CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

BOPA-motivering

Raadsvergadering 26 februari 2026, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Bindend advies en grondexploitatiebegroting Schoollocatie Miste23.930 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

beplanting kruiden 17 Kruiden

De grond wordt ingezaaid met een inheems, bloemrijk kruidenmengsel. Er worden twee verschillende mengsels toegepast, zodat er variatie ontstaat in kleur, bloeitijd en ecologische waarde. Bij voorkeur wordt gekozen voor een inheems mengsel dat de biodiversiteit bevordert en voedsel biedt voor bijen, vlinders en andere insecten. De mengsels sluiten aan bij de natuurlijke uitstraling van het plangebied en zorgen voor een gevarieerd en levendig groenbeeld.

r e n eschol t enarc hitec tu ur.n l

schaduw (rood) O1 Onderbegroeiing - boszoom (cruydthoeck.nl/o1-onderbegroeiing-boszoom)

Kruidenrijk gazon

Soorten, 1 tot 1,5 gram per m2 M5 Nectar onder het maaimes (www.cruydthoeck.nl/m5-nectar-onder-hetmaaimes)

Wadi

Soorten, 1 tot 1,5 gram per m2 W1 Wadi - lichte grond (cruydthoeck.nl/w1-wadi-lichte-grond)

Het gazon wordt ingezaaid als een kruidenrijk gazon, zodat het naast gras ook een gevarieerd assortiment inheemse kruiden bevat. Dit bevordert de biodiversiteit en trekt bloemen, insecten en kleine dieren aan. Door het mengsel zorgvuldig te kiezen, ontstaat een groenoppervlak dat aansluit bij de omliggende inrichting en waarin de kruiden goed bestand zijn tegen droogte, terwijl het ook bijdraagt aan de ecologische waarde van het plangebied. Het gazon biedt zo een natuurlijke, levendige uitstraling en is onderhoudsvriendelijk.

www.bureauger.nl

Soorten, 1 tot 1,5 gram per m2 zonnig (geel) N1 Bijenmengsel met vaste soorten (cruydthoeck.nl/n1-bijenmengsel)

De wadi wordt ingezaaid met een inheems, bloemrijk kruidenmengsel dat geschikt is voor wisselende natte en droge omstandigheden. Het mengsel bevordert de biodiversiteit en biedt voedsel en schuilmogelijkheden voor insecten en kleine dieren. Door het mengsel zorgvuldig te kiezen, ontstaat een groenoppervlak dat aansluit bij de natuurlijke uitstraling van het plangebied en waarin de planten goed bestand zijn tegen korte periodes van droogte en tijdelijke overstroming. Zo ontstaat een aantrekkelijke, ecologisch waardevolle wadi met een gevarieerd, levendig groenbeeld.

sfeer bebouwing 18

www.bureauger.nl r e n eschol t enarc hitec tu ur.n l

sfeer bebouwing 19

www.bureauger.nl r e n eschol t enarc hitec tu ur.n l

sfeer groen 20

www.bureauger.nl r e n eschol t enarc hitec tu ur.n l

sfeer groen 21

www.bureauger.nl r e n eschol t enarc hitec tu ur.n l

kadastrale grens bestaand 22

www.bureauger.nl r e n eschol t enarc hitec tu ur.n l

kadastrale grens nieuw 23

www.bureauger.nl r e n eschol t enarc hitec tu ur.n l

beheer hagen Doelstellingen - Nest-, schuil-, en voedselgelegenheid voor vogels en insecten. - Instandhouding van de cultuurhistorische waarde van het erf. Beheer: U knipt of scheert de heg jaarlijks éénmaal aan alle zijden van de heg. Onderhoudswerkzaamheden vinden alleen plaats in de periode tussen 15 juli en 15 maart (buiten het broedseizoen). Heggen die wat verder van de bebouwing liggen kunnen eventueel eens per twee jaar onderhouden worden, waarbij het beheer het liefst gefaseerd wordt uitgevoerd, bijvoorbeeld elk jaar 50%.Dit extensievere beheer leidt tot een hogere ecologische waarde. Na het knippen of scheren heeft de heg een hoogte van minimaal 0,8 meter en maximaal 1,8 meter. Als het snoeiafval versnippert gaat worden, dan de snippers afvoeren en niet in de haag verwerken.

www.bureauger.nl

beheer kruidenmengsels Doelstellingen - Leefgebied van veel soorten inheemse planten en insecten. Daarnaast ook van belang als nest, schuil-, en voedselgelegenheid voor vogels, zoogdieren, amfibieën en reptielen. - Verbindingswegen voor zoogdieren, insecten, amfibieën en reptielen. - Bijdrage aan een aantrekkelijk landschap. - Instandhouding van cultuurhistorische waarde. Beheer: Het kruidenrijke mengsel inclusief de wadi wordt jaarlijks gemaaid, waarbij het maaisel wordt afgevoerd. Het grootste deel van het perceel (circa 90%) wordt gemaaid, minimaal één keer voor 1 oktober. De plekken waar kruiden in bloei staan, blijven staan zodat ze zaad kunnen zetten. Bij een eventuele tweede maaibeurt wordt een deel gemaaid, terwijl een klein deel (circa 10%) onaangeroerd blijft. Zo behoudt het perceel zijn natuurlijke uitstraling en ecologische waarde. Het gebruik van kunstmest of andere bemesting is niet nodig en wordt afgeraden om de diversiteit van het kruidenmengsel te behouden. Daarnaast wordt geadviseerd de beplanting zo min mogelijk te betreden, zodat de kruiden zich goed kunnen ontwikkelen en bloeien. Het kruidenrijke gazon kan ongeveer één keer per week worden gemaaid. Tijdens drogere periodes verdient het de voorkeur het maaien een week uit te stellen en de maaistand minimaal op 5 cm te houden.

