CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Concept Accountantsverslag gemeente Winterswijk

Algemene raadscommissie 15 juni 2023, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Jaarstukken 202210.727 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag 2022 Gemeente Winterswijk

Definitief concept 26 mei 2023

CONCEPT Aan de gemeenteraad van de gemeente Winterswijk

Inleiding

Doetinchem, 30 juni 2023

Geachte raadsleden, Wij hebben de jaarrekening 2022 van uw organisatie gecontroleerd. In dit verslag brengen wij de hoofdzaken van onze bevindingen en aanbevelingen vanuit de controle onder uw aandacht. Daarnaast besteden wij aandacht aan de jaarrekening zelf en aan de interne beheersing.

De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van B&W. Op basis van onze controle geven wij een onafhankelijk oordeel over de getrouwheid en de rechtmatigheid van de jaarrekening. Daarnaast hebben wij beoordeeld of de programmaverantwoording en de overige gegevens in overeenstemming zijn met de jaarrekening. Ons oordeel over de jaarrekening komt tot uitdrukking in de controleverklaring. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met het College van B&W, de gemeentesecretaris, de concerncontroller en een vertegenwoordiging van de ambtelijke organisatie. Wij hebben deze rapportage besproken tijdens de bijeenkomst van de financiële raadscommissie op 7 juni 2023. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}} dhr. R.H. Gosselink- Wolbrink RA 2

CONCEPT Inhoudsopgave

Waar bent u naar op zoek ?

1. Kernpunten

2. Onderbouwing oordeel

3. Aandachtspunten Raad

4. Jaarrekening

5. Interne beheersing

6. SiSa

7. Onze verantwoordelijkheid en afsluiting

Bijlage 1

Bijlage 2

Fraude en continuïteit controleverklaring

SiSa tabel fouten en onzekerheden

CONCEPT Wij hebben de jaarrekening 2022 van uw organisatie gecontroleerd. Wij informeren u in dit verslag over de bevindingen uit onze controle. De hoofdzaken hebben wij hier opgenomen. Als u de jaarstukken ongewijzigd vaststelt, kunnen wij de volgende oordelen geven:

• •

1. Kernpunten

De grote maatschappelijke opgaven zoals de woningnood, klimaatverandering en energietransitie maken dat de middelen in de komende jaren nog wel nodig zullen zijn. Het is onzeker wat gemeenten van het Rijk mogen verwachten, zeker ook na 2026/2027. Deze onzekerheid en de dreigende begrotingstekorten maken het erg lastig om structureel beleid te maken en te investeren in de maatschappelijke opgaven die er zijn.

Een goedkeurend oordeel voor de getrouwheid Een goedkeurend oordeel voor de rechtmatigheid

Uit onze controle kwamen enkele kleinere aanpassingen in de jaarstukken voort. Deze zijn allen in de voorliggende versie verwerkt.

De controleverklaring 2022: fraude en financiële risico’s In onze controleverklaring beschrijven wij met ingang van 2022 op welke wijze wij bij de controle hebben ingespeeld op risico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang als gevolg van fraude. Daarnaast beschrijven wij onze controleaanpak inzake de veronderstellingen financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Voor wettelijke controles is het verplicht om over deze twee punten te rapporteren. In bijlage 1 geven wij de teksten weer welke wij zullen opnemen in de controleverklaring.

Saldo van baten en laten De gemeente Winterswijk heeft het jaar 2022 met een positief resultaat van € 4,5 miljoen afgesloten. In de jaarstukken is een toelichting gegeven op de totstandkoming van dit resultaat. Voorgesteld wordt een groot deel van het positief saldo door te schuiven naar 2023, om de activiteiten dan uit te voeren. 4

Controleproces Wij hebben voldoende controle-informatie verkregen om een controleverklaring te verstrekken. Wij willen de medewerkers van gemeente Winterswijk bedanken voor de samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en de totstandkoming van deze rapportage.

Interne beheersing op orde De interne beheersing voldoet aan de daaraan te stellen eisen en past bij de omvang van uw organisatie. Wij hebben nog enkele verbeterpunten geadviseerd. Met ingang van 2023 legt het College van B&W verantwoording over het rechtmatig handelen af in de rechtmatigheidsverantwoordig die wordt opgenomen in de jaarrekening. Uw organisatie is bezig met de voorbereidingen voor de implementatie, maar moet nog stappen zetten.

CONCEPT De financiële uitkomsten van de controle op een rij

2. Onderbouwing oordeel

Onderstaand hebben wij een overzicht opgenomen van de niet in de jaarrekening 2022 verwerkte controleverschillen en de resterende onzekerheden. Met u hebben wij een afspraak gemaakt, welke afwijkingen wij in dit verslag vermelden. U heeft ons gevraagd in ieder geval alle afwijkingen groter dan € 50.000 aan u te rapporteren.

Getrouwheid en rechtmatigheid De niet-gecorrigeerde controleverschillen en de resterende onzekerheden blijven onder de goedkeuringstoleranties van 1% respectievelijk 3%, zoals deze met u zijn afgesproken, en hebben daarom geen invloed op de strekking van ons oordeel.

Getrouwheid Omschrijving

Fouten

Rechtmatigheid

Onzekerheden €

(X € 1.000)

€

Uitgaven zorgaanbieders Wmo en Jeugd

Fouten €

1.467 611

0

1.467

Goedkeuringstolerantie voor fouten (1%)

1.205

Goedkeuringstolerantie voor onzekerheden (3%)

3.615

WNT In de jaarrekening 2022 is de verantwoording over de WNT overeenkomstig de wettelijke vereisten opgenomen.

1.467

Europese aanbestedingen

Totaal

Onzekerheden €

611

1.467

SiSa Bij de controle op de SiSa-verantwoording zijn geen afwijkingen geconstateerd die van invloed zijn op het oordeel. Jaarverslag Wij hebben geen tegenstrijdigheden vastgesteld tussen het jaarverslag (de programma-verantwoording en de paragrafen) en de jaarrekening.

5

CONCEPT Onderstaand geven wij een nadere toelichting op de geconstateerde fouten en onzekerheden

•

Uitgaven zorgaanbieders Wmo en jeugd

Over de geleverde zorg in natura hebben we in 2022 voor € 13,2 miljoen controleverklaringen van zorgaanbieders ontvangen. Voor het resterende deel van de uitgaven aan zorgorganisaties, € 1,5 miljoen, is geen (goedkeurende) controleverklaring ontvangen of zijn het kleinere zorgaanbieders, waarmee afspraken zijn gemaakt om geen controleverklaring aan te leveren. Dit bedrag is aangemerkt als onzekerheid. In 2022 zijn nieuwe contracten afgesloten met een aantal zorgaanbieders. Door de gewijzigde contracten en bepalingen hebben een aantal zorgaanbieders geen goedkeurende verklaring kunnen overleggen. Dit leidt tot een verhoging van de onzekerheid voor de gemeente Winterswijk van € 309.000.

•

Europese aanbestedingen

Wij hebben alle inkopen bij leveranciers waaraan over de periode 2019-2022 meer dan € 215.000 is geleverd onderzocht op het juist toepassen van de Europese aanbestedingsregels. Uit onze controle-uitkomsten over 2022 blijkt dat bij de levering van 5 leveranciers niet conform de Europese aanbestedingsregels is verricht. De totale inkopen in 2022 bij deze leveranciers in 2022 bedroegen € 357.000. Daarnaast is de contractwaarde meegenomen van één leverancier waarvan nu bekend is dat bij deze inkoop een onrechtmatige procedure is gevolgd. Een nadere onderbouwing van alle leveranciers is intern beschikbaar.

6

2. Toelichting oordeel Voor een toelichting inzake het proces Europese aanbestedingen en onze aanbevelingen hierop verwijzen wij naar hoofdstuk 5 interne beheersing.

