,20%

32,10%

31,40%

30,70%

29,80%

4. Structurele exploitatieruimte

1,49%

2,03%

2,06%

1,16%

0,91%

0,89%

5. Grondexploitatie

7,30%

7,70%

2,70%

2,80%

2,90%

2,90%

6. Belastingcapaciteit

102,00%

102,00%

102,00%

102,00%

102,00%

102,00%

Ontwikkeling: ons eigen vermogen daalt en het vreemde vermogen stijgt De ontwikkeling van de kengetallen laat zien, dat ons eigen vermogen de komende jaren afneemt en het vreemde vermogen stijgt. Dit is het gevolg van investeringsplannen die we voor onze gemeente hebben, en ons voorstel om de algemene reserve daarvoor in te zetten. Daarvoor trekken we (langlopende) geldleningen aan. In de kengetallen vertaalt zich dat in een oplopende schuldquote en afnemende solvabiliteit. Het college vindt deze ontwikkeling van de cijfers acceptabel. Aandachtspunten bij het financieel meerjarenperspectief Risico’s die onze gemeente loopt brengen wij in kaart. We kwantificeren ze in paragraaf B: ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’. Daarnaast spelen er zaken die niet voldoen aan de definitie van een risico, of die extra aandacht verdienen. Die benoemen we hier. Het zijn onderwerpen die op korte of langere termijn onze financiële positie (kunnen) beïnvloeden. COVID-19 en het Crisis- en herstelplan 2.0 Het Crisis- en herstelplan 2.0 is behandeld als onderdeel van de Kadernota 2022. In dat plan is een scala aan maatregelen beschreven, waaruit wij een selectie hebben gemaakt.

De volgende maatregelen hebben een financieel effect in 2022: - Stimuleringsmaatregelen die zowel de landbouw, als de natuur ten goede komen € 50.000 - De crisisbijdrage sport schrappen voor 2022 € 75.000 - Uitvoeren van een cadeaubonnenactie voor 100% Winterswijk € 50.000 - Verlagen lokale lasten, zoals ook in 2021 is gedaan (denk aan marktgelden, precariobelasting terrassen en reclamebelasting) € 250.000 - Overige € 25.000 Compensatie van gestegen kosten jeugdzorg Gemeenten kunnen compensatie tegemoetzien voor de sinds 2015 stijgende kosten voor jeugdzorg. Voor 2022 staat de omvang van dat bedrag vast (€ 2,2 miljoen). Voor de jaren daarna hebben wij een indicatie ontvangen. Daaraan verbonden is een Hervormingsagenda jeugd. Deze agenda omvat afspraken over maatregelen die passen binnen het huidige stelsel, als een voorbereiding op de aanpassing van wet- en regelgeving voor jeugdzorg. Omdat de exacte hoogte van het bedrag onzeker is en definitieve besluitvorming over zowel het geld als de agenda wordt overgelaten aan een nieuw kabinet, hebben het ministerie van BZK, VNG en de toezichthouders afgesproken, dat gemeenten 75% van de indicatieve bedragen mogen verwerken in hun begroting. Wij hopen met de Meicirculaire 2022 uitsluitsel te krijgen over de bedragen.

Pagina 8 van 167

Financiële beheersbaarheid sociaal domein We hebben een aantal maatregelen genomen om het sociaal domein betaalbaar te houden. We werken aan een eigen hervormingsagenda met daarin maatregelen om duurdere geïndiceerde zorg zo lang mogelijk te voorkomen. Zo transformeren we Wmo-begeleiding naar een algemene voorziening voor arbeidsmatige dagbesteding en gaan we meer gebruik maken van onze inloopvoorzieningen. We gaan de zorg regionaal inkopen middels de lumpsum financiering en verwachten hiermee de stijging van de budgetten te kunnen ombuigen in een daling. Echter, in verband met ingediende klachten door zorgaanbieders is er door de gemeenten een pas op de plaats gemaakt in de procedure. Dit zal invloed hebben op de planning van de aanbesteding en dus op het begrote resultaat van de inkoop. Daartegenover zijn er lopende en nieuwe ontwikkelingen, die mogelijk juist druk zetten op de kosten. Denk aan het abonnementstarief voor huishoudelijke hulp en de invoering van pgb 2.0. Deze ontwikkelingen hebben we zo goed mogelijk financieel vertaald in onze begroting, maar vanwege hun open eindekarakter zijn ze lastig te beïnvloeden en te begroten. Herverdeling gemeentefonds Inmiddels wordt er al geruime tijd gewerkt aan een herverdeling van het gemeentefonds.

Zowel het Rijk als gemeenten hebben namelijk behoefte aan een betere verdeling, die meer recht doet aan de (kosten)structuur, de lasten en de inkomstenmogelijkheden van gemeenten. De eerste modellen van de herverdeling in het voorjaar van 2020 zagen er bepaald niet goed uit voor onze gemeente. Daarop hebben wij in de begroting 2021 rekening gehouden met een teruglopende algemene uitkering van € 50 per inwoner in 2025. Hoe anders zien de modellen er een jaar later uit. Het herziene verdeelmodel laat voor Winterswijk positieve cijfers zien. Deze hebben we echter niet verwerkt in onze begroting vanwege de grote onzekerheid van de uiteindelijke uitkomst. Het wachten is nu op een nieuw kabinet dat het besluit over de herverdeling moet nemen. De planning is dat in de Meicirculaire 2022 de definitieve uitkomsten worden gepubliceerd, waarna het nieuwe model op 1 januari 2023 ingaat. Integraal huisvestingsplan (IHP) Onderwijs Het IHP geeft aan hoe we, voor het basis- en voortgezet onderwijs in Winterswijk, de komende jaren gefaseerd de kwaliteit in onderwijs en adequate huisvesting realiseren. Uit het IHP vloeit een aantal forse investeringen voort, die op termijn leiden tot een jaarlijkse last van € 1 miljoen. Om geleidelijk te kunnen groeien naar die structurele lasten, stellen we met deze begroting voor om een bestemmingsreserve te vormen van € 11 miljoen.

