CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

bijlage 2d Rapport technische staat Zwembad Jaspers

Politiek forum 30 maart 2023, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Presentatie onderzoeksresultaten toekomstbestendig zwembad Jaspers13.649 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Zwembad Jaspers te Winterswijk Inventarisatie + duurzaamheid installaties d.d. 11 mei 2022

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

RAPPORT :

20220197Rap002v2

Opgesteld door bbp advies b.v. te Amersfoort.

Opdrachtgever TREEM B.V. Molensteyn 60 3454 PT De Meern Contactpersoon

: De heer S. ten Broek

Adviseur technische installaties bbp advies b.v. Laan 1914 nr 41 3818 EX Amersfoort Telefoon E-mail

: 033 434 78 21 : info@bbpadvies.nl

Rechten voorbehouden Niets uit deze rapportage mag worden gekopieerd of aan derden worden aangeboden zonder schriftelijke toestemming van bbp advies b.v.

Blad 2 van 65

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 3 van 65

INHOUDSOPGAVE

1

ALGEMEEN

5

1.1

UITGANGSPUNTEN

6

1.2

BOUWKUNDIG

7

1.3

BEDRIJFSGEGEVENS

8

1.4

ENERGIEVERBRUIK EN TARIEVEN

9

1.5

ERKENDE MAATREGELEN BEVOEGD GEZAG

9

1.6

SUBSIDIE

10

2

ENERGETISCHE MAATREGELEN

11

2.1

REKENMETHODIEK

11

2.2

ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIES

12

Toepassing reguliere LED verlichting Toepassing LED onderwaterverlichting Toepassing daglichtregeling en aanwezigheidsmelders Toepassing PV panelen nieuw

12 13 14 15

WERKTUIGKUNDIGE INSTALLATIES

16

HR Warmteterugwinning Toepassing zonneboiler Toepassing windenergie Toepassing hergebruik regenwater “All electric” concept

16 17 18 19 20

WATERBEHANDELING INSTALLATIES

22

Toepassing UV installaties Water- en warmteterugwinning uit spoelwater Warmteterugwinning uit spoelwater Toepassing Membraanfilters

22 24 25 26

3

SAMENVATTING

27

4

CONCLUSIE EN ADVIES

30

2.3

2.4

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

5

6

7

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 4 van 65

BESTAANDE WERKTUIGKUNDIGE INSTALLATIES

32

Centrale verwarming Riolering, water en sanitair Ventilatie Koelinstallatie Gebouw beheer Systeem (regeltechniek)

32 33 34 35 36

BESTAANDE ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIES

37

Aansluiting en hoofdvoeding (61.11) PV-zonnepanelen installatie (61.14) Veiligheidsaarding en potentiaal vereffening (61.26) Aanleg van leidingen algemeen (61.11) Hoofdverdeelinrichting (61.42) Onderverdeelinrichting (61.42) Bedienen- en signaleren (61.42) Blikseminstallatie (61.72) Lichtinstallatie Noodverlichtingsinstallatie (63.20) Communicatie installatie Beveiliging installatie

37 38 38 38 39 40 41 41 42 42 43 45

BESTAANDE WATERBEHANDELINGS INSTALLATIES

47

Bestaande installatie Filters Centrifugaalpompen Haarvangers Warmtewisselaars Chloor / pH-regeling Chemie Blower Compressor Vlinderkleppen Manometers en flowmeters Leidingwerk en beugeling Actiefkoolfilters Spoelwaterhergebruikinstallatie Regelkast Algemene opmerkingen Duurzame maatregelen samengevat inclusief monitoring systeem

47 50 51 52 53 54 54 57 57 58 59 59 60 61 62 62 63

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

1

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 5 van 65

ALGEMEEN In opdracht van TREEM is de door bbp advies te Amersfoort een schouw uitgevoerd ten aanzien van de elektrotechnische -, werktuigkundige – en waterbehandelingsinstallatie van zwembad Jaspers te Winterswijk. Hierbij is de staat van onderhoud van de technische installaties alsmede eventueel achterstallig onderhoud en mogelijke gebreken onderzocht en is kennis genomen van de huidige klachten en de reeds opgestelde onderzoeksrapporten. In deze rapportage zijn de diversen beoordelingen vastgelegd alsmede de door ons geadviseerde vervangingen inclusief een kostenraming op basis van elementen in het separaat bijgevoegde spreadsheet MJOP voor 10 en 20 jaar. Er is tevens een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de energiebesparende maatregelen alsmede de duurzaamheidsmaatregelen welke mogelijk zijn ten aanzien van de elektrotechnische – werktuigkundige – en waterbehandelingsinstallaties in het gebouw. Het is ons niet bekend of er een asbest inventarisatie reeds is uitgevoerd. Dit dient nader te worden onderzocht. Mogelijk heeft dit invloed op de uit te voeren werkzaamheden. Asbesthoudende materialen zijn sinds 1993 verboden. Het is dan ook niet de verwachting dat deze tijdens de bouw zijn toegepast.

Deze rapportage is als volgt opgebouwd: In dit haalbaarheidsonderzoek volgt een opsomming van mogelijke energiebesparende maatregelen alsmede duurzaamheidsmaatregelen per discipline met een verklaring van de maatregelen en de inpassing binnen de huidige opstelling. Hierbij wordt, op basis van kentallen de investering weergegeven en de mogelijke terugverdientijd. In deze rapportage wordt eveneens in het kort de bestaande toestand van alle technische installaties waaronder de elektrotechnische – de werktuigkundige – en de waterbehandelingsinstallaties omschreven van het betreffende onderdeel met de huidige onderhoudsstatus en de termijn van de in te plannen vervangingen. Deze inventarisatie is als bijlage achterin deze rapportage gevoegd. Deze rapportage is opgesteld op basis van de NL standaard TRIAS ENERGITICA waarbij de volgorde van onderzoek als volgt is te formuleren: 1. 2. 3.

Beperk de energievraag isolatie thermische schil en kierdichtheid (bouwkundig). Gebruik duurzame energie zon, wind, water. Indien nodig, gebruik fossiele brandstoffen zo efficiënt en schoon mogelijk hoog rendement.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 6 van 65

Het is in eerste instantie, van belang dat de schil van het gebouw zo goed als mogelijk wordt geïsoleerd en dat de naden en kieren zo goed als mogelijk worden afgedicht, zodat op een verantwoorde wijze goede en doelmatige installatievoorzieningen worden aangebracht, waardoor het juiste warmtevermogen kan worden bepaald.

Trias Energetica

1.1

UITGANGSPUNTEN De uitgangspunten ten aanzien van duurzaamheid zijn als volgt verwoord. Voor het Jaspers zwembad moeten in ieder geval de volgende duurzaamheidambities worden gehanteerd: Het zwembad moet op termijn ”van het gas af”; door goed energiemanagement moet het jaarlijkse energieverbruik (warmte en elektra) zoveel mogelijk worden beperkt; door goed watermanagement moet het drinkwaterverbruik zoveel mogelijk worden beperkt.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

1.2

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

BOUWKUNDIG Niet door ons opgenomen.

Blad 7 van 65

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

1.3

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 8 van 65

BEDRIJFSGEGEVENS Voor het maken van de berekeningen voor het te verwachten energiegebruik is uitgegaan van de volgende bedrijfsgegevens.

Bezoekers per jaar zwembad

circa 107.000 bezoekers.