Van de Raad hebben wij 3 aandachtspunten meegekregen. Wij hebben u hierover in onze managementletter d.d. 11 november 2022 geïnformeerd en hebben deze met de auditcommissie besproken op 7 december 2022. Volledigheidshalve rapporteren wij hierover ook in dit verslag.

Aandachtspunten Raad

Aandachtspunten en bevindingen 1. Bekostigingssystematiek (lumpsum) Sociaal Domein Bevindingen U werkt samen met 7 Achterhoekse gemeenten (Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oude IJsselstreek en Oost Gelre) om de contracten van het sociaal domein vorm te geven in het Sociaal Domein Achterhoek. Het Sociaal Domein Achterhoek is geen juridische entiteit. Het is een samenwerkingsvorm. 7 gemeenten die in het Sociaal Domein Achterhoek samenwerken hebben per 1 juli 2022 60 zorgaanbieders gecontracteerd voor de levering van zorg en/of ondersteuning in de Achterhoek. Oude IJsselstreek neemt niet deel aan deze overeenkomsten. De afgesloten lumpsum contracten van 2022 gaan specifiek om de hulp in de segmenten Wmo Wonen, Wmo Integrale Ondersteuning, Wmo Logeren, Integrale Ambulante Jeugdhulp en Gezins- en Woonvormen. De contracten hebben een looptijd van 3 jaar. Daarna is tweemaal een verlenging mogelijk van steeds 2 jaar. Wij hebben deze contracten beoordeeld en zien een aantal onduidelijkheden over zowel de verantwoordings- als controle-informatie. Dit kan mogelijk leiden tot een onzekerheid in de jaarrekening en kan bij een voortdurende onzekerheid gevolgen hebben voor ons oordeel in de controleverklaring. We hebben het College van B&W geadviseerd bij de managementletter afspraken te maken met de zorgaanbieders over de informatie die nodig is.

Deze afspraken zijn gemaakt en bij de jaarrekeningcontrole hebben wij het volgende geconstateerd:

Geleverde zorg De gemeente heeft zelf aan de hand van eigen rapportages op basis van het berichtenverkeer zicht op de omvang van de geleverde zorg. Over de doelmatigheid is geen uitsluitsel te geven aan de hand van deze rapporten. -. 7

Aandachtspunten Raad

Van de Raad hebben wij 3 aandachtspunten meegekregen

Aandachtspunten en bevindingen 1. Bekostigingssystematiek (lumpsum) Sociaal Domein Bevindingen Financiele afspraken De zorgaanbieders hebben een productieverantwoording op kunnen stellen en deze kunnen laten controleren door een accountant. De financiële afspraken zijn daarmee verhelderd.

Verantwoordingsinformatie Om per 31 december 2022 de werkelijke lasten te bepalen, zijn productieverantwoordingen ontvangen en voorzien van een controleverklaring als de lasten groter dan € 125.000 zijn. Er zijn 64 contracten afgesloten. Daarvan hebben 51 een gewaarmerkte productieverantwoording opgeleverd.

Afrekening lumpsumbedrag De contractperiode loopt van 1 juli 2022 tot en met 30 juni 2023. De afrekening van de lumpsum gaat ook over deze periode. Echter het boekjaar wordt afgesloten op 31 december. Dit heeft tot gevolg dat in de jaarrekening 2022 een inschatting van de potentiële afrekening opgenomen zal moeten worden op basis van de geleverde zorg met een maximale afwijking van 5%. Onvoldoende zicht op de uitnutting leidt er ook toe dat overschrijdingen van het afgesproken lumpsum bedrag, niet tijdig aan de raad gemeld kunnen worden. De omvang van deze afrekening kan nu nog niet bepaald worden omdat het meetmoment op 1 juli 2023 staat. Wij hebben het College van B&W gewezen op deze onvoldoende toelichting in de jaarstukken.

8

Van de Raad hebben wij 3 aandachtspunten meegekregen

Aandachtspunten Raad

Aandachtspunten en bevindingen 1. Bekostigingssystematiek (lumpsum) Sociaal Domein Bevindingen Eigen vermogen zorgaanbieders In het contract is overeengekomen dat bij het behalen van excessief hoge winst dit zal leiden tot een daling van de tarieven. ➢ Is inzichtelijk hoe de gemeenten dit vast gaan stellen ? Dient een zorgaanbieder hiertoe een gewaarmerkte jaarrekening op te leveren en met welke verklaring (samenstel, beoordeling of controle) ? ➢ Als een zorgaanbieder aan andere gemeenten levert die niet onder dit contract vallen, hoe wordt deze regeling dan uitgevoerd? Hier is ten tijde van de jaarrekeningcontrole nog geen zicht op.

Sturingsinformatie voor de raad Op dit moment ontvangt uw gemeente nog geen tussentijdse verantwoordings- en sturingsinformatie van de zorgaanbieders. Uw gemeente heeft dus daardoor geen inzicht in de doelmatigheid van de zorg. Eventuele afwijkingen ten opzichte van de voorschotten zijn hierdoor niet tijdig inzichtelijk. We hebben het College geadviseerd afspraken te maken over de tussentijdse sturingsinformatie waarin voldoende aandacht is voor de uitnutting van de voorschotbedragen.

9

Van de Raad hebben wij 3 aandachtspunten meegekregen

Aandachtspunten Raad

Aandachtspunten en bevindingen 2. Maakt de gemeente Winterswijk gebruik of wijken zij af van de landelijke standaardcontracten? Teneinde de administratieve lasten voor zorgaanbieders te verminderen is een voorbeeldcontract opgesteld.

Bevindingen • Landelijk Door de Stuurgroep i-Sociaal Domein is een aantal voorbeeldcontracten opgesteld onder meer voor de jeugdzorg. Met de vastgestelde contractstandaarden wordt onnodige diversiteit in afspraken weggenomen. De uitvoering en de administratie worden hierdoor eenvoudiger en overzichtelijker. Deze contracten zijn gebaseerd op het stelsel prijs x hoeveelheid.

• Situatie gemeente Winterswijk: Per 1 juli 2022 zijn de lumpsum-contracten ingegaan voor de segmenten Wmo Wonen, Wmo Integrale Ondersteuning, Wmo Logeren, Integrale Ambulante Jeugdhulp en Gezins- en Woonvormen. Er zijn 3 contracten voor dyslexiezorg die in 2021 zijn afgesloten op basis van bekostigingssystematiek. Er zijn in 2022 ook 3 contracten afgesloten voor de GGZ-ziekenhuiszorg. In totaal zijn er 70 partijen gecontracteerd, waarbij het uitgangspunt niet meer prijs x hoeveelheid is. Er zijn nog een beperkt aantal contracten op die basis: - Contracten Hulp bij Huishouding; - 30 individuele overeenkomsten voor maatwerk bij de jeugdzorg. Wij hebben een aantal van deze 30 individuele overeenkomsten beoordeeld. In deze overeenkomsten worden geen aanvullende eisen gesteld aan administratieve lasten ten opzichte van het landelijke voorbeeldcontract.

10

Van de Raad hebben wij 3 aandachtspunten meegekregen

Aandachtspunten Raad

Aandachtspunten en bevindingen

3. Kansen en risico’s van (actievere) grondpolitiek / grondexploitatie Bevindingen Bij actief grondbeleid verwerft de gemeente de gronden zelf. Hierbij heeft de gemeente meer sturingsmogelijkheden en zeggenschap dan bij faciliterend grondbeleid of publiek-private samenwerking. Daar staat tegenover dat de gemeente ook meer risico loopt, vooral doordat grondaankopen vaak grote investeringen betreffen. Bij faciliterend grondbeleid of passief grondbeleid stelt de gemeente de kaders in de vorm van een bestemmingsplan voor de ontwikkeling vast, maar zijn derden zoals ontwikkelaars of woningcorporaties verantwoordelijk en (meer) risicodragend voor de realisatie. Achtereenvolgens gaan wij hier in op de kansen en de risico’s van actief grondbeleid en vervolgens op de kansen en risico’s van passief grondbeleid.