Op deze manier blijven de kruiden vitaal en kunnen ze voldoende vocht opslaan om gezond te blijven.

www.bureauger.nl

beheer bomen en struiken Doelstellingen - Nest-, schuil-, uitkijk-, en voedselgelegenheid voor vogels. - Verbindingswegen voor vleermuizen en vlinders. - Bijdrage aan een aantrekkelijk landschap. - Beschutting creëren. Het invangen van stikstofverbindingen en fijnstof en opslag van CO2. Verkoeling Beheer: Het onderhoud van jonge en middeloude bomen vindt plaats eens in de drie jaar door een onderhoudssnoei. De werkzaamheden worden uitgevoerd tussen 15 juli en 15 maart. Het vrijkomende snoeimateriaal wordt verwijderd en eventueel versnipperde houtsnippers worden afgevoerd, zodat de beplanting netjes en overzichtelijk blijft en de bomen zich goed kunnen ontwikkelen.

www.bureauger.nl

Participatieplan voormalige schoollocatie Miste 20 Maart 2024

Inhoudsopgave Inleiding............................................................................................................................................................................. 3 Participatie en communicatie ........................................................................................................................................... 3 Participatiedoelen ......................................................................................................................................................... 3 Uitgangspunten voor communicatie in het participatietraject ..................................................................................... 4 Communicatie- en participatiemiddelen ...................................................................................................................... 4 Belanghebbenden en betrokkenen................................................................................................................................... 4 Fasering participatie .......................................................................................................................................................... 6 Fase 1 Van initiatief, naar oriëntatie tot randvoorwaarden en kaders..........................................................................

6 Fase 2 Van verkenning, naar programma van eisen en eerste haalbaarheidsonderzoek ............................................. 7 Fase 3 Van uitwerking ontwikkelings- en financieel plan naar definitief voorstel ........................................................ 8 Vervolgfase(s) ................................................................................................................................................................ 8 Bijlagen .............................................................................................................................................................................. 9 Bijlage 1: Overzichtskaart .............................................................................................................................................. 9 Bijlage 2: Bevolkingsopbouw ........................................................................................................................................ 9 Bijlage 3: Participatieladder ........................................................................................................................................ 10

2

Inleiding In 2023 is OBS Miste-Corle samengegaan met OBC Woold. Hierdoor heeft het schoolgebouw in Miste de functie als school verloren en is de mogelijkheid ontstaan om de locatie een nieuwe bestemming te geven. Gemeente Winterswijk is eigenaar van het gebouw en de grond die erbij hoort. De gemeente wil in het komende jaar een plan ontwikkelen om de locatie een nieuwe bestemming te geven die voorziet in de lokale behoefte en past binnen de omgeving. De gemeente wil samen met het buurtschap, omwonenden en andere belanghebbenden onderzoeken welke invulling voor de locatie wenselijk is. Tijdens de oriënterende gesprekken met Misters Belang deelde deze belangenvereniging dat het buurtschap behoefte heeft aan een woonfunctie voor jongeren en ouderen. Uit de opgehaalde wensen, ideeën en behoeften tijdens de informatieavond voor inwoners uit Miste op 27 februari, bleek dezelfde behoefte. Daarnaast kwam ook de vraag om aandacht te schenken aan landschap en groen verschillende keren naar voren. Tegelijkertijd zal de gemeente bij de planvorming rekening houden met een aantal vaste ruimtelijke, maatschappelijke en financiële waarden en uitgangspunten. Dit participatieplan is onderdeel van de ‘Startnotitie vrijkomende schoollocatie Miste’ en geeft inzicht in de manier waarop gemeente Winterswijk de doelgroepen en de omgeving wil betrekken bij de planvorming.

Het beschrijft wie belanghebbenden zijn in dit traject, hoe zij worden betrokken in het proces en welke beïnvloedingsruimte zij hebben. Ook geeft het inzicht in de planning van de participatie. Het budget dat benodigd is voor participatie en de benodigde menskracht vanuit de ambtelijke organisatie is opgenomen in de startnotitie. Evenals de ruimtelijke, maatschappelijke en financiële kaders die gelden voor het project en daarmee van invloed zijn op het participatietraject. Het is een levend document. Het is niet in beton gegoten en kan worden aangevuld en aangepast naarmate het project vordert. De inhoud van de fases wordt (deels) bepaald door de daaraan voorafgaande fase.

Participatie en communicatie Participatiedoelen Initiatieven en ideeën die effect hebben op de omgeving hebben afstemming en samenwerking nodig met die omgeving. Samenwerking kan leiden tot een betere afstemming op de behoeftes van de omgeving, een eenvoudiger proces, meer begrip voor het resultaat en een beter plan. Dit participatieproces heeft de volgende doelen: -

-

-

Omwonenden, buurtschap Miste en andere betrokkenen betrekken bij de ontwikkelingen. Zij krijgen de gelegenheid zich te laten informeren, mee te denken en in te spreken zodat de gemeente waar mogelijk en wenselijk rekening kan houden met hun wensen, ideeën en zorgen. De gemeente onderkent dat de betrokkenheid in een buurtschap hoog is. Ze zorgt er daarom voor dat niet alleen direct omwonenden en de beoogde doelgroepen maar ook andere inwoners van Miste zich kunnen laten informeren of in kunnen spreken. Het goed in beeld hebben hiervan draagt bij aan een beter plan en zorgvuldiger besluit Behoeftes, wensen en ideeën van de beoogde doelgroepen ophalen. Dit stelt de gemeente in staat veronderstellingen te toetsen, aangedragen alternatieven te overwegen en ideeën aan te scherpen. Met als doel om de planontwikkeling nog beter aan te laten sluiten bij de gewenste woonvormen van de toekomstige bewoners. Transparant participatieproces. Door informatie uit de buurt en de doelgroep op te halen en terug te koppelen zorgt de gemeente voor een zorgvuldig, open en transparant proces. De gemeente zorgt ervoor dat ze verschillende belangen, behoeftes en bezwaren kent zodat een juiste en onderbouwde keuze gemaakt kan worden.

