Collegebesluit Tweede bestuursrapportage 2026 Fijnder
Tekst van het document
Datum nota : 11 oktober 2026 Zaaknummer : 2511042 Blad : 1/5 besluit onderwerp: Tweede bestuursrapportage 2026 Fijnder datum besluit door college B&W: 10 november 2026 besluit: 1. Kennis te nemen van de Tweede bestuursrapportage 2026 van Fijnder. 2. Geen zienswijze in te dienen op de derde begrotingswijziging 2026 en de eerste begrotingswijziging 2027 behorende bij de Tweede bestuursrapportage 2026 van Fijnder. overwegingen college indien besluit afwijkend is van het ambtelijk voorstel: paraaf loco secretaris: Datum nota : 11 oktober 2026 Zaaknummer : 2511042 Blad : 2/5 2 B&W-nota aanleiding: Fijnder, het Werkleerbedrijf Oost-Achterhoek, voert in het kader van de Gemeenschappelijke Regeling Fijnder de taken uit op het gebied van Werk en Inkomen voor de gemeenten Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk. Het Dagelijks Bestuur van Fijnder heeft de tweede bestuursrapportage 2026, middels een brief op 7 oktober 2026, aan het college toegezonden. Daarbij vraagt het Dagelijks Bestuur de zienswijze van de raad vóór 9 december 2026. De bijstellingen van de begroting in de tweede bestuursrapportage 2026 zijn samen de derde begrotingswijziging voor 2026 en de eerste begrotingswijziging voor 2027 van Fijnder. Op grond van artikel 35, derde en zesde lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen kan de raad zijn zienswijze op deze begrotingswijzigingen kenbaar maken aan het Dagelijks Bestuur.
Het Algemeen Bestuur van Fijnder betrekt de zienswijzen bij de vaststelling van de begrotingswijzigingen op 23 december 2026. voorstel: De raad voor te stellen 1. Kennis te nemen van de Tweede bestuursrapportage 2026 van Fijnder. 2. Geen zienswijze in te dienen op de derde begrotingswijziging 2026 en de eerste begrotingswijziging 2027 behorende bij de Tweede bestuursrapportage 2026 van Fijnder. beoogd effect: Een tijdig kenbaar standpunt van Winterswijk over het al dan niet indienen van een zienswijze, voordat het Algemeen Bestuur van Fijnder de begrotingswijzigingen op 23 december 2026 vaststelt. argumenten: 1.1 De bestuursrapportage zelf is ter kennisneming. In de bestuursrapportage staat hoe de uitvoering door Fijnder in 2026 verloopt en welke bijstellingen van de begroting 2026 en de begroting 2027 van Fijnder daaruit volgen. In de aanbiedingsbrief van 7 oktober 2026 vraagt het Dagelijks Bestuur alleen een zienswijze op de derde begrotingswijziging 2026 en de eerste begrotingswijziging 2027. Voor die begrotingswijzigingen geldt de zienswijzeprocedure op grond van artikel 33, tweede lid, van de Gemeenschappelijke Regeling Fijnder (argument 2.5). Wat de rapportage zelf aan gaat, geldt geen zienswijzeprocedure.
Fijnder informeert de raad via de tweede bestuursrapportage over de ontwikkelingen omdat de eerste bestuursrapportage 2026, zoals artikel 25, tweede lid, van de regeling dit voorschrijft. 2.1 De tweede bestuursrapportage 2026 laat de mutaties per programma zien. In de rapportage staan per programma de belangrijkste beleidsmatige en financiële ontwikkelingen ten opzichte van de begroting 2026 na de eerste bestuursrapportage 2026. De mutaties in de begroting worden zowel inhoudelijk als financieel (zie ook financiële paragraaf) helder toegelicht en vertonen geen bijzonderheden of onregelmatigheden. Voor Winterswijk gaat het vooral om de lagere raming voor de inkomenswaarborg in 2026, de lagere bijdrage in de bedrijfsvoeringskosten en de hogere taakstelling beschut werk vanaf 2027. Wij hebben de mutaties inhoudelijk en financieel beoordeeld en zien geen aanleiding voor een zienswijze. 2.2 De raming voor de inkomenswaarborg 2026 daalt voor Winterswijk met € 589.000. In de begroting 2026 van Fijnder wordt uitgegaan van een mogelijke stijging van het aantal uitkeringen met 1,9% voor elke gemeente gelijk. Op 30 juni 2026 was het aantal Winterswijkse uitkeringen 535. Dit was evenveel als eind 2025, terwijl het aantal bij Fijnder als geheel met 3,1% steeg.
