Collegebesluit 01-11-2022 Beleidsregels taskforce bestaanszekerheid
Tekst van het document
Datum nota : 24-10-2022 Zaaknummer : 2123444 Blad : 1/6
B&W-nota programma werkdoel
: :
1. Sociaal krachtig Winterswijk 1639: Armoedebestrijding
onderwerp
:
Beleidsregels taskforce bestaanszekerheid
advies
:
1. De beleidsregels Tijdelijk noodfonds gemeente Winterswijk vast te stellen onder voorbehoud van vaststelling van het Noodfonds Bestaanszekerheid door de raad op 3 november 2022. 2. De beleidsregels Tijdelijke noodlening maatschappelijke organisaties gemeente Winterswijk vast te stellen onder voorbehoud van vaststelling van het Noodfonds Bestaanszekerheid door de raad op 3 november 2022.
besluit
:
- zie pagina 2
behandeld door: B. Roeterdink, E. Abbink-Slats team: Omgeving, Staf ruimte en maatschappij collegiaal overleg gepleegd met: R. Veerbeek-Hengeveld, Y. Kramer-Jansen, J.P. Potman. B. Freriks van team: Welzijn, Juridisch Control en Advies, Financieel en HR Beheer, Concerncontroller manager: C. Sloetjes financiële consequenties: ☒ Nee ☐ Ja, gedekt in de begroting ☐ Ja, niet gedekt in de begroting, dekking via: ☐ Ja, anders: ___ is / wordt opgenomen op de termijnagenda? ☒ Nee ☐ Ja, jaar: ___ kwartaal: ___ ☐ Ja, kwartaal nog niet bepaald aanvrager is op grond van artikel 4:7 van de Algemene wet bestuursrecht geïnformeerd over het (gedeeltelijk) negatieve advies: n.v.t.
openbaarheid: ☐ niet openbaar ☐ openbaar (met uitgestelde publicatie) ☒ openbaar (directe publicatie) kritische termijn voor besluitvorming: ☐ nee ☒ ja, vanwege: start uitvoering op 7 november___ portefeuillehouder: E.S.F. Schepers-Janssen S. Metaal- ten Dolle
naar gemeenteraad: ☐ nee ☒ ja, ter informatie ☐ ja, ter besluitvorming (via raadscommissie) communicatie via: ☐ persbericht ☐ anders, nl. ___ ☒ n.v.t.
de geadresseerde en evt. andere belanghebbenden die naar verwachting bedenkingen hebben tegen het advies zijn op grond van artikel 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht gehoord: n.v.t.
bijlagen: 1. Beleidsregels Tijdelijk noodfonds gemeente Winterswijk 2. Beleidsregels Tijdelijke noodlening maatschappelijke organisaties gemeente Winterswijk
Datum nota : 24-10-2022 Zaaknummer : 2123444 Blad : 2/6
besluit
onderwerp: Beleidsregels taskforce bestaanszekerheid
behandeld door: B. Roeterdink, E. Abbink-Slats
datum besluit door college B&W: 1 november 2022
besluit: 1. De beleidsregels Tijdelijk noodfonds gemeente Winterswijk vastgesteld onder voorbehoud van vaststelling van het Noodfonds Bestaanszekerheid door de raad op 3 november 2022. 2. De beleidsregels Tijdelijke noodlening maatschappelijke organisaties gemeente Winterswijk vastgesteld onder voorbehoud van vaststelling van het Noodfonds Bestaanszekerheid door de raad op 3 november 2022.
overwegingen college indien besluit afwijkend is van het ambtelijk advies:
paraaf secretaris:
2
Datum nota : 24-10-2022 Zaaknummer : 2123444 Blad : 3/6
B&W-nota Inleiding: Op 14 oktober heeft uw college door het vaststellen van de nota “Maatregelen Taskforce Bestaanszekerheid” het besluit genomen om de raad voor te stellen budget beschikbaar te stellen voor het instellen van een noodfonds. Inwoners en instellingen die acute problemen hebben door de stijgende energieprijzen kunnen een beroep op doen op dit fonds. In de BenW nota zijn de criteria om in aanmerking te komen voor een bijdrage uit het fonds op hoofdlijnen omschreven. Er is aangegeven dat de nadere uitwerking in beleidsregels volgt. In deze nota volgt het voorstel voor deze nadere uitwerking in beleidsregels. Het voorstel is om de beleidsregels te verdelen in 2 onderdelen: - Beleidsregels voor noodhulp aan inwoners; - Beleidsregels voor hulp aan organisatie en instellingen. Na de vaststelling van de beleidsregels kan gestart worden met de uitvoering vanaf 7 november 2022.
