Bestemmingsplan (Toelichting, regels en bijlagen)
Tekst van het document
Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
Inhoudsopgave
Toelichting
5
Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4
Inleiding Aanleiding Ligging plangebied Geldend bestemmingsplan Leeswijzer
5 5 5 5 7
Hoofdstuk 2 2.1 2.2
Het plan Huidige situatie Planbeschrijving
8 8 8
Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3
Beleidskader Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid
11 11 13 13
Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
Uitvoerbaarheid Milieuaspecten Cultuurhistorie en archeologie Flora en fauna Verkeer en parkeren Water Economische uitvoerbaarheid
17 17 22 23 25 25 27
Hoofdstuk 5 5.1 5.2
Wijze van bestemmen Algemeen Dit bestemmingsplan
28 28 29
Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3
Procedure Algemeen Verslag artikel 3.1.1. Bro overleg Verslag zienswijzen
31 31 31 31
Bijlage 1
Inrichtingsplan natuurontwikkeling
32
Bijlage 2
Archeologisch onderzoek
42
Regels
109
Hoofdstuk 1 Inleidende regels Artikel 1 Begrippen Artikel 2 Wijze van meten
110 110 114
Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels Artikel 3 Natuur Artikel 4 Waarde - Archeologische verwachting 1 Artikel 5 Waarde - Archeologische verwachting 3 Artikel 6 Waarde - Archeologische verwachting 4
115 115 117 120 123
Hoofdstuk 3 Algemene regels Artikel 7 Anti-dubbeltelregel Artikel 8 Algemene bouwregels Artikel 9 Algemene gebruiksregels Artikel 10 Algemene aanduidingsregels Artikel 11 Algemene afwijkingsregels
126 126 127 128 129 131
2
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
Artikel 12
Algemene wijzigingsregels
132
Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels Artikel 13 Overgangsrecht Artikel 14 Slotregel
133 133 134
Bijlage 1
135
Inrichtingsplan
planstatus:ontwerp
3
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
4
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
Toelichting Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op de agrarische cultuurgronden ten westen van het woonperceel aan de Huppelseweg 11 te Winterswijk Huppel. Initiatiefnemer is voornemens om op het agrarisch perceel natuur te ontwikkelen. Het gaat hierbij onder andere om het aanleggen van een poel, boomgaard en bloemrijk grasland. Verder bestaat het voornemen uit het realiseren van een vleermuiskelder en het plaatsen van een aantal zonnepanelen in het landschap. De beoogde zonnepanelen zijn bedoeld om de woning aan de Huppelseweg 11 te voorzien van duurzame energie. De voorgenomen ontwikkeling is niet in overeenstemming met het geldende planologische regime. Een bestemmingsplanherziening is noodzakelijk om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. De gemeente Winterswijk is voornemens medewerking te verlenen op basis van een partiële herziening. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in een passend juridisch-planologisch kader om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken. Daarbij wordt aangetoond dat het gewenste plan vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is en in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
1.2
Ligging plangebied
Het plangebied ligt aan de Huppelseweg 11 in Winterswijk-Huppel in het buitengebied van de gemeente Winterswijk en staat kadastraal bekend als gemeente Winterswijk, sectie R, nummer 211. De omgeving van het plangebied heeft een landschappelijk karakter. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied indicatief weergegeven.
Afbeelding 1.1: Ligging plangebied (Bron: PDOK)
1.3
Geldend bestemmingsplan
1.3.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan "integrale herziening buitengebied Winterswijk" en het "facetbestemmingsplan parkeren Winterswijk". Deze plannen zijn door de gemeenteraad van Winterswijk vastgesteld op respectievelijk 27 januari 2011 en 28 juni 2018. Het "facetbestemmingsplan parkeren Winterswijk" legt planologisch de parkeernormen in de gehele gemeente Winterswijk vast. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan "integrale herziening buitengebied Winterswijk" weergegeven. De rode contour geeft het plangebied indicatief weer.
