Centrumvisie Winterswijk
Tekst van het document
Planning: • Analyse: 2021 - 2022 • Daaruit voortvloeiende maatregelen: 2022 - 2025 Budget: • Analyse: € 20.000
Activiteit 2: Herijking functies en bestemmingen (gemeentelijk beleid) De denkrichting voor aanloopstraten en functieprofielen is nu uitgewerkt. De mate waarin we sturing kunnen geven aan gewenste ontwikkelingen is mede afhankelijk van het huidige bestemmingsplan voor het centrum. Dit bepaalt onder meer waar er ruimte is voor wonen op de verdieping of ook op de begane grond en op welke locaties er ruimte is andere functies zoals detailhandel, horeca en dienstverlening. We zoeken hierin een nieuwe balans die zowel de aanloopstraten, kernwinkelstraten, markt, notaristuin, vrijheidspark en het cultuurkwartier sterker maken. We willen hierin ruimte voor nieuwe initiatieven en ondernemerschap. Tergelijkertijd willen we een structuurverstoring van de bestaande sterke plekken voorkomen. Hiervoor voeren we een herijking uit op het huidige bestemmingsplan, gebaseerd op de input vanuit deze centrumvisie, de thema’s en externe expertise. In een volgende fase brengen we dit onder in de omgevingsvisie en omgevingsplan voor het centrum. Wie: • Gemeente, beleid en ruimtelijke ontwikkeling, in samenwerking met de werkgroepen. Planning: • 2022 - 2023 Budget: • ntb
Activiteit 3: Acquisitie en stimuleren van nieuw ondernemerschap We willen meer commerciele activiteiten in de aanloopstraten. Daarmee versterken we de aantrekkelijkheid, verhogen we het bezoek en voorkomen en verminderen we leegstand. Hiervoor gaan we een acquisitieplan uitwerken en uitvoeren met daarin aandacht voor: • Verplaatsing stimuleren van detailhandel van perifere locaties (buiten het kernwinkelgebied) naar de aanloopstraten. Met ondersteuning van herbestemming van de perifere locatie van detailhandel naar andere functies. • Benaderen van succesvolle zelfstandige ondernemers in Achterhoek en Overijssel die een extra filiaal willen openen. • Benaderen van succesvolle winkelketens. • Stimuleren van vestiging van ambachten, cultuur en dienstverlening in de aanloopstraten. Wie: • Gemeente (aanjager economische ontwikkeling) in samenwerking met centrumondernemers • Dit heeft samenhang met de activiteit Ondernemerspunt Winterswijk (zie het thema Samen Ondernemen) Planning: 27
•
2022 – 2023
Budget: • Ntb (ambtelijke uren en werkbudget voor presentatiemateriaal en organisatie van aquisitieactiviteiten)
Kaderteksten ‘Hart van Wenters, Live’ Drie experts hebben op 28 februari 2021 met Winterswijk meegedacht over de visie op ons centrum en thema’s die we daarbinnen hebben benoemd. Puntsgewijs heeft dat de volgende aandachtspunten opgeleverd voor het thema Aanloopstraten & functieprofielen: - Zijn volwaardige winkelstraten → ontdekkingsstraten - Zie het centrum als één uniform geheel, betrek aanloopstraten erbij - Haal barrières weg die de doorgang belemmeren, zoals een weg - 5 straten! Communiceer dat (“heb ik ze alle vijf al gehad?) - Belangrijk als locatie voor onderscheidende winkels - Profielen aanbrengen per straat, thematisering, elk een eigen karakter (ondernemend, “kraamkamer” met nieuwe ondernemers, ambachtelijk, kunst/cultuur) → vergroot het succes van het centrum als geheel - Woonfunctie boven de commerciële panden, niet in de plint - Geen andere functies aanbrengen in de aanloopstraten - Blurring/mengvormen horeca in de aanloopstraten, vergroot de levendigheid ’s avonds - Rekening houden met de regels (bepaald % van het winkeloppervlak gebruiken als horecagelegenheid)
De werkgroep De leden van de werkgroep Aanloopstraten zijn ondernemer in de Meddosestraat, De Ratumsestraat, Het Weurden, of het Spekende. De werkgroep heeft voor elke straat een eigen profiel bepaald. Dat komt in alle vier gevallen overeen met de huidige situatie. De activiteiten die gevraagd worden vanuit de werkgroep zijn: goede verbinding van bronpunten (parkeerplaatsen, fietsenstallingen, openbaar-vervoerhaltes) naar de poort van de aanloopstraat en een groene inrichting met meer rustmogelijkheden.
Dwarsverbanden met andere thema’s Alle thema’s hebben dwarsverbindingen met elkaar. Elementen als ruimte voor ondernemerschap en daarvoor passend beleid komen ook terug in het thema ‘Samen ondernemen’. De verbinding tussen markt en aanloopstraten komt ook terug in het thema ‘Markt’. En er is een relatie tussen het versterken van de identiteit en vindbaarheid van aanloopstraten en het thema ‘Beleving’. Bij de uitvoering van iedere activiteit zorgen we voor afstemming op deze dwarsverbanden.