• Kansen actief grondbeleid Bij het actief grondbeleid is de regiefunctie van de gemeente zekergesteld. De gemeente kan optimaal haar doelstellingen bereiken en wordt daarbij niet gehinderd door belangen van een derde partij (ontwikkelaar) die toevallig eigenaar is van de grond. Een reden om te kiezen voor actief grondbeleid kan ook zijn om hold-outs te voorkomen. Een private eigenaar kan ervoor kiezen een kavel bewust niet te ontwikkelen, wat een slechte invloed heeft op de kwaliteit van het omliggende gebied en waardoor de gewenste doelen van de gemeente niet worden behaald, zoals bijvoorbeeld meer woningen. Actief grondbeleid kan meerwaarde hebben om de nodige uitvoeringskracht te bereiken voor het realiseren van de veranderopgaven. Er zijn maximale mogelijkheden om maatschappelijke doelen te realiseren. Actief grondbeleid biedt de mogelijkheid om lange termijnafwegingen te maken zowel op locatie niveau als tussenlocaties. Marktpartijen zullen veelal gericht zijn op het meest gunstige resultaat op de korte termijn dan voor de eigen locatie(s).

11

Van de Raad hebben wij 3 aandachtspunten meegekregen

Aandachtspunten Raad

Aandachtspunten en bevindingen

3. Kansen en risico’s van (actievere) grondpolitiek / grondexploitatie Bevindingen •

Vervolg kansen actief grondbeleid

Daarnaast kan de gemeente met actief grondbeleid extra hoge opbrengsten bereiken die ontstaan door bestemmingswijzigingen. Deze opbrengsten komen ten gunste van de Algemene Reserve van de gemeente Winterswijk. De gedachte is dat grondwaardestijgingen die door de gemeenschap mogelijk worden gemaakt ook toebehoren aan die gemeenschap. Bij actief grondbeleid zijn er geen problemen met overdracht van wegen, rioleringen en andere voorzieningen. Indien een ontwikkelaar zelf deze voorzieningen aanlegt ontstaan er frictiepunten. Bij actief grondbeleid, waarbij het innemen van posities door ontwikkelaars wordt ontmoedigd en tegengegaan, wordt voorkomen dat marktpartijen tegen elkaar opbieden om de grondeigendom over te kunnen nemen van een particuliere eigenaar. Dit leidt tot prijsopdrijving en een situatie waarin de oorspronkelijke eigenaar profiteert en er als gevolg daarvan minder financiële ruimte overblijft om kwaliteit te realiseren.

•

Risico’s actief grondbeleid

In 2008 hebben we landelijk gezien dat actief grondbeleid grote financiële risico’s met zich mee kan brengen omdat de gronden alsnog niet uitgegeven kunnen worden door bijvoorbeeld beperkte bouwcapaciteit of stijging van de rente, waardoor leningen minder snel verstrekt werden.

12

Van de Raad hebben wij 3 aandachtspunten meegekregen

Aandachtspunten Raad

Aandachtspunten en bevindingen

3. Kansen en risico’s van (actievere) grondpolitiek / grondexploitatie Bevindingen •

Vervolg risico’s actief grondbeleid

Om succesvol een actief grondbeleid te kunnen voeren is een proactieve verwerving van de gronden noodzakelijk. Verwerving dient dus in een vroeg stadium plaats te vinden en dat betekent dat er, afhankelijk van de ambities, al in een vroeg stadium stevig geïnvesteerd moet worden, wat financieel risico met zich meebrengt. Bedrijfsmatig handelen vraagt om snelle, consequente besluitvorming en slagvaardig handelen. Een bestuurlijk besluitvormingsproces is daar niet altijd even geschikt.

•

Kansen passief grondbeleid

Bij passief grondbeleid hoeft vooraf niet in grondposities geïnvesteerd te worden en hierover wordt dan ook geen financieel risico gelopen. Daarnaast kan een gemeente bij passief grondbeleid zich laten leiden door initiatieven vanuit de markt. Dit kan gunstig zijn bij beperkte ambities. De gemeente heeft in het ruimtelijk beleid geen rechtstreeks belang om een zo winstgevend mogelijke grondexploitatie te openen. In theorie zou ze hierdoor op een zuiverdere manier met ruimtelijke ordening om kunnen gaan.

13

Van de Raad hebben wij 3 aandachtspunten meegekregen

Aandachtspunten Raad

Aandachtspunten en bevindingen

3. Kansen en risico’s van (actievere) grondpolitiek / grondexploitatie Bevindingen •

Risico’s passief grondbeleid

De gemeente heeft minder zeggenschap over de ontwikkeling en is voor de uitvoering afhankelijk van derden, wiens belangen niet noodzakelijkerwijs parallel hoeven te lopen met die van de gemeente. De mogelijkheid om maatschappelijke doelen te realiseren wordt beperkt, doordat rekening gehouden moet worden met de belangen van de verschillende eigenaren. Marktpartijen zullen alleen de winstgevende (delen van) locaties oppakken. De locaties met een financieel tekort zullen niet opgepakt worden. Marktpartijen kunnen de gemeente onder druk zetten door problemen te creëren (bijvoorbeeld verwaarlozing) om op die manier hun zin te krijgen. Indien de ontwikkelaar gemeenschapsvoorzieningen als wegen en riolering aanlegt, moeten deze voldoen aan de door de gemeente te stellen eisen. Bij overdracht, zeker bij grotere meerjarige ontwikkelingen, bestaat het risico dat hierover verschillen van inzicht blijken, waardoor extra kosten gemaakt moeten worden. Indien er concurrentie om de grond plaatsvindt wordt de prijs van ruwe bouwgrond omhoog gedreven, waardoor exploitaties van marktpartijen onder druk komen te staan en er minder ruimte is om kwaliteit te leveren en/of alle gemeentelijke kosten te betalen. De partij die het meest voor de grond kan betalen en eigenaar wordt is niet per se altijd de meest geschikte partij om de ontwikkeling te realiseren.

Op het moment dat overeenkomsten zijn gesloten is de gemeente hieraan gebonden en kan zij niet eenzijdig besluiten om bijvoorbeeld als gevolg van marktontwikkelingen het aanbod te verminderen door plannen te schrappen of te herzien. Dit beperkt dus de flexibiliteit.

14

CONCEPT Jaarstukken en zekerheid

4. Jaarrekening

Financiële positie

Kwaliteit jaarstukken

Begrotingsrechtmatigheid

Overige bevindingen

15

CONCEPT De jaarrekening geeft inzicht in de totstandkoming van het resultaat 2022 en de financiële positie van uw organisatie op 31 december 2022. Saldo van baten en lasten

Incidentele baten en lasten

Het saldo van de lasten en baten over het jaar 2022 bedraagt na bestemming € 4,5 miljoen positief tegenover begroot € 0,5 miljoen negatief. Dit is een voordeel van € 5 miljoen positief.

Het resultaat wordt voor € 1,6 miljoen positief beïnvloed door incidentele baten en lasten. De incidentele baten en lasten zijn toegelicht in de jaarrekening.

Zoals uit de tabel hiernaast blijkt zijn de lasten in 2022 significant hoger dan begroot en hoger dan in het jaar 2021. Dit wordt onder meer veroorzaakt door de energietoeslag en de inhaalslag van het uitvoeren van activiteiten na de Coronaperiode. De baten zijn significant gestegen door de hogere Algemene Uitkering.

