Bijlagen bij de planregels De Rikker
Tekst van het document
TITEL
Landschappelijk inpassingsplan
Winterswijk, Jachthuisweg 2 SAB Adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling | Datum: 17 oktober 2023 | Projectnummer: 180318.02
pagina 1
INLEIDING EN LEESWIJZER
Aanleiding Winterswijk is al sinds 1995 bezig met de ontwikkeling van de Rikker. De Rikker wordt stapsgewijs uitgebreid met nieuwe woningen. De gemeente Winterswijk heeft een overeenkomst gesloten met de Rikker Winterswijk bv om de Rikker te voltooien met circa 200 woningen. De Jachthuisweg vormt de oostelijke plangrens van deze ontwikkeling. Aan de Jachthuisweg liggen enkele agrarische bedrijven. Het voormalige agrarische bedrijf aan de Jachthuisweg 2 zal worden omgezet in een woonbestemming, waarbij het erf met enkele woningen zal worden uitgebreid. Daarmee kan zowel voor de woningen in de Rikker als de Ja
woningen op het erf een goed woon- en leefklimaat gerealiseerd worden,
we
uis
th
ch
omdat er geen agrarische activiteiten meer plaatsvinden.
Ko
nieuwe bouwmassa’s, één ten noorden van de Kobstederstraat en één
eg
erw
ed bst
g
Het uitgangspunt voor dit inpassingsplan is de realisatie van twee ten zuiden van de Kobstederstraat. Binnen de zuidelijke bouwmassa kunnen één tot twee woningen gerealiseerd worden. Een zorgvuldige inpassing van de woningen op beide erven is van belang om recht te doen aan de bijzondere kwaliteiten van het landschap. Voorliggend landschappelijk inpassingsplan laat zien op welke wijze het erf met enkele woningen kan worden uitgebreid, hoe dit kan worden ingepast in het landschap en aansluit bij de geldende beleidskaders.
Plangebied Het plangebied ligt aan de Jachthuisweg 2 en bestaat uit een deel ten noorden van de Kobstederweg en een deel ten zuiden. De huidige woning bevindt zich aan de zuidkant. Aan de noordzijde zijn meerdere bijgebouwen/schuren aanwezig. De bebouwing op het noordelijk deel heeft in de huidige situatie een wat rommelige uitstraling en is bovendien niet landschappelijk ingepast. Een kwaliteitsverbetering is op deze plek goed mogelijk. De luchtfoto hiernaast laat de huidige situatie zien. Op de volgende bladzijdes zijn ook foto’s van de huidige situatie opgenomen. » Ontwikkeling van de Rikker en het plangebied
pagina 2
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
ONTWIKKELINGEN IN DE OMGEVING
Leeswijzer Allereerst wordt ingegaan op de bestaande situatie. Vervolgens gaan we in op de cultuurhistorische en landschappelijke karakteristieken middels een analyse en inventariseren we het geldende beleid. Hieruit volgen uitgangspunten voor het landschappelijk inpassingsplan. Het inpassingsplan wordt tot slot toegelicht aan de hand van uitgangspunten voor de beeldkwaliteit van de bebouwing, erfininrichting en beplanting.
der
ste Kob
w
eg
Locatie nieuwe woning Locatie nieuw woongebouw (één tot twee woningen)
g
we
uis
th
ch
Ja
Bestaand erfbebouwing met woning en schuren
» Luchtfoto van de omgeving van het plangebied
pagina 3
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
IMPRESSIE VAN HET PLANGEBIED
A » Zicht op de bestaande woning vanaf de Jachthuisweg
B » Zicht op het erf vanaf de Jachthuisweg (bron: google maps)
C » De Jachthuisweg, kijkend naar het zuiden
uis th ch
Ja g
we
Kob
g
rwe
de ste
E D B A
D » Kobstederweg, gezien vanaf de kruising met de Jachthuisweg
C
E » Bijgebouwen ten noorden van de Kobstederweg, links een historische,
» Plangebied
waardevolle in te passen of verplaatsen karloods
pagina 4
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
ANALYSE - BESTAANDE BEBOUWING
Bestaande bebouwing staat op ca. 2.000 m2
1 » Bedrijfswoning, karakteristieke vrijstaande woning, met orientatie op het zuiden
Bijgebouwen noordzijde: opp. 558 m2
In te passen of verplaatsen historische karloods
2 » Achterhuis / schuur, verbonden met de woning
4 5
Ko
Mestkelder: 222 m2
2
3
» Schuur gezien vanaf de Kobstederweg
2
3
eg
erw
ed bst
» Karakteristieke schoppe, bij kruising Kobstederweg / Jachthuisweg
Bijgebouwen zuidzijde: opp. 121 m2
1
Te behouden bebouwing
g we
Huidige entree erf
uis th ch
Te slopen mestkelder
Ja
Te slopen bebouwing
Oriëntatie woningen
4
» Plangebied
5
» Bijgebouwen ten noorden van Kobstederweg, links de historische karloods
pagina 5
» Woning ten noorden van Kobstederweg (buiten plangebied)
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
ANALYSE - BESTAANDE LANDSCHAPSELEMENTEN
1 » Voortuin bij woning
2 » Erf aan Jachthuisweg
4 3 3
» Bomen langs Jachthuisweg
5
4 » Bomen langs Kobstederweg
2 1
5 » Plangebied
» Erf aan achterzijde bij Kobstederweg
pagina 6
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
ANALYSE - HISTORISCHE ONTWIKKELING
1900 Het landschap was van oorsprong typisch kleinschalig. Het landschap bestond afwisselend uit akkers, weilanden, verspreide boerderijen, bossen en beplanting. Enkele akkers lagen hoger in het landschap, opgehoogd door plaggenbemesting. Op de kaart van 1900 is de akkerbeplanting langs de randen, die het landschap de kleindschaligheid geven, goed zichtbaar. In deze tijd was het noordelijk deel van het plangebied bos, het zuidelijk deel van het plangebied was in gebruik als akker. Bebouwing stond er al in de vorm van boerderijen.
1930 Naar mate de tijd vorderde en de landbouw technieken verbeterden, verdwenen er veel hout-, eswallen en bosschages en werden de percelen steeds groter. In het plangebied is ook goed te zien dat het bos aan de noordzijde aan het verdwijnen is.
1970
» Topografische kaart rond 1900 (bron: www.topotijdreis.nl)
» Topografische kaart rond 1930 (bron: www.topotijdreis.nl)
» Topografische kaart rond 1970 (bron: www.topotijdreis.nl)
» Topografische kaart heden (bron: www.topotijdreis.nl)
Vanaf 1970 zijn een groot deel van de landschapselementen verdwenen en bestaat het gebied uit landbouwgrond. Goed te zien is dat er in het plangebied extra bebouwing bij is gekomen in deze tijd.
Heden Door de uitbreiding van Winterswijk is het dorp dichterbij komen liggen. In de toekomst ligt het plangebied direct aan de dorpsrand, waardoor het behoud van het kleinschalige Winterswijkse landschap op deze plek des te belangrijker is.
Uitgangspunten Versterk de kleinschaligheid van het landschap met beplanting, houtsingels en bossages, zodat het van oorsprong aanwezige landschap hersteld wordt.
pagina 7
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
ANALYSE - GEOMORFOLOGIE, BODEM EN HOOGTELIGGING
Landschapstype Het plangebied ligt in het oude hoevenlandschap. Dit zijn de hoogste delen van de hogere zandgronden, die het langst in gebruik zijn.
Veldpodzolgrond, fijn zand
De aanwezige hoogteverschillen en bestaande vegetatie zorgden ervoor dat er bochtige perceelsranden, wallen en wegen ontstonden. Sommige percelen werden opgehoogd door bemesting, de essen.
Beekeerdgrond, fijn zand
Deze liggen hoger dan het omliggende landschap. De onregelmatige kavelstructuren, kromme wegen en waterlopen zorgden ervoor dat er een kampenlandschap ontstond met boerderijen verspreid tussen de woeste gronden, heide en restanten van bos. Ontwatering gebeurde via sloten.
Veldpodzolgrond, fijn zand
Het hoevenlandschap is daarmee te omschrijven als een mozaiek van verspreide boerderijen, akkers, weides en bossen. Bebouwing bestaat uit streekeigen boerderijen.
Beekeerdgrond, fijn zand
Geomorfologie De omgeving van het plangebied bestaat uit dekzandruggen, - welvingen, en -vlaktes. Specifiek in het plangebied is te zien dat de bodem is
» Landschapstypen (bron: omgevingsvisie buitengebied)
» Bodem kaart (PDOK)
vergraven voor de winning van grind, zand en klei in storthopen. In het plangebied is dit echter niet zichtbaar. Dekzandrug
Bodem De bodem van het plangebied kenmerkt zich door beekeerdgronden en Dekzandrug
veldpodzolgronden, bestaande uit fijne zandgronden. De gronden hebben
+35,7
Dekzandrug
een voedselrijke humuslaag die overgaat in een laag van dekzand.