Groenstructuur, duurzaamheid, klimaatadaptatie, inclusiviteit, cultuur & erfgoed Dit zijn belangrijke beleidsthema’s voor gemeente Winterswijk. Meer groen, een aangenamer klimaat, duurzaamheid, toegankelijkheid en cultuurhistorie kunnen bijdragen aan meer beleving in het centrum.
28
Thema ‘Samen ondernemen’ Visie Vanuit samenwerking onderscheiden we 3 speerpunten: 1. Ondernemersvrijheid vergroten; 2. Plaatselijke winkels meer kansen, gezonde mix van landelijke ketens en lokaal ondernemen; 3. Winkels, horeca & markt (en gemeente) nog meer samenwerken “Het centrum (als geheel) is een dagattractie waar mensen graag consumeren, met ruimte voor ondernemers”
Doelen •
Meer ondernemersvrijheid Het liefst zien ondernemers zo weinig mogelijk regels en zo veel mogelijk vrijheid. Binnen de landelijke regels moet de gemeente zoveel mogelijk ruimte creëren om het vrije ondernemerschap in het centrum te vergroten. Hierbij moeten concepten als ‘blurring’ de ruimte krijgen. Ander voorbeeld: verruiming openingstijden winkels (7 dagen per week)
•
Bezoek aan Winterswijk moet een beleving zijn Het winkel-/horeca-/marktaanbod in centrum moet attractief zijn voor de bezoeker. Het winkelaanbod is daar een belangrijk onderdeel van. Het is echter lastig om daar direct op te sturen. Mogelijkheid is om Winterswijk onder aandacht te brengen bij partijen die een aanvulling zijn op het huidige aanbod. Daarvoor kan een samenwerking/strategisch overleg tussen ABH City, Horeca, Markt en Gemeente een basis vormen. Plaatselijke winkels meer kansen.
•
Versterken van de samenwerking tussen winkels, horeca, markt en gemeente We zien dit punt als grote uitdaging. a. Korte termijn – Crisissamenwerking Door de Corona-crisis zijn uit nood diverse tijdelijke overlegstructuren en samenwerkingsvormen versneld tot stand gekomen. Voorbeelden: • Overleg Opgaveregisseur centrum met ABH City, Horeca en Markt • Overleg gemeente en de Winterswijkse ondernemersverenigingen. Dit overleg is opgezet om de vinger aan de pols te houden in verband met Corona. Of deze samenwerkingsvormen blijvend zijn zal moeten blijken. b. Lange termijn visie samenwerking centrum • We werken samen op de thema’s zoals benoemd in deze centrumvisie. • We onderscheiden strategische en commerciële samenwerking. o Strategische marketing: bekendheid, imago, NL/DE, e.d. o Commerciële marketing: acties, evenementen, e.d. • Bij vormgeving van de samenwerkingsstructuur onderscheiden we de volgende partijen: o Centrumondernemers: ABH City, Horeca, Markt, Vastgoed o Ondernemersgroepen Winterswijk: Recreatie & Toerisme, OWIN, OBW. o 100 procent Winterswijk o Gemeente Winterswijk • We zien de volgende instrumenten: o 100% Winterswijk voor strategische marketing merk Winterswijk o Interne communicatie verbeteren door communicatieplatform. Bijv.: Chainels o Centrummanagement: neutrale partij voor verbinden en coördineren van samenwerking in het centrum. 29
o o o
Meer aandacht voor commerciële/actiemarketing, gericht op meer centrumbezoek. Digitaal winkelen in Winterswijk: Verbeteren van de online vindbaarheid en -service van centrumondernemers, ter ondersteuning van het fysieke centrumbezoek. Biz plan (uitwerken binnen bestaande structuren)
Activiteiten Met de volgende activiteiten realiseren we de bovengenoemde doelen. Per activiteit beschrijven we wat we doen, wie daar aan meewerken, met welke planning en budget.