planstatus:ontwerp
5
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
Afbeelding 1.2: Uitsnede geldend bestemmingsplan (Bron: ruimtelijkeplannen.nl) 1.3.2
Bestemmingen en aanduidingen
De gronden binnen het plangebied zijn voorzien van de bestemming 'Agrarisch - Cultuurlandschap'. Daarnaast zijn de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologische verwachting 1', 'Waarde - Archeologische verwachting 3' en 'Waarde - Archeologische verwachting 4' van toepassing. Verder zijn de volgende gebiedsaanduidingen van toepassing: 'waardevol landschap' 'reconstructiewetzone - verwevingsgebied' 'ehs natuur' 'natte natuur' Hierna wordt nader de op de geldende bestemmingen en aanduidingen ingegaan. Agrarisch - Cultuurlandschap De voor 'Agrarisch - Cultuurlandschap' aangewezen gronden zijn hoofdzakelijk bestemd voor de uitoefening van een grondgebonden agrarisch bedrijf met bijbehorende gebouwen, bouwwerken, geen gebouwen zijnde, ruiterfiets- en wandelpaden, ontsluitings-, parkeer- en groenvoorzieningen, watergangen, tuinen en erven. Gebouwen dienen binnen het bouwvlak te worden gebouwd. Vanwege het ontbreken van een bouwvlak, zijn ter plaatse van het plangebied geen gebouwen toegestaan. Waarde - Archeologische verwachting 1, 3 en 4 De voor 'Waarde - Archeologische verwachting 1', 'Waarde - Archeologische verwachting 3' en 'Waarde Archeologische verwachting 4' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische waarden in de bodem.
6
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
1.3.3
Strijdigheid
Het voornemen gaat uit van het realiseren van natuur. Verder bestaat het voornemen uit het realiseren van een vleermuiskelder en het plaatsen van een aantal zonnepanelen in het landschap. Gelet op het beoogde gebruik is het gewenst om de bestemming te wijzigen van de bestemming 'Agrarisch - Cultuurlandschap' naar 'Natuur' met daarbij de mogelijkheid voor het realiseren van een vleermuiskelder en een aantal zonnepanelen in het landschap. Om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken dient het bestemmingsplan te worden herzien. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in deze herziening.
1.4
Leeswijzer
Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en deze toelichting. De toelichting is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 het plan beschreven. In hoofdstuk 3 wordt het plan getoetst aan het beleidskader, waarna in hoofdstuk 4 de uitvoerbaarheid van het plan wordt aangetoond aan de hand van relevante milieu- en omgevingsaspecten en de economische uitvoerbaarheid. In hoofdstuk 5 volgt de wijze van bestemmen, waarin uiteen wordt gezet hoe het plan juridisch is vertaald naar de verbeelding en de regels. Tenslotte komen in hoofdstuk 6 de resultaten van de procedure aan de orde.
planstatus:ontwerp
7
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
Hoofdstuk 2 2.1
Het plan
Huidige situatie
Het plangebied ligt ten westen van het woonperceel aan de Huppelseweg 11 te Winterswijk Huppel en bestaat in de huidige situatie uit agrarische cultuurgronden. De omgeving van het plangebied kenmerkt zich vooral door de afwisseling van bospercelen, agrarisch cultuurlandschap en verspreid liggende (agrarische) bedrijfspercelen en woonpercelen. Het plangebied wordt aan de noordwestzijde begrensd door de Rennerdinksgoot. Aan de oostzijde is het woonperceel Huppelseweg 11 aanwezig. Aan de overige zijden wordt het plangebied begrensd door bos. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto van de huidige situatie ter plaatse van het plangebied opgenomen. Het plangebied is hierin aangegeven met de rode contour.
Afbeelding 2.1: Luchtfoto van de huidige situatie van het plangebied (Bron: PDOK)
2.2
Planbeschrijving
2.2.1
Algemeen
Initiatiefnemer is voornemens om op het agrarisch perceel natuur te ontwikkelen. In het kader hiervan is door Staring Advies een inrichtingsplan opgesteld. Het volledige inrichtingsplan is opgenomen in Bijlage 1 van deze toelichting. Hierna wordt de beoogde ontwikkeling nader beschreven. De uitgangspunten voor de inrichting en het beheer: Ontwikkeling van een terrein met een hoge waarde wat betreft biodiversiteit, beleving en landschap. Het terrein sluit landschappelijk en ecologisch goed aan bij de directe omgeving en vormt een waardevolle aanvulling op de ecologische infrastructuur van opgaand hout, watergangen en bermen in de ruime omgeving. Optimale beleving vanaf het erf aan de oostzijde. Opwekking zonne-energie. Beperkte beheerinspanning in de toekomst. Hierna wordt nader ingegaan op de inrichting en het beheer van het plangebied.
8
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
2.2.2
Inrichting
In afbeelding 2.2 is de beoogde inrichting van het plangebied weergegeven.
