Collegebesluit Nota snippergroen gemeente Winterswijk
Tekst van het document
Datum nota : 19-10-2022 Zaaknummer : 2122205 Blad : 1/6
B&W-nota programma werkdoel
: :
3. Werkend Winterswijk 0187: Beheer en onderhoud groen
onderwerp
:
Nota snippergroen gemeente Winterswijk
advies
:
1. 2. 3.
besluit
:
Kennis te nemen van de Nota snippergroen gemeente Winterswijk. De raad te informeren over het voornemen om de Nota snippergroen gemeente Winterswijk vast te stellen. De raad uit te nodigen haar wensen en bedenkingen mee te geven ten aanzien van het voornemen om de Nota snippergroen gemeente Winterswijk vast te stellen.
- zie pagina 2
behandeld door: R. Reijerink team: Openbare Ruimte collegiaal overleg gepleegd met: C. Rutten, J. Legtenberg, B. Garstenveld, V. Jakobs, C. Elferink, J. Postma, V. Grootkerk van team: Openbare Ruimte, Omgeving, Juridisch Control & Advies manager: C. Elferink financiële consequenties: X Nee ☐ Ja, gedekt in de begroting ☐ Ja, niet gedekt in de begroting, dekking via: ☐ Ja, anders: ___ is / wordt opgenomen op de termijnagenda? X Nee ☐ Ja, jaar: ___ kwartaal: ___ ☐ Ja, kwartaal nog niet bepaald aanvrager is op grond van artikel 4:7 van de Algemene wet bestuursrecht geïnformeerd over het (gedeeltelijk) negatieve advies: n.v.t.
openbaarheid: ☐ niet openbaar ☐ openbaar (met uitgestelde publicatie) X openbaar (directe publicatie) kritische termijn voor besluitvorming: ☐ nee X ja, vanwege: toezegging Presidium om in november beleid aan de raad voor te leggen. portefeuillehouder: W.T. Wassink
naar gemeenteraad: ☐ nee ☐ ja, ter informatie X ja, ter besluitvorming (via raadscommissie) communicatie via: ☐ persbericht X anders, nl. persconferentie ☐ n.v.t.
de geadresseerde en evt. andere belanghebbenden die naar verwachting bedenkingen hebben tegen het advies zijn op grond van artikel 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht gehoord: n.v.t.
bijlagen: 1. Nota snippergroen gemeente Winterswijk 2. Uitgiftekaart snippergroen bebouwde kom Winterswijk 3. Criteria snippergroen bebouwde kom Winterswijk 4. Raadsvoorstel Nota snippergroen gemeente Winterswijk 5. Conceptraadsbesluit Nota snippergroen gemeente Winterswijk
Datum nota : 19-10-2022 Zaaknummer : 2122205 Blad : 2/6
besluit
onderwerp: Nota snippergroen gemeente Winterswijk
behandeld door: R. Reijerink
datum besluit door college B&W: 24 oktober 2022
besluit: 1. Kennisgenomen van de Nota snippergroen gemeente Winterswijk. 2. De raad informeren over het voornemen om de Nota snippergroen gemeente Winterswijk vast te stellen. 3. De raad uitnodigen haar wensen en bedenkingen mee te geven ten aanzien van het voornemen om de Nota snippergroen gemeente Winterswijk vast te stellen.