In de raming gaat Fijnder ervan uit dat het aantal uitkeringen per gemeente eind 2026 gelijk is aan het aantal eind juni 2026 en dat het in 2027 met 0,79% stijgt. Voor Winterswijk daalt de raming voor de inkomenswaarborg (Participatiewet, IOAW en IOAZ) in 2026 daardoor met € 589.000. In 2027 stijgt deze raming met € 33.000. 2.3 De nieuwe verdeelsleutel voor beschut werk verhoogt de taakstelling van Winterswijk vanaf 2027. Vanaf 2027 verdeelt het Rijk de rijksbijdrage beschut werk met een nieuwe verdeelsleutel. Het aantal gerealiseerde werkplekken telt daarin voor 70% mee en het aantal positieve adviezen beschut werk van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) voor 30%. Peildatum is 30 juni van het voorgaande jaar. De nieuwe verdeelsleutel geldt in 2027 voor een derde van het landelijke budget, in 2028 voor twee derde en vanaf 2029 geheel. Voor Winterswijk komt de taakstelling voor 2027 daardoor uit op 21 fte, tegenover 18 fte volgens de huidige verdeelsleutel en 17 fte eind 2026. Eind juli 2026 stonden bij Fijnder veertien inwoners op de wachtlijst voor nieuw beschut werk, van wie de werkfitte kandidaten volgens de rapportage per 1 januari 2027 een dienstverband kunnen krijgen.
Daarvoor is in de eerste begrotingswijziging Datum nota : 11 oktober 2026 Zaaknummer : 2511042 Blad : 3/5 3 2027 € 278.000 aan hogere programmakosten opgenomen, waarvan € 159.000 voor Winterswijk. Winterswijk heeft volgens de toelichting van Fijnder de meeste ruimte voor nieuwe plaatsingen, waardoor de bijstelling voor Winterswijk hoger uitvalt dan voor Berkelland en Oost Gelre. 2.4 De bijdrage in de bedrijfsvoeringskosten valt in 2026 lager uit. Van de lagere uitvoeringskosten van het programma Werk en Activering in 2026 komt voor de drie gemeenten samen € 200.000 ten gunste van de gemeentelijke bijdragen. Dit komt vooral door nabetalingen van het UWV en hogere inkomsten uit de productieactiviteiten in de werkleerplaats. Bij het programma Overhead en algemene kosten daalt de bijdrage van de drie gemeenten samen in 2026 met € 231.000, vooral door geraamde rentebaten en lagere ICT-kosten. Voor Winterswijk daalt de bijdrage in de bedrijfsvoeringskosten in 2026 met € 166.000. Daarvan valt € 70.000 onder Werk en Activering, € 12.000 onder Bestaanszekerheid en € 84.000 onder Overhead en algemene kosten. In 2027 daalt de bijdrage in de bedrijfsvoeringskosten met € 8.000. 2.5 Het indienen van een zienswijze op de begrotingswijzigingen is een raadsbevoegdheid en vraagt tijdige besluitvorming.
De raad besluit op grond van artikel 35, derde lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen over het al dan niet indienen van een zienswijze. Volgens het zesde lid van dit artikel en artikel 33, tweede lid, van de Gemeenschappelijke Regeling Fijnder geldt de zienswijzeprocedure ook voor begrotingswijzigingen. Het Dagelijks Bestuur van Fijnder vraagt de zienswijze vóór 9 december 2026 en het Algemeen Bestuur stelt de begrotingswijzigingen op 23 december 2026 vast. Tijdige besluitvorming door de raad in de raadsvergadering van 15 december 2026 is nodig om het standpunt van Winterswijk daarbij te kunnen betrekken. kanttekeningen: 1.1 De groei van het aantal uitkeringen bij Fijnder blijft een financieel risico voor 2027. De raming voor 2027 gaat per gemeente uit van het aantal uitkeringen eind juni 2026 plus 0,79%. Voor Winterswijk ging het eind juni om 535 uitkeringen en eind augustus 2026 om 523. Daarnaast gaat de raming uit van aannames over de indexatie van het wettelijk minimumloon en de gemiddelde uitkeringslast. Fijnder noemt als oorzaken van de groei: − de instroom van statushouders; − meer inwoners met meervoudige en psychische problematiek; − voor Winterswijk vooral verhuizingen en − het wegvallen van ander inkomen. Een hogere instroom in de tweede helft van 2026 werkt door in de lasten voor 2027 en leidt dan tot een bijstelling in de eerste bestuursrapportage 2027.