Wij hebben het College van B&W geadviseerd de toelichting te richten op het incidentele karakter.

In de jaarstukken wordt voorgesteld om € 4,5 miljoen door te schuiven voor activiteiten in 2023.

Van begroting naar realisatie De begroting is gedurende het jaar een aantal keren bijgesteld. De lasten zijn in totaal met € 19 miljoen aangepast ten opzichte van de primitieve begroting en de baten met € 22 miljoen. De werkelijke cijfers wijken € 4,5 miljoen af van de definitieve begroting, de 2e financiële prognose.

4.1 Financiële positie

Lasten en baten 130.000 125.000 120.000

Eigen vermogen Het eigen vermogen van uw gemeente is per ultimo 2022 € 58,4 miljoen (2021: € 54,2 miljoen). Hiervan is € 4,4 miljoen opgenomen in bestemmingsreserves (2021: € 6,1 miljoen). De solvabiliteit is 34% ten opzichte van vorig jaar 35%. De solvabiliteit geeft het aandeel van het eigen vermogen in het totaal vermogen weer. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeente. De gemiddelde solvabiliteitsratio van gemeenten in Nederland tussen 25.000 en 50.000 inwoners is 37%. Het solvabiliteitsratio van de gemeente Winterswijk is daarmee iets lager ten opzichte van de andere gemeenten. 16

115.000 110.000

105.000 100.000 95.000 Lasten 2022

Begroting 2022

Baten 2021

CONCEPT Bij onze controle hebben wij de informatiewaarde, leesbaarheid en naleving van wettelijke vereisten van de jaarstukken beoordeeld.

4.2 Kwaliteit jaarstukken

Kwaliteit van de jaarstukken

Naleving van de verslaggevingsregels

De jaarstukken bestaan uit 3 onderdelen: De programma’s, de paragrafen en de jaarrekening.

Wij hebben gecontroleerd of de bepalingen in het Besluit Begroting en Verantwoording zijn nageleefd. Hierin hebben wij geen (belangrijke) afwijkingen vastgesteld.

Wij vinden de structuur van de jaarstukken duidelijk. Uw gemeente kent 4 programma’s. Daarnaast worden de algemene dekkingsmiddelen, overhead en vennootschapsbelasting separaat in een overzicht gepresenteerd. Het inzicht in de begroting en de belangrijkste afwijkingen in de realisatie zijn per programma in het jaarverslag toegelicht. De toelichtingen op de afwijkingen kan inhoudelijk verbeterd worden.

Jaarverslag en paragrafen

De verplichte beleidsindicatoren zijn opgenomen in een aparte bijlage.

Verloop van de controle Het proces van het opstellen van de jaarrekening is over het boekjaar 2022 zodanig gepland om aan de financiële raadscommissie de gecontroleerde jaarrekening begin juni 2023 voor te kunnen leggen.

Het jaarverslag en de paragrafen voldoen aan de eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording. Wij hebben het College van B&W geadviseerd toelichting op de uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar en de overlopende activa verder uit te breiden met inhoudelijke posten.

Het concept van de jaarstukken was tijdig gereed maar de kwaliteit van de concept jaarstukken, het bijbehorende jaarrekeningdossier en de kennis over de inhoud was voor verbetering vatbaar. Wij zullen dit proces intern evalueren met de ambtelijke organisatie. Desondanks hebben we de afwikkeling op basis van de planning bereikt.

Wij hebben geen tegenstrijdigheden vastgesteld tussen het jaarverslag en de jaarrekening 2022.

Wij hebben het College van B&W geadviseerd het team Financieel Beheer inhoudelijk hier een verbeterslag in te laten maken.

De nieuwe, verplichte paragraaf Wet open Overheid is opgenomen. Hierin is een toelichting opgenomen van het uitgevoerde beleid inzake de Wet Open Overheid.

17

CONCEPT 4.3 Begrotingsrechtmatigheid

De kaderstelling nader toegelicht Bij de controle van de rechtmatigheid gaan wij na of de lasten en baten en de balansmutaties juist, tijdig, volledig én met de geldende wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader in overeenstemming zijn geweest. Wij hebben de baten en lasten en de balansmutaties over 2022 gecontroleerd op rechtmatigheid.

Begrotingscriterium De Raad heeft besloten met 4 programma’s te werken. Dit geeft een overzichtelijk beeld van de resultaten. U heeft het College van B&W toestemming gegeven om binnen de budgetten van de deelprogramma’s, te opereren. Het College van B&W legt verantwoording af over de besteding op de programma’s. Wij hebben gecontroleerd of de begrotingsregels door het College van B&W zijn nageleefd.

•

Programma (*€ 1.000)

Lasten Begroting

Lasten 2022

Overschrijding

1. Sociaal krachtig Winterswijk

33.781

34.386

O

2. Meedoen in Winterswijk

38.786

36.305

P

3. Werkend Winterswijk

24.074

27.844

O

4. Bestuurlijk Winterswijk

20.255

18.194

P

116.895

116.730

Totaal

Lasten

Op de programma’s Sociaal krachtig Winterswijk en Werkend Winterswijk zijn overschrijdingen ten opzichte van de begroting ontstaan. De toelichting is voldoende en daarmee heeft de overschrijding geen invloed op ons oordeel over de begrotingsrechtmatigheid inzake de programma’s.

•

Investeringen

Op basis van bijlage 4 lijkt er geen overschrijding van de kredieten. Toch wordt in de toelichting bij een aantal investeringen aangegeven dat deze wel wordt overschreden. De toelichting is voldoende. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de bijlage kredieten zodanig in te richten dat hiervoor de gewenste informatie naar voren komt om een goed oordeel te kunnen geven over de begrotingsrechtmatigheid. 18

CONCEPT Hier informeren wij u over onze bevindingen volgend uit de jaarrekening.

Schattingen Het opstellen van de jaarrekening vereist dat de organisatie oordelen vormt en schattingen maakt, die van invloed zijn op de toepassing van de grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De schattingen en de hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die, gegeven de omstandigheden, als redelijk worden beschouwd. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. Een goed inzicht in de jaarrekening vraagt kennis van de gemaakte schattingen. Deze lichten wij hier kort toe.

1) Grondexploitatie Er is sprake van 8 grondexploitaties. In 2022 is de nieuwe grondexploitatie de Vlijt door de Raad vastgesteld. Voor de berekening van de verwachte resultaten in de actieve grondexploitaties heeft het College van B&W uitgangspunten geformuleerd. Wij vinden deze uitgangspunten acceptabel en consistent aan voorgaande jaren. Tijdens onze controle zijn alle onderbouwingen per grondexploitatie getoetst, onder meer met behulp van een externe deskundige. Uit dit onderzoek is een aantal adviezen naar voren gekomen om de interne beheersing van de grondexploitaties te verbeteren. Het overall beeld is dat de interne beheersing van voldoende niveau is. Uit de beoordeling komen de volgende adviezen aan het College van B&W naar voren: - De verkoopprijzen te laten toetsen door een externe adviseur; - Voorafgaand aan onderhandelingen een taxatie door een onafhankelijke deskundige te laten uitvoeren, zowel bij koop als verkoop;

19

4.4 Overige bevindingen

- Voorafgaand aan aankoop van gronden een bodemonderzoek uit te laten voeren; - Gronden bij aankoop in te laten meten. Eind 2022 resteren 3 exploitaties met een verwacht verlies van in totaal € 2,3 miljoen. Hiervoor zijn verliesvoorzieningen getroffen. In 2022 is deze verliesvoorziening met € 1,5 miljoen toegenomen ten opzichte van 2021 als gevolg van de grondexploitatie de Vlijt. In 2022 is op de grondexploitaties de tussentijdse winst naar beneden bijgesteld met € 36.000. We hebben vastgesteld dat deze winst berekend is conform de voorgeschreven ‘Percentage of completion’ methode.