+36,3 +36,1
Hoogteligging
+37,4
Het plangebied loopt naar het noordwesten af in hoogte. In de omgeving
Dekzandrug
zijn meerdere hoger gelegen essen aanwezig.
Uitgangspunten •
+37,3 +38,0
Storthopen met grind-, zand-, kleigaten of ijzerkuilen
Behoud en versterk de kleinschaligheid van het landschap, dat
+38,3
+39,1 +37,6
gekenmerkt wordt door een afwisseling van akkers, weilanden, verspreide boerderijen, bossen en beplanting; Opgaande beplanting in de vorm van erfbeplanting, bosjes en bossen draagt daar aan bij.
» Geomorfologische kaart (PDOK)
pagina 8
» Hoogtekaart (AHN)
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
ANALYSE - ECOLOGIE
Het plangebied ligt in een landschappelijke omgeving. Met name de bestaande groenstructuren, zoals de bomen langs de Kobstedestraat en Jachthuisweg dragen bij aan de ecologische waarde. De intensief gebruikte agrarische percelen hebben een beperkte ecologische waarde. Ecologische onderzoek op de locatie heeft aangetoond dat de steenuil
Steenuilnest
aanwezig is in de omgeving. Tijdens een veldbezoek is de exacte nestlocatie nabij het plangebied gevonden. Er is een steenuilenkast aanwezig in de bomenrij direct ten noorden van het plangebied die gebruikt wordt door een steenuil. De steenuil gebruikt de omgeving rondom het nest, waaronder het plangebied, als foerageergebied, waardoor een goede inrichting voor de steenuil van belang is. Een steenuil heeft baat bij een halfopen kleinschalig landschap met verschillende landschapselementen, zoals een boomgaardje. De steenuil Vliegroutes van vleermuizen
eet voornamelijk veldmuizen en kan deze goed vinden in gemaaid grasland. In de omgeving van het plangebied zijn ook vleermuizen aanwezig. Zij gebruiken bomenrijen en groenstructuren om te foerageren, zo ook de bomen langs de Jachthuisweg. Vleermuizen eten insecten en hebben daarom baat bij een omgeving waar veel insecten voorkomen, zoals bloemrijk grasland. Hier kan op ingezet worden bij de inrichting van de erven.
Vliegroutes van vleermuizen
» Ecologie » De steenuil pagina 9
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
BELEID
Op het plangebied zijn meerdere beleidsdocumenten van toepassing. De
c)
er compenserende maatregelen worden getroffen ter
belangrijkste worden hieronder en op navolgende bladzijdes toegelicht.
waarborging van de kernkwaliteiten van de Nationale Landschappen.
Geldend bestemmingsplan
Voor redenen van groot openbaar belang zijn een aantal voorbeelden
Het plangebied bestaat uit percelen met een agrarische bestemming.
opgesomd, zoals de menselijke gezondheid, de openbare veiligheid,
Opvallend is de vrijwaringszone van de molen ‘de Bataaf’. Binnen
werkgelegenheid, het ontstaan van voor het milieu wezenlijk gunstigere
een zone van 400 meter gelden er beperkte bouwhoogtes om het
effecten of andere grote maatschappelijke opgaven.
Nationaal landschap
landschapsbeeld en de functie van de molen te beschermen. De maximale bouwhoogte wordt bepaald door een berekening die
Het plangebied maakt onderdeel uit van het Nationaal Landschap
afhankelijk is van de afstand tot de molen. Buiten de 400 meter zone
‘Winterswijk’. Dit deelgebied kent de volgende kernkwaliteiten:
gelden geen maximale bouwhoogtes die betrekking hebben op de molen.
•
Kleinschalig, organisch gegroeid halfopen landschap met afwisseling
Ook heeft het plangebied de aanduiding ‘waardevol landschap’. Deze
van bosjes, houtwallen, landbouwgrond, lanen, beken, boerderijen;
gronden zijn mede bestemd voor het beschermen en ontwikkelen van het
oostelijke helft kleinschaliger dan westelijke helft;
waardevol landschap.
•
Voor de voorgestelde gewijzigde inrichting van het erf is een bestemmingsplanwijziging noodzakelijk. Deze zal als onderdeel van de
duidelijke terrasrand (westzijde); •
bestemmingsplanwijziging voor de Rikker worden doorgevoerd.
Nationaal Landschap De locatie is binnen de Omgevingsverordening Gelderland aangewezen als Nationaal Landschap. Nationale Landschappen zijn de symbolen van het Gelderse cultuurlandschap. Deze gebieden geven op (inter) nationale schaal een afspiegeling van de landschappelijke kwaliteit en krijgen daarom speciale aandacht in het provinciale beleid. De provincie
Rijk aan microreliëf (steilranden, essen en eenmansessen), een Meanderende beken in smalle dalen als doorgaande structuren, met
» Nationaal landschap
natuurlijke begroeiing (elzen en essen) in halfopen landschap; •
Fraaie, open essen (opvallend groot op de plateaurand van Aalten tot Groenlo) en bijzondere broekgebieden;
•
De verspreid gelegen oude boerderijen hebben veelal een bijbehorende eenmanses.
agrarisch
Uitgangspunten voor het erfinrichtingsplan Behoud en versterk het kleinschalig halfopen landschap.
vrijwaringszone molen
Gelderland wil middels ruimtelijke ontwikkelingen samen met haar
bouwvlak
partners de kernkwaliteiten van de Nationale Landschappen behouden, herstellen en versterken en de landschappelijke samenhang vergroten.
wonen bouwvlak
De Omgevingsverordening Gelderland heeft in artikel 2.56 de ambities ten aanzien van Nationale Landschappen juridisch vertaald. Dit betekent dat een bestemmingsplan dat betrekking heeft op gronden binnen een Nationaal Landschap alleen bestemmingen mogelijk mag maken die de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap niet aantasten. In afwijking hiervan zijn activiteiten die afbreuk doen aan de kernkwaliteiten alleen
» Bestemmingsplan 11-11-21 (bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
mogelijk indien voldaan wordt aan de volgende voorwaarden: a)
als er geen reële alternatieven zijn;
b)
er sprake is van redenen van groot openbaar belang; en
pagina 10
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
BELEID
Omgevingsvisie buitengebied (2020) De gemeente Winterswijk heeft in 2020 een omgevingsvisie voor het buitengebied vastgesteld. Deze omgevingsvisie is van toepassing op het plangebied. In het document worden kernkwaliteiten benoemd die van toepassing zijn: •
De bijzondere geologische aardkundige kenmerken.
•
De bijzondere en hoge kwaliteit van het cultuurlandschap, ontstaan door menselijk gebruik in het verleden.
Deze kwaliteiten zijn bepalend voor de identiteit van Winterswijk en daarom zijn alle keuzes gebaseerd op het veiligstellen, behouden en bevorderen van die kwaliteiten en ruimte laten voor initiatieven die bijdragen aan die kwaliteiten. De visie wordt onderverdeeld in vier thema’s (zie afbeelding). In de omgevingsvisie is een belangrijke rol weg gelegd voor erfoptimalisatie. Dit houdt in dat de gemeente Winterswijk streeft naar
» thema’s omgevingsvisie (bron: Omgevingsvisie buitengebied
een zo hoog mogelijke algehele kwaliteit van een erf. Deze kwaliteit
2020)
wordt bepaald door onder andere indeling, inrichting, beeldkwaliteit van de bebouwing. Per erf is de uitgangssituatie, de omvang van het initiatief en de mogelijkheden om de kwaliteit te verbeteren verschillend. Daarom is de optimalisatie van het erf ook maatwerk. Nieuwbouw buiten bestaande erven is mogelijk. Om dit de sociale cohesie ten goede te laten komen is dit alleen bespreekbaar op nog onbebouwde kavels in en direct grenzend aan de kernen.
Uitgangspunten •
Voor de Jachthuisweg 2 is erfoptimalisatie het uitgangspunt.
•
De kwaliteit van het erf wordt bepaald door indeling, inrichting en beeldkwaliteit van de bebouwing. De beoordeling hiervan is maatwerk, omdat de uitgangssituatie en omvang van het inititatief per erf verschillend is.
» leeswijzer voor initiatieven (bron: Omgevingsvisie buitengebied
2020) pagina 11
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
BELEID
Beleidsvisie landschap & biodiversiteit 2020
Kadernota Achterhoekse erven 2017
Het is de ambitie van de gemeente Winterswijk om het landschap
De gemeente Winterswijk heeft de kadernota ‘Achterhoekse erven’
te behouden en te versterken en om de biodiversiteit te verbeteren.
vastgesteld om bestaande boerenerven te behouden, te verbeteren
Dit is beschreven in de beleidvisie landschap & biodiversiteit die als
en nieuwe erven goed in te passen in het landschap. In de kadernota
conceptversie vast is gesteld door het college. Uitgangspunten uit de
worden een aantal aandachtspunten bij erftransformatie genoemd die
visie die relevant zijn voor de erfinrichting:
voor dit project relevant zijn.