Afbeelding 2.2: Luchtfoto van de huidige situatie van het plangebied (Bron: PDOK) Hieronder volgt een toelichting op de verschillende onderdelen van het plan. Ontwikkeling bloemrijk grasland. Hier vindt geen inrichting plaats. Door beheer wordt de huidige monotone grasmat in een periode van 10 tot 20 jaar omgevormd in bloemrijk grasland. Aanleg poelen. Met een graafmachine worden de poelen uitgegraven. Beide poelen hebben een diepte van 180 centimeter ten opzichte van het maaiveld ter plekke. De verwachting is dat de zuidelijke poel in zeer droge zomers droog valt. De noordelijke poel zal alleen in uitzonderlijk droge zomers mogelijk droog vallen. De oppervlakte van beide poelen samen is ongeveer 1500 m2. Bij het aanleggen van de poelen komt ongeveer 525 m3 teelaarde en 1400 m3 zand vrij. De vrijkomende grond wordt afgevoerd. Ontwikkeling schraal grasland. Als inrichtingsmaatregel wordt hier de voedselrijke teelaarde afgegraven. De dikte van deze laag is ongeveer 35 centimeter. Deze laag wordt afgegraven met een kraan voorzien van een 'gladde' bak, waarbij achteruit gewerkt wordt. Over de afgegraven delen wordt niet met machines gereden. Op de overgang naar het bloemrijke grasland wordt een talud aangehouden van gemiddeld 1:7. De vrijkomende grond wordt afgevoerd. De oppervlakte van het schraal grasland is circa 2900 m2. In totaal wordt circa 1000 m3 teelaarde ontgraven.
Na het grondwerk wordt het ontgraven deel plaatselijk ingezaaid met vers maaisel afkomstig van een bloemrijk schraal grasland uit een natuurgebied in de omgeving. Aanleg hoogstam boomgaard. De oppervlakte van deze boomgaard is circa 1400 m2. In totaal worden hier 11 fruitbomen aangeplant, van nog nader te bepalen soorten. Hierbij worden oude rassen aangeplant. Deze zijn over het algemeen beter bestand tegen plagen en ziektes dan moderne productieve rassen. Het aanplanten van oude rassen draagt bovendien bij aan het behoud van deze soorten. Aanplant meidoornhaag. De lengte van deze haag is 125 meter. Per strekkende meter worden hier 4 stuks bosplantsoen (eenstijlige meidoorn) met een lengte van 60-100 cm per strekkende meter geplant. In totaal worden 500 stuks bosplantsoen geplant. Ontwikkeling struweelrand. De oppervlakte van deze rand is circa 350 m2. Ongeveer 60% van deze rand wordt planstatus:ontwerp
9
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
beplant met groepjes struikvormende soorten. De volgende soorten en aantallen worden geplant: eenstijlige meidoorn 25 st., sleedoorn 25 st., hondsroos 25 st. en braam (stekken uit de omgeving) 25 st. Bij de aanplant vindt groepsgewijze menging plaats, waarbij circa 5 stuks van dezelfde soort bij elkaar geplant worden. Dit om te voorkomen dat één soort gaat overheersen. Plaatsing zonnepanelen. Op de tekening is een zonnepaneelveldje ingetekend van 200 m2. De exacte grootte is nog niet bekend, maar groter dan deze oppervlakte wordt het niet. De panelen zullen niet meer dan 100 cm boven het maaiveld uitsteken. Ontwikkeling braamstruweel. Ten oosten, westen en zuiden van het zonnepaneelveldje is de ontwikkeling van enkele braamstruweeltjes gepland. Naast een belangrijke ecologische functie hebben deze ook de functie om het zonnepaneelveldje aan het zicht te onttrekken. Op de locaties van de te ontwikkelen braamstruwelen worden takkenrillen aangelegd. Daartussen worden 25 stuks bramenstekken afkomstig uit de omgeving aangeplant. Aanleg vleermuiskelder. De afmetingen van deze kelder ten behoeve van de overwintering van vleermuizen heeft een vloeroppervlakte van circa 2,5 x 6 meter. De vloer bestaat uit veeroosters met een lengte van 2,5 meter. De bovenkant van de vloer ligt 40 cm beneden maaiveld.