Hieraan onttrekken we de komende jaren steeds bedragen die de last voor onze begroting dempen. De druk op onze begroting wordt daarmee geleidelijk groter. Met de provincie Gelderland maken wij een zogenaamde maatwerkafspraak. Dat houdt in dat de provincie deze werkwijze bevestigt in de brief met haar oordeel over onze begroting 2022. Mocht de herverdeling van het gemeentefonds, waarover wij hiervoor schreven, inderdaad zeer positief uitpakken voor onze gemeente, dan biedt dat kansen om versneld te kunnen groeien naar de lasten van de investeringen in de (nieuwe) gebouwen.

Pagina 9 van 167

Programma’s Foto: R. Hudepohl

Pagina 10 van 167

Programma 1

Sociaal krachtig Winterswijk

Volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd In het programma Sociaal krachtig Winterswijk geven we een toelichting op de beleidsvelden volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd. Iedereen kan meedoen! Gezondheid en vitaliteit zijn de kernwoorden van onze ambitie. In Winterswijk kan iedereen, van jong tot oud, meedoen. We bieden daarbij ondersteuning aan degenen die dat zelf niet zo goed kunnen. Ieder kind moet gelijke kansen krijgen; alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Aan de ambitie van dit programma is de opgave ‘Iedereen doet mee’ gekoppeld. Een prachtige, integrale manier om samen met ervaringsdeskundigen te werken aan het wegnemen van fysieke en niet fysieke drempels, zodat iedereen gelijke kansen krijgt om mee te doen in de samenleving. Deze opgave lichten we in het hoofdstuk Opgaven verder toe. Beschikbare en betaalbare zorg We realiseren zorg van kwaliteit. Deze maken we meetbaar en zichtbaar door klanttevredenheidsonderzoeken en de GGD-monitor. We zorgen voor beschikbare en betaalbare zorg, waarbij we de begrote budgetten niet overschrijden. Op deelgebieden nemen we maatregelen om de zorgkosten beheersbaar te houden.

Aandacht voor samenwerking en behoud van voorzieningen We voeren inhoudelijke activiteiten uit zoals preventie, maar we maken ook gebruik van zorginkoop en kwaliteits- en normenkaders. We werken samen met partners in de zorg en welzijn. Uitgangspunten zijn de kwaliteit en betaalbaarheid, maar ook het in stand houden van het voorzieningenniveau.

Pagina 11 van 167

1.1

Volksgezondheid

1. AMBITIE We zien vitale inwoners, die gezond en gelukkig zijn. Iedereen doet mee. Relevante documenten - Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’. - Regionaal preventieakkoord ‘Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek’. - Regionale nota gezondheid ‘Samen langer gelukkig en gezond leven in de Achterhoek’. 2. STRATEGISCHE DOELEN A. Wij zorgen voor preventieactiviteiten om ziekte te voorkomen en om een gezonde levensstijl te bevorderen. B. We behouden voorzieningen voor zorg en welzijn in de regio. 3. HOE TE BEREIKEN - We voeren het regionaal preventieakkoord uit; we stimuleren, faciliteren en organiseren inkoop van preventie en programma’s. - We zorgen voor de samenhang tussen gezondheid, milieu, veiligheid, ruimtelijke ordening en leefomgeving. Dit doen we door een bijdrage te leveren aan de implementatie van de Omgevingswet. - We leggen verbindingen tussen partijen (netwerk ketenaanpak). - We leveren een bijdrage aan scenario-ontwikkeling voor (medische) zorg en werken aan het realiseren van zorg op de juiste plek. 4. INDICATOREN Demping van de stijging van het aantal chronisch zieken (bron: CBS). Hoe ervaren inwoners hun gezondheid? Wat is de kwaliteit van het leven van inwoners (bron: GGD) 5. ACTIVITEITEN 2022

A1 A2 A3

Activiteit

Portefeuillehouder

Participatie regionaal preventieakkoord Inzetten gecombineerde leefstijlinterventies Monitoring overlast hout stoken

Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN A1. Participatie regionaal preventieakkoord We gaan door met de uitvoering van het in juli 2020 ondertekende Regionaal preventieakkoord Achterhoek (2020-2030). Speerpunten zijn: bewegen, Achterhoek Rookvrij, minder overmatig alcoholgebruik, middelengebruik bespreekbaar maken, gezonde keuzes voeding, ‘Iedereen doet mee’ en de basis op orde. Bij deze speerpunten horen activiteiten en campagnes die dit alles onder de aandacht brengen van onze inwoners. Voorbeelden zijn voorlichting op scholen over middelengebruik en programma’s over valpreventie.

Pagina 12 van 167

A2. Inzetten gecombineerde leefstijlinterventie Werken aan een gezonde levensstijl is een middel om, naast een beter leven, duurdere zorg te voorkomen. Daarom blijven we zorgen voor gemeentelijke voorzieningen op het gebied van sport en bewegen. Zie ook het beleidsveld 2.1b Cultuur en ontspanning (sport). Verder zorgen we voor ondersteunende programma’s van eerstelijns zorgaanbieders. We hebben met Menzis een overeenkomst gesloten voor de gecombineerde leefstijlinterventie. Daarbij hebben we afgesproken om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij het verbeteren van hun gezondheidsperspectief. Ook zetten we als gemeente onze beweegmakelaars en buurtsportcoaches in om mensen in beweging te krijgen. A3. Monitoring overlast hout stoken We publiceren diverse keren per jaar via het Gemeentenieuws, de gemeentelijke website en Facebook over de negatieve gezondheidseffecten van hout stoken.