Op basis van een risico analyse is er rekening gehouden in het weerstandsvermogen met een risico van € 337.000 in totaal. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de risico’s nader toe te lichten in de paragraaf grondbeleid. De verplichte actualisatie van de grondexploitatie begrotingen en de grondprijzen voor de komende jaren is vanaf 2022 opgenomen in de jaarstukken. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de geactualiseerde begrotingen per grondexploitatie expliciet op te nemen in de paragraaf grondbeleid, zoals het Besluit Begroting en Verantwoording dit voorschrijft.

CONCEPT Hier informeren wij u over onze bevindingen volgend uit de jaarrekening.

2) Voorziening dubieuze debiteuren Ultimo 2022 heeft uw gemeente vorderingen op diverse partijen. Door de organisatie is een inschatting gemaakt van de inbaarheid van deze vorderingen. Voor de openstaande debiteuren is een voorziening gevormd van € 141.000 op basis van inbaarheid per debiteur. De hoogte van deze voorzieningen liggen in lijn met voorgaand jaar. Wij kunnen instemmen met de uitgangspunten voor deze voorzieningen.

3) Voorziening groot onderhoud De voorziening bedraagt per 31 december 2022 € 2 miljoen. Een voorziening voor groot onderhoud dient te worden gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan dat maximaal 5 jaar oud mag zijn. Het huidige meerjarenonderhoudsplan is in 2020 geactualiseerd, maar niet vastgesteld door de Raad. Wij hebben het College van B&W, evenals voorgaand jaar, geadviseerd de komende actualisatie vast te laten stellen door de Raad op basis van de verplichting zoals die opgenomen is in de notitie materiële vaste activa van de commissie BBV.

4) Voorziening pensioen en voormalig personeel De voorziening pensioen voor wethouders is gebaseerd op actuariële berekeningen. Deze zijn door een derde partij opgesteld. De gehanteerde rekenrente van 2,472% is conform de circulaire van het Rijk.

4.4 Overige bevindingen

Na de wisseling van het College van B&W hebben de voormalig wethouders aanspraak op de wachtgeldregeling. Deze verplichting is toegevoegd aan de voorziening. Voor de voorziening voor wachtgeld zijn de lopende verplichtingen opgenomen. Deze zijn deels onderbouwd met verouderde berekeningen. De verwachte mogelijke afwijking is niet van materieel belang. Wij hebben het College van B&W, evenals voorgaand jaar, geadviseerd de voorziening wachtgeld in 2023 te onderbouwen met recente berekeningen.

5) Voorziening verlofsparen / Stuwmeer verlofuren In de CAO gemeenten is voorgeschreven dat medewerkers vanaf 2022 gebruik kunnen maken van de mogelijkheid om verlof te sparen. Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft vanaf 2022 voor dat er een voorziening gevormd dient te worden voor het gevormde saldo verlofsparen en eventuele stuwmeren van verlof. Bij de gemeente Winterswijk is per 31 december 2022 het beleid hiervoor intern nog niet uitgerold. Er is geen sprake van een stuwmeer aan verlofuren bij het personeel. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de mogelijkheid tot verlofsparen onder het personeel bekend te maken en voorzieningen te treffen om van deze mogelijkheid gebruik te maken. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de registratie van de verlofuren te splitsen in wettelijke vakantie uren, bovenwettelijke en verlofsparen

20

CONCEPT Hier informeren wij u over onze bevindingen volgend uit de jaarrekening.

4.4 Overige bevindingen

6) Voorziening riolering

Persoonsgebonden budgetten (PGB)

De gevormde voorziening dient ter financiering van de vervangingsinvesteringen en is gebaseerd op het GWP (2019-2023). Eind 2022 resteert nog een saldo van € 2,9 miljoen. Wij kunnen instemmen met de uitgangspunten voor deze voorziening.

Uw gemeente heeft interne controle uitgevoerd op de verstrekking van de persoonsgebonden budgetten, zoals: - bepaling totale last in de jaarrekening aan de hand van de prognose SVB; - interne controles op het toekenningsproces; - controle op de levering van de zorg door navraag bij de herindicatie. - deugdelijke afwikkeling van de fraudesignalen van de SVB. Er zijn in 2022 geen fraudesignalen van de SVB ontvangen. Door de organisatie wordt de uitnutting van de budgetten per budgethouder beoordeeld.

Prestatielevering Wij hebben een steekproef uitgevoerd om de getrouwheid van de uitgaven te kunnen controleren. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de onderbouwing van de prestaties in de organisatie nader onder de aandacht te brengen.

Wij hebben het College van B&W geadviseerd bij de bestellingen en de autorisatie van de facturen de mandaatregeling te volgen.

Kosten verbonden partijen De gemeente Winterswijk heeft een deel van haar taken overgedragen aan gemeenschappelijke regelingen. De kosten van deze organisaties komen ten laste van de exploitatie van de gemeente Winterswijk. De kosten van GR VNOG zijn in deze jaarstukken gebaseerd op concept cijfers, omdat de definitieve cijfers op dat moment nog niet voorhanden waren.

21

Wij hebben het College van B&W geadviseerd op de navraag op de levering van de zorg verbijzonderde interne controle uit te voeren. Uw gemeente heeft van de Sociale Verzekeringsbank een brief ontvangen waaruit blijkt dat er fouten en onzekerheden zijn ontstaan bij de Sociale Verzekeringsbank. Deze tellen mee in het oordeel van uw gemeente. Dit is 1,09% voor de Wmo-PGB en 1,74% voor de Jeugd-PGB. De hieruit voortkomende fout bedraagt in totaal € 4.000.

CONCEPT Hier informeren wij u over onze bevindingen volgend uit de jaarrekening.

Kredieten voor investeringen

4.4 Overige bevindingen

Wet Normering Topinkomens

Kredieten voor investeringen worden door de Raad vastgesteld. De kredieten worden bijgesteld tijdens de tussentijdse prognoses. Wij hebben het College van B&W geadviseerd het verloop van de kredieten zichtbaar te onderbouwen met raadsbesluiten.

De Wet Normering Topinkomens (WNT) regelt de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector. In deze wet zijn maximale vergoedingen vastgelegd voor de hoogte van de vergoeding aan topfunctionarissen en aan de ontslagvergoedingen. Voor 2022 is de maximale beloning vastgesteld op € 216.000 en € 75.000 ontslagvergoeding.

IT omgeving Volgens artikel 2:393 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht aan te geven of er naar aanleiding van de controle van de jaarrekening zaken betreffende de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking zijn op te merken. Deze bevindingen hebben wij bij de jaarrekeningcontrole niet geconstateerd. Daarbij merken wij op dat onze jaarrekeningcontrole niet primair gericht is op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen over de IT omgeving raken dan ook slechts díe onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid hebben beoogd. Om volledig zicht te hebben op de betrouwbaarheid van alle geautomatiseerde systemen, ook die systemen zonder relatie naar de jaarrekening, is meer uitgebreid en specifiek gericht onderzoek noodzakelijk, wat niet past in de rol van de accountant bij de controle van de jaarrekening.

22

In 2022 is voor geen van de topfunctionarissen en overige medewerkers sprake van een overschrijding van de grensbedragen. In het kader van de WNT attenderen wij u erop dat u de plicht heeft om uw WNTverantwoording over het kalenderjaar 2022 via internet op een algemeen toegankelijke wijze openbaar te maken. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de voorwaarden van de WNT bij wisselingen in de functies van griffier en gemeentesecretaris en afkoopsommen in acht te nemen.

CONCEPT Als onderdeel van de controle van de jaarrekening hebben wij een interimcontrole uitgevoerd. Over de bevindingen en aanbevelingen hebben wij in de managementletter gerapporteerd.