advies: 1. De beleidsregels Tijdelijk noodfonds gemeente Winterswijk vast te stellen onder voorbehoud van vaststelling van het Noodfonds Bestaanszekerheid door de raad op 3 november 2022. 2. De beleidsregels Tijdelijke noodlening maatschappelijke organisaties gemeente Winterswijk vast te stellen onder voorbehoud van vaststelling van het Noodfonds Bestaanszekerheid door de raad op 3 november 2022.
argumenten/onderbouwing: Ad 1 Beleidsregels Tijdelijk noodfonds In de beleidsregels zijn de uitgangspunten zoals geformuleerd in de BenW nota “Maatregelen Taskforce Bestaanszekerheid” nader uitgewerkt. We stellen de volgende nadere uitwerking voor: Hoogte, vorm en doelgroep De bijdrage is een gift en wordt eenmalig verstrekt aan mensen die in een acute noodsituatie verkeren als gevolg van de hoge energieprijzen. Het maximumbedrag bedraagt € 2.000. Voor dit bedrag is gekozen omdat het onder de grens is van € 2.247 waarbij over giften aangifte bij de belastingdienst gedaan moet worden en schenkingsbelasting verschuldigd is. Ook kan een gift als er aangifte wordt gedaan invloed hebben op de toeslagen. Bij een bedrag van € 2.000 is dat niet het geval. Hiermee voorkomen we dat de gift negatieve gevolgen heeft. Met Fijnder maken we nadere afspraken zodat de gift niet op de Participatiewet wordt gekort. Vangnet Het noodfonds is een vangnet en aanvullend op de maatregelen vanuit de overheid. Rechtszekerheid en maatwerk De wettelijke grondslag is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Om de rechtszekerheid zoveel mogelijk te waarborgen zijn de voorwaarden om in aanmerking te komen voor
3
Datum nota : 24-10-2022 Zaaknummer : 2123444 Blad : 4/6
een gift in de beleidsregels opgenomen. Daarnaast komt er een beoordelingskader voor de uitvoering. In dit beoordelingskader wordt onder andere opgenomen wat er aan gegevens moet worden aangeleverd, hoe we beoordelen wat een acute noodsituatie is. Hoewel we zoveel mogelijk standaardiseren, blijft er sprake van maatwerk, toegesneden op de situatie van de aanvrager. Ter controle kunnen we in een aantal gevallen ons vroegsignaleringssysteem voor schulden gebruiken. De beoordelingen blijven echter altijd maatwerk en we zijn voor een groot deel afhankelijk van de gegevens die mensen aanleveren. Het is dus mogelijk dat we een onrechtmatige betaling doen. Doorverwijzingen Bij problematische schulden verwijzen we naar de Stadsbank voor een adviesgesprek. We verwijzen naar Centrum Duurzaam Winterswijk voor een adviesgesprek over duurzaamheidsmaatregelen.
Ad 2. Beleidsregels Tijdelijke noodlening In de beleidsregels zijn de uitgangspunten zoals geformuleerd in de BenW nota “Maatregelen Taskforce Bestaanszekerheid” nader uitgewerkt. We stellen de volgende nadere uitwerking voor: Doelgroep De noodlening is gericht op ondersteuning van maatschappelijke organisaties, gevestigd in Winterswijk en in functie gericht op de Winterswijkse samenleving. Voorbeelden zijn: sport-, speel- en muziekverenigingen, kunst- en cultuurinstellingen. Doel De noodlening dient ter overbrugging van acute betalingsproblematiek als gevolg van de hoge energieprijzen. Dit helpt op de korte termijn. De lening biedt geen structurele oplossing. Indien de energiekosten zich voor een langere periode op een hoger niveau handhaven, dan zal de maatschappelijke organisatie daarop moeten anticiperen. Inspanningsverplichting In de beleidsregels is dit verwerkt in een inspanningsverplichting voor de aanvrager om voor de lange termijn te werken aan een financieel gezonde exploitatie. De gemeente biedt hierbij ondersteuning. Voor het doorvoeren duurzaamheidsmaatregelen verzorgt het Centrum Duurzaam Winterswijk deze ondersteuning, onder andere met de daarvoor beschikbare subsidies en leningen. Voor overige exploitatievraagstukken organiseert de gemeente in overleg en naar behoefte de benodigde externe deskundige ondersteuning.
Maatwerk Het bepalen van de benodigde lening is maatwerk. De benodigde informatie en de aard en hoogte van de benodigde ondersteuning worden in overleg met de aanvrager bepaald. De beoordeling van de aanvraag vindt namens het college plaats in het taskforceoverleg bestaanszekerheid. We werken vanuit vertrouwen en doel is om de procedure snel en eenvoudig te houden. Vangnet De noodlening is bedoeld als vangnet. Indien de aanvrager een beroep kan doen op nadere regelingen, dan heeft dat voorrang. Indien de aanvrager ondanks al zijn inspanningen niet redelijkerwijs in staat is om de lening op termijn terug te betalen, dan kan het college op schriftelijk verzoek van de aanvrager besluiten tot kwijtschelding van (een deel van) de verstrekte noodlening. De beleidsregels worden vastgesteld onder voorbehoud van vaststelling van het noodfonds door de gemeenteraad op 3 november. Zo kan er snel, op 7 november, gestart worden met de uitvoering.