Op de vloer worden muren gemetseld met betonstenen tot 2 meter hoogte, waarbij ruimte voor een deur wordt uitgespaard. Bij de ingang wordt naast de deur aan de binnenzijde nog een muur haaks op de buitenmuur geplaatst, zodat er een lichtsluis ontstaat. Bovenop worden veeroosters gelegd met een lengte van 2,5 meter. Daaroverheen wordt worteldoek gelegd en vervolgens wordt de kelder afgedekt met minimaal 1 meter grond. Langs de muren aan de buitenzijde wordt grond met een talud van circa 1:1 aangebracht. Vleermuizen hebben toegang tot de kelder via een spleet van 2 cm breedte boven de deur. Als deze spleet te breed is kunnen marters naar binnen, met de kans op predatie van eventueel aanwezige vleermuizen. De opgebrachte grond wordt beplant met 25 stuks hondsroos met een lengte van 60 tot 100 cm. 2.2.3
Beheer
Bloemrijk grasland. De eerste 10 jaar jaarlijks twee keer maaien en het maaisel afvoeren. Het maaien het liefst gefaseerd uitvoeren. Daarna, afhankelijk van de afname van de grasproductie, eens per jaar maaien in augustus, waarbij voedselrijkere delen eventueel in het voorjaar nog een keer gemaaid worden. Regelmatig (ongeveer eens per 3 jaar) bekalking toepassen met een langzaam werkende kalkstof, omdat bij verschraling van graslandpercelen op zandgrond verzuring optreedt. Poelen. De eerste jaren eventuele opslag van bomen op de oevers uittrekken. Periodiek gefaseerd de oevers maaien indien de vegetatie te weelderig wordt. De poelen periodiek opschonen indien deze te ver (>50%) dichtgroeien. Schraal grasland. De eerste jaren eventuele opslag van bomen uittrekken. Jaarlijks maaien en het maaisel afvoeren in augustus waarbij verspreid stukjes (ca. 10%) ongemaaid blijven. De eerste jaren kunnen delen met een zeer ijle begroeiing overgeslagen worden. Regelmatig (ongeveer eens per 3 jaar) bekalking toepassen met een langzaam werkende kalkstof, omdat bij verschraling van graslandpercelen op zandgrond verzuring optreedt. Boomgaard. Eventueel afgestorven bomen vervangen. De eerste drie jaar bij droogte de bomen van water voorzien. De appel- en perenbomen eens per twee jaar snoeien.
Het gras in de boomgaard als bloemrijk grasland beheren of extensieve begrazing met enkele schapen toepassen waarbij de stammen van de jonge bomen beschermd worden tegen vraat. Rond de bomen jaarlijks compost opbrengen, waarbij enige ruimte (circa 15 cm) rond de stam wordt vrijgelaten, waardoor schade aan de stam door knaagdieren en schimmels wordt voorkomen. Meidoornhaag. Eventueel afgestorven plantgoed vervangen. Jaarlijks knippen of scheren. Dit moet na 15 juli gebeuren om broedende vogels in de heg niet te verstoren. Ook kan de haag eens per twee jaar geknipt of geschoren worden, bij voorkeur gefaseerd. Bijvoorbeeld het ene jaar de ene helft en het erop volgende jaar de andere helft. Ontwikkeling struweelrand. Periodiek te hoog opschietende delen (hoger dan ca. 3 meter) terugsnoeien. Zonnepaneelveld. Te hoog opschietende kruiden afmaaien indien deze schaduw werpen op de zonnepanelen. Braamstruweel. Het beheer kan beperkt blijven tot het terugsnoeien van te hoog (hoger dan ca. 2 meter) opschietende spontane boomopslag in het struweel. Vleermuiskelder. De ruimte voor de toegangsdeur vrijhouden van te ver uitgroeiende bomen en struiken.
10
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
Hoofdstuk 3
Beleidskader
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale omgevingsvisie (NOVI)
3.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 3.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.
Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw.
Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 3.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen.
Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden
planstatus:ontwerp
11
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. 3.1.1.4 Toetsing aan de NOVI De in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling betreft een ontwikkeling waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen ontwikkeling. 3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
3.1.2.1 Algemeen In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), de voorloper van de NOVI, is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In het Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' 3.1.2.2 Toetsing aan de Ladder Voordat de ladder voor duurzame verstedelijking wordt toegepast, moet een afweging plaatsvinden of het 'plan' een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' (3.1.6 Bro). betreft. De Bro definieert het begrip 'stedelijke ontwikkeling' als volgt: “ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen”. De voorgenomen ontwikkeling heeft betrekking op natuurontwikkeling waarbij tevens een vleermuiskelder en zonnepanelen worden toegestaan. Het ruimtebeslag van de vleermuiskelder en zonnepanelen tezamen bedraagt maximaal 250 m2. Gelet op de aard- en omvang van de beoogde ontwikkeling wordt geconcludeerd dat geen sprake is van een 'stedelijke ontwikkeling'. Een verdere toetsing aan de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' is niet noodzakelijk. 3.1.3
Nationaal Landschap
Op basis van landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten heeft het Rijk in het verleden een selectie gemaakt van twintig ‘Nationale landschappen’. Het gebied Winterswijk maakte deel uit van deze selectie vanwege de volgende kernkwaliteiten: kleinschalige openheid, groene karakter en microreliëf. Met de vaststelling van de SVIR is het landschapsbeleid losgelaten. De verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen verstedelijking en groene ruimte op regionale schaal laat het Rijk over aan de provincies. Nadere toetsing aan dit aspect vindt daarom plaats in 3.2. 3.1.4
Conclusie toetsing van het initiatief aan het rijksbeleid
Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.