3

Uitgangspunten voor communicatie in het participatietraject * We communiceren open en eerlijk over inhoud en proces; * we benoemen alle processtappen en onderbouwen afwegingen; * we informeren actief en gaan met belanghebbenden in gesprek; * we gebruiken begrijpelijke taal, afgestemd op de betrokkenen;

Communicatie- en participatiemiddelen De manier waarop we raadplegen, informeren of in gesprek gaan kan per (groep) belanghebbende(n) verschillend zijn. En is ook afhankelijk van de fase van het project en het doel van het specifieke communicatiemoment. Tot onze beschikking staan onder andere www.winterswijk.nl , www.werkaanwinterswijk.nl , gemeentenieuws in Achterhoek Nieuws Winterswijk, sociale media, en middelen zoals bijvoorbeeld informatie - inspraakbijeenkomsten, brieven of persoonlijke gesprekken. Op de https://www.werkaanwinterswijk.nl/bouwen+en+herinrichting wordt een pagina ingericht waarop de informatie die voor belanghebbenden van belang is wordt samengevoegd. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden voor een automatische melding als er een nieuwsbericht op wordt geplaatst. Ook staat op de pagina vermeld hoe men contact kan opnemen met de gemeente voor vragen over het project.

Belanghebbenden en betrokkenen Wie Gemeente Gemeente Winterwijk

Gemeenteraad

College van burgemeester en wethouders Ambtelijke organisatie

Inwoners Direct omwonenden perceel Inwoners buurtschap Miste (Kinderen, Jongeren, Starters, Alleenstaanden ,Gezinnen, Ouderen/senioren) Inwoners gemeente Winterswijk

Belang Grondeigenaar en eigenaar voormalig schoolgebouw. Belang bij het creëren van ruimtelijke en maatschappelijke meerwaarde voor (inwoners van) Miste en belang bij het financiële resultaat van de herontwikkeling van de locatie. Wanneer er een wijziging van het omgevingsplan nodig is, is het de raad die beslist over het omgevingsplan. Verder controleert de Gemeenteraad het college op inhoud en proces, en ziet toe op het resultaat. Voeren de opdracht uit gegeven door de raad en leggen een voorstel ter besluitvorming aan de raad voor, voor de herontwikkeling van de locatie. Verantwoordelijk voor het voorbereiden van, uitwerken van en uitvoering geven aan het project. Het project heeft een stuurgroep die de strategische keuzes maakt en een kernteam dat verantwoordelijk is voor de dagelijkse voortgang van het project. Hebben er belang bij dat hun directe woonomgeving in positieve zin ontwikkelt, dat de leefbaarheid gelijk blijft of verbetert, dat de woningwaarde niet daalt en dat de nieuwe invulling van de locatie geen overlast veroorzaakt. Niet alleen de direct omwonenden hebben een belang, maar alle inwoners van het hele buurtschap Miste. De invulling van de schoollocatie kan een impuls geven aan de leefbaarheid van hun buurtschap in brede zin van het woord.

Het specifieke belang kan verschillend zijn per specifieke inwonersgroep (bv behoefte aan starterswoningen, seniorenwoningen, speelgelegenheid, voorzieningen ) Hebben geen direct belang, maar kunnen op basis van hun netwerk en interesses op enig moment wel behoefte hebben aan informatie over het project. Kunnen eventueel interesse hebben in wonen in Miste.

Belangenvereniging inwoners 4

Misters Belang

Stuurgroep dorpshuis Miste

Den Tappen Bedrijven/organisaties Bedrijven en ondernemers in buurtschap Miste

Vereniging die zich inzet voor de belangen van de inwoners van buurtschap Miste. Hebben een directe verbinding met de achterban. Contactpersonen zijn Mark Vredegoor (voorzitter) en Bob Meeuwsen (secretaris). En zijn in verbinding met de BSV. Deze stuurgroep is bezig met de ontwikkeling van een dorpshuis voor de leefbaarheid van de buurtschap Miste. Als gevolg van de horecagelegenheid Den Tappen die een vergelijkbare functie had maar gaat stoppen met het bedrijf. In deze stuurgroep zijn de lokale verenigingen en Misters Belang ook vertegenwoordigd. De (horeca)locatie in het buurtschap waar op korte termijn ook een plan voor ruimtelijke ontwikkeling speelt. Belang dat de nieuwe ontwikkeling op de vrijgekomen schoollocatie hun bedrijfsvoering niet beperkt of verstoort. Waaronder Loonbedrijf Miste aangrenzend aan de schoollocatie gevestigd. Eventueel een bedrijfsmatig belang (bijvoorbeeld aandeel in bouwwerkzaamheden die uit plan voort kunnen vloeien).

Onafhankelijk adviesorgaan Commissie Omgevingskwaliteit Winterswijk Samenwerkende overheden Omgevingsdienst Achterhoek

Provincie Gelderland

Geeft het college advies over ruimtelijke ontwikkelplannen. Participatie: In termen van trede op de participatieladder heeft de Commissie Omgevingskwaliteit Winterswijk het participatieniveau adviseren.

Geeft de gemeente advies over milieuaspecten, geeft milieuvergunningen bij bedrijven af en controleert deze. Participatie: In termen van trede op de participatieladder heeft de Omgevingsdienst Achterhoek het participatieniveau adviseren. Stelt beleid op en houdt toezicht op de naleving hiervan door gemeenten. Met name op het gebied van grondwaterbeschermingsgebied, ruimtelijke ordening en wonen zullen zij toezicht houden. Participatie: In termen van trede op de participatieladder heeft de provincie Gelderland het participatieniveau (mee)beslissen.