Openingstijden per jaar (gemiddeld)

circa 3.500 uur.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

1.4

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 9 van 65

ENERGIEVERBRUIK EN TARIEVEN Ten aanzien van de energietarieven zijn de volgende getallen gebruikt vanuit de beschikbaar gestelde jaarnota’s van de jaren 2018-2019 en 2020 (deels in verband met corona): Elektra: Gemiddeld rekentarief

€ 0,1060 /kWh

Gas: Gemiddelde gasprijs

€ 0,6316 /m³

Water inclusief rioolrecht: Totaal

€ 3,51 /m3

De bedragen zijn inclusief belastingen maar exclusief btw, netwerkkosten, vastrecht, toeslagen en kortingen. Ten aanzien van de energiebehoefte van de bestaande zwemaccommodatie volgt hieronder het gemiddelde van de niet-corona jaren 2018 en 2019:

1.5

Elektra: Gemiddeld verbruik

265.000 kW

Gas: Gemiddeld verbruik

90.000 m³

Water: Totaal verbruik

6.700 m³

ERKENDE MAATREGELEN BEVOEGD GEZAG WET MILIEUBEHEER De verplichting tot het realiseren van energiebesparing wordt in de wet Milieubeheer gesteld. De drijver van een inrichting heeft de wettelijke verplichting om maatregelen door te voeren waarmee energiebesparing gerealiseerd wordt. ACTIVITEITENBESLUIT Vanuit de wet Milieubeheer wordt het Activiteitenbesluit aangestuurd. In het Activiteitenbesluit wordt deze wettelijke verplichting verder uitgewerkt. Vanuit het Activiteitenbesluit worden de Erkende Maatregelenlijsten aangestuurd. Met de meeste recente wijziging van het Activiteitenbesluit (ingaande 1 januari 2019) is er een meldplicht ingevoerd. Uiterlijk 30 juni 2019 zou de verantwoordelijke van de sportaccommodatie bij het bevoegd gezag een melding moeten doen met daarin aangegeven welke maatregelen al gerealiseerd zijn en wanneer de niet gerealiseerde maatregelen alsnog gerealiseerd gaan worden.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

1.6

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 10 van 65

SUBSIDIE Afhankelijk van de maatregelen die worden toegepast zal nader onderzocht kunnen worden naar geldelijke bijdragen (subsidie) van het ministerie van economische zaken. Over het algemeen wordt dit uitgevoerd door een specialistisch adviesbureau dat werkt op “no cure, no pay” basis. Wij hebben een oriënterend gesprek gevoerd met een dergelijk bureau waarvan de conclusie is dat eventuele subsidie voor de energiebesparende maatregelen voor een non-profit organisatie beperkt zijn. Een non-profit organisatie kenmerkt zich door het niet vennootschapsbelasting plichtig zijn. Indien investering bijvoorbeeld door huurders (denk aan horeca o.i.d.) uitgevoerd zouden kunnen worden, zijn er subsidie mogelijkheden mogelijk in het kader van energiebesparende maatregelen welke vallen onder de E.I.A. regeling. Bij duurzame warmte of elektriciteit opwekking is er een mogelijkheid van SDE++ subsidie voor bijvoorbeeld de toepassing van PV of PVT zonnepanelen. Indien de uitvoering verder in detail wordt uitgewerkt dient er parallel door de gemeente een subsidie aanvraag te worden opgestart om tijdig inzicht te krijgen in de mogelijke subsidies. Een en ander heeft sterk te maken met de toe te passen materialen en machines ivm de rendementen ed. De overige subsidie welke aanspreekbaar lijkt is de subsidieverstrekking Klimaat, welke wordt uitgegeven door de Provincie.

Dit dient nader te worden onderzocht, indien er een maatregel is welke subsidiabel zou kunnen zijn.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

2

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 11 van 65

ENERGETISCHE MAATREGELEN De energetische maatregelen zijn in dit hoofdstuk gerangschikt op elektrotechnische -, werktuigkundige en waterbehandeling - installatie.

2.1

REKENMETHODIEK Om te kunnen beoordelen of de toepassing van maatregelen economisch verantwoord zijn is gebruik gemaakt van de Eenvoudige TVT rekenmethodiek (Terugverdientijd) conform de RVO richtlijn “Rendement berekening energie efficiency maatregelen” opgesteld door Rijksdienst voor Ondernemend Nederland publicatienummer RVO-261-1501/FS-DUZA. Deze rekenmethodiek is gebaseerd op de investering gedeeld door de te verwachten energiebesparing waarin de onderhoudskosten verdisconteerd zijn. De afschrijvingen worden in deze methodiek niet meegenomen daar de rendementsberekeningen op basis van Cash flow worden berekend. De terugverdientijden zijn berekend zonder rekening te houden met de rente op de investering en zonder rekening te houden met prijsstijgingen van energie. De afgelopen jaren laten zien dat de prijsstijgingen de rente op de kapitaalmarkt evenaren of zelfs overstijgen. De terugverdientijden zoals in dit rapport aangegeven zijn hiermee realistische terugverdientijden. Per maatregel is een omschrijving opgenomen alsmede de uitgangspunten ten aanzien van de energiebesparingen berekeningen zoals investeringen en impact op het gebouw alsmede de terugverdientijd binnen het thema Energie is geprognosticeerd.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

2.2

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 12 van 65

ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIES Toepassing reguliere LED verlichting

Energie maatregel EML GF2 / GF3 Toepassing LED reguliere verlichting Omschrijving van de toepassing: Een groot deel van de verlichting is reeds vervangen voor LED armaturen. Het betreft nu vooral het toepassen van LED de reguliere armaturen (en noodverlichtingsarmaturen) in de locaties van de accommodatie waar nu nog geen LED is toegepast (De zwemzalen (uitgezonderd de onderwaterverlichting) en techniek ruimten). Energiebesparing berekening Totaal LED armaturen: Aantal armaturen: Elektriciteitskosten: Gemiddelde branduren per jaar: Gemiddelde verbruik per jaar: Gemiddelde verbruik per jaar: Gemiddelde besparing per jaar:

111 stuks a 2-20-40-50-140 Watt € 0,106 per kWh 3.600 uur 46.000 kWh (oude situatie) 18.000 kWh (nieuwe situatie) 28.000 kWh per jaar

Besparing energiekosten per jaar: Totaal investering: TerugVerdienTijd:

€ 2.968= per jaar € 37.250,= 12,5 jaar

Exploitatie resultaat Investering [Excl. BTW] € 37.250, =

Terugverdientijd [jaar] 12,5 jaar

Energiebesparing [€/jaar] € 2.968, =

Technische levensduur 20 jaar

Onderhouds kosten € 500, =

Advies De terugverdientijd valt ruim binnen de technische levensduur en mede door de energiebesparing, welke na de terugverdientijd tot einde levensduur plaatsvindt, is dusdanig hoog dat wij een dergelijke toepassing adviseren ook bij de instandhoudingstermijn van 10 jaar.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 13 van 65

Toepassing LED onderwaterverlichting

Energie maatregel EML GF2 / GF3 Toepassing LED onderwaterverlichting Omschrijving van de toepassing: De bestaande onderwaterverlichting hebben halogeen lichtbronnen. Het betreft hier het toepassen van LED onderwaterarmaturen in het zwembassin. Energiebesparing berekening Totaal LED armaturen: Aantal armaturen: Elektriciteitskosten: Gemiddelde branduren per jaar: Gemiddelde verbruik per jaar: Gemiddelde verbruik per jaar: Gemiddelde besparing per jaar:

18 stuks a 50Watt € 0,106 per kWh 3.600 uur 10.000 kWh (oude situatie) 3.500 kWh (nieuwe situatie) 6.500 kWh per jaar

Besparing energiekosten per jaar: Totaal investering: TerugVerdienTijd:

€ 690,= per jaar € 45.000,= 65 jaar

Exploitatie resultaat Investering [Excl. BTW] € 45.000, =

Terugverdientijd [jaar] 65 jaar

Energiebesparing [€/jaar] € 690, =

Technische levensduur 20 jaar

Onderhouds kosten € 250, =

Advies De terugverdientijd valt niet binnen de technische levensduur, aangezien de bestaande onderwaterverlichting aan het einde van hun technische levensduur zitten adviseren wij aan deze toch te vervangen voor LED exemplaren.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 14 van 65