overwegingen college indien besluit afwijkend is van het ambtelijk advies:
paraaf secretaris:
2
Datum nota : 19-10-2022 Zaaknummer : 2122205 Blad : 3/6
B&W-nota inleiding: In Winterswijk zijn situaties bekend waar sprake is van oneigenlijk grondgebruik, zo bleek uit een inventarisatie in 2016. In dergelijke gevallen is zonder schriftelijke toestemming van de gemeente een stukje gemeentegrond in gebruik genomen, meestal grenzend aan voor- of achtertuinen. Dit stukje gemeentegrond wordt ook wel snippergroen genoemd. Vaak zijn mensen zich hier niet eens van bewust, bijvoorbeeld omdat de vorige huiseigenaar de grond al in gebruik had genomen. Met het vaststellen van de Nota Project Grondgebruik, verkoop en verhuur van openbaar groen en de Beleidsregel Handhaving eigendomsrecht bij onrechtmatig gebruik gemeentegrond 2019 heeft het toenmalige college gekozen voor een projectmatige aanpak, om het gebruik van gemeentegrond samen met inwoners op een goede manier te regelen. In het najaar van 2019 werd zodoende gestart met een pilot in de wijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord. Helaas is gedurende de pilot onder enkele bewoners onvrede ontstaan. Men was verrast, na jarenlang de grond met zorg onderhouden te hebben. De gemeente werd onder meer gebrekkige communicatie verweten en een stugge houding door strikt te sturen op beleid, geldende- wet- en regelgeving én jurisprudentie. Dit heeft ertoe geleid dat op 17 december 2020 een motie met raadsbrede steun is aangekondigd.
Na een toezegging van het toenmalige college om de pilot tijdelijk te stoppen en te evalueren, is op 28 januari 2021 de motie ingetrokken. Het rapport Evaluatie snippergroenproject Gemeente Winterswijk is vervolgens op 6 december 2021 afgerond en opgeleverd door Metafoor Vastgoed en Software BV. De gedane bevindingen hebben vervolgens geleid tot aanbevelingen die zijn uitgewerkt in een drietal mogelijke vervolgscenario’s, te weten: 1. Beleid vaststellen en actief handhaven; 2. Beleid vaststellen en niet actief handhaven; 3. Stoppen. De bevindingen en mogelijke vervolgscenario’s zijn op donderdag 14 april 2022, tijdens een richtinggevend politiek forum gepresenteerd. Hoewel geen unanieme voorkeur voor een bepaald scenario werd uitgesproken, was een voorkeur waarneembaar voor het scenario ‘beleid vaststellen en actief handhaven’. Voorliggende Nota snippergroen gemeente Winterswijk is een uitwerking van dit scenario. Vanaf de start van de pilot in september 2019 tot aan het politiek forum in april 2022 is veel gezegd en geschreven over het verloop van het project. Nieuwe inzichten en de opvattingen van de raad zijn gedurende het gehele proces houvast geweest bij herijking en formulering van de Nota snippergroen gemeente Winterswijk.
Hoewel bewust van het feit dat bewoners uit de Bargerbosch en Hoge Wieber Noord sinds het stoppen van de pilot al lange tijd in onzekerheid zitten, wordt grote waarde gehecht aan een zorgvuldig proces. Voorgesteld wordt om de raad te consulteren over de inhoud van de Nota snippergroen gemeente Winterswijk, middels het kenbaar maken van wensen en bedenkingen. Daarmee wordt gezocht naar draagvlak en consensus over de beleidsnota alvorens een uitvoeringsplan wordt uitgewerkt.
advies: 1. Kennis te nemen van de Nota snippergroen gemeente Winterswijk. 2. De raad te informeren over het voornemen om de Nota snippergroen gemeente Winterswijk vast te stellen. 3. De raad uit te nodigen haar wensen en bedenkingen mee te geven ten aanzien van het voornemen om de Nota snippergroen gemeente Winterswijk vast te stellen.
3
Datum nota : 19-10-2022 Zaaknummer : 2122205 Blad : 4/6
argumenten/onderbouwing: Ad 1. De pilot in de wijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord heeft uitgewezen dat er een discrepantie is ontstaan tussen de oorspronkelijke bedoeling en hoe de uitwerking van ‘Project grondgebruik’ door een deel van de bewoners is ervaren. De pilot is gestart met de insteek dat de gemeente het onrechtvaardig acht dat de ene inwoner moet betalen voor het gebruik van gemeentegrond, terwijl de andere inwoner snippergroen zonder schriftelijke toestemming in gebruik heeft genomen (oneigenlijk grondgebruik). Toch overheerste bij enkele bewoners, na uitvoering van de pilot, juist een gevoel van onrechtvaardigheid. Dit speelde met name bij de beoordeling en daarmee het al dan niet erkennen van een beroep op verjaring. Zo kan het zijn dat de ene bewoner wel kan aantonen dat het stukje snippergroen in aanmerking komt voor verjaring en de buurman niet. Een succesvol beroep op verjaring bleek in de praktijk zo nu en dan weerbarstig; jurisprudentie stelt strenge eisen. De Nota snippergroen gemeente Winterswijk is een uitwerking van het scenario ‘beleid vaststellen en actief handhaven’. Na ontstane onvrede en de aankondiging van een raadsbrede motie is in mei 2021 de pilot stop gezet. Vervolgens is Metafoor Vastgoed en Software BV gestart met de evaluatie.