Activiteit 1: Kennisontwikkeling bij centrumondernemers We versterken de samenwerking in centrum door met elkaar te werken aan kennisontwikkeling. Hierdoor ontstaan zowel bij de individuele ondernemer als bij het centrum als collectief nieuwe inzichten en nieuwe ondernemersplannen. In 2021 heeft een groep centrumondernemers deelgenomen aan het kennisprogramma ‘Wij ondernemen in Gelderland’, dit programma is ontwikkeld door de organisatie Ik Onderneem! en provincie Gelderland. In 2022 kunnen centrumondernemers deelnemen aan de Leergang Toekomstgericht Retailmanagement. Deze leergang is ontwikkeld en wordt verzorgd door de HAN, Saxion en het Graafschapcollege. Deze leergang is in 2021 gegeven aan centrumondernemers in Doetinchem en wordt ondersteund door de Regio Achterhoek. Wie: • Centrumondernemers Winterswijk Planning: • 2022 Budget: • € 17.500 – (Niet opgenomen in begroting, voorwaarde voldoende animo bij centrumondernemers om deel te nemen)
Activiteit 2: Fieldlab Retail Innovaties Grote (inter)nationale retailorganisaties hebben de schaalgrootte en het organisatievermogen om innovaties te onderzoeken en te implementeren op de winkelvloer. Dit is voor het individuele zelfstandige winkelbedrijf vaak niet bereikbaar. Dit zet de concurrentiepositie van het MKB winkelbedrijf op termijn onder druk. Met de HAN, Saxion en het Graafschapcollege verkennen we de mogelijkheid om een fieldlab retailinnovaties op te zetten. In deze opzet werken centrumondernemers samen met (Achterhoekse) technologiebedrijven, onderwijsinstellingen en studenten aan proefopstellingen voor het bedenken en testen van innovaties op de winkelvloer. Voor deze opzet zoeken we ondersteuning bij de Regio Achterhoek. Wie: • Centrumondernemers, Achterhoekse technologiebedrijven, Onderwijsinstellingen, Gemeente, Regio Achterhoek Planning: 30
•
2022
Budget: • Ntb
Activiteit 3: Smartcity Achterhoek De Duitse ICT onderneming Tobit heeft in Ahaus een smartcityconcept ontwikkeld, waarbij ICT technologie wordt ingezet om het fysieke centrumbezoek te ondersteunen. De technologie ondersteunt onder meer digitale reserveringen, bestellingen, leveringen, betalingen, cadeaukaarten en loyaliteitsprogramma’s voor winkelcentra en horeca. Dit smartcity concept wordt in steeds meer Duitse gemeenten in Münsterland toegepast. In samenwerking met gemeente Doetinchem en de regionale thematafel Smart Werken & Innovatie verkennen we de mogelijkheid om een vergelijkbaar concept te ontwikkelen voor de stads- en dorpskernen in de Achterhoek. We streven naar een uniforme digitale service en gebruikservaring voor inwoners en bezoekers van de Achterhoek. Dit draagt bij aan het innovatieve imago van de Regio Achterhoek. Conceptueel kan dit aansluiten bij het bestaande Achterhoekse project Smart Mobility As A Service, dat zich richt op slimme bereikbaarheid met deelvervoer zoals huurfietsen en openbaar vervoer faciliteiten. Wie: • Regio Achterhoek Thematafel Smart Werken & Innovatie, gemeente Winterswijk en Doetinchem. Planning: • 2021 – 2024 Budget: • Ntb
Activiteit 4: Ondernemerspunt Winterswijk Winterswijk heeft een krachtige en goed functionerende citymarketingorganisatie, waarin alle ondernemersverenigingen samen met de gemeente participeren. Zaken als centrummanagement, evenementenondersteuning en andere vormen van ondernemersondersteuning zijn op dit moment niet structureel georganiseerd. In Duitse gemeenten wordt veel gewerkt met een ‘Wirtschaftsförderung’ organisatie, waarin gemeente en ondernemersverenigingen vanuit een publiek-private organisatie samenwerken aan de economische ontwikkeling. We werken een voorstel uit voor ondernemerspunt waarin de huidige samenwerking op gebied citymarketing wordt verbreed met centrummanagement, evenementenondersteuning en andere vormen van ondernemersondersteuning. Wie: • Gemeente, ondernemersverenigingen en 100% Winterswijk. Planning: • September – december 2021 Budget: • Planvorming: € 2000 (binnen begroting 2021) • Organisatiefinanciering, 2022 en verder: ntb 31
Activiteit 5: Impuls Citymarketing voor crisisherstel Vanuit het crisis- en herstelplan heeft de gemeente budget beschikbaar gesteld voor een extra impuls in citymarketing voor de komende 3 jaar, gericht op een sterk economisch herstel uit de coronacrisis. Een deel van deze inspanningen richt zich op het herstel en groei van het centrumbezoek. Wie: • 100% Winterswijk Planning • 2021 – 2023 Budget: • € 250.000
Activiteit 6: Betrekken vastgoedeigenaren In het centrum van Winterswijk hebben we brede samenwerking met de verschillende ondernemersgeledingen. De vastgoedeigenaren zijn hierin een ontbrekende schakel. Zij spelen een belangrijke rol in de centrumontwikkeling, in de verhuur, onderhoud en ontwikkeling van hun panden. We benaderen vastgoedeigenaren voor participatie in de opgave centrum. Wie: • Opgaveregisseur en centrumondernemers Planning: • September – december 2021 Budget: • nvt
Kaderteksten ‘Hart van Wenters, Live’ Drie experts hebben op 28 februari 2021 met Winterswijk meegedacht over de visie op ons centrum en thema’s die we daarbinnen hebben benoemd. Puntsgewijs heeft dat de volgende aandachtspunten opgeleverd voor het thema Samen ondernemen: - Hierin zit organisatiekracht. Samenwerking tussen ondernemers, gemeente en vastgoed is cruciaal ding, organiseren van die gouden driehoek. Je moet elkaar ook iets gunnen. - Als er geen goede samenwerking is, komt bijvoorbeeld overheidssteun ook niet tot stand. - Communicatie hoort er ook bij, dat is al goed op orde. - Vergelijking wielrenner|winkelier. Winkel is wielrenner en individueel, centrum is peloton. Wielrenner fietst 20% sneller in een peloton, dat geldt voor winkelier ook 20% meer omzet om in een goed functionerend centrum. - Samenwerking lijkt van buitenaf al vrij goed. - Belangrijk is om als politiek te luisteren naar wat de ondernemers willen. - Regelgeving is bedoeld om als je samen iets organiseert, dat het dan beter kan gaan als je het eens bent zijn over de manier waarop je dat doet, niet omdat de overheid iets wil dicteren. - Saamhorigheid is aanwezig in Winterswijk, geven de mensen in de filmpjes ook aan.