Toepassing daglichtregeling en aanwezigheidsmelders

Energie maatregel EML GF 1 Toepassing met daglichtregeling en aanwezigheidsmelders tbv armaturen Omschrijving van de toepassing: Een groot deel van de verlichting is bij de renovatie/verbouw in 2013 vervangen voor LED en T5 armaturen. Het betreft nu vooral het toepassen van LED armaturen in de locaties van het zwembad waar nu nog geen LED is toegepast. Verder het toepassen van aanwezigheidsmelders en daglichtregelingen om onnodig lang laten branden van de verlichting te voorkomen. Energiebesparing berekening Totaal LED armaturen: Aantal armaturen: Elektriciteitskosten: Gemiddelde branduren per jaar: Reducering door DLR en AM: Gemiddelde verbruik per jaar: Gemiddelde verbruik per jaar: Gemiddelde besparing per jaar:

93 stuks a 20-40-50-140 Watt € 0,106 per kWh 3.600 uur 30% (door Daglichtregeling en aanwezigheidsmelders) 46.000 kWh (oude situatie) 12.600 kWh (nieuwe situatie) 33.400 kWh per jaar

Besparing energiekosten per jaar: Totaal investering: TerugVerdienTijd:

€ 3.540,= per jaar € 10.000,= 2,8 jaar

Exploitatie resultaat (meerkosten t.o.v. investering in LED armaturen) Investering [Excl. BTW] € 10.000, =

Terugverdientijd [jaar] 2,8 jaar

Energiebesparing [€/jaar] € 3.540, =

Technische levensduur 20 jaar

Onderhouds kosten € 750, =

Advies De terugverdientijd is kort en valt ruim binnen de technische levensduur en mede door de energiebesparing, welke na de terugverdientijd tot einde levensduur plaatsvindt, is dusdanig hoog dat wij een dergelijke toepassing adviseren ook bij de instandhoudingstermijn van 10 jaar.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 15 van 65

Toepassing PV panelen nieuw

Energie maatregel Toepassing PV panelen Omschrijving van de toepassing: Het toepassen van PV panelen, met als uitgangspunt plaatsing op diverse beschikbare platte daken. De zonnecellen zetten zonlicht om in elektriciteit welke terug wordt gevoed aan de elektrotechnische installatie, waardoor de energiekosten verminderen. Het uitgangspunt van de hoeveelheid PV panelen is gebaseerd beschikbaar plat- en schuindak oppervlak van het zwembad. de opgewekte energie kan geheel worden gebruikt voor eigen gebruik. Er is geen rekening gehouden met toekenning van SDE+ subsidies. Indien deze worden toegekend komen de berekeningen veel gunstiger uit. Energiebesparing berekening Totaal panelen: Aantal panelen: 200 panelen = 590 m2 (afgestemd op bestaande dakopp) Elektriciteitskosten: € 0,106 per kWh Gemiddelde opbrengst per paneel: 380Wp, 320kWh per jaar Totaal opbrengst per jaar: 64.000 kWh per jaar Besparing energiekosten per jaar: € 6.784,= per jaar Totaal investering: € 80.000,= TerugVerdienTijd: 11,8 jaar CO2 reductie

38.400 kg per jaar

Exploitatie resultaat Investering [Excl. BTW] € 80.000, =

Terugverdientijd [jaar] 11,8 jaar

Energiebesparing [€/jaar] € 6.784, =

Technische levensduur 25 jaar

Onderhouds kosten € 1.250, =

Bediengemak Voor het toepassen van zonnecellen zijn geen aanvullende handelingen door de gebruiker benodigd. Inpasbaarheid in een ontwerp Het toepassen van zonnecellen is toepasbaar in het ontwerp. Er dient rekening te worden gehouden met de diverse dakconstructies, alsmede de benodigde installatievoorzieningen zoals omvormers en dergelijke. Hiervoor is een aanvullend onderzoek nodig van een constructeur. Advies De terugverdientijd is goed en valt ruim binnen de technische levensduur en mede door de energiebesparing, welke na de terugverdientijd tot einde levensduur plaatsvindt, is dusdanig hoog dat wij een dergelijke toepassing adviseren bij instandhoudings termijn van 10 jaar.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

2.3

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 16 van 65

WERKTUIGKUNDIGE INSTALLATIES HR Warmteterugwinning Energie maatregel TOEPASSING VAN HOOG RENDEMENT WARMTE TERUGWINNING Omschrijving van de toepassing Enkele luchtbehandelingkasten zijn thans voorzien van: LBK Kleedruimten LBK Entree / horeca

Geen warmteterugwinning Geen warmteterugwinning

rendement circa 0% rendement circa 0%

4.300 m3/uur 4.800 m3/uur

Door de toepassing van een Hoog Rendement (High Performance) warmteterugwinning, direct aangedreven ventilatoren en een frequentieregeling kan er aanzienlijk in energieverbruik worden bespaard. Energiebesparingberekening Gasbesparing door warmteterugwinning (ca 10.500 m3 gas)

€

6.625,=

Totale investering: LBK Kleedruimten met een rendement van min 83 % inclusief kanalenwerk en luchtroosters LBK Entree / horeca exclusief koeling, rendement min 80 % inclusief kanalenwerk en roosters Diversen zoals elektra voedingen en regeltechniek Aanvullende constructieve verzwaringen (stelpost) Totaal exclusief BTW

€ 60.000,= € 65.000,= € 10.000,= € 5.000,= € 140.000,=

Exploitatie resultaat Investering [Excl.BTW € 140.000,=

Pay-out time [jaar] 21,0 jaar

Energiebesparing [€/jaar]

Extra onderhoud per jaar

Technische Levensduur

€

€ 750,=

15 jaar

6.625,=

Advies De pay-out tijd valt buiten de technische levensduur van de installaties waardoor deze maatregel niet in eerste instantie geadviseerd wordt. Indien wordt gekozen voor de 20 jarige horizon is het te adviseren deze maatregel wel direct uit te gaan voeren.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 17 van 65

Toepassing zonneboiler Energie maatregel Toepassing zonneboiler Omschrijving van de toepassing De zon betreft een onuitputtelijke energiebron welke gratis is en eenvoudig op te vangen. De hoeveelheid is wel erg variabel en hangt sterk af van de hoeveelheid licht gedurende de dag in combinatie met het seizoen. Ten aanzien van het thermische deel kunnen warmtecellen worden toegepast. Uitgangspunten: aantal douches circa 12 watergebruik per douche 6 watergebruik per dag 4,8 watergebruik per jaar 1.700 gasgebruik per jaar 7.900 Collectoren 4,00 m² 30

stuks l/min m³ m³ m³/jaar stuks

Kosten: De extra investeringskosten zijn indicatief circa € 85.000, = exclusief btw. De verwachting is dat er circa 10-15 dzn Euro subsidie mogelijk is. Deze waarde zijn tussen haakjes in het overzicht weergegeven. Hierin zijn eventuele subsidies niet opgenomen. Het betreft zonnepanelen met heatpipes en voorraadvat ed. Baten: Gasbesparing: Elektraverbruik: Minder CO2 uitstoot:

7.000 m³/jaar 300 kW/h/jaar 10.000 kg per jaar

Exploitatie resultaat Investering [Excl. BTW]

Terugverdientijd [jaar]

Energiebesparing [€/jaar]

Technische levensduur

€ 85.000, = ( € 70.000, =)

19,3 Jaar ( 15.9 Jaar)