Pagina 13 van 167

1.2

Maatschappelijke ondersteuning

1. AMBITIE In Winterswijk kan iedereen, van jong tot oud, meedoen. We ondersteunen inwoners voor wie eigen regie niet mogelijk is. Relevante documenten - Beleidsplan Wmo & Jeugd ‘Meedoen in Winterswijk’ - Integrale verordening sociaal domein - Inkoopdocumenten sociaal domein - ‘Samen aan het stuur’ (integrale samenwerking sociaal domein) - Verdiepend onderzoek sociaal domein Winterswijk (Bureau HHM) - Beoordelingskader wonen met zorg 2020-2023 - Hervormingsagenda sociaal domein 2. STRATEGISCHE DOELEN A. Onze voorzieningen zijn toegankelijk en laagdrempelig. B. Ondersteuning is beschikbaar en de kwaliteit en betaalbaarheid ervan zijn gegarandeerd. C. Iedereen kan meedoen in onze drempelvrije gemeente. Zie hiervoor het hoofdstuk Opgaven. 3. HOE TE BEREIKEN - We realiseren de beschikbaarheid van zorg door regionale inkoop. - We brengen de ondersteuningsvraag van inwoners in beeld en stellen waar nodig maatwerkvoorzieningen beschikbaar. - We onderhouden ons netwerk en stimuleren ketensamenwerking. - We vergroten de bekendheid van de Post (frontoffice). 4. INDICATOREN - Stabilisatie en waar mogelijk een daling van het aantal cliënten met een maatwerkondersteuning. - Binnen vier jaar maakt 50 tot 60% van de huidige Wmo-begeleidingsgroep gebruik van arbeidsmatige dagvoorziening van Werkbaan Oost. Het gaat hierbij om niet-pensioengerechtigde en niet-leerplichtige klanten. 5.

ACTIVITEITEN 2022 Activiteit A1 Nieuw concept mantelzorgondersteuning B1 Verbeteren van juridische kwaliteit Implementatie wijzigingen sociaal domein 2022: B2 Invoering nieuwe inkoop sociaal domein B3 Realisatie overgang beschermd wonen B4 Implementatie pgb 2.0 Hervormingsagenda sociaal domein met de volgende punten: B5 Integrale intake sociaal domein naar aanleiding van ‘Samen aan het stuur’ en de nieuwe inkoop van Wmo- en jeugdhulp B6 Monitoring en dashboard inrichten Maatregelen om zorg betaalbaar te houden: B7 Transformatie Wmo, groepsbegeleiding naar arbeidsmatige dagbesteding en door ontwikkelen inloopvoorzieningen

Portefeuillehouder Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen/ Tannemaat

Pagina 14 van 167

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN A1. Nieuw concept mantelzorgondersteuning Vanaf 1 oktober 2021 biedt het sociaal team van De Post mantelzorgondersteuning. De Post biedt individuele ondersteuning, collectieve activiteiten voor mantelzorgers organiseren we samen met omliggende gemeenten. In het tweede kwartaal van 2022 evalueren we deze nieuwe werkwijze en sturen we zo nodig bij. B1. Verbeteren van juridische kwaliteit Met de invoering van de Verordening sociaal domein is het makkelijker om waar nodig maatwerk te leveren, en meer integraal te werken volgens de bedoelingen van de wetten (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening). Om de kwaliteit verder te verbeteren, schaffen we een abonnement aan op juridische ondersteuning. De hiermee gemoeide kosten bedragen structureel € 50.000. Implementatie wijzigingen sociaal domein 2022 In 2022 voeren we verschillende wijzigingen door, zoals de inkoop sociaal domein, de overgang van beschermd wonen en de invoering van pgb 2.0. Dit vraagt om extra inspanning van de uitvoering, wat wordt toegelicht onder de punten B2 tot en met B4. B2 Invoering nieuwe inkoop sociaal domein Met de nieuwe inkoop sluiten we met minder aanbieders een contract af. Dit betekent dat we een deel van onze cliënten onderbrengen bij een andere aanbieder. Dat vraagt om een goede afstemming met cliënten en aanbieders.

Daarnaast vraagt de nieuwe inkoop om een andere manier van indiceren. De verwachting is dat de nieuwe inkoop een besparing oplevert van € 200.000 op Wmo-begeleiding. De ontwikkelingen op de lopende aanbestedingsprocedure kunnen invloed hebben op deze prognoses (zie ook de paragraaf weerstandsvermogen). B3 Overgang beschermd wonen Vanaf 2022 verschuiven taken van centrumgemeente Doetinchem naar lokale gemeenten. Er is sprake van een geleidelijke overgang van cliënten en budgetten. De centrumgemeente blijft verantwoordelijk voor bestaande cliënten. Nieuwe cliënten vallen vanaf 2022 onder de verantwoordelijkheid van lokale gemeenten. De overgang van budgetten vindt vanaf 2023 geleidelijk plaats. Deze nieuwe cliëntengroep vraagt extra expertise van consulenten op het gebied van ggz. B4 Implementatie invoering pgb 2.0 Met een persoonsgebonden budget (pgb) kopen cliënten zelf zorg in, waaronder hulp bij het huishouden. Cliënten kopen dit nu veelal in bij Alfasense. Landelijk is ingezet op een optimalisatie van het pgb-proces (pgb 2.0), om het gebruik van een pgb zo eenvoudig mogelijk te maken. Met de invoering van het nieuwe systeem, kan Alfasense de huidige dienstverlening niet meer voortzetten. Daarom moeten we opnieuw onderzoeken of cliënten zelf budgetvaardig zijn.

De verwachting is dat niet alle cliënten budgetvaardig zijn en daarom over moeten stappen naar zorg in natura, met hogere tarieven. Hierdoor stijgen de kosten naar verwachting structureel met € 150.000. Hervormingsagenda sociaal domein In 2020/2021 is onderzoek uitgevoerd naar de inrichting van het sociaal domein. Naar aanleiding van deze onderzoeken is een hervormingsagenda opgesteld. In deze hervormingsagenda formuleren wij een aantal verbeterpunten voor het sociaal domein. Dit zijn onder andere intake, monitoring, arbeidsmatige dagbesteding en inloopvoorzieningen, die hieronder worden toegelicht.