32
-
-
-
-
Ondernemers hebben eigen belang en een algemeen belang van het centrum. Niet altijd eenvoudig om de kikkers in de kruiwagen te houden als je ze moet verplaatsen. Heb je smeerolie tussen nodig, een centrummanager. Is leuk, maar heeft geen toverstok. Heeft support en middelen nodig. Centrummanager is smeerolie tussen de verschillende partijen, zodat die goed samenwerken. Het is een communicatiekameleon, kan met alle partijen overweg. Een oplosser. Strategisch, gemeentelijk verlengstuk, kunnen schakelen tussen formules en individuele ondernemers en soms een belangenbehartiger van de ondernemers. Dat heeft de voorkeur. Gaat er ook om in welke fase alles zich bevindt. Kapitein van het gebied centrum. Er bestaan drie typen centrummanagers. Belangrijk: wat moet er gebeuren en welke doelstellingen passen erbij en welk type centrummanager/persoon past erbij? Centrum moet zichzelf opnieuw uitvinden door afgelopen jaar. Fysiek en online sterk zijn. Gezamenlijke webshop is nog nergens een succes. Winkels online goed vindbaar laten zijn. Gebeurt al goed. Vestig je je in het centrum, dan moet je het online ook goed doen, want dan krijg je fysiek ook veel mensen langs je winkel. Campings kunnen ook investeren in een winkel in het centrum. Voorbeeld: poffertjeswinkel Samenwerking bevorderen tussen ondernemers door kortingsbonnen van een andere winkel te geven
De werkgroep De werkgroep wordt gevormd door bestuursleden van ABH-city en de marktvereniging Winterswijk, aangevuld met ondernemers uit het centrum van Winterwijk. Deelnemers zijn: Bernard Witte, Jan Pleiter, Jonna Leeuwenburgh, Nienk Oonk, Peter ten Hagen en Sandra Kemkens. De werkgroep is meerdere keren bij elkaar geweest.
33
Thema ‘Bereikbaarheid’ Visie We onderscheiden verschillend type parkeergedrag, die ieder hun eigen behoefte hebben. Bezoekers die kort parkeren voor bijvoorbeeld een snelle boodschap of een gerichte aankoop en bezoekers die lang parkeren, met diverse bezoeksmotieven. Een deel van de beschikbare parkeerplaatsen in het centrum wordt momenteel gebruikt door medewerkers van de winkels in het centrum. Er is een landelijke trend richting autoluwe en/of autovrije centra gaat. Deze trend past niet bij Winterswijk. Dit zal de aantrekkelijkheid voor belangrijke doelgroepen, zoals de Duitse en regiobezoeker te veel aantasten. Naast het behoud van een goede bereikbaarheid per auto ligt er wel een uitdaging om daarnaast in te zetten op alternatieven, om toch zoveel mogelijk mensen te verleiden om met andere vervoersmiddelen naar het centrum te komen. Er is behoefte aan helderheid over het parkeerbeleid; het ontwikkelen van een standpunt dat overal gehandhaafd wordt. Er ligt een grote uitdaging in het verwerken van grote aantallen bezoekers op piekdagen (o.a. Duitse feestdagen, zaterdagen en marktdagen). Juist op deze dagen neemt de parkeerdruk enorm toe en is er sprake van zoekverkeer. Dit heeft nadelige effecten op bv. het leefklimaat en de ambities voor duurzaamheid. Er is er behoefte aan meer duidelijkheid en routing rondom de beschikbare parkeergelegenheden.
De laadinfra voor auto en fiets is nu nog beperkt en moet worden versterkt. “Winterswijk is gastvrij en voor iedereen goed bereikbaar”
Doelen De doelstelling is om de huidige gastvrijheid te consolideren en verder te versterken. Dit betekent enerzijds dat we ruimte blijven bieden aan de bezoeker die met de auto komt en anderzijds inzetten op het ruimhartig faciliteren van fietsers en OV-gebruikers om naar Winterswijk toe te komen. Zo is het streven Winterswijk gastvrij en voor iedereen goed bereikbaar te houden zonder het leefklimaat in centrum daarbij te schaden. Dit realiseren we als volgt: 1. Helderheid over het parkeerbeleid; het ontwikkelen van een standpunt dat overal gehandhaafd wordt: a. Parkeren voor winkeliers en medewerkers; b. Kortstondig parkeren (kort iets ophalen) c. Duidelijkheid parkeerplaatsen en parkeerrouting; d. Bij nieuwe realisaties als uitgangspunt het opvangen van parkeerbehoefte op eigen terrein 2. Ontwikkelen van alternatieven voor pakketbezorging in het centrum, in ieder geval onder openingstijden (voor zowel winkeliers als bewoners); 3. Promoten en stimuleren van reizen met fiets en OV; Toegangswegen en uitrijroutes evalueren en zonodig verbeteren.