4
Datum nota : 24-10-2022 Zaaknummer : 2123444 Blad : 5/6
betrokkenenparagraaf: --
advisering externe adviesorganen/belangenorganisaties: --
scenario’s (indien gewenst/mogelijk): --
financiële paragraaf incl. financiële risico’s: De uitvoering van de beleidsregels gebeurt binnen de door de raad op 3 november 2022 vast te stellen budgetten voor het noodfonds. De beleidsregels vervallen zodra het budgetplafond is bereikt. Zijn er dan signalen dat er nog steeds noodhulp nodig is, dan zal de raad verzocht worden voor aanvullend budget.
overige risico’s: onrechtmatige betaling Met het uitvoeren van het noodfonds voor inwoners lopen we het risico van een onrechtmatige betaling. We beoordelen de situatie van de inwoner op grond van de gegevens die hij of zij inbrengt. Naast ons vroegsignaleringssysteem hebben we geen controlemiddelen. We mogen bijvoorbeeld geen gebruik maken van SUWI net (dit bevat gegevens over inkomens), hiervoor ontbreekt de wettelijke grondslag. Staatssteun en Wet markt en overheid Er wordt voorgesteld een renteloze lening te verstrekken. Dat maakt dat rekening moet worden gehouden met de Europese staatssteunregels en de Wet markt en overheid. Er is sprake van staatssteun wanneer er een voordeel aan de orde is dat niet onder normale marktomstandigheden zou zijn verstrekt zoals bijvoorbeeld het verstrekken van een renteloze lening. De staatssteun bestaat dan uit het bedrag dat volgt uit het verschil tussen de marktconforme rente (bijvoorbeeld wanneer er geleend zou zijn bij een bank) en de rente die werkelijk is betaald. Staatssteun kan geoorloofd of ongeoorloofd zijn. Ook al gaat het bij de huidige voorgestelde maatregelen mogelijk niet om hele hoge bedragen en is er mogelijk sprake van een vrijstelling op de staatssteunregels, de maatregelen gelden voor een selectieve groep en moeten wel vanuit een volledig perspectief worden beoordeeld.
Het gaat dan ook over de cumulatie met andere steunmaatregelen die de maatschappelijke organisaties gedurende een aantal jaren ontvangen. Als we elk risico op ongeoorloofde staatssteun willen uitsluiten dan moet de regeling gemeld worden bij de Europese Commissie. Als de Europese Commissie zich buigt over de maatregelen en oordeelt dat er sprake is van ongeoorloofde staatssteun moet de situatie worden teruggebracht naar de situatie zoals deze was vóór het instellen van de maatregel. De maatschappelijke organisatie dient de ongeoorloofde staatssteun dan terug te betalen aan de gemeente. Er bestaat ook een mogelijkheid dat er sprake is van een vrijstelling op de Europese staatssteunregels. Dit is voorafgaand aan besluitvorming niet nader onderzocht. Als er sprake is van een vrijstelling, en dat kan per maatschappelijke organisatie verschillen, dan is er geen sprake van staatssteun. Dan is wel de Wet markt en overheid van toepassing. Deze wet schrijft onder andere voor dat de gemeente de integrale kostprijs van de lening in rekening moet brengen. Als dat niet gebeurt, dan kan de Autoriteit Consument en Markt maatregelen treffen. In de overeenkomst van geldlening wordt opgenomen dat we met de maatschappelijke organisatie om tafel gaan als blijkt dat er strijdigheid is met staatssteunrechtelijke regels of de Wet markt en overheid.
aspecten duurzaamheid: --
5
Datum nota : 24-10-2022 Zaaknummer : 2123444 Blad : 6/6
vervolgprocedure en planning: Tijdens de behandeling van het raadsvoorstel “Maatregelen Taskforce Bestaanszekerheid” heeft de Algemene Raadscommissie aangegeven graag inzage te krijgen in de beleidsregels om ze mee te nemen in de behandeling van het raadsvoorstel. Na besluitvorming op 1 november worden de beleidsregels daarom direct naar de leden van de gemeenteraad gestuurd. Hiermee wordt afgeweken van de gebruikelijke procedure. Op onze website volgt informatie over alle maatregelen in het kader van het Noodfonds.
relatie met andere besluitvorming/andere projecten: Het collegebesluit en raadsvoorstel “Maatregelen Taskforce Bestaanszekerheid”.
integriteitstoets: --
overige opmerkingen: --
6