Pers Achterhoeks Nieuws 1Achterhoek Omroep Gelderland/Regio8 De Gelderlander

Journalisten van met name lokale media (eventueel regionale media) zullen de voortgang willen volgen en berichten over mijlpalen of mogelijke uitdagingen. De pers is een belangrijk intermediair om de verschillende doelgroepen op de hoogte te brengen en te houden. De gemeente zal journalisten pro- en of reactief informeren over en tijdens de voortgang en hen voorzien van voldoende achtergrondinformatie. Informatie zal beschikbaar komen op www.werkaanwinterswijk.nl. en zal worden verstrekt via de reguliere ambtelijk een bestuurlijke lijnen. Participatie: In termen van trede op de participatieladder heeft de pers het participatieniveau informeren.

5

Fasering participatie Fase 1

Van initiatief, naar oriëntatie tot randvoorwaarden en kaders

November 2023 t/m maart 2024

Fase 2

Van verkenning, naar programma van eisen en eerste haalbaarheidsonderzoek

Februari 2024 t/m Q1 2025

Fase 3

Van uitwerking ontwikkelings- en financieel plan naar definitief voorstel

2025 -2026

Vervolgfase(s)

Fase 1 Van initiatief, naar oriëntatie tot randvoorwaarden en kaders Participatiedoel en participatieniveau Adviseren Bespreken uitgangspunten, inhoud en plan van aanpak aan de hand van concept startnotitie en participatieplan.

Wie

Hoe

Wanneer

Misters Belang

Projectgroep in persoonlijk gesprek met contactpersonen Misters Belang.

Februari

Raadplegen Overleg welke vorm van participatie gewenst is voor aangrenzende onderneming. Aan de hand van startnotitie en participatieplan.

Loonbedrijf Miste (grenzend aan locatie)

Projectgroep In Februari persoonlijk gesprek met eigenaar/contactpersoon

Raadplegen Afbakening tussen plan dorpshuis door de stuurgroep en de herontwikkeling schoollocatie door de gemeente. Delen inzichten.

Stuurgroep dorpshuis Miste (deels vertegenwoordigd in Misters Belang)

Projectgroep In persoonlijk gesprek met contactpersonen.

Februari/ Gespreksverslag wordt Maart gedeeld met stuurgroep dorpshuis Miste.

Informeren Boodschap: Oriëntatie is gestart, uitnodiging voor informatieavond.

Inwoners buurtschap Miste

Brief aan huis.

Februari

Direct omwonenden

6

Wat doen we met de uitkomsten Inbreng wordt meegenomen om startnotitie, participatieplan, plan van aanpak aan te scherpen.

Gespreksverslag wordt gedeeld met loonbedrijf Miste.

Bedrijven en ondernemers gevestigd in buurtschap Miste Informeren Boodschap: Oriëntatie is gestart, Verwijzing naar werkaanwinterswijk.nl

Inwoners gemeente Winterswijk

Bericht in Gemeentenieuws (in Achterhoek Nieuws Winterswijk en op website winterswijk.nl)

Februari

Fase 2 Van verkenning, naar programma van eisen en eerste haalbaarheidsonderzoek Participatiedoel en participatieniveau Informeren en Raadplegen Over initiatief, kaders en proces. Eerste denkrichtingen delen. Toetsen eerste denkrichtingen. Ophalen ideeën, wensen en behoeften.

Wie

Hoe

Wanneer

Inwoners buurtschap Miste

Informatieavond, een fysieke bijeenkomst.

27 februari In Den Tappen Inloop 19.15 Start 19.30

Direct omwonenden perceel Bedrijven en ondernemers gevestigd in buurtschap Miste

Wat doen we met de uitkomsten Verslag plaatsen op werkaanwinterswijk.nl Input gebruiken voor aanscherping startnotitie. Verslag inbrengen als input voor de schetssessies.

Ophalen wie wil deelnemen aan de schetssessie. Raadplegen -Adviseren Op basis van eerste globale schetsvoorstellen (als gespreksstarter) ophalen van reacties/mogelijkheden/ knelpunten. Samen schetsen van mogelijkheden, wensen, oplossingen, kansen voor de herontwikkeling van de locatie.

Groep geïnteresseerde en betrokken inwoners die zich naar aanleiding van de informatieavond hebben aangemeld voor de schetssessie.

Schetssessie, een fysieke bijeenkomst.

Voorgenomen bijeenkomst op 16 april. In Den Tappen

De opgedane inzichten, ontvangen informatie en ideeën worden als belangrijke bijdrage meegenomen in de verdere planvorming. Streven is het uitgewerkte ontwikkelingsplan in het vierde kwartaal van 2024 te kunnen presenteren aan de inwoners van Miste.

Begrip voor elkaars belangen. Gezamenlijk oplossingen zoeken. Informeren Goedgekeurde ontwikkelstrategie

Verslag op werkaanwinterswijk.nl

Inwoners buurtschap Miste

Vorm wordt tzt nader bepaald. 7

Q1 2025

presenteren. Informeren over het verdere proces en de vervolgfases.

Direct omwonenden perceel Bedrijven en ondernemers gevestigd in buurtschap Miste

Informeren

Inwoners gemeente Winterswijk

Eventueel informeren per brief met verwijzing naar een mogelijkheid om de uitgewerkte tekening tijdens een inloopmoment te bekijken met de mogelijkheid vragen te stellen aan de aanwezige ambtenaar.