Activiteiten Met de volgende activiteiten realiseren we de bovengenoemde doelen. Per activiteit beschrijven we wat we doen, wie daar aan meewerken, met welke planning en budget. 34
Activiteit 1: Verminderen van onnodig autobezoek We realiseren ons dat voor veel van onze centrumbezoekers, uit de regio en van over de grens de auto het logische vervoersmiddel is, waarvoor er nauwelijks alternatieven zijn. Echter voor onze inwoners en winkelpersoneel kan de fiets een prima alternatief zijn. We gaan het gebruik van fiets en openbaarvervoer stimuleren voor die doelgroepen waarvoor het een prima alternatief kan zijn. Dit vraagt structurele verbetering van de fietsvoorzieningen in fietspaden, aanrijroutes en stalling. Dit vermindert de druk op de parkeercapaciteit in ons centrum, wat onze bezoekers van verder weg weer ten goede komt. Wie: • Ondernemersverenigingen centrum, gemeente Planning: • 2022 Budget: • Nvt
Activiteit 2: Goede fietsenstallingen met voldoende oplaadpunten Voor het stimuleren van fietsgebruik is het een randvoorwaarde dat we dit goed faciliteren. Dat betekent goede en veilige aanrijroutes en goede, veilige stallingen op de overgangspunten van aanrijroutes naar loopgebied. Voor het groeiende aantal elektrische fietsers bieden we service met voldoende oplaadpunten. Door fietsenstalling op de juiste locaties te concentreren krijgen we een betere beeldkwaliteit en voorkomen we hinder van fietsen in de winkelstraat. Als onderdeel van de activiteit ‘Analyse centrumstructuur, loopstromen en verblijfsgebieden’ (zie thema Aanloopstraten en functieprofielen) brengen we ook de verbeterpunten voor het fietsparkeren in kaart. Op korte termijn realiseren we een nieuwe fietsenstalling aan de Wierengastraat. Deze locatie draagt bij aan de fietsparkeercapaciteit voor zowel de winkelstraat als het Vrijheidspark. Wie: • Gemeente, Civiel & Verkeer Planning: • 2021 -2022 Budget: •
Activiteit 3: Verminderen overlast van laden en lossen in de winkelstraat Laden, lossen en pakketbezorging is noodzakelijk voor de bevoorrading van de ondernemers in winkelstraat. Tegelijkertijd geeft dit vaak overlast voor het winkelende publiek en dat past niet bij de gastvrijheid de we willen bieden.
35
We maken afspraken met de centrumondernemers en vervoerders over werkbare venstertijden voor aanleveringen en andere oplossingen waarmee we het aantal voertuigen gedurende de openingstijden in de winkelstraat kunnen verminderen. Wie: • Ondernemersverenigingen, centrumondernemers en gemeente Planning: • 2022 Budget: • Nvt
Activiteit 4: Verkeersstromenonderzoek voor Winterswijk Veranderingen in het centrum in structuren, rijrichtingen en parkeerlocaties vragen aanpassingen in het gedrag van bezoekers en doorgaand verkeer in het centrum. Soms moeten we na een realisatie aanpassingen doorvoeren om weer tot een logische en veilige verkeerssituatie te komen. Dit zien we nu oplevering van het Vrijheidspark en dit kunnen we ook verwachten bij toekomstige veranderingen, zoals de herinrichting van de markt. Hiervoor voeren we een verkeerststromen onderzoek uit in het centrum. Wie: • Gemeente, Civiel & Verkeer Planning: • 2022 Budget: • € 150.000 (2022)
Activiteit 5: Dynamisch verkeersmanagementsysteem Een goed dynamisch verkeersmanagementsysteem zorgt ervoor dat bezoekers vanuit de invalswegen snel naar de meest efficiente parkeerlocatie worden verwezen, waar voldoende capaciteit beschikbaar is. Dit vermindert het zoekverkeer en de daaraan gekoppelde overlast en milieubelasting. We realiseren een nieuw verkeersmanagementsysteem Wie: • Gemeente, Civiel & Verkeer Planning: • 2021-2022 Budget: • € 600.000 (2021) € 500.000 (2022)
36
Activiteit 6: Gastvrijheid op de parkeerplaats De bezoeker van het centrum van Winterswijk moet zich bij aankomst op de parkeerplaats direct welkom voelen en op logische en prettige wijze de weg vinden naar de winkelstraten, markt, stadsparken en andere centrumvoorzieningen. Dit hangt samen met de activiteit ‘Analyse centrumstructuur, loopstromen en verblijfsgebieden’ (zie thema Aanloopstraten en functieprofielen). Daarnaast heeft dit heeft samenhang met het thema Beleving in centrum. We realiseren welkomstborden met plattegronden en looproutes bij de parkeervoorzieningen. De welkomstborden stralen gastvrijheid uit en passen bij de identiteit en iconen van Winterswijk. We verbeteren de routeaanduiding van de parkeerlocaties naar de Centrumvoorzieningen. Groenstructuur draagt hierin bij aan de routing, sfeerbeleving en klimaat. Wie: • Werkgroep Beleving, 100% Winterswijk en Gemeente Civiel & Verkeer Planning: • 2023 Budget: • Ntb