€ 4.400, =

20 jaar

Onderhouds kosten € 500, =

Advies Gezien de terugverdientijd de technische levensduur benaderd adviseren wij toch deze maatregel door te voeren uitsluitend bij instandhoudings termijn van 20jaar. Aandachtspunt is dat de beste locatie dient te worden onderzocht ivm de mogelijke constructieve ondersteuning. Deze kosten zijn niet meegenomen in deze berekening omdat waarschijnlijk is dat deze collectoren zonder verdere constructieve maatregelen op het dak van de techniekruimte kan worden geplaatst. De afmetingen zijn circa LxBxH = 2x2x0,13 meter met een gewicht van circa 62 kg per stuk en we gaan uit van circa 30-35 stuks.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 18 van 65

Toepassing windenergie Energie maatregel Toepassing windenergie Omschrijving van de toepassing: Windenergie is een zeer duurzame energiebron en goed te gebruiken in ons winderige platte landschap. De kosten van windmolens lopen erg uiteen van € 1.000,= per kW tot € 9.000, = per kW bij toepassing van een Urban wind turbine. Afgewogen moet worden of een windmolen mogelijk is in het landschap in verband met horizonvervuiling, slagschaduw en geluidproductie. De elektriciteitsvraag van het zwembad is dermate hoog dat inzetten van kleinere type windmolens economisch niet haalbaar is ten opzichte van de opbrengsten. Om voldoende energie op te wekken dient gekozen te worden voor grootschalige windmolens, welke op deze locatie niet haalbaar zijn. Mogelijk kan het een politiek geladen object zijn, waarbij de terugverdientijd niet als hoogste prioriteit wordt geacht. Randvoorwaarde De afstand van een windmolen tot aan woonbebouwing en recreatiegebieden dient minimaal 500 meter te zijn. Energiebesparing berekening Elektrabesparing

€ 625, =

Totale investering

€ 15.500, = + constructie ca € 7.500, = = € 23.000, =

Terugverdientijd

circa 40 jaar

CO2 reductie

1.600 kg per jaar

Exploitatie resultaat Investering [Excl. BTW] € 23.000, =

Terugverdientijd [jaar] 37

Energiebesparing [€/jaar] € 625, =

Technische Levensduur 20 jaar

Onderhouds kosten € 500, =

Bediengemak Het betreft een compleet zelf regulerend systeem waarbij wel extra toezicht en monitoring benodigd is. Inpasbaarheid in een ontwerp Het betreft eveneens een bouwkundige ingreep inclusief constructief door de plaatsing op het dak. Mogelijk dient hier in de bouwvergunning rekening mee worden gehouden. Eveneens wordt het architectonische beeld met een dergelijke windmolen mogelijk aangetast. Advies Door de lange terugverdientijd en de energiekostenbesparing wordt een dergelijke toepassing niet geadviseerd.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 19 van 65

Toepassing hergebruik regenwater Energie maatregel Toepassing hergebruik regenwater Omschrijving van de toepassing: Het betreft de toepassing van regenwater voor alle toiletspoelingen. Hiervoor dient een buffertank te worden voorzien waarin al het regenwater wordt opgevangen. Dit kan in de vorm van een kunststoffen tank welke in de bodem wordt ingegraven op een gestabiliseerd zandbed o.i.d. Vanuit deze buffer wordt middels een pomp en een geheel separaat leidingnet regenwater benut voor het spoelen van de toiletten. Voordeel van dit systeem is dat er geen relatief duur drinkwater wordt verspild voor de spoeling van de toiletten. Een nadeel van het systeem is de mogelijke vervuiling van de toiletten. Hiervoor kan een speciale afwerking van de sanitaire toestellen worden voorzien. Energiebesparing berekening Toiletspoelingen per jaar Waterverbruik per jaar

107.000 (1 toiletbezoek per bezoeker) ca 850 m3 per jaar

Totale investering

€ 40.000, =

Terugverdientijd

> 40 jaar

Exploitatie resultaat Investering [Excl. BTW] € 40.000 ,=

Terugverdientijd [jaar] ➢ 40

Energiebesparing [€/jaar] € 2.000, =

Technische Levensduur 40 jaar

Onderhouds Kosten extra € 1.500, =

Bediengemak Qua onderhoud is extra het pomponderhoud en leidingnet, alsmede extra schoonmaak van de toiletten in verband met hogere vervuilingsgraad. Inpasbaarheid in een ontwerp Het is relatief eenvoudig toepasbaar in het ontwerp. Advies Doordat de terugverdientijd ruim buiten de levensduur van het onderdeel valt adviseren we deze maatregel niet toe te passen.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 20 van 65

“All electric” concept Maatregel EML GC 3 “all electric” concept (gasloos) Omschrijving van de toepassing Om het gebouw all-electric te maken is een grote aanpassing in de techniek noodzakelijk. Tevens is het uitgangspunt dat zowel de bouwkundige schil als ook de luchtdichtheid wordt geüpgrade. Ook gaan we ervan uit dat dan de voorstellen vanuit het 20 jarige MJOP eveneens zijn uitgevoerd minimaal bestaande uit vervanging van alle luchtbehandelingskasten en dergelijke. Binnen deze toepassing stellen wij voor de bestaande gasgestookte verwarmingsketels te vervangen door 1 stuks water-water warmtepomp (WWWP) en 2 stuks lucht water warmtepompen (LWWP) zonder warmtekoudeopslag in de bodem. Het betreft de toepassing van warmtepompen voor uitsluitend de opwekking van het centrale verwarmingswater. Er zijn een aantal mogelijkheden qua uitvoering van een warmtepomp configuratie, echter in deze opstelling is er gekozen voor een combinatie van een water/water warmtepomp welke (ook de latente warmte) warmte haalt uit de afzuiglucht van de zwemzaal en luchtwaterwarmtepompen. Ons inziens op dit moment de beste keuze voor dit project. De luchtwaterwarmtepomp maakt gebruik van de omgevingslucht. In geval van een zwemaccommodatie met een beperkte eis van een koelinstallatie, zoals hier het geval is, is een combinatie met een Warmte Koude opslag in de bodem niet interessant.

De warmtepomp verhoogd de temperatuur van de warmte die wordt onttrokken aan de omgeving en gebruikt daarvoor elektriciteit. Omdat elektriciteit nog voornamelijk fossiel wordt opgewekt, veroorzaakt dit proces dus nog een aanzienlijke CO2 uitstoot. Bij gebruik van groene stroom is de CO2 uitstoot nihil, dit zou kunnen door groene stroom in te kopen of door groene stroom zelf op te wekken. Daarmee is het toepassen van een warmtepomp dus ook een toekomstgerichte oplossing, elektriciteit zal er altijd zijn en de inspanning om elektriciteit groen te produceren zal, uit pure noodzaak, alleen maar groter worden. In deze berekening is uitgegaan van een waterwaterwarmtepomp ter grootte van de basislast ten aanzien van de verwarming. Om een en ander te kunnen bewerkstelligen zijn een aantal ingrijpende aanpassingen noodzakelijk zoals het wijzigen van leidingwerk in de techniekruimte, het aanpassen van de verdeler/verzamelaar en het aanpassen van de regeltechnische installaties. Tevens dienen ook de TSA’s van de waterbehandeling worden vervangen door Laag Temperatuurs systemen en dienen er regeneratiebatterijen te worden ingebouwd in de afzuigluchtkanalen van de zwemzalen. Ten aanzien van de kosten hebben wij al deze kosten opgenomen in het investeringsoverzicht.