Uitgangspunten
Het voor de Achterhoek kenmerkende hoofdgebouw bestaat uit
•
Realiseer erven met de bijbehorende uitstraling en beplanting
een rechthoekig grondvlak met daaraan soms een aanbouw. Het
•
Houtwallen en singels in agrarisch gebied in een cultuurhistorisch
hoofdgebouw is opgebouwd met lage zijgevels en een grote kap
en ecologisch meest waardevolle vorm (dus niet hoogopgesnoeide
(Hallehuistype). Rond Winterswijk zijn opvallende oranjerode bakstenen
grote bomen, maar actief hakhoutbeheer).
toegepast.
• •
Aanleg van bossen dichtbij bestaande waardevolle bossen in gebieden waar behoefte bestaat aan landschappelijke verdichting.
Uitgangspunten
Beschermen genetisch streekeigen houtopstanden en verjonging
•
ervan met streekeigen materiaal. • •
Aanleg van akkerranden en overhoekjes middels kruidenruigte,
Alle gebouwen van het erf vormen gezamenlijk een ensemble van
» Boerenerf kampenlandschap (bron: landschapsbeheer gelderland)
bebouwing. •
Nieuwe bebouwing: bij aanwezigheid hoofdgebouw enkel
kerkenpaden en andere oude paden en ommetjes.
bijgebouwen toevoegen, die aansluiten bij het reeds aanwezige
Het uitbreiden en versterken van bestaande landschapselementen.
ensemble. •
Het erf heeft slechts één aansluiting op de doorgaande weg.
•
Als het erf duidelijk uit twee compartimenten bestaat eventueel een tweede entree vanaf een andere toegangsweg tot achtererf.
•
Bij nieuwbouw (ook van nieuwe stallen) aandacht voor clustering rond collectieve ruimte, de gebouwen staan dicht bij elkaar.
•
Alle entrees van gebouwen (uitgezonderd die van het woongedeelte van het hoofdgebouw) richten op het collectieve gedeelte van het erf.
•
Het collectieve gedeelte van het erf wordt bij erftransformaties in het kader van functieverandering in principe (semi-) openbaar terrein.
•
Bergingen en garages plaatsen in eenvoudige volumes rond het
» Boerenerf (bron: kadernota achterhoekse erven)
collectieve erf. •
In de architectuur van nieuwbouw vorm, kleur en materiaalgebruik aansluiten bij de karakteristieken uit de omgeving. Eigentijdse oplossingen zijn dan mogelijk.
pagina 12
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
CONCLUSIE & UITGANGSPUNTEN
Uitgangspunten (kwaliteitsverbetering):
Legenda
De herinrichting van de erven biedt veel mogelijkheden voor het versterken van de ruimtelijke kwaliteit (erfoptimalisatie):
A
Bestaand erf buiten plangebied
•
Bebouwing: De Jachthuisweg 2 en 4 vormen in de huidige situatie
B
Nieuw erf
samen een cluster van erven die de overgang van het buitengebied
C
Uitbreiding bestaand erf
naar de toekomstige dorpsrand markeren. Een herindeling met enkele nieuwe woningen, kan worden aangegrepen om de kwaliteit van de bebouwing te verbeteren. Een belangrijk uitgangspunt is
B
om het cluster een herkenbare indeling te geven van drie erven, waarbij elk erf een duidelijk hoofdhuis en entree heeft. Overige
Bouwvlak bouwmassa + bijgebouwen Zone bijgebouwen toegestaan Oriëntatie hoofdgebouw
woningen zijn vormgegeven als schuurwoningen. De woningen
A
staan aan de erfverharding en vormen daarmee één ensemble. De
Minimale rooilijn
bestaande historische karloods en mogelijk ook de kippenschuur worden ingepast of krijgen een nieuwe plek op het noordelijke erf.
Weide (agrarisch)
De realisatie van nieuwe erfbebouwing i.c.m. het behoud van de (Voor)erf / tuin
historische bebouwing kan daarmee aangegrepen worden om de kwaliteit van de erfbebouwing op passende wijze te verbeteren. •
Struweel (min. 3m)
Landschap: Het plangebied biedt veel kansen om een bijdrage te leveren aan het herstel van het van oorsprong aanwezige
Houtsingel (10m)
hoevenlandschap, met landschapselementen die bijdragen aan
Besloten ruimte
de kleinschaligheid. De houtsingel rondom het noordelijk erf en de struweelhaag rondom het zuidelijk erf geven het landschap de van
C
oorsprong aanwezige kleinschaligheid terug. •
Ecologie: De ecologische waarde van de plek worden versterkt door in te zetten op een goed leefgebied voor de steenuil, maar etc. Omliggende weides worden benut voor het versterken van de
Bestaande woning
biodiversiteit.
Schuur transformeren naar woning
Woningbehoefte: met de ontwikkeling kan een milieuknelpunt opgelost worden, waardoor de woningbouwontwikkeling De Rikker in volledige omvang gerealiseerd kan worden, wat van groot belang is voor de woningbehoefte in Winterswijk; bovendien
Minimale afstand Zichtlijn
ook voor andere soorten zoals vleermuis, mussen, bijen, vlinders,
•
Te slopen bijgebouwen/mestkelder
Schoppe handhaven als bijgebouw » Uitgangspuntenkaart
krijgen de theoretische bebouwingsmogelijkheden uit het geldende bestemmingsplan met de voorgenomen erfoptimalisatie een passende, toekomstbestendige en landschappelijk ingepaste invulling. pagina 13
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
LANDSCHAPPELIJK INPASSINGSPLAN
De afbeelding hiernaast laat het inpassingsplan voor nieuwe erfbebouwing aan de Jachthuisweg 2 zien. Met de realisatie ontstaat een kleinschalig landschap, waarmee het van oorsprong karakteristieke hoevenlandschap op deze plek wordt hersteld.
Houtsingel (10m)
Noordelijk erf Aan de noordkant bestaat het erf uit één nieuwe woning en twee Ecologische poel
bijgebouwen, die geclusterd staan om een erf. Een van de twee schuren
Bestaande bomen
refereert aan de oorspronkelijke karloods die een nieuwe plek krijgt op het erf. Langs de buitenranden van de kavel is een robuuste houtsingel aanwezig, waarmee het oorspronkelijke landschap wordt hersteld. In de voortuin is ruimte voor een fruitboomgaardje, die goed passend is in het landschap en van grote waarde is voor het leefgebied van de
Bijgebouw nieuw (max. 275m2)
steenuil. De tuin wordt ingezaaid met bloemrijk grasland, delen worden
Haag rondom erf
kortgemaaid voor de steenuil (bijv. graspaden). De poel draagt bij aan het leefgebied van oa. kikkers, padden en soorten die insecten eten, zoals
Bestaande karloods (verplaatst)
Zuidelijk erf
Houtsingel (10m)
Aan de zuidkant bestaat het erf uit een bebouwingscluster met de schoppe en een nieuwe bouwmassa met maximaal twee nieuwe
Landschapselement, bijv. nieuwe laanbomen
Erf
vleermuis.
bestaande woning, bestaande schuur (om te bouwen tot woning),
Erf noord
Nieuwe woning Hoogstamfruitboomgaard
Solitaire boom op erf
Struweelbeplanting 3m, opening t.b.v. zicht max. 10 m
schuurwoningen. De schuurwoningen staan naar de bestaande bebouwing toe georiënteerd voor een compacte erfopzet. Het erf is omzoomd door landschappelijke (struweel)hagen. Op het nieuwe erf is een solitaire bomen aanwezig, zoals een linde of notenboom. Parkeren wordt op eigen erf gerealiseerd. Vrijstaande woningen hebben
bijgebouw
Bestaande schoppe behouden als bijgebouw
2 nieuwe schuurwoningen
Bestaande schuur (om te bouwen tot woning)
Parkeren op erf Gekoppeld bijgebouw van 2 woningen
Bestaande woning
een parkeernorm van 2,5 parkeerplaatsen per woning. Twee-onder-een-
Landschappelijke haag
kap woningen hebben een norm van 2,3 parkeerplaatsen per woning.
0
10
20
30
40
Erf zuid
50m
pagina 14
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
BEELDKWALITEIT VAN DE BEBOUWING - NOORDELIJK ERF
Onderstaand beeldkwaliteitseisen maken de beoogde beeldkwaliteit voor de bebouwing op het noordelijke erf inzichtelijk.