Activiteit 7: Opstellen verkeersvisie De centrumring van Winterswijk kent een aantal verkeerskundige knelpunten, die soms zorgen voor opstoppingen en een efficiente verkeerafwikkeling hinderen. Dit draagt niet bij aan de aangename beleving die we centrumbezoekers willen bieden. De Dingstraat, de Laan van Hilbelink en het Weurden zijn voorbeelden waar dit speelt. We analyseren de verkeersstromen, knelpunten en oplossingsrichtingen en verbeteren vervolgens de ringstructuur van Winterswijk. Na afronding van het onderzoek (activiteit 4) stellen we een verkeersvisie Wie: • Gemeente Planaloog, Civiel & Verkeer Planning: • 2023 Budget: • NTB
Activiteit 8: Laadinfrastructuur Het aandeel elektrisch aangedreven auto’s maakt de komende jaren een sterke groei door. Dit vraagt om goed verspreide oplaadcapaciteit. Veel Winterswijkse centrumbezoekers komen van verderweg en rijafstanden vanuit Duitsland van anderhalf uur zijn geen uitzondering. Willen we dit publiek gastvrij blijven bedienen dan horen hier ook voldoende laadmogelijkheden bij. Recent is de capaciteit uitgebreid naar 34 laadpalen. We monitoren het gebruik hiervan en zorgen een toekomstbestendig en dekkend netwerk van laadvoorzieningen in Winterswijk, waaronder het centrumgebied. Wie:
37
•
Gemeente Openbare Ruimte in samenwerking met Winterswijkse ondernemersverenigingen en Regio Achterhoek
Activiteit 9: Herijking parkeerbeleid De parkeercapaciteit in het centrum wordt gebruikt door centrumbewoners, bezoekers en centrumpersoneel. Er is sturing op gebruik van deze capaciteit met blauwe zones, parkeervergunningen en een parkeerverwijssysteem. Nieuwe ontwikkelingen in het centrum moeten zelf bijdragen aan de daarvoor benodigde parkeercapaciteit. De gemeente hanteert hiervoor parkeernormen en een parkeerfonds. Het bieden van gratis en goede parkeervoorzieningen is een onderscheidend onderdeel van onze gastvrijheid. Tegelijkertijd is centrumgrond schaars en kostbaar. Hier moeten we slim mee omgaan. We blijven voldoende parkeercapaciteit bieden voor zowel lang als kort parkeren. Enig loopafstand van lang parkeren naar het centrum is acceptabel in combinatie met aangename looproutes, die ook bijdragen aan het bezoek van de aanloopstraten. Nieuwe ontwikkelingen moeten direct of indirect bij blijven dragen aan de daarvoor benodigde parkeercapaciteit. We herijken hiervoor de gehanteerde parkeernormen en het functioneren van het parkeerfonds. We herijken ons parkeerbeleid, gericht op een toekomstbestendige situatie. In een volgende fase brengen we dit onder in de omgevingsvisie en omgevingsplan voor het centrum. Planning: • 2022-2023 Budget: • NTB
Kaderteksten ‘Hart van Wenters, Live’ Drie experts hebben op 28 februari 2021 met Winterswijk meegedacht over de visie op ons centrum en thema’s die we daarbinnen hebben benoemd. Puntsgewijs heeft dat de volgende aandachtspunten opgeleverd voor het thema Bereikbaarheid: - Parkeerverwijssysteem met camera’s, managementsysteem: gaat positief effect hebben op bereikbaarheid. - Kunnen inspringen op drukke dagen. - Maak duidelijk waar de winkelstraat is vanaf de parkeerplaats - Relatief veel kleine parkeerplaatsen - Zoekverkeer: zorg dat auto’s kort door je plaats rijden om een parkeerplaats te vinden - Goede fietsverbindingen Oplaadpunten, banden oppompen, veilige en goede routing, stalling - Stop & shop plaatsen, maximaal 10 minuten parkeren - Kort & lang parkeren - 50 en 60 plus toerisme, e-bikes - Fietsen goed organiseren. Geen fietsen midden in de winkelstraat. - Zoekverkeer: ook goed om te laten zien dat het een beetje druk is. Het is hier leuk en druk, positief effect. Beetje drukte is goed. - Bij parkeerplaatsen ook al welkom heten. - Bij verder weg gelegen parkeerplaatsen: maak een quiz tijdens route van parkeerplaats naar het centrum. Of doe je iets met calorieën. - Gastheerschap & beleving: parkeerteam 38
-
Gratis parkeren is een enorm onderscheidend voordeel Zorg dat je de auto op een redelijk makkelijke manier kwijt kunt Welk type parkeerplaats op welke plek? Blauw parkeerzones Ondernemers en medewerkers moeten niet op de beste parkeerplaatsen parkeren Parkeerplaatsen op een iets grotere afstand van het centrum realiseren: bezoekers op een duurzame manier via groen of langs museum naar het centrum leiden Consumentengedrag is veranderd. Mobiliteit wordt duurder. Mensen gaan minder afstanden afleggen. Zorg dat je breed inzet op mobiliteit. Fiets, trein, deelauto, auto, bus.