De bevindingen en mogelijke vervolgscenario’s zijn op 14 april 2022 tijdens een richtinggevend politiek forum gepresenteerd. Daarbij zijn de verschillende scenario’s tegen elkaar afgewogen en is door Metafoor geadviseerd uitvoering te geven aan het scenario ‘beleid vaststellen en actief handhaven’. In dit scenario wordt beleid aangepast op basis van de aanbevelingen en de ervaringen uit de pilot. Duidelijkheid over de eigendomssituatie en een kortere doorlooptijd van aanvragen en dossiers worden als enkele voordelen genoemd. Ook de raad werd tijdens het politiek forum gevraagd een voorkeur voor een scenario uit te spreken. Hoewel minder stellig, was een voorkeur waarneembaar voor het door Metafoor geadviseerde scenario. Nu, een aantal maanden verder, ligt de Nota snippergroen gemeente Winterswijk voor. Deze nota vervangt daarmee de Nota Project Grondgebruik, verkoop en verhuur van openbaar groen en de Beleidsregel Handhaving eigendomsrecht bij onrechtmatig gebruik gemeentegrond 2019. Het scenario behelst daarentegen meer dan alleen beleid voorleggen, namelijk ook ‘actief handhaven’. Gelet op het verloop van de pilot en de daaruit voortvloeiende onvrede is het wenselijk eerst tot breed gedragen beleid (en de gekozen lijn) te komen alvorens wordt gestart met het ontwikkelen van een uitvoeringsplan om te komen tot een actieve aanpak.
Bij het opstellen van de Nota snippergroen gemeente Winterswijk zijn de aanbevelingen en ervaringen uit de pilot uitgangspunt geweest. Tijdens verschillende raadsvergaderingen (motie Project grondgebruik, verkoop en verhuur openbaar groen, 17 december 2020), het politiek forum en via de media hebben bewoners en de raad duidelijk stelling genomen over het verloop van de pilot. Veelal over de zogeheten verjaringszaken. Waar mogelijk is deze input meegenomen bij de totstandkoming van voorliggende nota. Dit heeft onder meer geleid tot het opnemen van: •
• •
Een Uitgiftekaart snippergroen bebouwde kom Winterswijk: de uitgiftekaart maakt visueel duidelijk of snippergroen wel of niet uitgeefbaar is, respectievelijk wel of niet voor koop of huur in aanmerking komt. Een ‘ingroeiregeling’ om, vanuit het oogpunt van rechtsgelijkheid, het verschil in huurprijzen tussen bestaande en nieuwe overeenkomsten gefaseerd gelijk te trekken. Ten aanzien van een beroep op verjaring en het bieden van meer maatwerk: o Een verruiming in de omschrijving van feitelijke omstandigheden waaruit bezit blijkt. o Het instellen van een commissie bestaande uit een vastgoedmedewerker, een groenbeheerder, een jurist en een stedenbouwkundige. Deze commissie buigt zich over zaken waar twijfel bestaat over verjaring.