Inspiratiebeelden Bouwvlak (woning + bijgebouwen)
Bouwmassa •
• •
•
Op het erf is één woning aanwezig. De woning heeft een grondoppervlak van maximaal 225 m2 en een inhoud van maximaal 1.250 m3. De goothoogte van de woning is maximaal 4,5 m. De nokhoogte is maximaal 10 m. Een kap is verplicht. Een nieuw bijgebouw heeft een maximaal oppervlak van 275 m2. Daarnaast is herbouw van de karloods met oppervlak van 100 m2 mogelijk. Bijgebouwen hebben een maximale goothoogte van 3 m en nokhoogte van 6 m.
» Bebouwing in een compact erfcluster
Rooilijn en plaatsing op de kavel • • •
De woning, bijgebouwen en bestaande karloods worden gesitueerd binnen het bouwvlak. Woning en bijgbouwen bevinden zich op minimaal 15 m van de voorste erfgrens. De woning oriënteert zich op de Kobstederweg.
Detaillering •
•
De architectuur van de woning is geïnspireerd op een achterhoekse boerderij, en kenmerkt zich door de kenmerkende detaillering met bijvoorbeeld luiken en roedes. Bijgebouwen zijn de schuren in het erfcluster en hebben een simpele en terughoudende vormgeving.
» Uitgangspuntenkaart noordelijk erf
» Achterhoekse bebouwing als
» Winterswijkse boerderij als
inspiratiebron
inspiratie voor woning
» Moderne boerderijwoning
» Boerderijwoning kan ook
Materiaal- en kleurgebruik • • •
Gevels worden uitgevoerd in baksteen of hout. Daken worden uitgevoerd met gebakken dakpannen, riet of groendak. Zonnepanelen kunnen worden mee-ontworpen in het dakvlak. Ook zonnepanelen in een grondopstelling behoren tot de mogelijkheden.
geinspireerd worden op de typische Achterhoekse Scholteboerderij
» Noordelijk erf met boerderijwoning (rood) en bijgebouwen (beige) pagina 15
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
BEELDKWALITEIT VAN DE BEBOUWING - ZUIDELIJK ERF
Onderstaand voorstel maakt de beoogde beeldkwaliteit voor de bebouwing op het zuidelijk erf inzichtelijk.
Inspiratiebeelden Bouwvlak (één bouwmassa + bijgebouwen)
Bouwmassa •
• • • • •
Op het erf wordt één bouwmassa toegevoegd waarin één of twee woningen kunnen worden ondergebracht (twee-onder-een-kap). De bouwmassa heeft een grondoppervlak van max. 150 m2. De maximale goothoogte is 4,5 m, maximale nokhoogte 10 m. Een kap is verplicht. Bijgebouwen hebben een maximaal grondoppervlak van 75 m2 per woning. Bijgebouwen hebben een maximale goothoogte van 3 m en nokhoogte van 6 m. De bestaande schuur kan worden omgezet in een woning en de bestaande schoppe als bijgebouw. Bij de bestaande woning kan een schuur van max. 75 m2 gebouwd worden.
Zone bijgebouwen toegestaan
» Schuurwoning met meeontworpen zonnepanelen
Rooilijn en plaatsing op de kavel •
• • •
De bouwmassa bevindt zich binnen het bouwvlak (zie uitgangspuntenkaart) en is onderdeel van een compact erfcluster, samen met de bestaande bebouwing. De bouwmassa oriënteert zich op het erf. De bouwmassa bevindt zich achter de rooilijn van naastgelegen schuur (zie uitgangspuntenkaart). Bijgebouwen bevinden zich binnen het bouwvlak of in de zone ‘bijgebouwen toegestaan’.
Detaillering •
•
» Uitgangspuntenkaart zuidelijk erf
» Houten gevelbekleding is goed
» Schuurwoning met eenvoudige
passend
hoofdvorm
De architectuur verwijst naar de schuren die kenmerkend zijn op het achtererf. De bebouwing heeft een eenvoudige hoofdvorm met grote kap. Typische elementen als bijvoorbeeld staldeuren versterken het karakter van een een schuurwoning.
Materiaal- en kleurgebruik • • •
Gevels worden uitgevoerd in baksteen of hout. Daken worden uitgevoerd met gebakken dakpannen, zink of als groendak. Zonnepanelen kunnen worden mee-ontworpen in het dakvlak.
» Moderne schuurwoning pagina 16
» Zuidelijk erf met boerderijwoning (roze) en bijgebouwen (beige) SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
BEELDKWALITEIT VAN HET ERF
Onderstaand voorstel maakt de beoogde beeldkwaliteit van het erf inzichtelijk.
Noordelijke erf •
Rondom is een haag aanwezig van minimaal 1,25 meter hoog.
•
Rondom de kavel is een houtsingel aanwezig met breedte van ca. 10 meter.
•
Op het erf is een solitaire boom aanwezig, zoals beuk of noot.
•
Op het erf is een fruitboomgaardje aanwezig.
•
Grasland wordt ingezaaid met een bloemrijk mengsel voor biodiversiteit. Enkele delen (zoals graspaden) zijn gemaaid ten behoeve van foerageergebied van de steenuil.
•
» Hagen als erfafscheidingen
» Verharding erf bestaat uit halfverharding
» Een solitaire boom zoals
noot op het erf
Landschapselementen zoals een poel of bossage of bomenrij dragen bij aan het herstellen van het oorspronkelijke kleinschalige landschap.
Zuidelijke erf •
Voor- en zijtuinen wordt afgeschermd met een lage haag (ongeveer 1,25 meter hoog).
•
Langs de achterzijde van de nieuwe bouwmassa op het zuidelijke erf is een struweelhaag aanwezig (min. 3 meter breed).
•
Op het erf is een solitaire boom aanwezig, zoals beuk of noot.
Verharding en parkeren •
» Bloemrijke tuinen
» Houtsingel en struweel langs achterzijde kavels
De uitstraling van de erfverharding is passend bij het karakter van de bebouwing en bij de landelijke omgeving.
•
Er wordt voldaan aan de parkeernorm op eigen terrein (de parkeernorm voor vrijstaande woningen is 2,5 parkeerplaats en tweeonder-een-kap 2,3 parkeerplaats).
Wateropvang •
Dakwater wordt afgewaterd op de bestaande greppels of nieuwe wadi/poelen op eigen terrein.
» Een fruitboomgaard past goed op het erf pagina 17
» Schetsontwerp
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
BEPLANTINGSVOORSTEL, PLANTINSTRUCTIES EN BEHEER Plantinstructies & beheer erf noord
Beplantingslijst erf noord Wetenschappelijke naam
Haag rondom tuin •
Soort: haagbeuk (Carpinus betulus), minimaal 1,25 m hoog
•
Plantinstructies: Per strekkende meter 5 stuks aanplanten met een onderlinge afstand van 0,20 meter. Aanplanthoogte 60-80 cm.
•
Beheer: 2x per jaar snoeien in april en september.
•
Boomvormers: zomereik (Quercus robur), fladderiep (Ulmus laevis) en els (Alnus glutinosa);
•
planthoogte
plantverband
Carpinus betulus
Haagbeuk
600 stuks
60-80 cm
5 stuks per strekkende
hondsroos (Rosa canina), wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus) en Gelderse roos (Viburnum opulus). Plantinstructie: aanplanten in 3 rijen met een plantafstand van
meter Boomvormers: Quercus robur, Betula pendula, Alnus
Boomvormers: eik, berk, els
ca. 24 stuks
125 - 150 cm
Meidoorn (20%)
94 stuks
60-80 cm
aanplant in binnenste rijen
glutinosa 1,50 x 1,50 meter (3 rijen)
•
Beheer: eerste 10 jaar geen onderhoud nodig, daarna afzetten tot 10 á 20 cm boven de grond. Ieder jaar een gedeelte afzetten ten behoeve van variatie
Solitairen •
Soort: beuk, es, walnoot, winterlinde, zomerlinde, wintereik, of
aanplant groepsverband (min. 5-7 stuks per soort)
Corylus avellana
Hazelaar (20%)
94 stuks
60-80 cm
1,50 x 1,50 meter (3 rijen)
aanplant groepsverband (min. 5-7 stuks per soort)
Prunus spinosa
Sleedoorn (20%)
94 stuks
60-80 cm
1,50 x 1,50 meter (3 rijen)
aanplant groepsverband (min. 5-7 stuks per soort)
Sambucus nigra
Vlier (10%)
47 stuks
60-80 cm
1,50 x 1,50 meter (3 rijen)
aanplant groepsverband (min. 5-7 stuks per soort)
Rosa canina
Hondsroos (10%)
47 stuks
60-80 cm
1,50 x 1,50 meter (3 rijen)
aanplant groepsverband (min. 5-7 stuks per soort)
Euyonymus europeaus
Wilde kardinaalsmuts (10%) 47 stuks
60-80 cm
1,50 x 1,50 meter (3 rijen)
aanplant groepsverband (min. 5-7 stuks per soort)
1,50x1,50 meter. Aanplanten als bosplantsoen met een hoogte van minimaal 60-80 cm.
bijzonderheden
Houtsingel (ca. 235 meter)
Struikvormers: meidoorn (Crataegus monogyna), hazelaar (Corylus avellana), sleedoorn (Prunus spinosa), vlier (Sambucus nigra),
•
hoeveelheid
Haag (ca. 120 m)
Crataegus monogyna
Houtsingel
Nederlandse naam
Viburnum opulus
Gelderse roos (10%)
47 stuks
60-80 cm
1,50 x 1,50 meter (3 rijen)
aanplant groepsverband (min. 5-7 stuks per soort)
Solitairen Fagus sylvatica, Fraxinus excelsor, Juglans regia, Tilia
Beuk, es, walnoot,
cordata, Tilia platyphyllos, Quercus petraea, Quercus
winterlinde, zomerlinde,
robur
wintereik, zomereik
min. 4 stuks
maat
solitair
16-18
Hoogstam fuitboomgaard Vrije keus, mits hoogstam
Bijv. kers, appel, peer,
min. 6 stuks
pruim
zomereik (min. 4 stuks, waarvan 1 op erf)
maat
aanplanten in rijen met
combineren met bloemrijk
16-18
een onderlinge afstand
grasmengsel
van 10 meter
Fruitboomgaard •
Soort: vrije keus, mits hoogstam.