Hierbij gaan we ervan uit dat de LBK zwemzaal, LBK kleedruimten en de LBK entree / horeca vanuit het MJOP reeds zijn of worden vernieuwd. Berekening investering . Aanpassen leidingwerk in TR / opstellen verdeler/verzamelaar / 3-weg naar 2-weg / ed . Uitgangspunt is dat de LBK’s ook zijn vervanging conform vervangingsbudget MJOP . Inbouwen regeneratiebatterijen in zwemzaal LBK’s 2 stuks . Vervangen TSA 2 stuks naar Laag Temperatuur . Aanpassen regeltechnische installatie (kental ca 15% van totale investering) . Opstelling waterwaterwarmtepomp TR en LuchtWaterWP buiten op dak TR incl stelpost bouw Totaal elektrotechnisch (exclusief aanvullende transformator indien noodzakelijk) Totaal Winst elektrisch verwarmen met warmtepomp versus gasgestookt verwarmingsketels (minus circa 25% van totale gas factuur)

€

45.000,=

€ 25.000,= € 24.000,= € 55.000,= € 265.000,= € 15.000,= € 429.000,=

€

16.800,=

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 21 van 65

Exploitatie resultaat Investering [Excl.BTW] € 429.000,=

Terugverdientijd [jaar] 28,9 jaar

Energiebesparing [€/jaar] € 16.800,=

Technische levensduur 15-20 jaar

Onderhouds Kosten extra € 2.000,=

Advies Met de toepassing van het “all electric” concept kan worden gesteld dat de accommodatie gasloos wordt uitgevoerd. De terugverdientijd valt buiten de gemiddelde technische levensduur van de installatie componenten en wordt deze maatregel derhalve, in eerste instantie, niet geadviseerd. De gehele installatie kan wel zeker een jaar of 15 tot 20 goed functioneren waardoor enkele MJOP posten ook kunnen vervallen. Indien echter -gasloos-all electric- een eis is van een duurzame Gemeente is terugverdientijd hoogstwaarschijnlijk niet het besliscriteria. De kans is groot dat de komende 15 jaar de energieprijs, met vooral het verschil tussen de gas en elektraprijs, stapsgewijs flink gaat verhogen en het verschil gas-elektra zich negatief gaat verhouden waardoor de terugverdientijd wordt verkort. Wij zijn nu uitgegaan van het aansluiten van de warmtepompen op de bestaande elektrische aansluiting. Indien er een transformator dient te worden geplaatst zal er in orde grootte tussen de 50 en 70 dzn euro moeten worden geïnvesteerd. De terugverdientijd wordt hiermee eveneens negatief beïnvloed.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

2.4

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 22 van 65

WATERBEHANDELING INSTALLATIES Toepassing UV installaties

Energie maatregel Toepassing UV installaties Omschrijving van de toepassing: Een innovatieve maatregel is het toepassen van een UV installatie in een circulatiesysteem van het zwemwater. Met succes wordt bij een aantal baden gebruik gemaakt van een UV installatie. Hierbij wordt UV-licht ingezet, om bacteriën, ziektekiemen en virussen te vernietigen. Deze maatregel heeft een vermindering van het chemicaliën verbruik als gevolg, alsmede een vermindering van het waterverbruik door suppletie. Het toepassen van UV-licht heeft een uiterst positieve invloed op de vernietiging van het gebonden chloor. Wat weer leidt tot een comfort verbetering in de zwemzaal voor zowel de gebruiker als het personeel. Het reduceren van het gebonden chloor gehalte in het zwemwater, heeft direct gevolg op de zogenaamde zwembadluchtjes, deze nemen af. De noodzaak tot ventileren wordt hierdoor vermindert wat een gunstige invloed heeft op het gasverbruik. Het verwarmen van de lucht vraagt 60% van het gasverbruik. Een verminderde ventilatievraag heeft hierdoor al snel een besparing op het gasverbruik als gevolg. In zwembaden wordt met regelmaat teveel water ververst om het gebonden chloor gehalte binnen de wettelijke kaders te houden.

Het toepassen van UV-licht voorkomt onnodig spoelgedrag en heeft hierdoor ook een besparende werking op het waterverbruik, de rioolbelasting en wederom op het gasverbruik, want iedere liter verversingswater moet tenslotte ook weer op temperatuur en zwembad conditie worden gebracht. Investering Extra kosten per jaar Elektrakosten per jaar UV Lampen Baten per jaar: Water- en energiebesparing Chloor besparing Vermindering luchthoeveelheid 10%

: : :

€ 57.000,= € 2.000,= € 1.800,=

: : :

€ 8.100,= inbegrepen € 2.500,=

Exploitatie resultaat Investering [Excl.BTW] € 57.000,=

Terugverdientijd [jaar] 8,4 jaar

Besparing [€/jaar] € 10.600,=

Kosten [jaar] € 3.800,=

Technische levensduur 15 jaar

Advies Er is een terugverdientijd van rond de 8,4 jaar te verwachten en deze valt binnen de technische levensduur en wij adviseren derhalve deze maatregel toe te passen. Met toepassing van UV installaties wordt zowel het lucht- als waterkwaliteit verbeterd en wordt het gebruik van chloor gereduceerd. Verder is UV zeer effectief voor het inactiveren van Cryptosporidium (oöcysten) en/of Giardia (cysten), chloorresistente en voor risicogroepen zeer gevaarlijke parasieten. Op het aanwezig zijn van deze parasieten zal in de toekomst mogelijk meer worden gelet. Gezien de leeftijd van de actiefkoolfilters zou het mogelijk kunnen zijn om deze te vervangen voor UV installaties. In veel baden worden UV installaties toegepast i.p.v. actiefkoolfilters.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 23 van 65

Belangrijk is wel dat het ureumgehalte in de baden ≤ 2,0 [mg/l] dient te zijn. Doordat de actiefkoolfilters in bypass zijn geschakeld zou onderzocht kunnen worden of de huidige actiefkoolfilters wel nodig zijn. Bij gebruik van actiefkoolfilters moet er echter wel op gelet worden dat het actieve kool tijdig vervangen wordt. Bij verzadiging van het actieve kool ontstaan er niet gewenste desinfectie bijproducten. Mede hierom zou het toepassen van UV installaties al beter zijn.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 24 van 65

Water- en warmteterugwinning uit spoelwater Energie maatregel Toepassing water- en warmteterugwinning uit spoelwater Omschrijving van de toepassing: Met het toepassen van een UF/RO installatie (UF=Ultrafiltratie en RO=Reverse Osmose) kan ca. 60 % van het spoelwater, afkomstig van het spoelen van de filters, wordt hergebruikt hierdoor wordt het lozen van spoelwater op het gemeenteriool beperkt en behoeft er minder leidingwater te worden gebruikt. De UF/RO installatie behoudt ook de warmte die het spoelwater bevat wat tot gevolg heeft dat er minder energie benodigd is om het suppletiewater te verwarmen. Bij gebruik van een UF/RO installatie zal er naast een vuilwaterkelder ook een reinwaterkelder nodig zijn. Het zwembad is voorzien van beide kelders. Investering Extra kosten per jaar Elektrakosten per jaar Baten per jaar: Water- en energiebesparing

: : :

€ 100.000,= € 8.000,= € 900,=

:

€ 12.800,=

Exploitatie resultaat Investering [Excl.BTW] € 100.000, =

Terugverdientijd [jaar] 25,6 jaar

Besparing [€/jaar] € 12.800, =

Kosten [jaar] € 8.900,=

Technische levensduur 15 jaar

Advies Doordat de terugverdientijd buiten de levensduur van het onderdeel valt adviseren we deze maatregel niet toe te passen.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 25 van 65

Warmteterugwinning uit spoelwater Energie maatregel Toepassing warmteterugwinning uit spoelwater Omschrijving van de toepassing: Het betreft de toepassing voor hergebruik van de warmte uit spoelwater door middel van een WarmteTerugWin (WTW)-unit met recuperator en warmtepomp met geheel automatische reiniging. Het WTW-unit bestaat uit een dubbele buisspiraal warmtewisselaar met hierover een warmtepomp, welke het rendement aanzienlijk verhoogt. Het uitgangspunt is dat er een vuilwaterkelder aanwezig is en deze is aanwezig in het zwembad.