Pagina 15 van 167

B5 Intake sociaal domein We werken volgens de methode ‘Samen aan het stuur’. Dat betekent dat we een brede, integrale intake doen, waarbij over de domeinen heen wordt gekeken wat de inwoner en zijn gezin nodig hebben. Daarnaast treden de nieuwe contracten met de zorgaanbieders vanaf 2022 in werking. Dat vraagt een andere manier van indiceren: de consulenten bepalen samen met de cliënt wat het resultaat moet zijn. De zorgaanbieder krijgt de ruimte om samen met de cliënt te bepalen hoe dat het beste bereikt kan worden. Van de inwoner verwachten we dat hij eerst nagaat welke mogelijkheden hij zelf heeft om zijn probleem op te lossen. Verder vragen we de inwoner mee te werken aan de oplossing van zijn probleem, zodat de hulp van de gemeente tot een minimum beperkt wordt. Door deze integrale intake pakken we problemen van onze inwoners, op diverse levensgebieden en in hun onderlinge samenhang, aan. Daarmee werken we aan het uitgangspunt één gezin, één plan. B6 Monitoring en dashboard Er is behoefte aan goede monitoring en een overzichtelijk dashboard, om beleid te evalueren en ter bespreking met de raad. In 2022 verbeteren we het dashboard voor het sociaal domein.

B7 Maatregelen om de zorg betaalbaar te houden; Wmo-groepsbegeleiding transformeren naar arbeidsmatige dagbesteding en ontwikkelen inloopvoorzieningen Door de integrale intake pakken we problemen van inwoners op diverse levensgebieden in onderlinge samenhang aan. Ook willen we dat cliënten meer participeren. Daarom werken we, samen met Werkbaan Oost/SDOA (uitvoeringsorganisatie voor werk en inkomen), toe naar een arbeidsmatige dagbesteding voor cliënten die niet meer leerplichtig zijn en de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt. De besparing ontstaat dan door een wijziging van individuele trajecten naar een collectieve voorziening, die goedkoper is. Met de overgang van taken en budgetten vanuit de centrumgemeente naar lokale gemeenten, realiseren we met partners lokale inloopvoorzieningen voor verschillende doelgroepen. Een inloopvoorziening is een plek waar inwoners zonder indicatie terecht kunnen voor activiteiten. Een inloopvoorziening gaat vooraf aan een Wmo-maatwerkvoorziening. Een voorbeeld hiervan is de voorziening van Hierzorg. Deze wordt nu nog gefinancierd uit centrumgemeentemiddelen.

Pagina 16 van 167

1.3

Jeugd

1. AMBITIE Gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Relevante documenten - Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’ - Integrale verordening sociaal domein - ‘Samen aan het stuur’ (integrale samenwerking sociaal domein) - Rekenkameronderzoek Voor de toekomst - Verdiepend onderzoek sociaal domein Winterswijk (Bureau HHM) 2. STRATEGISCHE DOELEN A. Waar jeugd en ouders/verzorgers het zelf niet kunnen, bieden we hulp en ondersteuning op het gebied van zorg en opvoeding. B. Zorg blijft beschikbaar; betaalbaarheid en kwaliteit zijn gegarandeerd. 3. HOE TE BEREIKEN - Ondersteuningsteam Oost Achterhoek en het Preventie Platform Jeugd bieden opvoedondersteuning/preventie. - We versterken de samenwerking met huisartsen door hen te ondersteunen in de zorg voor jeugdigen. Zo voorkomen we de inzet van specialistische zorg. - We voeren regie bij complexe casussen van kinderen met een beperking. - We kopen regionaal de juiste zorg voor onze jeugd in tegen een reële prijs. - We handelen aanvragen binnen de termijnen correct en doelmatig af. - We zorgen voor een goed georganiseerde en goed functionerende jeugdzorg. 4. INDICATOREN − De instroom in de tweedelijnszorg stabiliseert in 2022. 5. ACTIVITEITEN 2022

A1

A2 A3 A4

Activiteit Implementatie hervormingsagenda sociaal domein met betrekking tot jeugd: Instroom van cliënten naar tweedelijnszorg beperken door inzet op de praktijkondersteuner (POH) jeugd voor huisartsen, meer collectieve voorzieningen en preventie Integrale intake sociaal domein naar aanleiding van ‘Samen aan het stuur’ Nieuwe inkoop van Wmo- en jeugdhulp Monitoring en dashboard inrichten

Portefeuillehouder Schepers-Janssen Schepers-Janssen

Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen

Pagina 17 van 167

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN Hervormingsagenda sociaal domein, onderdeel jeugd Naar aanleiding van een verdiepend onderzoek naar het sociaal domein en het rekenkameronderzoek naar de inrichting van de jeugdhulp, is een hervormingsagenda opgesteld. Hierin is ook een aantal landelijke ontwikkelingen meegenomen. De verbeterpunten worden hieronder genoemd. A1 Instroom via externe verwijzers beperken en doorstroom en uitstroom stimuleren Om de instroom naar jeugdhulp te beperken, richten we ons met name op samenwerking met verwijzers (zoals huisartsen en gecertificeerde instellingen). Zij bepalen een aanzienlijk deel van de instroom. We maken afspraken met hen over het verwijzen naar gecontracteerde aanbieders en stimuleren de inzet van een POH-jeugd bij huisartsen. Daarnaast zoeken we naar mogelijkheden om jeugdhulp via collectieve voorzieningen meer in groepsverband aan te bieden. Ook blijven we inzetten op preventie, bijvoorbeeld door de activiteiten van het Preventie Platform Jeugd. A2 Integrale intake sociaal domein We werken volgens de methode ‘Samen aan het stuur’. Dat betekent dat we een brede, integrale intake doen, waarbij we binnen het sociaal domein kijken wat de inwoner en zijn gezin nodig hebben en wat ze willen bereiken. Op termijn moet dit leiden tot een snellere uitstroom of afschaling van zorg.