•
Beheer: na aanplant vormsnoei, afhankelijk van de soort. Daarna
Erf noord
» Aan te planten landschapselementen
el ing
ts
l
hou
ge
sin
ut
jaarlijks snoeien.
ho
hou
gel
tsin
haag solitair
pagina 18
boomgaardje
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
BEPLANTINGSVOORSTEL, PLANTINSTRUCTIES EN BEHEER Plantinstructies & beheer erf zuid
Beplantingslijst erf zuid Wetenschappelijke naam
Haag rondom tuin
Haag (ca. 155 meter)
•
Soort: veldesdoorn (Acer campestre), ca. 1,25 m hoog
Acer campestre
•
Plantinstructies: Per strekkende meter 5 stuks aanplanten met een
•
•
Struweel (ca. 60 meter)
Beheer: 2x per jaar snoeien in april en september.
Crataegus monogyna
Soort: meidoorn (Crataegus monogyna), hazelaar (Corylus avellana), sleedoorn (Prunus spinosa), hondsroos (Rosa canina), wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus) en Gelderse roos (Viburnum opulus).
•
Plantinstructie: 2 struiken per strekkende meter aanplanten
•
Beheer: struweel tussen 6 en 15 jaar na aanplant afzetten.
Solitairen •
Soort: beuk, es, walnoot, winterlinde, zomerlinde, wintereik, of zomereik (min. 2 stuks)
hoeveelheid
planthoogte
plantverband
Veldesdoorn
775 stuks
60-80 cm
5 stuks per strekkende
bijzonderheden
meter
onderlinge afstand van 0,20 meter. Aanplanthoogte 60-80 cm.
Struweelhaag
Nederlandse naam
Corylus avellana
Prunus spinosa
Rosa canina
Euyonymus europeaus
Viburnum opulus
Meidoorn (20%)
24 stuks
Hazelaar (20%)
24 stuks
Sleedoorn (20%)
24 stuks
Hondsroos (10%)
12 stuks
Wilde kardinaalsmuts (10%) 12 stuks
Gelderse roos (10%)
12 stuks
60-80 cm
60-80 cm
60-80 cm
60-80 cm
60-80 cm
60-80 cm
2 struiken per strekkende
aanplant groepsverband (min.
meter
5-7 stuks per soort)
2 struiken per strekkende
aanplant groepsverband (min.
meter
5-7 stuks per soort)
2 struiken per strekkende
aanplant groepsverband (min.
meter
5-7 stuks per soort)
2 struiken per strekkende
aanplant groepsverband (min.
meter
5-7 stuks per soort)
2 struiken per strekkende
aanplant groepsverband (min.
meter
5-7 stuks per soort)
2 struiken per strekkende
aanplant groepsverband (min.
meter
5-7 stuks per soort)
Solitairen Fagus sylvatica, Fraxinus excelsor, Juglans regia, Tilia
Beuk, es, walnoot,
cordata, Tilia platyphyllos, Quercus petraea, Quercus
winterlinde, zomerlinde,
robur
wintereik, zomereik
min. 2 stuks
maat
solitair
16-18
» Aan te planten landschapselementen
Erf zuid
solitair solitair struweelhaag haag
pagina 19
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 17 oktober 2023
TITEL
Landschappelijk inpassingsplan
Winterswijk, Jachthuisweg 6 en 6a SAB Adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling | Datum: 12 september 2023 | Projectnummer: 180318.02
pagina 1
INLEIDING EN LEESWIJZER
Aanleiding Winterswijk is al sinds 1995 bezig met de ontwikkeling van de Rikker. De Rikker wordt stapsgewijs uitgebreid met nieuwe woningen. De gemeente Winterswijk heeft een overeenkomst gesloten met de Rikker Winterswijk bv om de Rikker te voltooien met circa 200 woningen. De Jachthuisweg vormt de oostelijke plangrens van deze ontwikkeling. Aan de Jachthuisweg liggen enkele agrarische bedrijven. Het agrarische bedrijf aan de Jachthuisweg 6 en 6a is thans nog een actief agrarische veehouderij en beoogd akkerbouw, maar er ligt een ambitie om dit om te zetten in een woonbestemming, waarbij het erf met twee woningen zal worden uitgebreid. Daarmee kan zowel voor de woningen in de Rikker als de woningen op het erf een goed woon- en leefklimaat gerealiseerd worden. Het vertrekpunt voor het inpassingsplan is het voorstel op de volgende bladzijde, dat uitgaat van twee nieuwe woningen aan de Jachthuisweg 6 en 6a, ten noorden van de bestaande woningen. Een deel van de bijgebouwen wordt daarvoor gesloopt. Daarnaast wordt er een nieuwe akkerbouwloods gerealiseerd met werkplaats en nieuwe was- en spoelplaats, ten noordoosten van de bestaande woningen. Een zorgvuldige inpassing van de woningen op het erf is van belang om recht te doen aan de bijzondere kwaliteiten van het landschap.
Voorliggend landschappelijk inpassingsplan laat zien op welke wijze de twee nieuwe woningen kunnen worden ingepast in het landschap.
Plangebied Het plangebied ligt aan de Jachthuisweg 6 en 6a. De huidige woningen zijn georiënteerd op de Jachthuisweg. Direct daarachter bevindt zich een loods en een enkele bijgebouwen. Ook is er een terrein voor opslag aanwezig. In de huidige situatie heeft het terrein een wat rommelige uitstraling en is bovendien niet landschappelijk ingepast. » Ontwikkeling van de Rikker en het plangebied
pagina 2
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
ONTWIKKELINGEN IN DE OMGEVING
Een kwaliteitsverbetering is op deze plek goed mogelijk. De luchtfoto en foto’s op navolgende bladzijdes laten de huidige situatie zien.
Leeswijzer Allereerst wordt ingegaan op de bestaande situatie. Vervolgens gaan we in op de cultuurhistorische en landschappelijke karakteristieken middels een analyse en inventariseren we het geldende beleid. Hieruit volgen uitgangspunten voor het landschappelijk inpassingsplan. Het inpassingsplan wordt tot slot toegelicht aan de hand van uitgangspunten voor de beeldkwaliteit van de bebouwing, erfininrichting en beplanting.
N W
O
Gemeente : Kadastrale gemeente : Sectie : Sectienummer : Schaal :
Winterswijk Winterswijk B 6711 & 6712 1:1000
Z
Zoekgebied 2 nieuwe woningen Schuur
Ja g
we
uis
th
ch
Bestaande woningen
Ko
eg
erw
ed bst
Borchgraven 2.5 7051 CW Varsseveld Tel:
0315 - 82 01 00
Internet: www.locisadviseurs.nl Projectomschrijving: Bestemmingsplanwijziging i.c.m. "De Rikker"
Datum: Wijzigingsdatum 1:
Fase:
Onderwerp:
concept
Situatieschets gewenst - optie 2
Wijzigingsdatum 2: Wijzigingsdatum 3: Wijzigingsdatum 4:
Locatie:
Jachthuisweg 6-6a 7103 EC WINTERSWIJK
Schaal:
Opdrachtgever:
Formaat:
Adviseur / tekenaar:
R. Oonk Jachthuisweg 6a 7103 EC WINTERSWIJK 06-18549811
A3
» Luchtfoto van de omgeving van het plangebied
Tekeningnummer:
21-1051-S01-Oonk-DEF
Deze tekening mag alleen vermenigvuldigd en/of aan derden verstrekt worden met toestemming van Locis Adviseurs.