De werkgroep De werkgroep Bereikbaarheid bestaat uit een tweetal kartrekkers vanuit Gemeente Winterswijk en een groep van zeven ondernemers uit het centrum van Winterswijk. Deze ondernemers komen uit de verschillende winkelstraten en kijken vanuit verschillende posities naar het centrum. De werkgroep is op drie avonden digitaal samengekomen, waarbij diverse thema’s zijn besproken en daarmee breed aandacht is gegeven aan het thema bereikbaarheid. De thema’s voor bereikbaarheid zijn autoparkeren, fietsparkeren, laadinfrastructuur en informatievoorziening. Daarbij hebben we onze deelnemers ook gevraagd om deze onderwerpen vanuit verschillende invalshoeken te benaderen; als bewoner, bezoeker én ondernemer.
39
Beleidsvelden Duurzaamheid Winterswijk is prachtig! Het unieke landschap, het verbindend naoberschap en het brede aanbod aan voorzieningen maken Winterswijk tot een prachtige plek om te wonen, te werken en te recreëren. Die prachtige plek maken we zo duurzaam mogelijk, voor nu en in de toekomst! Hiervoor werken we aan de opgave Duurzaamheid, met aandacht voor de energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, kringlopen en cultuurhistorie. Ons centrum van de toekomst hoort duurzaam te zijn: • Het is onze maatschappelijke verantwoordelijkheid; • Het gaat gepaard met allerlei kwaliteiten die bijdragen aan een aangenaam verblijf; • Een groot deel van onze centrumbezoekers zal dit van ons verlangen en zal dit waarderen. We passen onze visie op duurzaamheid toe bij alle nieuwe centrumontwikkelingen die voortvloeien uit onze centrumvisie. We zorgen hierbij voor afstemming met het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. Lees hier meer over de opgave en het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid: Duurzaam Winterswijk - Werk aan Winterswijk
Groenstructuur en Klimaatadaptatie Het is nu mooi wonen, werken, winkelen en recreëren in Winterswijk. Dat houden we graag zo! Door onze omgeving slim te vergroenen, water vast te houden en ons grondgebruik daar op af te stemmen kunnen we de gevolgen van klimaatverandering verminderen. Tegelijk maken we zo de buitenruimte mooier, natuurlijker en duurzamer voor een prettigere leef- en werkomgeving. Op dit moment hoort ons centrum bij de hitte hotspots van Winterswijk. Dat is een logisch gevolg van alle stenen, compacte bebouwing, verkeer en beperkte hoeveelheid groen en water in het centrum. We moeten ons centrum groener en koeler maken, als we willen dat onze centrumbezoekers langer en aangenamer verblijven.
40
Deze afbeelding laat de hitte in de winkelstraat zien, met het Scholtenbrugpark en de Notaristuin als de koelere locaties. Onderzoek laat zien dat een groener en koeler centrum vele voordelen biedt: • Groene gebieden worden overdag minder warm en koelen ’s avonds sneller af. • Betere verwerking van regenwater en minder risico op wateroverlast. • Draagt bij aan de biodiversiteit. • Draagt bij aan een beter sociaal klimaat, gevoel van welzijn, gezondheid en veiligheid. • Vermindert stress. • Groene winkelstraten leiden tot langer verblijf. • Groen in en om winkels leidt tot 12 procent meer omzet. • Consumenten zijn bereid om meer te betalen voor producten in een groene winkelstraat. Bij alle nieuwe centrumontwikkelingen benutten we de kansen die dit oplevert voor vergroening en verkoeling van het centrum. We zorgen hierbij voor afstemming met de beleidsthema’s klimaatadaptatie, groenstructuur en biodiversiteit binnen onze gemeente.