A3 Nieuwe inkoop jeugdhulp Wij verwachten dat de nieuwe contracten per 1 januari 2022 met de zorgaanbieders in werking treden. Echter, zoals in het hoofdstuk Financiële positie is aangegeven, kunnen de ontwikkelingen in het inkoopproces invloed hebben op de ingangsdatum van de contracten. De nieuwe inkoop vraagt een andere manier van indiceren: de consulenten bepalen samen met de cliënt wat het resultaat moet zijn. De zorgaanbieder krijgt de ruimte om samen met de cliënt te bepalen hoe dat het beste bereikt kan worden. Van de inwoner verwachten we dat hij eerst nagaat welke mogelijkheden hij zelf heeft om zijn probleem op te lossen. Verder vragen we de inwoner mee te werken aan de oplossing van zijn probleem, zodat de hulp van de gemeente tot een minimum beperkt wordt. Door deze integrale intake pakken we problemen van onze inwoners, op diverse levensgebieden en in hun onderlinge samenhang, aan. Daarmee blijven we werken we aan het uitgangspunt één gezin, één plan . De voorzichtige verwachting is dat de nieuwe inkoop door minder inzet een besparing oplevert. Daarnaast zien we een forse toename van aanvragen van jeugdhulp. Op basis van deze twee ontwikkelingen hebben we de budgetten voor jeugdhulp met € 700.000 verhoogd. De ontwikkelingen op de lopende aanbestedingsprocedure kunnen invloed hebben op deze prognoses (zie ook paragraaf Weerstandsvermogen).

A4 Monitoring en dashboard Er is behoefte aan goede monitoring en een overzichtelijk dashboard, om beleid te evalueren en ter bespreking met de raad. In 2022 verbeteren we de monitoring, ook voor jeugdzorg.

Pagina 18 van 167

Financiële onderbouwing programma 1 Baten en lasten Bedragen *1.000 € Beleidsveld

Lasten

Baten

Totaal

Primitief

Begroting

Verschil

Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten

2.732

3.014

282

N

282

N

Jeugd

6.363

7.089

726

N

726

N

Maatschappelijke ondersteuning

19.421

19.549

128

N

10.748

10.748

128

N

585

684

99

N

2

2

0

V

29.101

30.336

1.235

N

10.750

10.750

0

V

1.235

N

29.101

30.336

1.235

N

10.750

10.750

0

V

1.235

N

Volksgezondheid Resultaat voor bestemming

Primitief

Begroting

Verschil

Saldo

Reserves Resultaat na bestemming

Doorbelaste bedrijfsvoerings- en kapitaallasten Voor een toelichting van de verschillen verwijzen naar programma 4, Bestuurlijk Winterswijk. Daar lichten we de wijzigingen in de doorbelaste bedrijfsvoerings- en kapitaallasten in zijn totaliteit toe. Jeugd Door de fors toegenomen uitgaven voor de jeugd, moeten enerzijds de budgetten naar boven worden bijgesteld. Anderzijds is de verwachting dat de nieuwe wijze van inkoop een besparing van de uitgaven oplevert. Per saldo is de voorzichtige verwachting dat de uitgaven structureel met € 700.000 stijgen. Hiermee is de toename van de lasten met € 726.000 grotendeels verklaard. Maatschappelijke ondersteuning De verhoging van de lasten met € 128.000 wordt grotendeels als volgt verklaard: - Verhogen budget Regionale samenwerking Sociaal Domein € 100.000 N - Verhogen budget Sociaal Team € 50.000 N - Verhogen budget Leerlingenvervoer € 45.000 N - Verhogen budget Hulp bij Huishouden € 150.000 N - Verlagen budget Begeleiding € 200.000 V Het budget voor de Regionale samenwerking Sociaal Domein was de afgelopen jaren voor een deel incidenteel opgenomen. Deze wordt, mede gezien de nieuwe regionale inkoop, nu structureel opgenomen in de meerjarenbegroting. Om de juridische kwaliteit verder te verbeteren, nemen we een abonnement op juridische ondersteuning in het sociaal domein. We nemen hiervoor een structureel bedrag op van € 50.000.

Het aantal leerlingen dat vervoerd moet worden stijgt. Daarnaast neemt de complexiteit toe, waardoor meer vervoer ingezet moet worden. Hierdoor verhogen we het budget structureel met € 45.000. Met de komst van pgb 2.0 is de verwachting dat veel pgb’s worden omgezet naar de duurdere zorg in natura. Hiervoor verhogen we het budget structureel met € 150.000. Als gevolg van de nieuwe wijze van inkopen, verwachten we dat de kosten voor begeleiding structureel lager uitvallen. Volksgezondheid Ook in 2022 ontvangen wij vanuit het Rijk nog éénmalig een bedrag van € 85.000 voor Gezond in de Stad (GIDS). Deze middelen ontvangen wij in de algemene uitkering. Daarom worden hier alleen de uitgaven verantwoord. Hiermee is de totale verhoging van de lasten met € 99.000, op een paar kleine posten na, verklaard. Kredieten Er zijn geen kredieten binnen dit programma. Pagina 19 van 167

Programma 2

Meedoen in Winterswijk

Cultuur, sport, inkomen en participatie, educatie en economie Dit programma is uitgewerkt in vijf onderdelen: meedoen in sport, cultuur, onderwijs, economie en werk. Programma 2 sluit daarmee aan op programma 1, waarin het vooral gaat om meedoen op het gebied van welzijn en gezondheid. Aantrekkelijk Winterswijk We gaan voor goed onderwijs en het in stand houden van onze sport- en cultuurvoorzieningen. Daarnaast is er volop aandacht voor het bieden van ontwikkelmogelijkheden voor economie, werk en toerisme. We houden Winterswijk aantrekkelijk door initiatieven voor ons landschap en erfgoed. Dit programma kent inspanningen voor het handhaven en onderhouden van voorzieningen en samenwerkingsverbanden. Daarnaast bevat het een aantal grotere projecten die de randvoorwaarden scheppen. Denk aan het project ‘Samen aan het stuur’, de omgekeerde verordening, het Integraal Huisvestingplan Onderwijs en het realiseren van een nieuw bedrijventerrein. De inmiddels bekende aanpak Armoedevrij Winterswijk 2040 hoort bij dit programma en lichten we toe in het hoofdstuk Opgaven bij de opgave ‘Iedereen doet mee’.