Informatie beschikbaar op werkaanwinterswijk.nl Informatie op Gemeentenieuws en naar pers

Fase 3 Van uitwerking ontwikkelings- en financieel plan naar definitief voorstel Deze fase start na de goedkeuring van het College van de ontwikkelstrategie. Participatiedoel en Wie Hoe Wanneer participatieniveau Informeren Inwoners buurtschap Miste Direct omwonenden perceel Bedrijven en ondernemers gevestigd in buurtschap Miste

Informeren

Inwoners gemeente Winterswijk

Vervolgfase(s) Wie Doel Hoe Wanneer Vervolg Wordt op langere termijn ingevuld op basis van de dan geldende situatie. Onder andere de participatietrede coproduceren kan hier in beeld komen. Dit zijn slechts voorbeelden, dit wordt pas op langere/latere termijn ingevuld.

8

Bijlagen Bijlage 1: Overzichtskaart

Perceeloppervlakte: 2180 m2 (incl. blauwe perceel (ook eigendom gemeente): 3700 m2

Bijlage 2: Bevolkingsopbouw 684 inwoners (2023)

Bron: https://allecijfers.nl/woonplaats/winterswijk-miste/

9

Bijlage 3: Participatieladder De participatieladder is een hiërarchie van participatieniveaus waarmee duidelijk wordt gemaakt welke mate van invloed belanghebbenden en betrokkenen (stakeholders) hebben op de herontwikkeling van vrijgekomen schoollocatie. 1. Informeren. De stakeholders worden van informatie voorzien over het plan. Het is niet interactief, er is geen invloed. 2. Raadplegen. Stakeholders worden geraadpleegd, gevraagd naar een mening, ideeën, voorkeuren. Vaak op basis van een schets, voorstellen, met kaders. De initiatiefnemer neemt de informatie mee en komt tot een plan. Het staat niet vast of en in welke mate de ingewonnen informatie wordt verwerkt in het plan. 3. Adviseren. Stakeholders worden betrokken en gevraagd om informatie/advies. Het advies wordt gebruikt om tot een plan te komen. Stakeholders adviseren maar nemen geen beslissing en doen niet mee aan de planvorming. 4. Coproduceren. Stakeholders worden betrokken bij het maken van (een afgebakend deel van )het plan. Stakeholder en initiatiefnemer werken en beslissen hierin samen. 5. Meebeslissen. Stakeholders worden actief betrokken bij de besluitvorming. Niet alleen van een gekaderd deel van het project, maar in zoveel mogelijk facetten. 6. Zelf organiseren. Stakeholders komen met plannen en ideeën en de gemeente heeft een faciliterende rol. Participatieladder

10

RAAP-RAPPORT 1 - REEKS ERFGOEDADVIES WINTERSWIJK

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) Cultuurhistorisch onderzoek

Colofon Opdrachtgever: Gemeente Winterswijk Titel: Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk). Cultuurhistorisch onderzoek. Versie: 11-02-2025 Auteur: ir. L.J. Keunen, drs. C.J.B.P. Frank & T. Versluis MA Projectcode: WINEA1 Bestandsnaam: RAAPrap_1_WINEA1_20250211

ISSN: 0925-6229

RAAP Leeuwenveldseweg 5b

Telefoon: 0294-491 500

1382 LV Weesp

E-mail: cultuurhistorie@raap.nl

Postbus 5069

Website: www.raap.nl

1380 GB Weesp Monumenten Advies Bureau

Sweco

Bredestraat 1

Fabriekstraat 19c

6542 SN Nijmegen

7005 AP Doetinchem

Telefoon: 024-378 67 42

Telefoon: 088-500 1 600

E-mail: info@monumentenadviesbureau.nl

E-mail: info@sweco.nl

© RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., 2025 RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek of de toepassing van de adviezen.

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

Samenvatting De gemeente Winterswijk is voornemens de locatie van de openbare basisschool in Miste aan de Brinkeweg te herontwikkelen. In dit rapport gaan we dieper in op de erfgoedkwaliteiten van het schoolterrein. Aardkundige waarden zijn in het plangebied niet in het geding, maar het aanwezige reliëf is wel een aardkundig kenmerk dat iets over de geschiedenis van het terrein vertelt. Archeologisch heeft het schoolterrein een hoge verwachting, en bovendien maakt het deel uit van een voorgestelde uitbreiding van het ernaast gelegen Terrein van Archeologische Waarde. Een gemeenschappelijke waarde op het vlak van cultuurlandschap en stedenbouw is de subtiele overgang van de kern van Miste naar de aangrenzende Misterenk, waar het perceel van de school tot de bouw in 1963/1964 deel van uitmaakte. De intacte delen van die enk hebben een zeer hoge cultuurhistorische waarde. De Misterenk hoort cultuurlandschappelijk ook bij een integraal ensemble zoals dat op de cultuurhistorische waardenkaart is gedefinieerd. De ensemblewaard e van schoolgebouw met schoolplein, fietsenstalling en de voormalige schoolmeesterswoning is aanwezig, maar beperkt. Het schoolgebouw heeft vanaf de Brinkeweg enige beeldbepalende waarde.

Van betekenis zijn nog het solitaire gebouw in een ruime aanleg met een beeldbepalende ligging aan de Brinkeweg met een schoolplein, en de aanwezigheid van terughoudende laagbouw in een rafelige dorpsrand, als geleidelijke overgang tussen open enk en dorpskern. Vanaf de Brinkeweg bestaat een zichtlijn op de school, waarbij de aanwezige beplanting uit de schoolperiode bij de hoek in de Brinkeweg en de eigen ligging van het schoolgebouw achter een schoolplein voor een coulissewerking zorgen. De ecologische waarde steekt niet zozeer in het perceel zelf, maar in de omgeving. Het schoolgebouw heeft door de aantastingen van concept en hoofdvorm een beperkte architectuurhistorische waarde. Wel heeft het pand een lokaalhistorische waarde, als herinnering aan de laatste fase van het onderwijs in Miste. Ook de fietsenstalling heeft ee n beperkte architectuurhistorische waarde. Het aanwezige kunstwerk heeft een hoge kunsthistorische waarde, zeldzaamheidswaarde in de gemeente Winterswijk en is van belang als onderdeel van het oeuvre van de kunstenaar D.G. van Noort.