» Vertrekpunt voor het inpassingsplan voor 2 nieuwe woningen (Locis adviseurs). Q en R
geven de nieuwe woningen aan, S de nieuwe opslagloods. Zie ook bijlage. pagina 3
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
IMPRESSIE VAN HET PLANGEBIED
» De bestaande woningen 6 en 6a, daarachter een loods
» Bijgebouwen ten noordwesten van de woningen. Langs de weg staan
» De beoogde locatie voor 2 nieuwe woningen (links)
twee grote eiken
Ja uis th ch g we
» Het erf gezien vanaf het noord-westen
» Het erf gezien vanaf het zuid-oosten
pagina 4
» Plangebied
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
ANALYSE - BESTAANDE BEBOUWING
1 » Woningen aan de Jachthuisweg
2 » Ligboxenstal
4
3 1
3
2
» Schuren ten noordwesten van woningen
4 » Achter de woningen ligt een tweede schuur
w uis
th
ch
Ja eg
Te behouden bebouwing Te slopen bebouwing Huidige entree erf Orientatie woningen
» Plangebied
pagina 5
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
ANALYSE - HISTORISCHE ONTWIKKELING
1900 Het landschap was van oorsprong typisch kleinschalig en bestond afwisselend uit akkers, weilanden, verspreide boerderijen, bossen en beplanting. Sommige akkers lagen hoger in het landschap, opgehoogd door plaggenbemesting. Op de kaart van 1900 is de akkerbeplanting langs de randen, die het landschap de kleindschaligheid geven, goed zichtbaar. Het westelijk deel van het plangebied bestond uit bos, het oostelijk deel van het plangebied was heide. Bebouwing was er al aanwezig, aan de zuidzijde van het plangebeid. De naastgelegen akkers strekten zich uit richting het zuidoosten.
1930 Naar mate de tijd vorderde en de landbouw technieken verbeterden, verdwenen er veel hout-, eswallen en bosschages en werden de percelen steeds groter. In het plangebied is ook goed te zien dat het bos aan de westzijde verdwijnt, evenals de beplante akkerranden.
» Topografische kaart rond 1900 (bron: www.topotijdreis.nl)
» Topografische kaart rond 1930 (bron: www.topotijdreis.nl)
» Topografische kaart rond 1970 (bron: www.topotijdreis.nl)
» Topografische kaart, heden (bron: www.topotijdreis.nl)
1970 Vanaf 1970 is een groot deel van de landschapselementen verdwenen en bestaat het gebied hoofdzakelijk uit landbouwgrond. Alleen aan de noordoostzijde van het plangebied is de houtwal behouden gebleven. Het is goed te zien dat er in het plangebied extra bebouwing bij gekomen is in deze tijd.
Heden Door de uitbreiding van Winterswijk is het dorp dichterbij komen liggen. In de toekomst ligt het plangebied direct aan de dorpsrand, waardoor het behoud van het kleinschalige Winterswijkse landschap op deze plek des te belangrijker is.
Uitgangspunten •
Versterk de kleinschaligheid van het landschap met beplanting, houtsingels en bossages, zodat het van oorsprong aanwezige landschap hersteld wordt.
pagina 6
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
ANALYSE - GEOMORFOLOGIE, BODEM EN HOOGTELIGGING
Landschapstype Het plangebied ligt in het oude hoevenlandschap. Dit zijn de hoogste delen van de hogere zandgronden, die het langst in gebruik zijn. De
Veldpodzolgrond, fijn zand
aanwezige hoogteverschillen en bestaande vegetatie zorgden ervoor dat er bochtige perceelsranden, wallen en wegen ontstonden. Sommige percelen werden opgehoogd door bemesting, de essen. Deze liggen hoger dan het omliggende landschap. De onregelmatige kavelstructuren, kromme wegen en waterlopen zorgden ervoor dat er kampen met
Beekeerdgrond, fijn zand
boerderijen verspreid tussen de woeste gronden, heide en restanten van bos ontstonden. Ontwatering gebeurde via sloten. Het hoevelandschap is daarmee te omschrijven als een mozaiek van verspreide boerderijen,
Veldpodzolgrond, fijn zand
akkers, weides en bossen. Bebouwing bestaat uit streekeigen
Beekeerdgrond, fijn zand
boerderijen.
Geomorfologie De omgeving van het plangebied bestaat uit dekzandruggen, - welvingen, en -vlaktes. Specifiek in het plangebied is te zien dat de bodem is
» Landschapstypen (bron: omgevingsvisie buitengebied)
» Bodem kaart (PDOK)
vergraven voor de winning van grind, zand en klei in storthopen. In het plangebied is dit echter niet direct zichtbaar.
Dekzandrug
Bodem
+35,2
Dekzandrug
De bodem van het plangebied kenmerkt zich door beekeerdgronden en
+36,0
veldpodzolgronden, bestaande uit fijne zandgronden. De gronden hebben een voedselrijke humuslaag die overgaat in een laag van dekzand.
+35,6
+36,4
Dekzandrug
Hoogteligging
+36,2
Het plangebied loopt naar het noordwesten af in hoogte. In de omgeving zijn meerdere hoger gelegen essen aanwezig.
+37,6
Storthopen met grind-, zand-, kleigaten of ijzerkuilen
Uitgangspunten •
+37,6
Behoud en versterk de kleinschaligheid van het landschap, dat gekenmerkt wordt door een afwisseling van akkers, weilanden, verspreide boerderijen, bossen en beplanting; Opgaande beplanting in de vorm van erfbeplanting, bosjes en bossen draagt daar aan bij.
» Geomorfologische kaart (PDOK)
pagina 7
» Hoogtekaart (AHN)
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
ANALYSE - ECOLOGIE
Het plangebied ligt in een landschappelijke omgeving. Met name de bestaande groenstructuren, zoals de bomen langs de Jachthuisweg dragen bij aan de ecologische waarde. De intensief gebruikte agrarische percelen hebben een beperkte ecologische waarde. Ecologisch onderzoek (Quick scan natuur, SAB, 2022) nabij het plangebied heeft aangetoond dat de steenuil aanwezig is in de omgeving. Tijdens een veldbezoek is de exacte nestlocatie nabij het plangebied gevonden. Er is een steenuilenkast aanwezig in de bomenrij ten zuiden van het plangebied die gebruikt wordt door een steenuil. De steenuil gebruikt de omgeving rondom het nest, waaronder het plangebied, als foerageergebied, waardoor een goede inrichting voor de steenuil van belang is. Een steenuil heeft baat bij een halfopen kleinschalig landschap met verschillende landschapselementen, zoals een boomgaardje. De steenuil eet voornamelijk veldmuizen en kan deze goed vinden in gemaaid grasland. In de omgeving van het plangebied zijn ook vleermuizen aanwezig. Zij gebruiken bomenrijen en groenstructuren om te foerageren, zo ook de bomen langs de Jachthuisweg. Vleermuizen eten insecten en hebben daarom baat bij een omgeving waar veel insecten voorkomen, zoals bloemrijk grasland. Hier kan op ingezet worden bij de inrichting van de erven. Vliegroutes van vleermuizen
Steenuilenkast
» Ecologie » De steenuil pagina 8
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
BELEID
Op het plangebied zijn meerdere beleidsdocumenten van toepassing. De
werkgelegenheid, het ontstaan van voor het milieu wezenlijk gunstigere
belangrijkste worden hieronder en op navolgende bladzijdes toegelicht.
effecten of andere grote maatschappelijke opgaven.
Geldend bestemmingsplan
Het plangebied maakt onderdeel uit van het Nationaal Landschap
Het plangebied bestaat uit percelen met een agrarische bestemming.
‘Winterswijk’. Dit deelgebied kent de volgende kernkwaliteiten:
Ook heeft het plangebied de aanduiding ‘waardevol landschap’. Deze
•
Kleinschalig, organisch gegroeid halfopen landschap met afwisseling
gronden zijn mede bestemd voor het beschermen en ontwikkelen van het
van bosjes, houtwallen, landbouwgrond, lanen, beken, boerderijen;
waardevol landschap.
oostelijke helft kleinschaliger dan westelijke helft;
Voor de voorgestelde gewijzigde inrichting van het erf is een
•
Rijk aan microreliëf (steilranden, essen en eenmansessen), een
bestemmingsplanwijziging noodzakelijk. Deze zal als onderdeel van de bestemmingsplanwijziging voor de Rikker worden doorgevoerd.
Nationaal Landschap De locatie is binnen de Omgevingsverordening Gelderland deels aangewezen als Nationaal Landschap. Nationale Landschappen zijn de symbolen van het Gelderse cultuurlandschap. Deze gebieden geven
De provincie Gelderland wil middels ruimtelijke ontwikkelingen samen
bouwvlak
duidelijke terrasrand (westzijde); •
Meanderende beken in smalle dalen als doorgaande structuren, met natuurlijke begroeiing (elzen en essen) in halfopen landschap;
•
Fraaie, open essen (opvallend groot op de plateaurand van Aalten tot
agrarisch - waardevol landschap
Groenlo) en bijzondere broekgebieden; •
De verspreid gelegen oude boerderijen hebben veelal een bijbehorende eenmanses.
op (inter)nationale schaal een afspiegeling van de landschappelijke kwaliteit en krijgen daarom speciale aandacht in het provinciale beleid.
agrarisch - waardevol landschap
groen
Uitgangspunten voor het erfinrichtingsplan •
» Bestemmingsplan 11-11-21 (bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
Behoud en versterk het kleinschalig halfopen landschap.
met haar partners de kernkwaliteiten van de Nationale Landschappen behouden, herstellen en versterken en de landschappelijke samenhang vergroten.