12
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Gelderland
De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland, vastgesteld op 19 december 2019 gaat over ‘Gaaf Gelderland’. ‘Gaaf’ is een woord met twee betekenissen. ‘Gaaf’ betekent ‘mooi’ en gaat over wat historisch en landschappelijk gezien heel en mooi en ongeschonden is. Het beschermen waard! Maar ‘Gaaf’ verwijst ook naar dat wat ‘cool’ en nieuw en vernieuwend is; aantrekkelijk voor nieuwe generaties. Het ontwikkelen waard! Beide kanten zijn van toepassing op Gelderland en onlosmakelijk verbonden met de Gelderlanders. Beide aspecten zijn dan ook opgenomen in de Gelderse Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie 'Gaaf Gelderland' is benoemd wat voor de provincie van waarde is en wat moet worden beschermd. Daarnaast geeft de provincie richting aan wat ze willen en ook moeten veranderen en ontwikkelen. In de visie staan de volgende begrippen centraal: gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Met gezond en veilig worden een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna gestimuleerd. Daarmee bereidt de provincie zich voor op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. Om deze doelen te bereiken moet met name aandacht worden besteed aan verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid.
Met schoon en welvarend worden een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen gestimuleerd. Daarmee bereidt de provincie zich voor op het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. Om deze doelen te bereiken moet met name aandacht worden besteed aan het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. Omgevingsverordening Gelderland Op 24 september 2014 (geactualiseerd december 2019) heeft de provincie Gelderland de Omgevingsverordening Gelderland vastgesteld. In de Omgevingsverordening zijn regels (randvoorwaarden) opgenomen passend bij de provinciale aanpak van ambities en doelen uit de Omgevingsvisie. In de Omgevingsverordening is ten aanzien van de functie wonen bepaald dat nieuwe woonlocaties en de daar te bouwen woningen slechts toegestaan zijn wanneer dit past in het Kwalitatief Woonprogramma successievelijk de kwantitatieve opgave wonen voor de betreffende regio. Planspecifiek Omgevingsvisie Gelderland Het plangebied is in de provinciale omgevingsvisie aangeduid als 'Nationale landschappen'. Deze gebieden zijn de symbolen bij uitstek van het Gelderse cultuurlandschap.
Met voorgenomen natuurontwikkeling wordt de biodiversiteit (flora en fauna), natuur en het landschap versterkt en wordt een bijdrage geleverd aan de kwaliteit van het landschap. Volledigheidshalve wordt hiervoor verwezen naar paragraaf 2.2.2 en Bijlage 1 bij deze toelichting. Het plan heeft daarmee geen negatieve effecten op het nationaal landschap, maar zorgt voor een versterking van het landschap. Een deel van het plangebied wordt aangemerkt als een Groene Ontwikkelingszone. Daarnaast grenst het plangebied aan het Gelders natuurnetwerk. De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van natuurontwikkeling waarbij sprake is van versteking van de kernkwaliteiten van de Groene ontwikkelingszone. Door de beoogde inrichtings- en beheermaatregelen als voorwaardelijke verplichting op te nemen in het bestemmingsplan, leiden de voorgenomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties.
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk
3.3.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk is een integrale visie voor de fysieke leefomgeving van het buitengebied van de gemeente Winterswijk. De visie bevat de strategische hoofdkeuzen van het beleid voor de lange termijn. De visie heeft twee functies. Het is het afwegingskader als een initiatief bij de gemeente wordt ingediend dat niet in het geldende bestemmingsplan in het buitengebied past, en als de gemeente overweegt om van de regels in het
planstatus:ontwerp
13
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
bestemmingsplan af te wijken. En het is het inhoudelijk kader voor de opvolger van het bestemmingsplan "Integrale herziening buitengebied Winterswijk", het omgevingsplan. Het omgevingsplan komt enkele jaren na de vaststelling van de omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk. In de omgevingsvisie worden de volgende kwaliteiten beschouwd als kernkwaliteiten van het buitengebied: 1. 2. 3. 4. 5.
De bijzondere geologische en aardkundige kenmerken. De bijzondere en hoge kwaliteit van het cultuurlandschap, ontstaan door menselijk gebruik in het verleden. Ecologische waarden en milieukwaliteit, die zijn ontstaan als gevolg van de opbouw van het landschap. De leefbaarheid in het landelijk gebied die er is als gevolg van de sociale samenhang. Het economisch functioneren van het landelijk gebied, die bijdraagt aan de binding van inwoners aan het gebied en in veel gevallen een (financiële) drager is van de bijzondere kenmerken van het landschap. Bovenstaande kwaliteiten zijn bepalend voor de identiteit van Winterswijk. En daarom worden in de visie keuzes gericht op: 1. Het veiligstellen, behouden en bevorderen van die kwaliteiten bepalend zijn voor de identiteit van de gemeente. 2. Het laten van ruimte voor initiatieven die aan die kwaliteiten bijdragen. Bij functieverandering van erven en aanpassingen van (bedrijfs)woningen wordt de kwaliteit van het hele erf betrokken bij de beoordeling. Daar waar onderdelen van ensembles eerder al verloren zijn gegaan of incompleet zijn geraakt, steunt de gemeente elk initiatief dat deze weer aanheelt c.q. versterkt. 3.3.1.2 Visie op hoofdlijnen: Een levend landschap, behoud door ontwikkeling De hoofdambitie betreft het realiseren van een levend landschap en behoud door ontwikkeling.