5.1 Interne beheersing

Samenvatting managementletter

Rechtmatigheidsverantwoording

Bij de interimcontrole hebben wij de algemene beheersing, de inrichting van de processen en de interne beheersingsmaatregelen beoordeeld. Naar aanleiding van de interimcontrole hebben wij onze bevindingen en aanbevelingen in de managementletter d.d. 7 december 2022 gerapporteerd aan de financiële raadscommissie.

Tot en met het boekjaar 2022 verstrekken wij als accountant een controleverklaring met een oordeel inzake getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekeningen van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. Met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording vanaf kalenderjaar 2023 wijzigt dit in enkel een oordeel inzake de getrouwheid.

Tijdens de interimcontrole 2022 hebben wij gezien dat de wens er is om de (door)ontwikkeling van de organisatie en financiële beheersing en verantwoording verder wordt doorgezet. Door wisselingen in de personele capaciteit zijn in 2022 een aantal ontwikkelingen niet verder uitgewerkt.

Het College van B&W neemt vanaf 2023 een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening en licht daarmee haar handelen toe in relatie tot de wet- en regelgeving. De kaderstellende en controlerende rol van de Raad wordt hiermee versterkt. De implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording is een kans voor de Raad om het gesprek met het College van B&W te verdiepen.

Wij hebben het College van B&W geadviseerd om aandacht te schenken aan de accuratesse in alle processen en commitment te geven aan opvolging van de aanbevelingen.

Risico’s interne beheersing In de managementletter hebben wij per proces aangegeven welke risico’s niet (geheel) worden afgedekt door interne beheersingsmaatregelen. Om voldoende controlezekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening als gevolg van het ontbreken van deze (voldoende) maatregelen afwijkingen bevat hebben wij aanvullende gegevenswerkzaamheden moeten verrichten om dit risico te verlagen. Vanuit de controle hebben wij enkele aandachtspunten voor de jaarrekening 2022 meegegeven.

23

Door opname van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening valt deze onder het getrouwheidsoordeel van de accountant. De accountant kijkt dus of de rechtmatigheidsverantwoording ‘juist’ is. Dit oordeel van de accountant over rechtmatigheidsverantwoording wordt meegewogen in het oordeel over de getrouwheid. Afgelopen jaren heeft uw organisatie op onderdelen voorbereidingen getroffen. Wij hebben het College van B&W geadviseerd het proces van de verbijzonderde interne controle in 2023 in te richten zodat bij de jaarrekening 2023 tijdig alle controles uitgevoerd zijn en de onderbouwing voor de rechtmatigheidsverantwoording gereed is.

CONCEPT Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij een aantal aanvullende aandachtspunten voor de interne beheersing geconstateerd welke wij hier onder de aandacht brengen. Europese aanbestedingen Het volgen van de juiste inkoopprocedure is onderdeel van de rechtmatigheid, is voldaan aan de geldende wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader. In het normenkader is het eigen inkoopbeleid, zoals vastgesteld door de gemeente, niet opgenomen omdat dit facultatief is. De landelijke wetgeving inzake de Europese aanbestedingen is een verplicht onderdeel van het normenkader. Vanaf 2023 zal het College van B&W in haar rechtmatigheidsverantwoording zelf voorafgaand aan de accountantscontrole een oordeel moeten geven over de juistheid van de gevolgde inkoopprocedure, met name indien de inkopen een contractwaarde overschrijden van de grens waarbij Europees aanbesteed moet worden. Naar aanleiding van onze controle van het afgelopen jaar hebben wij de volgende aandachtspunten voor de organisatie hierover.

•

Europese aanbestedingen: het contractenregister

Binnen de gemeente is een zaaksysteem beschikbaar waarin, indien voorhanden, contracten beheerd en gearchiveerd kunnen worden. Uit onze controle blijkt dat de contracten niet eenvoudig vindbaar zijn in deze software ofwel niet voorhanden zijn. Uitvraag in de organisatie is dan noodzakelijk. Wij hebben het College van B&W geadviseerd om alle contracten op te nemen in een contractenregister, zodanig dat deze ook op een snelle, klantvriendelijke wijze vindbaar zijn. 24

5.2 Interne beheersing

Wij hebben het College van B&W geadviseerd het contractbeheer nader in te richten met een eigenaarschap, volledigheid contracten en vindbaarheid van de contracten.

•

Europese aanbestedingen: Verbijzonderde interne controle

Door de organisatie is in 2022 verbijzonderde interne controle uitgevoerd op de gevolgde inkoopprocedure. Deze uitgevoerde verbijzonderde interne controle hebben wij beoordeeld vooruitlopend op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Bij de verbijzonderde interne controle zijn geen onrechtmatigheden gesignaleerd, terwijl deze er wel zijn. Er is geen conclusie of overkoepelend memo naar aanleiding van de verbijzonderde interne controle opgesteld. Op basis daarvan hebben wij hebben het College van B&W het volgende geadviseerd : - De keuze van de gevolgde inkoopprocedure vooraf vast te leggen in de inkoopdossiers; - Standpunten over de gevolgde inkoopprocedure achteraf vast te leggen in een zogenaamde position paper; - De interne controle te onderbouwen met de onderliggende contracten; - Zichtbaar vast te leggen hoe vanuit de inkopen de gecontroleerde leveringen zijn geselecteerd; - Een eenduidige, onderbouwde conclusie te trekken en deze schriftelijk vast te leggen.

CONCEPT Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij een aantal aanvullende aandachtspunten voor de interne beheersing geconstateerd welke wij hier onder de aandacht brengen. •

Europese aanbestedingen: Inkoopprocedures voor inhuur

Bij de uitvraag van inhuur van personeel wordt mogelijk gebruik gemaakt van ‘Werken in Gelderland’. Dit Dynamisch AankoopSysteem volstaat als een Europese aanbesteding. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de publicaties op ‘Werken in Gelderland’ te archiveren om zodoende achteraf het bewijs van de gevolde inkoopprocedure aan te kunnen tonen. Inhuur vindt plaats bij diverse leveranciers en middels losse opdrachten. De aanbestedingsregels schrijven voor dat inhuur bij diverse leveranciers en met diverse losse opdrachten gegroepeerd dienen te worden naar de ‘soort’ inhuur. Deze dienen gecategoriseerd te worden naar CPV-code, een indeling van soort inkopen in de aanbestedingsregels. Wij hebben het College van B&W geadviseerd de inhuur bij de verschillende leveranciers en verschillende opdrachten tussentijds te analyseren om een onrechtmatige inkoopprocedure te voorkomen.

• Europese aanbestedingen: Dwingende spoed Als gevolg van de snelheid waarmee de opvang van Oekraïners door alle gemeenten is opgepakt, was inkoop van onder meer beveiliging, schoonmaak en dergelijke op korte termijn noodzakelijk. Volgens de aanbestedingsregels kon daarbij een uitzondering worden gemaakt voor Europees aanbesteden op grond van ‘dwingende spoed’ (artikel 32 AW). Als gevolg van de voortdurende oorlog zal mogelijk deze uitzondering komen te vervallen in 2023. 25

5.2 Interne beheersing

Wij hebben het College van B&W geadviseerd te beoordelen in hoeverre de gevolgde inkoopprocedures nog afdoende zijn, gezien de situatie.

CONCEPT Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij een aantal aanvullende aandachtspunten voor de interne beheersing geconstateerd welke wij hier onder de aandacht brengen.

5.2 Interne beheersing

In de financiële administratie is een nadere onderbouwing opgenomen voor alle activa en de daarbij behorende boekwaarden en afschrijving.