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[3]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

Inhoud Samenvatting ...................................................................................................................................... 3 Inhoud................................................................................................................................................. 4 1 Inleiding ........................................................................................................................................... 5 1.1 Kader .................................................................................................................................................. 5 1.2 Bronnen en methoden .......................................................................................................................... 6 1.3 Onderzoeksgebied ............................................................................................................................... 6 1.4 Uitvoering ............................................................................................................................................ 6

2 Verhaal van de plek .......................................................................................................................... 7 2.1 Het onderzoeksgebied .......................................................................................................................... 7 2.2 Landschapsecologie (biotiek en abiotiek) .............................................................................................. 7 2.3 De geschiedenis van de Schoollocatie Miste ......................................................................................... 9

3 Historische ruimtelijke objecten en structuren ................................................................................. 20 3.1 Terreinen van aardkundige waarde ..................................................................................................... 20 3.2 Terreinen van archeologische waarde ................................................................................................. 20 3.3 Archeologische verwachting ............................................................................................................... 20 3.4 Landschapstypen ............................................................................................................................... 21 3.5 Landschapselementen........................................................................................................................ 22 3.6 Groen erfgoed ................................................................................................................................... 26 3.7 Ecologie ............................................................................................................................................ 26 3.8 Erven ................................................................................................................................................

32 3.9 Stedenbouwkundige karakteristiek en concept ..................................................................................... 32 3.10 Wijken en buurten ............................................................................................................................ 33 3.11 Bebouwing ....................................................................................................................................... 33 3.12 Infrastructuur ................................................................................................................................... 37 3.13 Zichtlijnen ........................................................................................................................................ 37 3.14 Overige objecten en kunstwerken ..................................................................................................... 37 3.1 Inrichting openbare ruimte .................................................................................................................. 40

4 Waardering .................................................................................................................................... 41 4.1 Aardkunde ......................................................................................................................................... 41 4.2 Archeologie ....................................................................................................................................... 41 4.3 Cultuurlandschappen ......................................................................................................................... 41 4.4 Historische bouwkunst en stedenbouw ................................................................................................ 42 4.5 De waarden in kaart ........................................................................................................................... 43

5 Kansen en bedreigingen ................................................................................................................. 45 5.1 Aardkunde ......................................................................................................................................... 45 5.2 Archeologie ....................................................................................................................................... 45 5.3 Cultuurlandschappen ......................................................................................................................... 45 5.4 Ecologie ............................................................................................................................................ 46 5.5 Historische bouwkunst en stedenbouw ................................................................................................ 47

Literatuur .......................................................................................................................................... 50 Overzicht van figuren, tabellen, bijlagen en appendices ..................................................................... 51

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[4]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

1 Inleiding 1.1 Kader De gemeente Winterswijk heeft RAAP, Monumenten Advies Bureau en Sweco gevraagd een onderzoek naar erfgoedwaarden uit te voeren voor het plangebied Schoollocatie Miste. De gemeente is voornemens de schoollocatie te herontwikkelen, en wil hierbij rekening houden met en zo mogelijk voortbouwen op de bestaande erfgoedwaarden.

Figuur 1. Grens van het plangebied.

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[5]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

1.2 Bronnen en methoden Voor dit onderzoek gaan we uit van de checklist voor de basisomschrijving, waarin alle onderdelen van het erfgoedveld aan de orde komen. Het gaat hierbij naast een beschrijving van de hi storische ontwikkeling om een inventarisatie en waardering van de verschillende erfgoedwaarden.

1.3 Onderzoeksgebied Het onderzoeksgebied is identiek aan het plangebied, en beslaat de twee kadastrale percelen waarop of waartegen zich het schoolgebouw bevindt.

1.4 Uitvoering Voor de dateringen van de in dit rapport genoemde geologische perioden wordt verwezen naar bijlage 1, voor de dateringen van de archeologische perioden naar bijlage 2 en naar bijlage 3 voor de historische tijdschaal van Winterswijk.

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[6]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

2 Verhaal van de plek 2.1 Het onderzoeksgebied Het onderzoeksgebied is identiek aan het plangebied en betreft de schoollocatie in Miste met de bijbehorende gronden.

2.2 Landschapsecologie (biotiek en abiotiek)

Figuur 2. De fysische geografie in de omgeving van het plangebied.

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[7]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

Figuur 3. Hoogtebeeld van de omgeving van het plangebied, zelfde uitsnede als de fys isch-geografische kaart.

2.2.1

Geologie en geomorfologie

Het plangebied ligt aan de westelijke rand van een dekzandrug waarop zich de Misterenk bevindt. Binnen deze rug bevinden zich hogere delen (inclusief het plangebied) en lagere, nattere delen, verder oostelijk. Het dekzandreliëf bevindt zich in de grote dalen die de verschillende delen van het Winterswijks plateau van elkaar scheiden.

2.2.2

Bodem

De bodem van het plangebied en directe omgeving bestaat uit eerdgronden, meer specifiek enkeerdgronden. Deze ontstonden door eeuwenlange bemesting met een mengsel van dierlijke mest en minerale plaggen. Na vertering van de mest en de plantaardige delen van de plaggen zorgden de resterende minerale bodemdeeltjes voor een geleidelijke ophoging van het maaiveld. De eerdgronde n zetten zich in oostelijke richting voort.

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[8]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

2.2.3

Water (hydrologie)

Door middel van een fijne structuur van waterloopjes waterde het gebied in het verleden in westelijke richting af. Van die watergangen zijn ook binnen de kern, onder meer langs de wegen, nog re licten aanwezig (zie § 3.5.2).