Er zijn in de visie op hoofdlijnen vier thema's benoemd om aan te werken. Dit betreffen: Een sociaal vitaal platteland; Een economisch vitaal platteland; Versterken en (onder)houden van het landschap; Beleef het Nationaal Landschap. In dit geval is met name het thema 'Versterken en (onder)houden van het landschap' van belang. Daar wordt nader op ingegaan. Versterken en (onder)houden van het landschap In de toekomst is de hoge kwaliteit van het landschap behouden en zijn de historische opbouw, de cultuurhistorische waarden herkenbaarder geworden. Als waardevolle kwaliteiten benoemt de gemeente de volgende onderdelen: Biodiversiteit, natuur en landschap. Cultuurhistorie. Bodemkundige kwaliteiten. Donkerte. Rust. Milieukwaliteit. De gemeente heeft de volgende achterliggende doelen bij het versterken van landschap, natuur en cultuur: 1. De gemeente streeft naar een hogere biodiversiteit van bestaande natuur en landschapselementen. 2. Het vergroten van de herkenbaarheid van de verschillende landschapselementen en de historische opbouw van het landschap om de beleving voor bewoners en bezoekers te optimaliseren. 3. De gemeente streeft naar bedrijven en functies die goed passen bij de kwaliteiten van het landschap, zoals een levensvatbare agrarische sector die in evenwicht met de natuurlijke omgeving kan boeren. 4.
De gemeente streeft naar het behouden van de unieke bodemkundige kwaliteiten in Winterswijk. Zo mogelijk willen we dit ook zichtbaar maken, zodat het ook een recreatieve meerwaarde oplevert. 3.3.1.3 Toetsing van het initiatief aan de omgevingsvisie Met voorgenomen natuurontwikkeling wordt de biodiversiteit, natuur en het landschap versterkt dit sluit naadloos aan op de in de omgevingsvisie opgenomen ambities. Geconcludeerd wordt het initiatief past binnen de omgevingsvisie.
14
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
3.3.2
Landschapsontwikkelingsplan
Op 4 november 2009 is het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) vastgesteld. Het LOP kan worden opgevat als een uitwerking van het Landschapsonderdeel van de Visie Buitengebied. Het LOP is de basis voor de uitvoering van landschapsprojecten en bevat het kader voor de invulling van het 'ja-mits' en 'nee- tenzij' beleid voor 'Waardevolle Landschappen' zoals verwoord in de Structuurvisie Gelderland 2005. De Structuurvisie is inmiddels vervangen door de Omgevingsvisie. Op termijn zal de provinciale ambitie ten aanzien van natuur en landschap worden uitgewerkt in een Gebiedenatlas. Dit is in wezen een actualisering van onder andere het LOP. Het voorliggende initiatief is getoetst aan het LOP.
De hoofddoelstelling van het LOP is het bewaren en bevorderen van de unieke landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden die Winterswijk heeft, om een bijdrage te leveren aan: Versterking van de leefomgeving van bewoners en de waarborging van het cultureel erfgoed voor toekomstige generaties door functies op adequate wijze te situeren, te combineren en vorm te geven; Stimulering van lokale en regionale alternatieven voor verbetering van het landschap, waarbij samenhang, identiteit, verscheidenheid en beleefbaarheid van het landschap worden versterkt; Stimulering van particulieren en burgers in het uitvoeren van adequaat beheer van eigendommen, tot participatie in de beleidsuitvoering en tot het nemen van initiatieven als invulling van de eigen verantwoordelijkheid voor het behoud en de versterking van de kwaliteit van de leefomgeving; Vorming van een helder referentiekader voor de beoordeling van en het stellen van voorwaarden bij ruimtelijk relevante ingrepen vanuit de optiek van landschapskwaliteit. Planspecifiek Met onderhavig plan wordt een agrarische bestemming gewijzigd naar een passende natuurbestemming ten behoeve van natuurontwikkeling. Voor het plan is een inrichtingsplan opgesteld.