We nemen deze thema’s mee in de activiteit “Analyse centrumstructuur, loopstromen en verblijfsgebieden” (zie hiervoor thema Aanloopstraten en Functieprofielen) Lees hier meer over klimaatadapatie, groenstructuur, biodiversiteit en binnensteden: • https://www.werkaanwinterswijk.nl/duurzaamheid/themas/-+klimaatadaptatie/default.aspx • Beleidsvisie landschap en biodiversiteit • Klimaateffectatlas Winterswijk • https://platformdenieuwewinkelstraat.nl/nieuwsbericht/blog-groene-winkelstraten-zorgenvoor-gezonde-winkelstraten • https://stadszaken.nl/klimaatadaptatie
41
Winterswijk Drempelvrij Wij vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen. Elke inwoner moet ongeacht een beperking fijn wonen, werken, recreëren, reizen en studeren in Winterswijk. Meedoen aan de maatschappij is belangrijk; voor mensen zelf én voor de samenleving. Het voorkomt uitsluiting en eenzaamheid. Meedoen zorgt ervoor dat ieder mens op zijn of haar eigen manier iets bijdraagt of iets betekent voor een ander. Hiervoor werken we aan de opgave Winterswijk Drempelvrij en de inclusie-agenda. Deze is samen met inwoners, instellingen en ondernemers en bovenal samen met mensen met een beperking gemaakt. Ons winkelcentrum hoort ook drempelvrij te zijn. Dat is onze maatschappelijke opgave en hoort bij de gastvrije en toegankelijke gemeente die we willen zijn. We zorgen voor afstemming met de opgave Winterswijk Drempelvrij bij alle nieuwe centrumontwikkelingen die voortvloeien uit onze centrumvisie. Dit speelt op korte termijn bij de herinrichting van de markt. In marketing en communicatie gaan we ons meer onderscheiden en profileren op onze toegankelijkheid. Onbeperkt genieten in het centrum van Winterswijk! Lees hier meer over de opgave Winterswijk Drempelvrij en de inclusieagenda: Winterswijk Drempelvrij - Werk aan Winterswijk
Cultuur & Erfgoed Winterswijk is rijk aan cultuur en erfgoed. We koesteren dit en benutten de waarde ervan. Ons cultureel erfgoed is van groot belang voor ons historisch besef en onze gezamenlijke identiteit. Het levert een belangrijke bijdrage aan de economie, de maatschappij en het toerisme. Gemeente Winterswijk trekt hierin samen op met de buurgemeenten Aalten en Oost Gelre, in de “Erfgoednota Oost Achterhoek Wi-j doet ’t samen!” De cultuurhistorische gebouwen, het dorpsaangezicht, musea, het textielverleden, muziek, verenigingsleven, etc.. Het draagt allemaal bij aan de sfeer in ons centrum en de beleving die we onze bezoekers bieden. Hoe meer we dit benutten en uitdragen hoe meer de bezoeker het gaat zien en waarderen. We maken onze bezoekers deelgenoot van ons cultuur en erfgoed en bieden daarmee een onderscheidende beleving. Bij alle nieuwe centrumontwikkelingen die voortvloeien uit onze centrumvisie, zorgen we voor afstemming met ons cultuur- en erfgoedbeleid. Het Cultuurkwartier is potentieel een nieuwe versterking van ons centrum waarin we de krachtige combinatie van cultuur en andere centrumfuncties samenbrengen.
Omgevingsvisie en omgevingsplan Centrum Winterswijk heeft in 2019 haar omgevingsvisie buitengebied vastgesteld. Voor de komende jaren ligt er de ambitie en de wettelijke verplichting om de omgevingsvisie dekkend te maken voor het gehele gemeentelijke grondgebied. Deze centrumvisie richt op een toekomstbestendig en economisch succesvol centrum met kernfuncties als winkelen, markt, horeca en cultuur. De omgevingsvisie krijgt een bredere scope, waar deze centrumvisie binnen past. 42
De omgevingsvisie wordt een integrale visie met het strategische beleid voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn. Dit omvat meerdere beleidsterreinen zoals duurzaamheid, cultureel erfgoed, landschap, ruimtelijke ordening, verkeer, vervoer, gezondheid, veiligheid, milieu, natuur en water. Bij het opstellen van de omgevingvisie voor het centrum gaan we geen zaken opnieuw doen. We benutten juist het netwerk, de kennis en visie die we vanuit opgave Centrum hebben opgebouwd. We koersen hierop door! De regels voor de fysieke leefomgeving, zoals deze voorvloeien uit de omgevingsvisie worden vastgelegd in een omgevingsplan. Dit vervangt op termijn het huidige bestemmingsplan centrum.
Kansenkaart Vanuit de opgave Centrum groeit de ambitie bij betrokken partijen en personen om het centrum van Winterswijk mooier en sterker te maken. De samenwerking en het onderlinge netwerk groeit. Hierbij ontstaan er steeds weer nieuwe ideeën en plannen. Dit is waardevol en geeft energie aan de doorontwikkeling van ons centrum. We kunnen echter niet alles tegelijkertijd. Hiervoor hebben we de kansenkaart. Hier voeren we alle bestaande en toekomstige ideeën en plannen op, die bij kunnen dragen aan de centrumontwikkeling, maar waar we nog geen concrete activiteit aan hebben gekoppeld. De kansenkaart geeft een dynamisch overzicht van locaties, trends en ontwikkelingen waar we nu of op langere termijn kansen in zien. Overzicht, per 12 augustus 2021: • Kerkenvisie, Jacobus kerk (Misterweg), Jacobskerk (Markt) • Hotel Centraal als strategische ontwikkellocatie • De loop van de Whemerbeek door het centrum [in later stadium doorlinken of uitklappen naar toelichting op de kans, wie initiatiefnemers zijn, e.d.]
43
Projecten We maken ons centrum sterker met lopende en toekomstige projecten die bijdragen aan de fysieke ontwikkeling van ons centrum. Voorbeelden hiervan zijn: • Het Vrijheidspark • De Notaristuin • Het Cultuurkwartier • Herinrichting van de markt • Herontwikkeling Zonnebrink Deze centrumvisie geeft richting aan toekomstige projecten en laat zien hoe deze ontwikkelingen met elkaar samenhangen. Hoe ieder project op z’n eigen wijze bijdraagt aan een gevarieerd aanbod, voorzieningen, sfeer, verbinding, langer verblijven en meer beleving. Kortom een centrum met veel aanleiding om naartoe te gaan, waar je vertrekt met een glimlach en graag weer terugkomt!
44