Identificatie De wijze waarop de gemeente de identiteit bij verstrekkingen uit de Wmo en jeugd moet vaststellen is dwingend voorgeschreven in de wetgeving. Er moet zekerheid worden verkregen over de nationaliteit van de aanvrager, diens nationaliteit en verblijfstitel.

In het kader van de rechtmatigheidscontrole dient te worden getoetst of de vaststelling van de identiteit van de belanghebbende en diens eventuele partner op een juiste wijze heeft plaatsgevonden. Bij het niet of onjuist vaststellen van de identiteit is er onzekerheid over de rechtmatigheid van de verstrekte voorziening. Wij hebben het College van B&W geadviseerd na inzage de aard, het nummer van het ID-bewijs en de geldigheidsduur in het clientdossier vast te leggen. Achteraf hebben wij de aanwezigheid van een ID-bewijs alsnog vastgesteld aan de hand van de basisregistratie voor de gecontroleerde dossiers. In overeenstemming met de AVG wordt geen kopie van het identiteitsbewijs vastgelegd in de dossiers. Wij kunnen als accountant alleen ons oordeel baseren op de registratie van de inzage, maar hebben door het ontbreken van het kopie identiteitsbewijs niet voldoende controle-informatie om vast te stellen dat dit ook ter inzage is voorgelegd. Dit leidt tot een niet-financiële onrechtmatigheid. Dat betekent het niet naleven van (financiële) wetgeving zonder (directe) financiële gevolgen. Wij hebben het College van B&W geadviseerd aandacht te hebben voor deze vastleggingen. 26

Wij hebben het College van B&W geadviseerd de subadministratie op orde te brengen zodat een eenduidige aansluiting met de jaarrekening kan worden gemaakt: - De inrichting van de kredieten zodanig te maken dat de rechtmatigheid op basis van de raadsbesluiten te volgen is - De omschrijvingen van de activa helder te maken - De afschrijvingstermijnen integraal in overeenstemming te brengen met de nota waarderen en afschrijven.

Wmo en jeugd We hebben een steekproef gedaan op de toekenningen van de voorzieningen voor de jeugd en de Wmo. Er zijn in de detailcontroles formele onrechtmatigheden inzake de overschrijding van de termijnen geconstateerd. Wij hebben het College van B&W geadviseerd blijvend aandacht te hebben voor de tijdigheid van de beschikkingen.

CONCEPT SiSa staat voor Single information en Single audit. Het is een systematiek van de Rijksoverheid over de verantwoording van specifieke uitkeringen. Hieronder geven wij onze inhoudelijke bevindingen weer. Ontwikkeling Single Information Single Audit Iedere gemeente kan extra geld krijgen om specifiek beleid van de Rijksoverheid uit te voeren. Dit zijn specifieke uitkeringen. Gemeenten moeten elk jaar aan de Rijksoverheid melden of en hoe ze het geld hebben besteed. Dit doen zij via de methodiek SiSa: single information, single audit. Dit betekent eenmalige informatieverstrekking, eenmalige accountantscontrole. De informatie hiervoor wordt in een vast format opgenomen in de toelichting bij de jaarrekening en voorzien van een controle door de accountant. Door de coronacrisis, de toeslagenaffaire en het omzetten van doeluitkeringen naar specifieke uitkeringen op verzoek van de Algemene Rekenkamer is het aantal regelingen dat verantwoord moet worden via de SiSa-bijlage fors toegenomen in de afgelopen jaren. Bij de gemeente Winterswijk waren er in 2018 5 specifieke uitkeringen met een verantwoordingsplicht via SiSa, in 2022 zijn dit er 24. Deze toename vraagt veel tijd. De regelingen worden steeds complexer en dit vraagt een verdergaande samenwerking tussen meerdere afdelingen binnen de organisatie.

Het proces voor het aanvragen en verantwoorden vraagt coördinatie, inrichting van de administratie en planning om te kunnen voldoen aan de voorwaarden om de specifieke uitkering uiteindelijk te kunnen ontvangen. De kosten van de accountantscontrole en de inzet van eigen tijd neemt significant toe door deze extra regelingen en veel organisaties worstelen met het beheersbaar houden hiervan. 27

6. SiSa

Onze bevindingen die naar voren zijn gekomen uit de controle op de SiSa regelingen willen we graag met u delen.

A16 Opvang Ontheemden Oekraïne: leefgeld en toekenning In 2022 is € 306.000 leefgeld verstrekt aan de ontheemde Oekraïners. De registratie hiervan is opgenomen in Excel. Bij onze controle over deze bestedingen hebben wij geconstateerd dat de betaalde bedragen voor een beperkt verschil niet aansloten met de financiële administratie. De registratie vraagt om een structureel juiste inbedding van het proces. De gemeente Winterswijk heeft besloten derhalve de uitkering leefgelden vanaf april 2023 over te dragen aan Fijnder. Voor de opvang heeft de gemeente Winterswijk € 4,5 miljoen bijdrage van het Rijk ontvangen. € 1,58 miljoen hiervan is nog niet besteed. Dit is gereserveerd op de balans als nog te besteden voor ontheemde Oekraïners in de toekomst. Het reserveren voor komende jaren is in overeenstemming met de regelgeving van het Rijk hierover.

CONCEPT SiSa staat voor Single information en Single audit. Het is een systematiek van de Rijksoverheid over de verantwoording van specifieke uitkeringen. Hieronder geven wij onze inhoudelijke bevindingen weer.

6. SiSa

G4 Tozo: Misbruik en oneigenlijk gebruik

G10 Inburgering: Misbruik en oneigenlijk gebruik

De uitvoering van de Tozo is uitbesteed aan het ROZ, onderdeel van de gemeente Hengelo. Binnen de gemeente Hengelo zijn in algemene zin procedures aanwezig om misbruik en oneigenlijk gebruik te detecteren. Voor de Tozo heeft gemeente Hengelo een beleidsnota voor misbruik en oneigenlijk gebruik opgesteld met daarbij een uitgewerkte risicoanalyse. In de beleidsnota staan de werkzaamheden rondom M&O weergeven, zoals het opvolgen van IB-signalen. De accountant van de gemeente Hengelo heeft vastgesteld dat de procedures in opzet adequaat zijn. Het bestaan hebben zij gericht vastgesteld door het vaststellen in hoeverre het beleid ook daadwerkelijk aanwezig is en stukken beschikbaar zijn. In overleg met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de gemeente Hengelo de uitvoering van de controlewerkzaamheden (en eventuele vervolgacties zoals het opleggen van mogelijke terugvorderingen) verschoven naar 2022. Gedurende 2022 heeft de accountant van de gemeente Hengelo de werking van het M&O beleid getoetst. Hierbij zijn geen bevindingen geconstateerd.

Vanaf 1 januari 2022 is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarin de Wet Inburgering 2021 wordt uitgevoerd door gemeenten en verantwoord in SiSa 2022. Van gemeenten wordt verwacht dat zij in aanvulling op het bestaande beleid inzake Misbruik en Oneigenlijk Gebruik (M&O) specifiek aandacht aan de Wet Inburgering 2021 besteden. Een gemeente die reeds beschikt over een goede opzet en een goed werkend beleid voor M&O, kan dit M&O-beleid doortrekken naar de Wet Inburgering 2021. Daarin zal dan wel extra aandacht nodig zijn voor specifieke risicofactoren en –afwegingen inzake de Wet Inburgering 2021.

Eventuele financiële effecten zijn ook in de SiSa-verantwoording 2022 verwerkt. In 2022 zijn nog niet alle IB-signalen opgevolgd. De gemeente Hengelo zal de opvolging van de laatste IB-signalen in 2023 uitvoeren, naar verwachting is de omvang van de daarmee samenhangende baten niet materieel.