Deze ontwikkeling zorgt voor een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, waarbij samenhang, identiteit, verscheidenheid en beleefbaarheid van het landschap worden versterkt. Geconcludeerd wordt dat het initiatief past binnen de kaders uit het landschapsontwikkelingsplan. 3.3.3
Duurzaam energiebeleid
Winterswijk heeft een hoge ambitie als het gaat om het opwekken van duurzame energie. De gemeenteraad heeft deze ambitie onder andere onderschreven in 2008 met het vaststellen van de beleidsnota 'Duurzaam Winterswijk'. Ten aanzien van de productie van duurzame energie staat in deze nota het volgende: "De gemeente Winterswijk staat positief tegenover de opwekking en het gebruik van hernieuwbare energie". Ook op regionaal niveau zijn er ambities uitgesproken. In het 'Akkoord van Groenlo (AvG'13)' verklaren de acht gemeenten van de Regio Achterhoek te streven naar een energie-neutrale Achterhoek in 2030 door inzet op grootschalige energiebesparing en productie van hernieuwbare energie'. Door in 2030 al energieneutraal te zijn, wil de regio Achterhoek vooruit lopen op de (inter)nationale en provinciale klimaatdoelstellingen. Het college van burgemeester en wethouders van Winterswijk heeft op 4 februari 2015 kennisgenomen van de 'Energiestrategienota duurzame energie Achterhoek'. Op basis hiervan is besloten om samen met de commissie Ruimte richting te geven aan keuzemogelijkheden voor het opwekken van duurzame energie om invulling te geven aan Winterswijk energieneutraal in 2030. Als het huidige energieverbruik (elektrisch) van bedrijven, instellingen en inwoners wordt vertaald naar zonne-energie, betekent dat minimaal 314.925 zonnepanelen (63 GWh) gerealiseerd moeten worden.
Zonne-energie maakt daarmee een groot deel uit van de duurzaamheidsopgave waar we voor staan. In de Energietransitienota Duurzame Energie Achterhoek wordt het volgende aanbevolen om de plaatsing van zonnepanelen op daken en op land te versnellen: Het lokale ruimtelijk beleid te inventariseren en op elkaar af te stemmen; Lokale burgerinitiatieven te stimuleren; Actief op zoek gaan naar financieringsmogelijkheden, te denken valt aan duurzaamheidslening (Wet Hof en Wet schatkistbankieren), subsidiemogelijkheden bij hogere overheden (PPM-Oost); Gemeentelijke strategische gronden in te zetten voor zonneparken; Informatiebijeenkomsten te houden om de mogelijkheden van zonne-energie onder de aandacht te brengen; Te onderzoeken of lagere leges bij omgevingsvergunning/RO-procedures voor duurzame projecten mogelijk
planstatus:ontwerp
15
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
zijn; Gemeentelijke daken beschikbaar te stellen voor bijvoorbeeld (lokale) energiecoöperaties en bedrijven stimuleren om dat ook te doen. Planspecifiek De voorgenomen ontwikkeling ziet, naast de beoogde natuurontwikkeling, toe op het realiseren van zonnepanelen in het landschap. De beoogde zonnepanelen zijn bedoeld om de woning aan de Huppelseweg 11 te voorzien van duurzame energie. Zo zal de woning minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met het geldende duurzaamheidsbeleid.
16
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
Hoofdstuk 4
Uitvoerbaarheid
4.1
Milieuaspecten
4.1.1
Bodem
4.1.1.1 Algemeen Bij een bestemmingsplanprocedure wordt op grond van artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) vastgesteld of de bodemkwaliteit een belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van het plan. Aan de hand van beschikbare bodeminformatie wordt onderbouwd wat de verwachte bodemkwaliteit is, of bodemonderzoek nodig is en of er maatregelen nodig zijn om de bodemkwaliteit geschikt te maken voor het beoogde gebruik. Deze paragraaf betreft de Wet bodembescherming, het Besluit Asbestwegen, het Besluit bodemkwaliteit, de Woningwet/bouwverordening en de Arbowet. 4.1.1.2 Situatie plangebied Onderhavig plan betreft een bestemmingswijziging van een agrarische bestemming naar een natuurbestemming. Er is geen sprake van het toevoegen van milieugevoelige functies waarbij sprake is van langdurig verblijf voor mensen. Het uitvoeren van een bodemonderzoek wordt dan ook niet noodzakelijk geacht. 4.1.1.3 Conclusie Het aspect 'bodem' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan. 4.1.2
Geluid
4.1.2.1 Algemeen De Wet geluidhinder (Wgh) bevat geluidnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan of het nemen van een omgevingsvergunning indien het plan een geluidgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. Het akoestisch onderzoek moet uitwijzen of de wettelijke voorkeurswaarde bij geluidgevoelige objecten wordt overschreden en zo ja, welke maatregelen nodig zijn om aan de voorkeurswaarde te voldoen. 4.1.2.2 Situatie plangebied Dit bestemmingsplan voorziet niet in het toevoegen van geluidgevoelige objecten in het kader van de Wgh. De aspecten wegverkeerslawaai, railverkeerslawaai en industrielawaai behoeven geen nadere onderbouwing en vormen geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.1.2.3 Conclusie Geconcludeerd wordt dat de Wet geluidhinder geen belemmering vormt voor het plan. 4.1.3