Nationaal landschap
De Omgevingsverordening Gelderland heeft in artikel 2.56 de ambities ten aanzien van Nationale Landschappen juridisch vertaald. Dit betekent dat een bestemmingsplan dat betrekking heeft op gronden binnen een Nationaal Landschap alleen bestemmingen mogelijk mag maken die de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap niet aantasten. In afwijking hiervan zijn activiteiten die afbreuk doen aan de kernkwaliteiten alleen mogelijk indien voldaan wordt aan de volgende voorwaarden: a)
als er geen reële alternatieven zijn;
b)
er sprake is van redenen van groot openbaar belang; en
c)
er compenserende maatregelen worden getroffen ter
waarborging van de kernkwaliteiten van de Nationale Landschappen.
» Nationaal landschap
Voor redenen van groot openbaar belang zijn een aantal voorbeelden opgesomd, zoals de menselijke gezondheid, de openbare veiligheid,
pagina 9
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
BELEID
Omgevingsvisie buitengebied (2020) De gemeente Winterswijk heeft in 2020 een omgevingsvisie voor het buitengebied vastgesteld. Deze omgevingsvisie is van toepassing op het plangebied. In het document worden kernkwaliteiten benoemd die van toepassing zijn: •
De bijzondere geologische aardkundige kenmerken.
•
De bijzondere en hoge kwaliteit van het cultuurlandschap, ontstaan door menselijk gebruik in het verleden.
Deze kwaliteiten zijn bepalend voor de identiteit van Winterswijk en daarom zijn alle keuzes gebaseerd op het veiligstellen, behouden en bevorderen van die kwaliteiten en ruimte laten voor initiatieven die bijdragen aan die kwaliteiten. De visie wordt onderverdeeld in vier thema’s (zie afbeelding). In de omgevingsvisie is een belangrijke rol weg gelegd voor erfoptimalisatie. Dit houdt in dat de gemeente Winterswijk streeft naar een zo hoog mogelijke algehele kwaliteit van een erf. Deze kwaliteit
» Thema’s omgevingsvisie (bron: Omgevingsvisie buitengebied 2020)
wordt bepaald door onder andere indeling, inrichting, beeldkwaliteit van de bebouwing. Per erf is de uitgangssituatie, de omvang van het initiatief en de mogelijkheden om de kwaliteit te verbeteren verschillend. Daarom is de optimalisatie van het erf ook maatwerk. Nieuwbouw buiten bestaande erven is mogelijk. Om dit de sociale cohesie ten goede te laten komen is dit alleen bespreekbaar op nog onbebouwde kavels in en direct grenzend aan de kernen.
Uitgangspunten •
Voor de Jachthuisweg 6 en 6a is erfoptimalisatie het uitgangspunt.
•
De kwaliteit van het erf wordt bepaald door indeling, inrichting en beeldkwaliteit van de bebouwing. De beoordeling hiervan is maatwerk, omdat de uitgangssituatie en omvang van het inititatief per erf verschillend is.
» Leeswijzer voor initiatieven (bron: Omgevingsvisie buitengebied 2020) pagina 10
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
BELEID
Beleidsvisie landschap & biodiversiteit 2020
Kadernota Achterhoekse erven 2017
Het is de ambitie van de gemeente Winterswijk om het landschap
De gemeente Winterswijk heeft de kadernota ‘Achterhoekse erven’
te behouden en te versterken en om de biodiversiteit te verbeteren.
vastgesteld om bestaande boerenerven te behouden, te verbeteren en
Dit is beschreven in de beleidvisie landschap & biodiversiteit die als
nieuwe erven goed in te passen in het landschap. In de kadernota worden
conceptversie vast is gesteld door het college. Uitgangspunten uit de visie
een aantal aandachtspunten bij erftransformatie genoemd die voor dit
die relevant zijn voor de erfinrichting:
project relevant zijn.
Uitgangspunten
Het voor de Achterhoek kenmerkende hoofdgebouw bestaat uit
•
Realiseer erven met de bijbehorende uitstraling en beplanting
een rechthoekig grondvlak met daaraan soms een aanbouw. Het
•
Houtwallen en singels in agrarisch gebied in een cultuurhistorisch
hoofdgebouw is opgebouwd met lage zijgevels en een grote kap
en ecologisch meest waardevolle vorm (dus niet hoogopgesnoeide
(Hallehuistype). Rond Winterswijk zijn opvallende oranjerode bakstenen
grote bomen, maar actief hakhoutbeheer).
toegepast.
• •
Aanleg van bossen dichtbij bestaande waardevolle bossen in gebieden waar behoefte bestaat aan landschappelijke verdichting.
Uitgangspunten
Beschermen genetisch streekeigen houtopstanden en verjonging
•
ervan met streekeigen materiaal. • •
Aanleg van akkerranden en overhoekjes middels kruidenruigte,
» Boerenerf kampenlandschap (bron: landschapsbeheer gelderland)
Alle gebouwen van het erf vormen gezamenlijk een ensemble van bebouwing.
•
Nieuwe bebouwing: bij aanwezigheid hoofdgebouw enkel
kerkenpaden en andere oude paden en ommetjes.
bijgebouwen toevoegen, die aansluiten bij het reeds aanwezige
Het uitbreiden en versterken van bestaande landschapselementen.
ensemble. •
Het erf heeft slechts één aansluiting op de doorgaande weg.
•
Als het erf duidelijk uit twee compartimenten bestaat eventueel een tweede entree vanaf een andere toegangsweg tot achtererf.
•
Bij nieuwbouw (ook van nieuwe stallen) aandacht voor clustering rond collectieve ruimte, de gebouwen staan dicht bij elkaar.
•
Alle entrees van gebouwen (uitgezonderd die van het woongedeelte van het hoofdgebouw) richten op het collectieve gedeelte van het erf.
•
Het collectieve gedeelte van het erf wordt bij erftransformaties in het kader van functieverandering in principe (semi-) openbaar terrein.
•
» Boerenerf (bron: kadernota achterhoekse erven)
Bergingen en garages plaatsen in eenvoudige volumes rond het collectieve erf.
•
In de architectuur van nieuwbouw vorm, kleur en materiaalgebruik aansluiten bij de karakteristieken uit de omgeving. Eigentijdse oplossingen zijn dan mogelijk.
pagina 11
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
CONCLUSIE & UITGANGSPUNTEN
Uitgangspunten (kwaliteitsverbetering):
Uitgangspunten
De herinrichting het erf biedt veel mogelijkheden voor het versterken van
A
Bestaand erf
Bebouwing: Het huidige erf bestaat uit meerdere gebouwen en
B
Uitbreiding van bestaand erf
maakt een wat rommelige indruk. Daarnaast zijn er veel opritten
C Zoekgebied akkerbouwloods
de ruimtelijke kwaliteit (erfoptimalisatie): •
aanwezig aan de Jachthuisweg. Een herinrichting van het erf, waarbij
Houtsingel
een deel van de bebouwing gesloopt wordt en nieuwe bebouwing
Zoekgebied bijgebouwen
geclusterd aan het erf staat, verbetert de ruimtelijke kwaliteit. De beoogde ligging van 2 nieuwe schuurwoningen is ten noordwesten
C
van de bestaande woningen. De nieuwe loods wordt losgekoppeld
Bomenrij
van het erf met woningen. Het loskoppelen van loods verbetert ook
Bouwvlak nieuwe schuurwoning
woon- en leefklimaat. •
B
Landschap: Het plangebied biedt veel kansen om een bijdrage te leveren aan het herstel van het van oorsprong aanwezige
1 entree voor nieuwe woningen
hoevelandschap, met landschapselementen die bijdragen aan de
Bouwvlak nieuwe schuurwoning
kleinschaligheid (bijv. houtsingels en hagen). Het erf zal daarmee een
Te behouden schuur
bijdrage leveren aan de landschappelijke waarde van de omgeving en verrommeling van het gebied verminderen. Door ook de loods in te passen, wordt de ruimtelijke impact beperkt. •
Entree naar achtererf loods
A
Ecologie: De ecologische waarde van de plek kan versterkt worden door in te zetten op een goed leefgebied voor de steenuil, maar ook
Te behouden woningen
Te slopen bebouwing
voor andere soorten zoals mussen, bijen, vlinders, etc. Omliggende weides worden benut voor het versterken van de biodiversiteit; •
Zichtlijn vanuit nieuwe woonwijk
Woningbehoefte: met de ontwikkeling kan een milieuknelpunt opgelost worden, waardoor de woningbouwontwikkeling De Rikker in volledige omvang gerealiseerd kan worden, wat van groot belang is voor de woningbehoefte in Winterswijk; bovendien krijgen de theoretische bebouwingsmogelijkheden uit het geldende bestemmingsplan met de voorgenomen erfoptimalisatie een passende, toekomstbestendige en landschappelijk ingepaste invulling.