Investering Extra kosten per jaar Elektrakosten per jaar Baten per jaar: Energiebesparing:

: : :

€ 70.000,= € 200,= € 1.500,=

:

€

7.400,=

Exploitatie resultaat Investering [Excl.BTW] € 70.000, =

Terugverdientijd [jaar] 12,3 jaar

Besparing [€/jaar] € 7.400, =

Kosten [jaar] € 1.700,=

Technische levensduur 15 jaar

Advies Aangezien de terugverdientijd binnen de technische levensduur valt, adviseren wij een dergelijke maatregel toe te passen wanneer het zwembad 20 jaar in stand wordt gehouden.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 26 van 65

Toepassing Membraanfilters Energie maatregel Toepassing membraanfilters Omschrijving van de toepassing:

M.b.v. membraanfilters kan zowel het spoelwater- als elektraverbruik verminderd worden. Deze filters hebben een laag water- en elektraverbruik. Een membraanfilter is opgebouwd uit modules (ca. 20-25 m3/h per module) welke door leidingen aan elkaar gekoppeld zijn. Elk module (een buisvormig membraan) bestaat binnenin uit een aantal evenwijdige kanalen met dunne poreuze (3 micron) binnenwanden waarmee het water gefilterd wordt. De modules zijn elk voorzien van 6 stuks geautomatiseerde afsluiters. Elk module wordt meerdere malen (afhankelijk van vervuiling maar minimaal 4x) per dag automatisch gespoeld. Voordeel van een membraamfilter is dat er geen filtermedium om de 10 à 15 jaar vervangen hoeft te worden. Wel dienen de modules elk om de 2 weken te worden gespoeld met een reinigingsvloeistof. Aangezien de huidige filters binnen 10 jaar aan vervanging toe zijn zou het toepassen van membraanfilters een goede optie zijn. Het binnen brengen van dergelijke filters zal een stuk eenvoudiger (minder bouwkundige kosten) zijn dan filters conform huidige situatie. Investering membraanfilters Investering nieuw ronde filters Extra kosten per jaar Baten per jaar: Waterbesparing t.o.v. ronde filters Elektrabesparing t.o.v. ronde filters

: : :

€ 285.000,= € 120.000,= € 2.000,=

: :

€ 10.600,= € 3.100,=

Exploitatie resultaat Meerinvestering [Excl.BTW] € 165.000,=

Terugverdientijd [jaar] 14,1 jaar

Besparing [€/jaar] € 13.700,=

Kosten [jaar] € 2.000,=

Technische levensduur 25 jaar

Advies Aangezien de terugverdientijd binnen de technische levensduur valt, is het te overwegen om dergelijke filters toe te passen wanneer het zwembad 20 jaar in stand wordt gehouden.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

3

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 27 van 65

SAMENVATTING In onderstaand overzicht zijn alle energiebesparende en duurzame maatregelen samengevat.

Maatregel

Investering [excl. btw]

TvT [jaar]

Besparing [€ / jaar]

Levensduur [jaar]

1

LED verlichting (regulier)

€ 37.250,00

12.5

€ 2.968,00

20,0

2

LED verlichting (onderwater)

€ 45.000,00

65

€ 690,00

20,0

3

LED verlichting daglicht en aanwezigheid

€ 10.000,00

2,8

€ 3.540,00

20,0

4

PV cellen

€ 80.000,00

11,8

€ 6.784,00

25,0

5

Hoog Rendement Warmteterugwinning

€ 140.000,00

21,0

€ 6.625,00

15,0

6

Zonneboiler

€ 85.000,00

19,3

€ 4.400,00

20,0

7

Windenergie

€ 23.000,00

37,0

€ 625,00

20,0

8

Hergebruik regenwater

€ 40.000,00

>40

€ 500,00

40,0

9

“all electric” concept

€ 429.000,00

28,9

€ 14.800,00

15,0-20,0

10

UV installaties

€ 57.000,00

8,4

€6.800

15,0

11

UF/RO installatie

€ 100.000,00

25,6

€ 3.900,00

15,0

12

WTW-unit afvalwater

€ 70.000,00

12,3

€ 5.700,00

15,0

13

Membraanfilters

€ 165.000,00

14,1

€ 11.700,00

25,0

Genoemde maatregelen welke een terugverdientijd hebben minder dan de levensduur van het technisch object krijgen van ons het advies om te gaan toepassen. De investeringen voor duurzaamheidsmaatregelen die vanuit vervangingsonderhoud noodzakelijk zijn, zijn opgenomen in de MJOP's. In de MJOP van 10 jaar zijn maatregelen 1 en 2 opgenomen in verband met de slechte staat van deze armaturen. Verder worden maatregelen 3, 4 en 10 geadviseerd bij instandhouding gedurende 10 jaar. In de MJOP van 20 jaar maatregelen 5 en 13 aanvullend zijn opgenomen vanwege vervangingsonderhoud. Verder worden bij instandhouding gedurende 20 jaar maatregelen 6 en 12 geadviseerd. De overige maatregelen vallen met hun terugverdientijd buiten de langste instandhoudingsperiode van 20 jaar of zijn vanuit onderhoudswege niet noodzakelijk. De vervolgstap is hierbij dat een detaillistische uitwerking dient te worden uitgevoerd om te komen tot een Definitief Ontwerp met een detail kostenraming.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 28 van 65

Uiteraard dient hier dan ook investeringsbudget tegenover te staan en zijn punten als bediengemak, aanvullend onderhoud, politieke motieven mede aandachtspunten voor het maken van een goede afweging. De onderdelen welke dichtbij een terugverdientijd ten opzichte van de technische levensduur komen echter wel wat hoger liggen zijn toch de moeite waard om uit te gaan voeren daar er naar alle waarschijnlijkheid energiestijgingen in de toekomst aankomen welke snel de terugverdientijd positief gaan beïnvloeden.

“LAAGHANGEND FRUIT” Onderstaande energiebesparende maatregelen zijn niet expliciet omschreven omdat de terugverdientijd zeker binnen de 5 jaar regel valt en dus ten allen tijden moet worden toegepast.

1 2 3 4 5

De isolatie van alle warmteafgevers van zowel centrale verwarming als warmwater dient in zijn algemeenheid te worden nagelopen, links en rechts ontbreekt isolatie en de componenten zoals pompen, inregelafsluiters, afsluiters, alle flenzen, ontluchters en filters te voorzien van isolatiematrassen of anderszins. De toepassing van restrictieplaatjes in alle koudwater en warmwatertappunten zodat exact wordt voldaan aan de benodigde waterstroom per element. De toepassing van waterbesparende douches (reeds geïnstalleerd). Het toevoegen aan de kloktijden van de installaties van alle accurate vrije dagen en dagen dat de accommodatie is gesloten zoals feestdagen en dergelijke voor publiek en hiermee de ruimtetemperaturen omlaag kunnen. Energiebewustwording door personeel in de vorm van uitleg aan het personeel waarbij de noodzaak van bijvoorbeeld op tijd verlichting uit en consequent blijven observeren waar mogelijkheden zijn.