Pagina 20 van 167

2.1a

Cultuur en ontspanning (cultuur)

1. AMBITIE We willen onze culturele instellingen en ons erfgoed behouden en versterken, omdat ze belangrijk zijn voor de aantrekkelijkheid van Winterswijk. Relevante documenten - Cultuurnota - Museumvisie - Erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen’ - Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk - Beleidsnota Aardkundige waarden in Winterswijk - Kerkenvisie Oost Achterhoek 2. STRATEGISCHE DOELEN A. Om het aanbod van kunst en cultuur passend bij de leefbaarheid te houden, realiseren we nieuwe concepten en ondersteunen we bestaande voorzieningen. B. We zetten in op het behoud en de ontwikkeling van erfgoed, omdat dit belangrijk is voor het toerisme en zorgt voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven en bewoners. 3. HOE TE BEREIKEN - De culturele voorzieningen in stand houden en de ontwikkelingen bij Boogie Woogie volgen (monitoren). - Zorgen voor een goede mediavoorziening in Winterswijk, denk aan radio, tv en social media. - De museumvisie implementeren. - De punten uit de Cultuurnota verder uitwerken. - Uitvoering geven aan het erfgoedbeleid ‘Wi-j doet ’t samen’. - Uitvoering geven aan de beleidsnota Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk. - Uitvoering geven aan de beleidsnota ‘Aardkundige waarden in Winterswijk. - Uitvoering geven aan de museumvisie. 4. INDICATOREN 5. ACTIVITEITEN 2022

A1 A2 A3 A4 A5

B1 B2 B3

Activiteit Lezen jeugd bevorderen door gratis lidmaatschap jeugd In stand houden van de culturele voorzieningen, met als belangrijkste actie een bijdrage leveren aan het project WoooW Vorming streekomroep Realiseren van de aanbevelingen uit de museumvisie, waaronder deelname van de musea aan het project 1572 Faciliteren en ondersteunen Steengroeve Museum, waarbij het accent ligt op het vaststellen van het bestemmingsplan en het aanvragen/verlenen van de omgevingsvergunning Implementeren uitvoeringsagenda van de erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen!’ Implementeren uitvoeringsagenda Archeologische waarden Implementeren uitvoeringsagenda Aardkundige waarden

Portefeuillehouder Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat Tannemaat

Tannemaat Tannemaat Tannemaat

Pagina 21 van 167

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN A1. Lezen jeugd bevorderen door gratis lidmaatschap jeugd Winterswijk is één van de veertien gemeenten die geen gratis bibliotheeklidmaatschap aanbiedt voor de jeugd van veertien tot en met zeventien jaar. Lezen en een bibliotheek kunnen de (taal)ontwikkeling van jongeren positief beïnvloeden. Daarom sluiten we ons aan bij die lijn, door wel een abonnement te faciliteren (structureel € 12.000). A2. In stand houden van de culturele voorzieningen Door de effecten van de coronacrisis staan de culturele instellingen onder druk. Medio 2021 lijken deze effecten te overzien, we streven ook in 2022 voor het voortbestaan van het culturele aanbod voor Winterswijk. In de voorbereidingen voor het WoooW (zie beleidsveld 3.1) vinden de culturele partners elkaar meer en meer en ontstaan er mogelijkheden om elkaar te versterken. Het beperken van frictiekosten bij Boogie Woogie door het afhaken van de gemeenten Oost Gelre en Aalten, is ook in 2022 een belangrijk aandachtspunt A3. Vorming streekomroep Met de gemeenten Aalten en Oost Gelre hebben we gekozen voor ondersteuning van een nieuw te vormen Streekomroep Oost-Achterhoek. In principe ondersteunen we dit voor drie jaar. Inmiddels zijn de drie lokale omroepen gestart met de vorming van deze streekomroep. In 2022 moeten de resultaten zichtbaar worden en in 2023 en 2024 worden voortgezet. A4.

Realiseren van de aanbevelingen uit de museumvisie In de museumvisie staat een toekomstige nauwe samenwerking tussen de Winterswijkse musea centraal. Om deze beginnende samenwerking te stimuleren en verder uit te werken, is er in 2022 incidenteel budget nodig (€ 25.000). De besteding hiervan werken we uit in het uitvoeringsprogramma bij de museumvisie. Eén van de onderdelen is deelname van de musea aan het project 1572, waarmee de musea hun samenwerking met elkaar en met andere (culturele) partners handen en voeten geven. A5. Faciliteren en ondersteunen Steengroeve Museum In 2022 ronden we het bestemmingsplan van het Steengroeve Museum af. De initiatiefnemer wil starten met bouwen zodra de omgevingsvergunning rond is. Pas als de vergunning definitief is faciliteren wij. De verwachting is dan ook dat de bouw op zijn vroegst start in 2023. B1. Implementeren uitvoeringsagenda van de erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen!’ We voeren samen met de gemeenten Aalten en Oost Gelre ons erfgoedbeleid uit. De komende periode richten we ons op: - Delen van nieuwe kennis over verduurzamen en interieurs. - Samenwerken met ondernemers, onderwijs, historische verenigingen, cultuursector en 100% Winterswijk in projecten als historische interieurs en 1572. - Implementatie Omgevingswet door borging erfgoedwaarden in omgevingsplannen en door één commissie ruimtelijke kwaliteit te vormen. B2 en B3.