» Uitgangspuntenkaart
pagina 12
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
LANDSCHAPPELIJK INPASSINGSPLAN
De afbeelding hiernaast laat het inrichtingsplan voor nieuwe
Op de volgende bladzijde is de tekening op groter formaat opgenomen met toelichting.
erfbebouwing aan de Jachthuisweg 6 en 6a zien. Met de realisatie versterken we het kleinschalige landschap, waarmee het van oorsprong karakteristieke hoevelandschap op deze plek wordt hersteld. De nieuwe woningen vormen een uitbreiding van het bestaande erf. De uitstraling van de nieuwe woningen verwijst naar de schuren die vaak op een erf te vinden zijn. Deze schuurwoningen staat direct aan de erfverharding. Het bestaande gedeelte van het erf krijgt een ruimtelijke impuls door de bestaande schuur te slopen. De nieuwe loods wordt goed ingepast middels een houtsingel en bomenrij, zodat de loods beperkt zichtbaar is vanuit het landschap. Rondom is bloemrijk grasland aanwezig, waarvan delen kortgemaaid worden voor de steenuil (bijv. graspaden). Parkeren wordt op eigen erf gerealiseerd. Vrijstaande woningen hebben een parkeernorm van 2,5 parkeerplaatsen per woning. Er zijn twee parkeerplaatsen per woning ingetekend. Voor bezoek is er op ieder erf voldoende ruimte om een derde auto te parkeren.
0
10
20
30
40
50m
pagina 13
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
LANDSCHAPPELIJK INPASSINGSPLAN
Grasbetonsteen
Houtsingel (8-10m breed)
Schuurtje behouden
Nieuw bijgebouw
Pad (karrenspoor grasbetonsteen)
Waterberging op eigen terrein (wadi of infiltratiekratten) Zicht vanuit woning Landschappelijke haag (min. 0,60 m hoog)
Waterberging op eigen terrein (wadi of infiltratiekratten) Was- en spoelplaats
Nieuwe schuurwoning
Akkerbouwloods
Voortuinzone
Erfverharding (klinkers)
Erfverharding (gedeelde oprit)
Bomenrij
Nieuwe schuurwoning
Bijgebouw bestaand Woning bestaand Woning bestaand
Bestaand hekwerk handhaven
Bestaande weide en kippenschuur handhaven Bestaande greppel verlengen
0
10
20
30
40
50m
pagina 14
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
BEELDKWALITEIT VAN DE BEBOUWING
Onderstaand voorstel maakt de beoogde beeldkwaliteit voor de
•
Zonnepanelen worden mee-ontworpen in het dakvlak.
bebouwing inzichtelijk.
•
Voor de loods is het materiaalgebruik vrij, maar dient het wel uitgevoerd te worden in terughoudende, gedekte en natuurlijke tinten
Bouwmassa •
(wit is niet toegestaan). Gebruik van circulaire materialen wordt
Op het erf is ruimte voor 2 nieuwe schuurwoningen. De woningen hebben een grondoppervlak van maximaal 150 m per woning.
aangemoedigd.
2
•
De woningen bestaan uit één of anderhalve bouwlaag met een
Inspiratiebeelden
kap met een maximale goothoogte van 4,5 m en een maximale nokhoogte van 10 m. •
De kapvorm is een langs- of dwarskap.
•
Bijgebouwen bij de woningen hebben een maximaal grondoppervlak van 150 m2 en worden bij voorkeur gecombineerd.
•
Bijgebouwen hebben een vergelijkbare kapvorm of hebben een plat dak. De goothoogte is maximaal 3 m. De nokhoogte is maximaal 6 m, en in ieder geval minimaal 2 m lager dan de woning.
•
Bijgebouwen hoeven niet binnen het bouwvlak te worden gesitueerd.
•
De loods heeft een langs- of dwarskap. De goothoogte is maximaal 6 m. De nokhoogte is maximaal 10 m.
Rooilijn en plaatsing op de kavel •
De nieuwe woningen zijn onderdeel van het bestaande erf.
•
De zuidelijke woning oriënteert zich op de Jachthuisweg. De
» Schuurwoning met simpele bouwmassa en
» Voorbeeld van een moderne schuurwoning
zadeldak
» Een woning met groendak is ook goed
mogelijk
noordelijke woning op het erf. •
De rooilijn van de woningen bevindt zich gelijk aan of achter rooilijn van de bestaande woningen (zie uitgangspuntenkaart).
•
De loods is toegankelijk vanaf de achterzijde van het perceel.
Detaillering •
De architectuur van de woningen is geïnspireerd op de achterhoekse schuren (schuurwoning).
Materiaal- en kleurgebruik •
Gevels worden uitgevoerd in baksteen of hout.
•
Daken worden uitgevoerd met gebakken dakpannen, zink of groendak. » Passende uitstraling loods met gedekte en natuurlijke tinten pagina 15
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
BEELDKWALITEIT VAN HET ERF
Onderstaand voorstel maakt de beoogde beeldkwaliteit van het erf inzichtelijk.
Groen en erfafscheidingen •
Nieuwe erfafscheidingen bestaan uit een haag van min. 60 cm hoog (soortaanduiding zie volgende bladzijde). Een hogere erfafscheiding aan de zij- en achterkanten mag ook, en bestaat dan uit een gemengde haag. Schuttingen zijn niet toegestaan.
•
Rondom de loods is een houtsingel en bomenrij aanwezig, die bijdraagt aan het versterken van de kleinschaligheid van het landschap.
•
In iedere tuin zijn landschapselementen zoals een
» Hagen als erfafscheidingen
» Passende verharding op het erf
» Een solitaire boom zoals
noot op het erf
hoogstamfruitboomgaard, poeltje of solitaire boom aanwezig. •
Grasland wordt ingezaaid met een bloemrijk mengsel voor biodiversiteit. Enkele delen (zoals graspaden) zijn gemaaid ten behoeve van foerageergebied van de steenuil.
Verharding en parkeren •
De uitstraling van de erfverharding is passend bij het karakter van de bebouwing en bij de landelijke omgeving. Halfverharding zoals grind of split past goed.
•
Het karrenspoor bestaat uit twee stroken grasbetonstenen daartussen een groene berm (1.00 grasbetonstenen - 1.50 gras - 1.00 grasbetonstenen).
•
» Bloemrijke tuinen
» Houtsingel en struweel langs achterzijde kavels
» Een fruitboomgaard past goed op het erf
Er wordt voldaan aan de parkeernorm op eigen terrein (de parkeernorm voor vrijstaande woningen is 2,5 parkeerplaats en tweeonder-een-kap 2,3 parkeerplaats).
Wateropvang •
Dakwater wordt afgewaterd op de bestaande greppels, nieuwe wadi’s/poelen op eigen terrein of infiltratiekratten.
» Karrenspoor pagina 16
SAB | Projectnummer: 180318.02 | Datum: 12 september 2023
BEPLANTINGSVOORSTEL, PLANTINSTRUCTIES EN BEHEER
Plantinstructies & beheer Overzichtsschema op volgende bladzijde. Haag rondom tuin •
Per erf een een andere soort. Keuze uit: (rode) beuk, haagbeuk, veldesdoorn, meidoorn, sleedoorn of liguster.
•
Hoogte: min. 0,60 m
•
Plantinstructies: Per strekkende meter ca. 6 stuks aanplanten
bestaande bomen
afhankelijk van de soort. Aanplanthoogte ca. 60 cm. •
Beheer: 2x per jaar snoeien in april en september.
Houtsingel •
Boomvormers: zomereik (Quercus robur), fladderiep (Ulmus laevis) en els (Alnus glutinosa);
•
Struikvormers: meidoorn (Crataegus monogyna), hazelaar (Corylus avellana), sleedoorn (Prunus spinosa), vlier (Sambucus nigra), hondsroos (Rosa canina), wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus) en Gelderse roos (Viburnum opulus).
•
Plantinstructie: aanplanten in 3 rijen met een plantafstand van 1,50x1,50 meter. Aanplanten als bosplantsoen met een hoogte van minimaal 60-80 cm.
•
Beheer: eerste 10 jaar geen onderhoud nodig, daarna afzetten tot 10 á 20 cm boven de grond. Ieder jaar een gedeelte afzetten ten behoeve van variatie
Solitaire bomen
haag
•
Soort: beuk, es, walnoot, winterlinde, zomerlinde, wintereik, of
bomenrij
zomereik (min. 4 stuks, 1 per woning)