TOEKOMST De rijksoverheid zet volop in op circulair ondernemen. Met een rijksbreed programma wil de rijksoverheid een circulaire economie ontwikkelen voor in 2050. Daarvoor moeten bedrijven in 2030 minimaal 50% minder mineralen, fossiele grondstoffen en metalen gebruiken. Tevens heeft Nederland zich gecommitteerd om op de lange termijn aan het doel om in 2050 ParisProof te zijn. De weg naar 2050 kenmerkt zich door een aantal tussenstappen. Voor utiliteitsgebouwen geld de wettelijke verplichting om per 1 januari 2023 over minimaal een energielabel C te beschikken. Een van de stuurmiddelen die de rijksoverheid hanteert is het op termijn verhogen van de milieubelasting op aardgas c.q. het verlagen van de milieubelasting op elektriciteit. Deze trend is in 2019 ingezet. In de beleidsdoelstelling Energietransitie heeft de rijksoverheid als doel gesteld dat in 2030 minimaal 27% van alle gebruikte energie uit duurzame bronnen komt. In 2050 dient de energievoorziening bijna helemaal duurzaam te zijn. Op de website van de rijksoverheid (www.rijksoverheid.nl) en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (www.rvo.nl) is veel informatie over energiebesparing, de Energietransitie en de circulaire economie te vinden.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 29 van 65

Het moge duidelijk zijn dat het verminderen van het gebruik van fossiele brandstoffen ten gunste van duurzaam opgewekte energie hoog op de agenda staat. Dit met het doel om de C02 uitstoot overeenkomstig de internationale afspraken te verlagen.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

4

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 30 van 65

CONCLUSIE EN ADVIES Vanuit bovenliggende inventarisatie rapportage en rondgang op locatie zijn een aantal gebreken geconstateerd ten aanzien van de technische installaties. Over het algemeen is de technische staat van de installaties redelijk tot goed met een aantal aandachtspunten waarbij de horizon van instandhouding een belangrijk item is voor vervanging of renovatie. Door de beide gevraagde horizon van respectievelijk 10 en 20 jaar hebben wij een onderscheid gemaakt in het wel of niet vervangen van installatie onderdelen. Wij gaan ervan uit dat met een verhoogde post partieel herstel de diversen installatiedelen welke gebreken vertonen kunnen worden hersteld voor de komende 10 jaar echter met een horizon van 20 jaar hebben wij nu complete vervanging opgenomen. Een en ander zoals weergegeven in onze MJOP’s van 10 en van 20 jaar. De kostenramingen zijn met elementen opgebouwd en separaat bijgevoegd. Vanuit de kostenramingen en bovenliggende rapportage dient het vervolgtraject nader te worden vastgesteld. Afhankelijk van het beleid van de Gemeente kan het scenario worden gekozen welke hoort bij een gebouw van circa 25 jaar oud en de vervolgvisie op langere termijn. Een normale levenscyslus van een dergelijke accommodatie is een afschrijvingstermijn van circa 40 jaar met rond het 20e jaar een grootscheepse renovatie.

Een feit is dat een dergelijke sportaccommodatie 1 van de meest warmte verbruikende objecten is en hoe eerder er wordt begonnen met energiemaatregelen hoe beter deze kunnen worden terug verdiend binnen de afschrijvingstermijn van de accommodatie. Tevens is er nog een mix van mogelijkheden samen te stellen afhankelijk van het budget wat ter beschikking komt voor de verduurzaming van deze sportaccommodatie. Nadat is vast komen te staan welk scenario of combinaties wordt gekozen is een meer detaillistisch onderzoek noodzakelijk om alle installatie-componenten definitief vast te kunnen stellen ten aanzien van de prijsvorming.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

BIJLAGE 1: BESTAANDE TECHNISCHE INSTALLATIES

Blad 31 van 65

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

5

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 32 van 65

BESTAANDE WERKTUIGKUNDIGE INSTALLATIES Centrale verwarming Bestaande installatie De huidige centrale verwarmings opwekkers bestaat uit een relatief nieuwe cascade opstelling welke in 2016 geheel is vernieuwd. Ten aanzien van de groepen van de verdeler verzamelaar met pompen, regelkleppen, afsluiters en inregelafsluiters zijn deze in de tijd per component wisselend vervangen op basis van uitval van het betreffende component. Het centrale verwarmings leidingwerk, welke visueel te zien is, is in redelijk goede staat waarbij wel dient te worden opgemerkt dat de technische levensduur wel inmiddels nagenoeg is bereikt. Onderhoudsstatus De onderhoudsstatus van de onderdelen is goed. Wel zijn enkele componenten van de verdeler/verzamelaar aan vervanging toe.

Centrale verwarmingsketel

Verdeler verzamelaar

Advies 1.

2. 3.

In het kader van de toekomstige bedrijfsvoering met een horizon van 20 jaar adviseren wij het renoveren van de gehele verdeler/verzamelaar waarbij alle gedateerde componenten worden vervangen. Voor de 10-jarige termijn adviseren wij een verhoogde partieel herstel post om defecten te kunnen vervangen. Het vervangen van de centrale verwarmingsleidingen (20jaar). Door circulatiepompen van de centrale verwarmings (waterbehandeling zie volgend hoofdstuk) te voorzien van een toerenregeling daar niet altijd het volledige vermogen nodig is, kan de te verpompen hoeveelheid worden afgestemd op de vraag, waardoor besparing verkregen wordt op de elektrische energie. Als optimalisatie op de toerengeregelde pompen kan er voorzien worden in hoogrendement energielabel A IE-4 pompen. Deze direct magneet aangedreven pompen kunnen in de regel een energiebesparing van circa 25% bij vollast, tot meer dan 40% in deellast bedrijf

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 33 van 65

opleveren. Er is een terugverdientijd van boven 10 jaar te verwachten en hierdoor wordt deze toepassing niet haalbaar wordt geacht, doordat er geen pay-out time wordt behaald. Bij reguliere vervanging van gedateerde circulatiepompen en indien pompen defect raken wordt het toepassen van frequentiegeregelde IE-4 of 5 pompen wel zinvol.

Riolering, water en sanitair Bestaande installatie Er is een riolerings – en water stelsel in het gebouw aanwezig respectievelijk opgebouwd uit PVC rioleringsleidingen en koperen waterleidingen. Er is een Legionella Beheersplan aanwezig en de doucheautomatisering is uitgevoerd met douche automatisering welke eveneens in 2016 is vernieuwd. De sanitaire groepen zijn relatief gedateerd maar zien er goed onderhouden uit. De waterleidingen geven jaarlijks wel enkele lekkages te zien en is inmiddels ook gedateerd. Tevens is aangegeven tijdens de rondgang dat de bestaande vetvangput ten aanzien van de keuken erg aangetast is. Warmwateropwekking Ten aanzien van de opwekking van het warmwater ten behoeve van de douches zijn 2 indirect gestookte boilers opgesteld met een inwendig verwarmingsspiraal aangesloten op de centrale verwarming van het complex. Onderhoudsstatus De algehele staat van de waterleiding is gedateerd en aan vervanging toe. De riolering is in redelijke staat met op enkele plaatsen gecorrodeerde beugels welke binnen het MJOP worden gedekt door een verhoogde post partieel herstel.

Toilet kantoren

Leidingwerk filterkelder

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 34 van 65

Warmwaterboilers

Advies De riolering zou bij de 10 jarige termijn nog 1x maal goed kunnen worden geïnspecteerd, corrosie worden behandeld of beugelingen worden vernieuwd echter voor de 20 jarige termijn adviseren wij een algehele vervanging. Ten aanzien van het gehele koperen waterleidingnet in het zwembad adviseren wij deze in zijn geheel te vervangen mede in het kader van de Legionella veiligheid van dit systeem. De warmwatervoorziening is in 2016 voorzien van een nieuwe centrale verwarmingsketel met driewegklep voor het warmwater circuit met indirect gestookt boilervat met verwarmingsspriraal en dubbele scheiding.