Implementeren uitvoeringsagenda Archeologische en aardkundige waarden Met de afgeronde beschrijvingen van archeologische en aardkundig bijzondere terreinen, is een basis gelegd voor publieksacties en een duurzame benutting. We creëren aanbod voor toerisme, onderwijs en erfgoedorganisaties. Eventueel stellen we het beschermingsregime bij. De archeologische en historische kennis van het dorpscentrum zetten we in voor de opgave Centrum. Bij het vertellen van het zichtbare verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de Winterswijkse bodem, verbinden we aardkundige waarden met landschap en biodiversiteit. Een van de activiteiten in dit kader is een onderzoek en publicatie van Winterswijkse klei, pottenbakkers en steen- en pannenbakkerij. Pagina 22 van 167

2.1b

Cultuur en ontspanning (sport)

1. AMBITIE In Winterswijk staan we voor een sterke sport- en beweeginfrastructuur. Sport en bewegen maakt onze inwoners vitaal en stimuleert ontmoetingen. Relevante documenten - Sportnota - Brede regeling combinatiefuncties - Lokaal sportakkoord - Regionaal sportakkoord 2. STRATEGISCHE DOELEN A. Sport betaalbaar en laagdrempelig houden. B. Sport en bewegen is voor iedereen toegankelijk. C. Bredere invulling en bezetting van sportaccommodaties. D. Samenwerkingspartner van Achterhoek in Beweging. 3. HOE TE BEREIKEN - Onze voorzieningen en activiteiten op het gebied van sport en bewegen zijn uitdagend en toegankelijk, zodat ze in de behoeften van diverse doelgroepen voorzien. - Jeugd die om financiële redenen niet kan sporten, verwijzen we naar het jeugdsportfonds. - We creëren bewustwording over het belang van bewegen en een gezondere leefstijl door de inzet van buurtsportcoaches, beweegmakelaars en trainers. - We stimuleren inwoners, die niet of weinig aan sport doen, om te gaan sporten/bewegen en elkaar te ontmoeten. - Met de Achterhoekse gemeenten zetten we in op sport en bewegen in de regio. 4. INDICATOREN - De sportverenigingen vertegenwoordigen 33% van de inwoners. 50% van de sportverenigingen participeren in programma’s en activiteiten van Actief Winterswijk. - De Achterhoekse gemeenten geven op thema’s een boost aan Achterhoek in Beweging.

- Door het sportakkoord Winterswijk sluiten externe organisaties als onderwijs, zorg en bedrijfsleven zich aan bij activiteiten voor sport en bewegen in Winterswijk. 5. ACTIVITEITEN 2022

A1 B1 B2 C1 D1

Activiteit Onderzoek financiering sport- en sportaccommodaties

Portefeuillehouder Schepers-Janssen

Meer zichtbaarheid voor buurtsportcoaches/Actief Winterswijk Een beweegroute in de openbare ruimte voor iedereen; jong, oud of met een fysieke beperking Meer sport/bewegen op sportaccommodaties en in de openbare ruimte Inzet op Achterhoekse thema’s: sport en bewegen

Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen

Pagina 23 van 167

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN A1. Uitwerken evenredige sportsubsidies In 2021 is er een onderzoek gehouden naar de financiering van sport in Winterswijk. Op basis hiervan heeft het college een vervolgopdracht gegeven, om een objectievere financiering voor sport in Winterswijk te realiseren en een systeem te ontwerpen dat eenvoudiger en evenwichtiger is. Dit onderzoek is inclusief de financiering van de sportaccommodaties in Winterswijk. De uitkomsten van het onderzoek zijn beschikbaar in het eerste kwartaal van 2022. B1. Meer zichtbaarheid We maken Actief Winterswijk meer bekend. Inwoners moeten beter weten wat er met sport en bewegen mogelijk is. De buurtsportcoaches, beweegmakelaars en ambassadeurs werken aan naamsbekendheid bij onze inwoners en instanties. Ze stimuleren sport en bewegen op tal van plekken en bij diverse organisaties. B2. Beweegroute in de openbare ruimte We stimuleren sport en bewegen van jong tot oud. Naast de gebruikelijke sportaccommodaties, maken we een beweegroute langs diverse organisaties/beweegplekken in Winterswijk. Hiermee motiveren we inwoners die niet of weinig bewegen om in beweging te komen. C1 Meer sport/bewegen op accommodaties en in de openbare ruimte Met onze sportnota ‘Sport beweegt Winterswijk’ en het lokaal sportakkoord “Heel Winterswijk beweegt” zetten we in op sport- en beweegstimulering.

Jeugd, senioren, sportverenigingen en vitale werknemers krijgen extra aandacht. Onze sportaccommodaties benutten we meer en zetten we multifunctioneler in. Voorheen hebben we dit al gedaan bij Sportpark Jaspers. Nu breiden we dit uit naar FC Trias, Hickory en Archeus. In de openbare ruimte/natuur gaan we gericht bewegen met (inactieve) inwoners. D1. Inzet op Achterhoekse thema’s: sport en bewegen Met het team Achterhoek in Beweging zetten we in 2022 in op de volgende thema’s: - Gezonde jeugd - Vitaal ouder worden - Uniek sporten - Evenementen - Open clubs Deze thema’s sluiten aan bij onze plannen uit de sportnota en het lokaal sportakkoord. Per thema mobiliseren we drie Winterswijkse verenigingen.

Pagina 24 van 167

2.2

Inkomen en participatie

1. AMBITIE Iedereen doet mee en niemand staat aan de kant. Relevante documenten - Integrale verordening sociaal domein - ‘Samen aan het stuur’ - Beleidskader 2018-2022 Sociaal Domein ‘Meedoen in Winterswijk’ - Beleidsnotitie Wet inburgering 2022 2. STRATEGISCHE DOELEN A. We begeleiden zoveel mogelijk mensen naar werk en financiële onafhankelijkheid. B. Voor mensen die geen werk vinden, zoeken we wegen om maatschappelijk actief te blijven. C. We beheersen de toename van het aantal bijstandsgerechtigden. D. We nemen als werkgever maatschappelijke verantwoordelijkheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. E. Nieuwkomers krijgen een integraal inburgeringsaanbod. 3. HOE TE BEREIKEN - We geven uitvoering aan de opgave ‘Iedereen doet mee’. - De intake voor Werk en Inkomen maakt onderdeel uit van een brede integrale intake sociaal domein. - We realiseren een goed functionerend werkleerbedrijf met een doorgaande ontwikkellijn van arbeidsmatige dagbesteding tot uitstroom naar betaald werk. - We voeren de regie over de inburgering van nieuwkomers (statushouders). 4. INDICATOREN − Het uitkeringsbestand neemt maximaal 3,5% toe (als gevolg van de coronacrisis). − Uitkomen met rijksbudget voor de inkomensvoorzieningen. 5. ACTIVITEITEN 2022 Activiteit