2.2.4

Ecologie

Deze teksten betreffen hoofdzakelijk aanwezige waarden, en zijn daarom onder hoofdstuk 3 ondergebracht.

2.3 De geschiedenis van de Schoollocatie Miste 2.3.1

Pre- en protohistorische landschapsontwikkeling

De hogere delen van het dekzandlandschap waren door de pre - en protohistorie geliefde locaties om te wonen en landbouw te bedrijven. Zowel uit de ijzertijd als uit de middeleeuwen zijn resten van aardewerk op de Misterenk, buiten het plangebied, aangetoond. Op de enk kunnen de voorgangers van latere boerderijen aan de randen van de enk verwacht worden.

2.3.2

Historisch landschap

Het pre-industriële landschap (750-1800) Zoals hiervoor al is aangehaald is het, gezien de middeleeuwse vondsten en de bekende landschapsontwikkeling in Oost-Nederland, aannemelijk dat vroeg- en volmiddeleeuwse voorgangers van de laatmiddeleeuwse boerderijlocaties aan de randen van de enk onder het plaggendek op de enk aangetroffen kunnen worden. Verspreide archeologische vondsten wijzen daar al op. In de loop van de volle middeleeuwen daalden de boerenerven naar hun huidige plekken af en kon de enk als aaneengesloten akkerland in gebruik genomen worden. Bevolkingsgroei zorgde onder meer voor de noodzaak het voor akkerbouw geschikte land zo optimaal mogelijk te benutten. Eventueel nog aanwezige beplanting op kavelgrenzen verdween gaandeweg bij verdere intensiveringsslagen. Daardoor ontstond een open enk, met een in het landschap onzichtbare verkaveling, met daaromheen een zone met boerderijen in een rijk beplant, fijn verkaveld kampenlandschap. Het kadastraal minuutplan uit 1832 geeft een goed beeld van het grondgebruik in en rond het plangebied in 1832. Dat beeld was toen niet veel anders dan een eeuw eerder. Het plangebied lag op de westelijke punt van één van de hogere delen van de Misterenk. Dit deel was later in de 19e eeuw afzonderlijk door groen omgeven.

Ten westen en zuiden van het plangebied strekte zich een kleinschalig kampenlandschap met akkers, weides en boerderijen uit. Het grote perceel bouwland waarbinnen het plangebied in 1832 lag en dat zich nog een stuk naar het oosten uitstrekte, hoorde bij de oude boerderij Rozenhuis (tegenwoordig Misterweg 228). Dat was historisch gezien de functionele opvolger van de vroegere Hof te Miste, de hof van Bredevoort in Winterswijk. Dit perceel was het belangrijkste en grootste bezit van het Rozenhuis op de Misterenk. De omvang van het perceel zoals die nog in 1832 bestond kan te maken hebben met de ondeelbaarheid van vroeger middeleeuws domeinbezit.

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[9]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

Figuur 4. Het grondgebruik in en rond het plangebied in 1832. Het plangebied lag duidelijk aan de westpunt van de Misterenk, toen nog een open ruimte in oostelijke richting.

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[10]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

Figuur 5. Het landschap rond het plangebied in 1850. Het plangebied lag op de overgang van het kampenlandschap in westen en zuiden naar de Misterenk in het noorden en oosten.

Landschapstransities en ontwikkeling bewoningskern (1800-1945) De enken zelf veranderden in de 19e en 20e eeuw nog maar beperkt van aanzien, zij het dat de opkomst van prikkeldraad er in de vroege 20e eeuw voor zorgde dat de randbeplanting om de enken geleidelijk verdween. Daardoor ontstond er ook vanaf de wegen een open zicht op de enken. Het ontstaan van kleine bewoningskernen rond met name scholen en soms ook bij smederij en betekende in Winterswijk dat plaatselijk aan de randen van de enken ook burgerwoonhuizen en kleine werkplaatsen werden gebouwd en stukjes van de enken werden ‘afgeknabbeld’. Ook in Miste ontstond vanaf het einde van de 19e eeuw zeer geleidelijk een kleine kern in de buurt van een al in 1796 gesticht schooltje, dat in 1854 werd vernieuwd. Deze school stond aan de noordzijde van de doorgaande en in de 19e eeuw verharde weg van Bredevoort naar Winterswijk (thans Misterweg), nabij de aansluiting van de Wissinkweg en de Brinkeweg. Hier bevond zich een kleine brinkachtige ruimte.

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[11]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

Figuur 6. De “kern” van Miste omstreeks 1930-1950. De gele pijl wijst naar de oude school uit 1854, de blauwe naar de rond 1890 gebouwde onderwijzerswoning. De huidige school (uit 1963) bevindt zich in de gele cirkel (illustratie op basis van topografische kaart).

Deze Brinkweg won in de eerste helft van de 20e aan betekenis als belangrijke ontsluitingsweg van een aantal aan de enk grenzende boerenerven én als één van de verbindingen naar de in 1885 aan de spoorlijn Winterswijk-Zevenaar geopende spoorweghalte Miste. Een andere kiemcel voor de ontwikkeling van een kleine kern was de aanwezigheid van de oude herberg Den Tappen aan de Misterweg, waar ook een tol werd gevestigd. Den Tappen was een belangrijke plek in de buurtschap. De boeren van Miste hielden er hun markevergadering en het café (later ook met pension en slijterij) was een geliefde plek van samenkomst. In 1916 kwam er een klein postkantoor, dat in 1920 een nieuw onderkomen kreeg, wat verderop aan de Misterweg. Den Tappen groeide in de loop van de 20e eeuw uit tot een welbekende horecagelegenheid. De nieuwe tijd (1945-heden) Langs de Misterweg en de Brinkeweg ontwikkelde zich geleidelijk aan tussen de boerderijen een losse lintbebouwing. Het agrarische karakter van de kleine kern bleef daarbij goed herkenbaar in de nadrukkelijke aanwezigheid van bouw- en weilanden rondom en tussen de bebouwing, en de aanwezigheid van verschillende oude (hallehuis)boerderijen. Ten zuiden van de Brinkeweg is na 2000 een bescheiden dorpsuitbreiding gerealiseerd, bestaande uit vrijstaande woningen langs de nieuw aangelegde straat De Klomp.