In de gemeentelijke begroting staat tegenover de lasten voor de inkomensvoorziening en de loonkostensubsidies de gebundelde uitkering van het Rijk (BUIG-budget). Het Rijk berekent dit budget met eigen rekenregels, los van de raming van Fijnder. Tekorten op het BUIG-budget moet de gemeente, afgezien van een vangnetregeling, opvangen vanuit eigen middelen. 2.1 De lasten voor beschut werk in 2027 zijn gebaseerd op de daadwerkelijke realisatie. De € 159.000 hogere programmakosten voor beschut werk in 2027 (argument 2.3) gaan uit van de nieuwe taakstelling van 21 fte. Volgens de toelichting van Fijnder gaat de raming ervan uit dat de volledige taakstelling in 2027 wordt ingevuld met werkfitte inwoners met een indicatie. Daarbij gaan de dienstverbanden op 1 januari 2027 in. Eind juli 2026 stonden veertien inwoners op de wachtlijst, terwijl de taakstelling voor de drie gemeenten samen in 2027 stijgt van 60 naar 81 fte. Een deel van de inwoners op de wachtlijst is langdurig ziek. Er zijn daardoor niet genoeg werkfitte kandidaten om alle extra plekken op 1 januari 2027 in te vullen. In de loop van 2027 kunnen nieuwe kandidaten met een positief advies beschut werk van het UWV de overige plekken invullen. Dit heeft tot gevolg dat de lasten lager uitvallen dan verwacht en dat minder inwoners met een indicatie een beschutte werkplek gebruiken.
In de verdeling wordt uitgegaan van de realisatie per 30 juni van het voorgaande jaar. Daardoor werkt de invulling in 2026 door in het aandeel van Winterswijk in het landelijke budget voor 2027. In de rapportage worden voor 2028 en 2029 nog geen taakstelling en geen bedragen opgenomen. Fijnder rapporteert over de realisatie in de kwartaalrapportages aan college en raad en in de eerste bestuursrapportage 2027, waarop de raad opnieuw een zienswijze kan geven. 2.2 De ramingen voor de Wet inburgering en het leefgeld voor Oekraïense ontheemden in 2027 zijn voorlopig. Voor de Wet inburgering gaat Fijnder ervan uit dat de taakstellingen voor de huisvesting van statushouders in 2027 gelijk zijn aan die van 2026. Daarbij is aangenomen dat er op 1 januari 2027 geen achterstand is. Fijnder verwacht dat de werkafspraken met de gemeenten in het najaar van 2026 worden herijkt, met een aanvullende begrotingswijziging in de eerste bestuursrapportage 2027. In de eerste bestuursrapportage 2026 waren onjuiste taakstellingscijfers gebruikt. Fijnder heeft dit in deze rapportage hersteld. Dit leidt voor Winterswijk tot een lagere bijdrage in 2026 en 2027. De Europese Unie heeft de Richtlijn Tijdelijke Bescherming voor ontheemden uit Oekraïne verlengd tot en met 4 maart 2028.
Fijnder gaat er in de raming van uit dat het aantal Datum nota | : 11 oktober 2026 Zaaknummer | : 2511042 Blad | : 4/5 in de gemeente gehuisveste ontheemden niet noemenswaardig verandert. financiën: Op basis van de tweede bestuursrapportage 2026 daalt de bijdrage van Winterswijk aan Fijnder voor 2026 per saldo met € 811.000 en stijgt deze voor 2027 met € 206.000. In onderstaande tabel staan de wijzigingen per onderdeel. De bedragen komen uit de tabellen op pagina 6 en 7 van de rapportage. Wijziging bijdrage Winterswijk (x € 1.000) | 2026 | 2027 Inkomensvoorziening | -609 | 143 Langdurige loonkostensubsidies | -56 | -76 Programmakosten beschut werk en re- | 33 | 159 integratie Bedrijfsvoeringskosten | -166 | -8 Overige onderdelen | -13 | -12 Totaal | -811 | 206 De bedrijfsvoeringskosten zijn de uitvoeringskosten van de drie programma's samen. Onder overige onderdelen vallen de Wet inburgering, het leefgeld voor Oekraïense ontheemden, de bijzondere bijstand en minimaregelingen, de Wsw en de sociale infrastructuur. Van de daling in 2026 betreft € 609.000 de inkomensvoorziening en € 166.000 de bedrijfsvoeringskosten (argument 2.4). De bijdrage voor de inkomensvoorziening bestaat uit de lasten voor de inkomenswaarborg en het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz), verminderd met de debiteurenontvangsten.