Portefeuillehouder

A1

Uitvoering geven aan de aanpak van armoede

A2

Realiseren van een doorgaande ontwikkellijn van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald werk Stijging uitkeringsbestand zoveel mogelijk beperken Toevoegen van een garantiebaan bij gemeente Winterswijk Regievoeren op de inburgering van nieuwkomers

Schepers-Janssen / Tannemaat Tannemaat

C1 D1 E1

Tannemaat Bengevoord Tannemaat

6. TOELICHTING OP ACTIVITEITEN A1. Uitvoering geven aan de opgave ‘Iedereen doet mee’ Zie hiervoor de toelichting die is opgenomen in het hoofdstuk Opgaven. A2 Realiseren van een doorgaande ontwikkellijn van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald werk De nieuwe organisatie Fijnder zorgt voor een doorgaande ontwikkellijn, van arbeidsmatige dagbesteding tot regulier werk. De ontwikkellijn is gericht op een optimale ontwikkeling van de cliënt. Daarbij is het voor de cliënt ook mogelijk, als dat door persoonlijke omstandigheden nodig is, om een stapje terug te zetten. Dit kan, omdat Fijnder een compleet en samenhangend aanbod heeft voor de hele doelgroep met een afstand tot de arbeidsmarkt. Pagina 25 van 167

Daarbij zetten we extra in op de overgang van jongeren van het praktijkonderwijs/voortgezet speciaal onderwijs, naar de arbeidsmarkt. Hiermee voorkomen we uitval en thuiszitten. C1 Klantenbestand werkleerbedrijf Fijnder Door de verwachte economische gevolgen van de coronacrisis, houden we rekening met een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden met 3,5%. Het werkleerbedrijf Fijnder doet zijn uiterste best de stijging zoveel mogelijk te beperken. Dit doet het bedrijf door in te zetten op om- en bijscholing voor beroepen waar krapte is, door loonkostensubsidies te verstrekken om het voor werkgevers aantrekkelijk te maken mensen in dienst te nemen, maar ook door het inzetten van jobcoaching. D1 Toevoegen van een garantiebaan in de gemeente Winterswijk De afgelopen jaren gold een quotum voor garantiebanen. Voor de gemeente Winterswijk betekende dat zes garantiebanen. Daarvan hebben we er vier intern ingevuld. Door veranderende wet- en regelgeving is het quotum losgelaten en is de definitie verbreed, met garantiebanen die ontstaan bij partners en ondernemers aan wie wij opdrachten verlenen. Voor 2022 gaan wij uit van één aanvullende garantiebaan. E1 Nieuwe Wet inburgering De nieuwe Wet inburgering gaat per 1 januari 2022 in. De gemeente heeft de regie.

We bieden nieuwkomers (statushouders) een integraal traject aan, op basis van een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP). Dit traject houdt naast een combinatie van leren en werken, ook ondersteuning in op een aantal levensgebieden, zoals financiën en gezondheid.

Pagina 26 van 167

2.3

Educatie

1. AMBITIE Gelijke kansen voor ieder kind, we bieden kinderen optimale ontwikkelingskansen. Relevante documenten - Visie onderwijsvoorzieningen gemeente Winterswijk - Notitie onderzoek Realisatie onderwijs visie gemeente Winterswijk - Beleidsnotitie Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) - Integraal huisvestingsplan 2021-2037 2. STRATEGISCHE DOELEN A. Continuïteit in (zorg)onderwijs door het bieden van een doorgaande lijn van voorschoolse educatie naar volwasseneducatie. B. Onderwijs sluit aan op de arbeidsmarkt. C. Winterswijkers hebben kennis van de Duitse taal. D. Aanbod van onderwijs passend bij keuzevrijheid en nabijheid (primair onderwijs en voortgezet onderwijs). E. We bieden ontwikkelperspectief voor de lokale onderwijshuisvesting van het basis- en het voortgezet onderwijs.

-

3. HOE TE BEREIKEN We voorkomen ontwikkelingsachterstanden van jonge kinderen bij de start van basisonderwijs door samen met partijen uit het veld - in te zetten op onderwijsachterstandenbeleid (voor- en vroegschoolse educatie). - We versterken de relatie tussen onderwijs, ondernemers en kennisinstellingen. - We promoten buurttaalonderwijs en bieden het Goethe-certificaat aan. - We zorgen voor goede, toekomstbestendige en goed bezette onderwijsgebouwen in onze gemeente. - We ondersteunen en faciliteren initiatieven die zijn gericht op het ontwikkelen van integrale kindcentra. 4. INDICATOREN - Aantal deelnemers voor- en vroegschoolse educatie: 80 - Percentage geïndiceerde deelnemers VVE-peuteropvang: 98% - Aantal uitgereikte Goethe-certificaten: 60 - Percentage leerlingen dat zonder diploma van school afgaat (voortijdige schoolverlaters) is lager dan het regionale gemiddelde: 1,4% 5. ACTIVITEITEN 2022

A1 B2 C1 C2 D1, E1

Activiteit

Portefeuillehouder

Opstellen geactualiseerd beleidsplan VVE Deelname aan het lokaal educatief agendaoverleg (LEA) Regionale samenwerking uitvoering Leerplichtwet Uitvoeren gemeentelijk aandeel in Nationaal Programma Onderwijs Uitvoeren eerste fase 2021-2026 van het Integraal huisvestingsplan (IHP) 2021-2037

Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen Schepers-Janssen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=80781041-667e-462e-8006-d98b7c053520