Miste krijgt een nieuwe school De buurtschap Miste bezat vanaf begin 1796 een school. Schoolmeester Jan Deunk begon er met onderwijs aan 92 leerlingen op een niet met zekerheid bekende locatie. Op zeker moment is op kosten

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[12]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

van de buurtschap een schooltje opgetrokken aan de Misterweg, een eenvoudig bouwsel, dat in 1817 sterk werd verbeterd, onder meer door het aanbrengen van deugdelijke vloeren. Zo lezen we in de Arnhemsche Courant van 4 januari 1817 dat de burgemeester van Winterswijk voornemens is aan te besteden “de leverantie van het benoodigde Eiken en Dennen Hout, alsmede Spijkers en Hengsels, tot het verbeteren en in order brengen der School, in de Buurschap Miste”. De bestekken waren in te zien ten huize van kastelein J.H. Schuurmans in Winterswijk. De onderwijzer in die jaren was Tobias Hesselink, die woonde op Eeltink.

Figuur 7. De Misterweg met links de oude school van Miste, circa 1930 -1950 (oudwinterswijk.nl/buurtschappen/miste).

Het oude schooltje is in 1854 vervangen door een nieuw gebouw op dezelfde locatie, aan de noordzijde van de Misterweg, hoek Wissinkweg. In 1882 was de “hoofdenwoning” gereed, de schoolmeesterswoning die aan de overzijde van de Misterweg, in de Brokerkamp, op een perceel dat was verworven van J.D.H. Roosen. Meester Smorenberg was de eerste bewoner van het huis, dat er nog steeds staat (Brinkeweg 11). Het schoolgebouw uit 1854 diende meer dan 100 jaar als openbare onderwijsgelegenheid voor de wijde omgeving. In de loop van de 20e kwamen er steeds meer klachten over de slechte staat van het oude gebouw. Het oude schoolgebouw stond in de jaren 1950 bekend als het meest ouderwetse en slechtste schoolgebouw van Winterwijk. Na vele jaren van vergeefse verzoeken ging de gemeente Winterswijk begin jaren 60 akkoord met een ambitieus nieuwbouwplan, mede op basis van een bijzondere urgentieverklaring, ingediend bij het Rijk. De bouw van de school viel immers nog onder de Wederopbouwwet. In 1962 werd door de gemeente Winterswijk via grondruil een terrein op de Broker Es verworven ten oosten van de Misterweg, achter de oude schoolmeesterswon ing van Miste (tegenwoordig Brinkeweg 11), een veel veiliger plek dan aan de Misterweg, die steeds drukker werd.

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[13]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

Tot grote onvrede van de ouders duurde het nog tot in 1963 voordat “Den Haag” definitief groen licht gaf en de gemeente vergunning kon verlenen voor de bouw van een nieuwe, moderne accommodatie, waarvoor in het voorjaar de aanbesteding volgde. De te bouwen openbare lagere school (“School D”) kreeg een nieuwe plek in Miste, ten zuidoosten van de oude schoolmeesterswoning en dus aan de zuidzijde van de Misterweg. De bouwvallige oude school werd kort na de verhuizing gesloopt.

Figuur 8. Ouders, verontwaardigd over het uitblijven van een bouwvergunning, kwamen eind 1962 in actie (fragment krantenbericht in Twentsch Dagblad Tubantia van 20 november 1962).

De nieuwe school werd gebouwd als 2-klassige halschool (openbare lagere school D) naar een uit februari 1962 daterend definitief ontwerp van architect A.J. Renskers uit Winterswijk, in een eenvoudige functionalistische trant. Aansluitend op de twee ruime klaslokalen was er een lichte aula, die ook als gymnastieklokaal kon worden gebruikt. De school, die werd gerealiseerd door aannemersbedrijf Rots uit Aalten, is in augustus 1964 in gebruik genomen. De officiële openi ng vond plaats door de heer J.M. Verburg, inspecteur van het lager onderwijs in de inspectieregio Zutphen, in aanwezigheid van burgemeester J.B. Vlam en enkele wethouders van Winterswijk. Speciaal voor de ouders van de leerlingen was er een dag georganiseerd, waarop de school kon worden bezichtigd. De school onderging in de loop der jaren enkele moderniseringen en uitbreidingen, onder meer in 1985, een gevolg van de fusie met de school van Corle die in dat jaar feit was geworden. Om de kinderen uit Corle veilig de school te laten bereiken werd een fiets- en voetgangerstunnel aangelegd onder de Misterweg, met een bijdragen in de kosten door de buurtschappen Miste en Corle, diverse verenigingen

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[14]

Schoollocatie Miste te Miste (gem. Winterswijk) . Cultuurhistorisch onderzoek.

en de RABO-banken, De tunnel is op 6 december 1986 feestelijk geo pend. In 2023 sloot de school, die bekend stond als de Openbare Basisschool Miste (OBS Miste -Corle) definitief haar deuren.

Figuur 9. Bericht in de Nieuwe Winterswijkse Courant, 19 april 1963.

Figuur 10. Bericht in Twentsch Dagblad Tubantie, 14 mei 1963.

RAAP-rapport 1 / versie 11-02-2025

[15]

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=1919acbc-0ab6-42b2-8dcb-0caf3ed1e0cf