Deze bijdrage daalt met € 589.000 door de lagere raming voor de inkomenswaarborg (argument 2.2). De overige € 20.000 komt door € 15.000 lagere lasten voor het Bbz en € 5.000 hogere debiteurenontvangsten. Verder daalt de bijdrage voor de langdurige loonkostensubsidies met € 56.000, na een verhoging met € 128.000 in de eerste bestuursrapportage 2026. De programmakosten stijgen in 2026 met € 33.000. Dit bedrag bestaat uit € 36.000 hogere lasten voor beschut werk min € 3.000 hogere overige ontvangsten. De stijging in 2027 komt vooral door de hogere programmakosten voor beschut werk (€ 159.000, argument 2.3) en de hogere bijdrage voor de inkomensvoorziening (€ 143.000). Van die € 143.000 komt € 110.000 door lager geraamde debiteurenontvangsten. Daar staat een lagere bijdrage voor de langdurige loonkostensubsidies van € 76.000 tegenover. De hogere vergoedingen voor Wsw-detacheringen die Fijnder ontvangt, betaalt Fijnder één op één door aan de gemeente, buiten de bijdrage om. Gemeenten betalen de inkomenswaarborg en de loonkostensubsidies uit het BUIG-budget. Het Rijk heeft het definitieve BUIG-budget 2026 voor Winterswijk op 30 september 2026 vastgesteld op € 11.882.516. Dit betekent dat Winterswijk € 234.411 meer ontvangt dan het voorlopig toegekende budget van € 11.648.105, waarmee in de gemeentelijke begroting 2026 is gerekend.
Het voorlopige BUIG-budget 2027 heeft het Rijk vastgesteld op € 12.040.577. De raming van Fijnder voor de inkomenswaarborg en de loonkostensubsidies samen, € 10.982.000 in 2026 en € 11.458.000 in 2027, blijft binnen deze budgetten. De verwerking in de gemeentelijke begroting loopt via de P&C-cyclus. In de gemeentelijke begroting passen we de inkomensvoorziening aan op het BUIG-budget en niet op de raming van Fijnder. De extra BUIG-middelen van € 234.411 verantwoorden wij daarom bij de jaarrekening 2026. De overige daling van € 202.000 (€ 811.000 min € 609.000) in 2026 verwerken wij in de 2e prognose 2026. In de 1e prognose 2027 verwerken wij de overige stijging van € 63.000 (€ 206.000 min € 143.000) en het voorlopige BUIG-budget 2027. Het structurele beeld staat in de wijziging voor 2027, omdat de daling in 2026 eenmalige posten bevat, zoals de nabetalingen van het UWV en de rentebaten over 2026. communicatie: Het Dagelijks Bestuur van Fijnder wordt na besluitvorming door de raad schriftelijk geïnformeerd over het standpunt van Winterswijk. betrokkenenparagraaf: De stukken zijn tot stand gekomen na behandeling in het ambtelijk opdrachtgeversoverleg met Berkelland en Oost Gelre en in het Dagelijks Bestuur van Fijnder van 7 oktober 2026. Externe advisering door belangenorganisaties of de Adviesraad Sociaal Domein is bij deze procedurele stap niet aan de orde.
relatie met andere besluitvorming/projecten/beleid: De begrotingswijzigingen hangen samen met het raadsbesluit van juni 2026 over de eerste bestuursrapportage 2026 en de begroting 2027 met meerjarenbegroting 2028-2030 van Fijnder. Op die 4 Datum nota : 11 oktober 2026 Zaaknummer : 2511042 Blad : 5/5 5 stukken heeft de raad geen zienswijze ingediend. Daarnaast raken ze aan de gemeentelijke begroting 2027- 2030, de 2e prognose 2026, de 1e prognose 2027 en de nieuwe verdeelsleutel voor de rijksbijdrage beschut werk vanaf 2027. Het besluit om geen zienswijze in te dienen heeft geen verdere gevolgen voor de richting van het beleid. vervolg: Aan de hand van bijgevoegd raadsvoorstel gaat het collegebesluit ter besluitvorming naar de raad. De behandeling vindt plaats in de algemene raadscommissie van 3 december 2026 en de raadsvergadering van 15 december 2026. Na het raadsbesluit informeert het college het Dagelijks Bestuur van Fijnder vóór 23 december 2026 schriftelijk over het standpunt van Winterswijk. Het Algemeen Bestuur van Fijnder stelt de derde begrotingswijziging 2026 en de eerste begrotingswijziging 2027 op 23 december 2026 vast. Verantwoording over 2026 volgt in de jaarstukken 2026 van Fijnder en de gemeentelijke jaarrekening 2026. bijlagen: Omschrijving Openbaar 1. Raadsvoorstel Ja 2. Tweede bestuursrapportage 2026 Fijnder Ja 3.
Aanbiedingsbrief Fijnder van 7 oktober 2026 Ja 4. Concept raadsbesluit Ja