28

Uw gemeente zal in 2023 het M&O-beleid opstellen. Wij hebben het College van B&W geadviseerd hier de risicofactoren en maatregelen van de wet Inburgering op te nemen. Wij hebben het College van B&W geadviseerd in 2023 verbijzonderde interne controle uit te voeren op de bestedingen van inburgering.

CONCEPT Wij hebben onze controle overeenkomstig de opdracht uitgevoerd en in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving.

7.1 Onze verantwoordelijkheid

Onze opdracht

Fraude

De jaarrekening 2022 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van B&W. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening gecontroleerd.

De accountant is verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan de Raad. Wij merken op, dat onze controle niet specifiek is ingericht op het ontdekken van fraude. De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude berust bij de Raad. De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de preventie van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn controleopdracht. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de opdrachtbevestiging. Er zijn tijdens de door ons uitgevoerde reguliere controlewerkzaamheden geen materiële onjuistheden als gevolg van fraude ontdekt, noch hebben wij aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.

Wij hebben onze controle uitgevoerd op basis van onze controlestandaarden voor de accountantscontrole. Daarnaast hebben wij het besluit accountantscontrole decentrale overheden (het BADO), de door u vastgestelde controleverordening (ex artikel 213 van de gemeentewet), het door u vastgestelde controleprotocol én het door u vastgestelde normenkader als basis voor de controle gebruikt. De door ons voor de controle gehanteerde goedkeuringstolerantie voor fouten bedraagt € 1.205.000 (1% van de lasten) en voor onzekerheden € 3.615.000 (3% van de lasten). Voor de Wet Normering Topinkomens hebben wij de voorgeschreven lagere goedkeuringstoleranties gehanteerd.

Onze onafhankelijkheid Voor de uitvoering van onze controle is het belangrijk, dat wij onafhankelijk zijn. De voor uw organisatie in 2022 door ons verrichte diensten passen binnen de regels van onafhankelijkheid. Onze teamleden zijn onafhankelijk van uw organisatie. Er zijn geen andere zaken, die in strijd zijn met de onafhankelijkheidsregels.

29

Inzicht urenbesteding Vanuit het programma ‘In het publiek belang’ van de NBA dienen wij de bestede uren van onze controlewerkzaamheden aan u te rapporteren. Voor uw inzicht verstrekken wij onderstaand een opgave van de tijdsbesteding (inclusief een schatting van nog te besteden uren voor de afronding van de jaarrekeningcontrole). Uren Tekenend accountant

40

Overige teamleden

800

CONCEPT 7.2 Afsluiting

Dank u voor de samenwerking Publicatie jaarrekening Wij adviseren om de jaarrekening, na vaststelling door de Raad, op de website van uw gemeente, te publiceren samen met de controleverklaring van de accountant. Hierdoor is het voor de gebruikers duidelijk dat dit de definitieve versie van de jaarrekening is en wat het oordeel van de accountant bij deze jaarrekening is.

Afsluiting Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn en zijn graag bereid nadere informatie te verstrekken. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}} dhr. R.H. Gosselink- Wolbrink RA

30

Toegevoegde waarde

die bijdraagt aan uw duurzame succes

Samenwerkende specialisten Binnen Stolwijk Kennisnetwerk bundelen wij een aantal kennisgebieden op financieel, bedrijfskundig, economisch en personeelsniveau. Vanuit deze verschillende disciplines hebben wij een 360 graden overview, zodat wij u beter en vollediger kunnen adviseren. Deze aanpak, waarbij specialisten en generalisten nauw samenwerken, leidt ertoe dat wij een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het duurzame succes van uw organisatie. Hoe wij dat doen? Dat leest u in het transparantieverslag op onze website.

Uw succes > www.stolwijkkennisnetwerk.nl

Bijlage 1 Fraude en continuïteit in controleverklaring

CONCEPT Hieronder geven wij u de passages weer die wij zullen opnemen in onze controleverklaring inzake onze controleaanpak fraude-risico’s. Controleaanpak frauderisico’s Bij de aanvang van onze controle hebben wij een frauderisico analyse uitgevoerd. Hierbij hebben wij risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang op de jaarrekening als gevolg van fraude. De uitkomsten van deze frauderisico analyse zijn vertaald naar generieke en specifieke controlewerkzaamheden die onderdeel uitmaken van onze controleaanpak. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in het systeem van interne beheersing, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop het College van B&w inspeelt op frauderisico’s. Ook hoe de Raad het interne beheersingssysteem monitort en de wijze waarop de Raad toezicht uitoefent, alsmede de uitkomsten daarvan. Wij hebben de opzet en het bestaan geëvalueerd, en voor zover wij noodzakelijk achten, de werking getoetst van interne beheersmaatregelen gericht op het beperken van frauderisico’s.

33

Bijlage 1 Controleverklaring

Als onderdeel van het identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude. In onze controle bouwen wij een element in van onvoorspelbaarheid. Ook hebben wij de uitkomst van andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er bevindingen zijn die aanwijzing geven voor fraude of het niet-naleven van weten regelgeving. We hebben de beschikbare controle-informatie in overweging genomen en navraag gedaan bij relevante personen, waaronder de waaronder de concerncontroller, de gemeentesecretaris en de portefeuillehouder financiën. Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. Uit het geheel van onze werkzaamheden volgen geen signalen van aanwijzingen of vermoedens van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang.

CONCEPT Hieronder geven wij u de passages weer die wij zullen opnemen in onze controleverklaring inzake onze controleaanpak fraude-risico’s.

Bijlage 1 Controleverklaring

Geïdentificeerd frauderisico Het risico dat het management of het College van B&W maatregelen van interne beheersing doorbreekt

Controlewerkzaamheden en observaties

Het risico dat schattingsposten onterecht door het management of het College van B&W beïnvloed worden

Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op het opstellen van schattingen zoals voorzieningen. Wij hebben getoetst of de gehanteerde uitgangspunten en veronderstellingen adequaat zijn. Wij hebben in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het management bij deze schattingen.

Het College van B&W en het management bevinden zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat ze in staat zijn de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersings-maatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken. Wij hebben specifiek aandacht besteed aan de effectiviteit van de ingebouwde waarborgen in de processen met betrekking tot handmatige journaalposten. We hebben een aantal memoriaalboekingen gecontroleerd op basis van de omvang en de omschrijving. Wij hebben bij de controlewerkzaamheden specifieke aandacht gehad voor eventuele manipulatie of bovenmatige bemoeienis van het management bij de totstandkoming van cijfers en belangrijke toelichtingen.

34

CONCEPT Hieronder geven wij u de passages weer die wij zullen opnemen in onze controleverklaring inzake onze controleaanpak fraude-risico’s.

Bijlage 1 Controleverklaring

Geïdentificeerd frauderisico Het risico dat inkoopfacturen betaald worden, zonder dat hier een prestatie tegenover staat

Controlewerkzaamheden en observaties

Het risico dat betaalbatches ongeautoriseerd worden aangepast en naar verkeerde bankrekeningnum mers wordt betaald

Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd die bedoeld zijn om het risico op fraude te beperken bij het aanmaken van betalingen. Aanvullend hebben we data-analyse gedaan op alle bankmutaties.

Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd die bedoeld zijn om het risico op fraude te beperken met betrekking tot het leveren van de prestaties van de ingekochte goederen en diensten. Wij hebben door middel van een deelwaarneming vastgesteld dat de levering van goederen/diensten voor de onderzochte gevallen heeft plaatsgevonden overeenkomstig de inkoopfacturen.

35

CONCEPT Hieronder geven wij u de passages weer die wij zullen opnemen in onze controleverklaring inzake de financiële risico’s

Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Het College van B&W heeft de jaarrekening opgesteld waarbij inzicht is gegeven is de mate waarin de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te kunnen vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=a437dd09-ad39-4bfa-8261-d25ab970c98f