4
Datum nota : 19-10-2022 Zaaknummer : 2122205 Blad : 5/6
Ad 2. De gemeente is verplicht uitvoering te geven aan haar gemeentelijke kerntaken. Het beheren van gemeentelijke eigendommen, waaronder gemeentelijke gronden, behoort tot de gemeentelijke kerntaken. Het gaat hierbij niet alleen om beheren in de zin van onderhoud of verhuur, maar ook om het beschermen van de eigendommen van de gemeente. Het voorkomen van verlies van eigendom door verjaring, bijvoorbeeld bij oneigenlijk in gebruik genomen snippergroen, behoort dan ook onmiskenbaar bij genoemde gemeentelijke kerntaken. Het wettelijk kader rondom snippergroen vindt zijn oorsprong in de Gemeentewet, maar wordt feitelijk beheerst door het privaatrecht. Op grond van de Gemeentewet (Artikel 160, lid1 onder e) is het college bevoegd om privaatrechtelijke rechtshandelingen te verrichten. De Gemeentewet (Artikel 160, lid 4) legt het college daarbij specifiek de bevoegdheid op om te doen wat nodig is ter voorkoming van verjaring. De nota geeft uitvoering aan het Coalitieakkoord 2022-2026, Samen aan de slag. In het ‘Coalitieakkoord 2022-2026, Samen aan de slag’ staat opgenomen: “Winterswijk kent veel stukjes zogenoemd snippergroen. Wij willen duidelijkheid over de eigendomssituatie van deze vaak kleine stukjes grond. Het uitgangspunt is dat het beleid eerlijk en rechtvaardig is. We houden de menselijke maat in acht.
Bij de afhandeling van de pilot zijn we niet bang om eigen fouten te erkennen en terug te draaien.” Duidelijkheid over de eigendomssituatie, eerlijk, rechtvaardig en de menselijke maat zijn zoveel mogelijk geborgd in de Nota snippergroen gemeente Winterswijk. Bijvoorbeeld door genoemde maatregelen onder Ad 1.3.. Daarbij gaat het vooral om generieke maatregelen die niet voor elke individuele zaak soelaas biedt. Een uitkomst kan dus nog steeds als onrechtvaardig beleefd worden.
Ad 3. Er wordt grote waarde gehecht aan draagvlak en concensus over de nota. Gelet op de voorgeschiedenis is het wenselijk de raad vooraf te informeren over het voorgenomen besluit om de Nota snippergroen gemeente Winterswijk vast te stellen. Eveneens wordt de raad om advies gevraagd door haar wensen en bedenkingen aan het college kenbaar te maken. Het inbrengen van wensen en bedenkingen vindt zijn wettelijk grondslag in de Gemeentewet, artikel 160, lid 1, sub f.
betrokkenenparagraaf: In week 41 zijn alle bewoners uit de pilotwijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord geïnformeerd over het feit dat de Nota snippergroen gemeente Winterswijk op dinsdag 25 oktober aan het college ter besluitvorming wordt voorgelegd. In de brief worden bewoners tevens uitgenodigd om na openbaring van het collegebesluit hun mening, ervaring en suggesties te delen (raadplegen) via LEEF, het loket voor de leefomgeving. Deze mogelijkheid staat open tot dinsdag 8 november.
advisering externe adviesorganen/belangenorganisaties: De Nota snippergroen gemeente Winterswijk vloeit voort uit het scenario ‘beleid vaststellen en actief handhaven’. Voorgesteld en geadviseerd in de Evaluatie snippergroenproject Gemeente Winterswijk van Metafoor Vastgoed en Software BV.
scenario’s (indien gewenst/mogelijk): N.v.t.
financiële paragraaf incl. financiële risico’s: Worden meegenomen in een uitvoeringsplan.
5
Datum nota : 19-10-2022 Zaaknummer : 2122205 Blad : 6/6
overige risico’s: N.v.t.
aspecten duurzaamheid: N.v.t.
vervolgprocedure en planning: De planning ziet er als volgt uit: 25 Okt t/m 8 nov 10 Nov 24 Nov Nov - dec
Verzamelen en verwerken input bewoners Bargerbosch en Hoge Wieber Noord Algemene raadscommissie Algemene raadsvergadering Verzamelen en verwerken advies raad en vaststelling nota middels collegebesluit
relatie met andere besluitvorming/andere projecten: Coalitieakkoord 2022-2026 – Samen aan de slag, Structuurvisie Kom Winterswijk (2010), Groenstructuurvisie bebouwde kom Winterswijk (2022), Beleidsprogramma en Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Winterswijk (2022-2027) en de Beleidsvisie voor landschap en biodiversiteit in Winterswijk.
integriteitstoets: N.v.t.
overige opmerkingen: N.v.t.
6