Ventilatie Ventilatie zwemzaal: De zwemzaal is voorzien van een luchtbehandelingskast met een toe- en afzuig ventilator, een mengsectie en een warmteterugwinning in de vorm van een kruisstroomwisselaar met een te verwachten rendement van 55 tot 65%. De luchtbehandelingskast is in 2016 geheel gerenoveerd. Het kanalenwerk en luchtroosters zijn degelijk gemonteerd aan het dak van de zwemzaal. Ventilatie kleedruimte / douches: De kleedruimte is voorzien van een luchtbehandeling toevoerkast met een toevoer en afzuigventilator, een verwarmer, een luchtfilter en een recirculatieklep. Zowel de kleedkamers als de douches worden afgezogen door een separate dakafzuigventilatoren zonder enige vorm van warmteterugwinning. Ventilatie hal / entree / horeca / personeel: De hal / entree / personeelsruimten is voorzien van een luchtbehandeling toevoerkast met een toevoer ventilator, een verwarmer en een luchtfilter. De ruimten worden afgezogen door een separate dakafzuigventilatoren zonder enige vorm van warmteterugwinning. Het horecadeel en dan met name aan de voorzijde bij het grote glasvlak is comfort technisch niet in de hand te houden op dit moment met de beperkte ventilatie en zonder koeling. Het wordt door het personeel en publiek als onprettig ervaren. Wij hebben dit punt nu niet meegenomen in het kostenoverzicht echter wel in het all electric concept.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 35 van 65

Onderhoudsstatus De onderhoudsstatus van de luchtbehandelingskast van de zwemzaal zijn weliswaar gerenoveerd in 2016 echter er zijn behoorlijk wat corrosiesporen waarneembaar. Het kanalenwerk en roosters zijn in goede staat en kunnen nog jaren voldoen. Ten aanzien van de afzuigventilatoren en de luchtbehandelingskast van het kleedgedeelte is deze in redelijke staat echter vooralsnog niet voorzien van warmteterugwinning.

Luchtbehandelingskast zwemzaal

Luchtbehandelingskast Kleedkamers en entreegebied

Advies Wij adviseren voor de middellange termijn van 10 jaar een verhoogde partieel herstel post voor om gebreken en dergelijke binnen deze post te bekostigen. Voor de lange termijn zijnde 20 jaar adviseren wij de gehele ventilatie installatie ten behoeve van de zwemzaal en de kleedaccommodatie, de entree inclusief personeelsruimte te vervangen voor een heden ten dagen luchtbehandelingssysteem met een hoog warmteterugwinnings rendement, luchtkanalen en een gelijkmatig inblaasrooster patroon vanaf boven ingeblazen en laag afgezogen zodat het complex weer up to date is en de komende 20 jaar kan voldoen. De kosten voor genoemde vervangingen zijn opgenomen in de kostenraming waarbij wij ervan uitgaan dat de luchtbehandelingsunit ten behoeve van de kleedruimten en entree boven op het dak kan worden gepositioneerd. Aandachtspunten hierbij is de toegang conform ARBO eisen en de mogelijkheden met betrekking tot de constructieve mogelijkheden). Koelinstallatie Niet van toepassing

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 36 van 65

Gebouw beheer Systeem (regeltechniek) Bestaande installatie De regelkast van het zwembad is in 2016 geheel gerenoveerd en verkeerd in goede staat. Het is niet bekend in hoeverre de veldapparatuur is vervangen in 2016. Onderhoudsstatus De onderhoudstatus van de regeltechnische installatie is goed.

Regelkast in filterkelder

Onderstation

Advies Wij adviseren wel een verhoogde post partieel herstel voor om budget te genereren voor de nog gedateerde componenten in de regelkast en mogelijke vervangingen vanuit de veldapparatuur.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

6

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 37 van 65

BESTAANDE ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIES Aansluiting en hoofdvoeding (61.11) Bestaande installatie De elektrische installatie voor het gehele complex is aangesloten op een transformatorstation welke inpandig is opgesteld. De bouwkundige ruimte bevind zich aan de zijkant van het pand. Op de transformator (250 kVA) is direct de hoofdverdeelinrichting HVK aangesloten welke is opgesteld in de naastgelegen bouwkundige ruimte. Vooralsnog is het aannemelijk dat er voldoende elektra vermogen voorhanden is echter is dit afhankelijk van de conceptkeuzes welke ten behoeve van de renovatie worden gemaakt. Door de toevoeging van diversen installaties is een gedegen berekening ten aanzien van de totaal capaciteit noodzakelijk. De huidige aansluiting is 3x400 Ampère (250kVA). Het gecontracteerde vermogen bedraagt 139kW.

Inpandige trafo (voorbeeld foto)

Onderhoudsstatus De onderhoudsstatus van de transformator is door ons niet vast te stellen daar deze ruimte alleen voor de energiemaatschappij toegankelijk is. Tevens is het gebruikelijk dat de transformator wordt gehuurd waarbij de energiemaatschappij ook verantwoordelijk is voor het onderhoud en er voor leveringsgaranties moet worden gezorgd. Advies De transformator met hoofdverdeelinrichting vormt het hart van de elektrische installatie van het gehele complex. Alle elektrische voedingen vertrekken vanaf dit punt het gebouw in. Werkzaamheden aan dit gedeelte heeft altijd tot gevolg dat het gehele gebouw spanningsloos wordt en niet kan functioneren. Indien de transformator en de hoofdverdeelinrichting op dezelfde positie blijven gehandhaafd behoeven hier verder geen aanpassingen te worden verricht. De energiemaatschappij heeft geen directe werkzaamheden en het project is niet afhankelijk van de doorlooptijd van de energiemaatschappij.

Project Betreft Fase Datum Referentie Status

: Zwembad Jaspers te Winterswijk : Inventarisatie + duurzaamheid technische installaties : Rapportage : 11 mei 2022 : 20220197Rap003v2 : Definitief

Blad 38 van 65

Of de trafo kan worden vervangen voor een exemplaar met meer vermogen zal moeten worden onderzocht, indien er bij de opwaardering van het pand meer vermogen benodigd is. PV-zonnepanelen installatie (61.14) Bestaande installatie Op het complex is geen PV-zonnepaneleninstallatie aanwezig Onderhoudsstatus N.v.t. Advies Het plaatsen van een PV-zonnepaneleninstallatie op de platte daken en schuine delen van de dakkap zwemzaal, onderzocht zal moeten worden of de bouwkundige constructie voldoende sterk is om het gewicht van de zonnepaneleninstallatie te dragen. Veiligheidsaarding en potentiaal vereffening (61.26) Bestaande installatie De veiligheidsaarding en potentiaal vereffening is niet goed visueel te beoordelen daar deze in de fundering is weggewerkt en alleen door meting kan worden vastgesteld of deze voldoende is. Bij de visueel waarneembare punten hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd. Onderhoudsstatus De onderhoudsstatus is goed en we verwachten hierin geen bijzonderheden. In 2018 is de laatste NEN3140 inspectie uitgevoerd en hier zijn voor wat betreft de aarding geen afwijkingen geconstateerd. Advies De NEN3140 inspecties periodiek laten uitvoeren, advies is om dit in 2023 weer te laten uitvoeren en dan periodiek om de 3-5 jaar, afhankelijk van de uitkomst NEN3140 inspecties.

Aanleg van leidingen algemeen (61.11) Bestaande installatie De aanleg van de leidingen is weggewerkt en uit het zicht aangebracht. In de kelders rondom het wedstrijdbad en het recreatiebad is gebruik gemaakt voor de diverse verslepingen binnen het gebouw. Een deel van de bekabeling ligt hierbij in de kabelgoten de sterk-, zwak- en stuurbekabeling in de kabelgoten zijn niet gescheiden van elkaar gelegd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=76e3d8cc-3cef-49be-9c86-00b3b42b7557