Lucht
Om een goede luchtkwaliteit in Europa te garanderen heeft de Europese Unie een viertal kaderrichtlijnen opgesteld. De hiervan afgeleide Nederlandse wetgeving is vastgelegd in hoofdstuk 5, titel 2 van de Wet milieubeheer. Deze wetgeving staat ook bekend als de Wet luchtkwaliteit. In de Wet luchtkwaliteit staan ondermeer de grenswaarden voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen. Onderdeel van de Wet luchtkwaliteit zijn de volgende Besluiten en Regelingen: Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen); Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen);
planstatus:ontwerp
17
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
4.1.3.1 Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen Het Besluit niet in betekenende mate bijdragen (NIBM) staat bouwprojecten toe wanneer de bijdrage aan de luchtkwaliteit van het desbetreffende project niet in betekenende mate is. Het begrip “niet in betekenende mate” is gedefinieerd als 3% van de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. Het gaat hierbij uitsluitend om stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM10). Toetsing aan andere luchtverontreinigende stoffen uit de Wet luchtkwaliteit vindt niet plaats. In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen (inrichtingen, kantoor- en woningbouwlocaties) opgenomen die niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging. Enkele voorbeelden zijn: woningen: 1.500 met een enkele ontsluitingsweg; woningen: 3.000 met twee ontsluitingswegen; kantoren: 100.000 m2 bruto vloeroppervlak met een enkele ontsluitingsweg. Als een ruimtelijke ontwikkeling niet genoemd staat in de Regeling NIBM kan deze nog steeds niet in betekenende mate bijdragen. De bijdrage aan NO2 en PM10 moet dan minder zijn dan 3% van de grenswaarden. 4.1.3.2 Besluit gevoelige bestemmingen Dit besluit is opgesteld om mensen die extra gevoelig zijn voor een matige luchtkwaliteit aanvullend te beschermen. Deze 'gevoelige bestemmingen' zijn scholen, kinderdagverblijven en verzorgings-, verpleeg- en bejaardentehuizen.
Woningen en ziekenhuizen/ klinieken zijn geen gevoelige bestemmingen. De grootste bron van luchtverontreiniging in Nederland is het wegverkeer. Het Besluit legt aan weerszijden van rijkswegen en provinciale wegen zones vast. Bij rijkswegen is deze zone 300 meter, bij provinciale wegen 50 meter. Bij realisatie van 'gevoelige bestemmingen' binnen deze zones is toetsing aan de grenswaarden die genoemd zijn in de Wet luchtkwaliteit nodig. 4.1.3.3 Situatie plangebied In paragraaf 4.1.3.1 zijn voorbeelden van de lijst met categorieën van gevallen opgenomen, die niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging. Gelet op de aard en omvang van dit project in vergelijking met de voorgenoemde categorieën, kan worden aangenomen dat voorliggend project ‘niet in betekenende mate bijdraagt’ aan de luchtverontreiniging. Tevens wordt opgemerkt dat de functie niet wordt aangemerkt als een gevoelige bestemming in het kader van het Besluit gevoelige bestemmingen. 4.1.3.4 Conclusie Het aspect 'luchtkwaliteit' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan. 4.1.4
Bedrijfs- en milieuzonering
4.1.4.1 Algemeen Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering wordt verstaan het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt de VNG-uitgave "Bedrijven en Milieuzonering" uit 2009 gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies. De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar.
De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie en daarmee ook voor de uiteindelijke richtafstand. De richtafstandenlijst gaat uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet zullen worden uitgeoefend, kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting, in plaats van de richtafstanden. De afstanden worden gemeten
18
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het bestemmingsplan mogelijk is. Hoewel deze richtafstanden indicatief zijn, volgt uit jurisprudentie dat deze afstanden als harde eis gezien worden door de Raad van State bij de beoordeling of woningen op een passende afstand van bedrijven worden gesitueerd. 4.1.4.2 Gebiedstypen Volgens de VNG-uitgave "Bedrijven en Milieuzonering" dient eerst te worden beoordeeld of in de omgeving sprake is van een 'rustige woonwijk' of een 'gemengd gebied'. Een rustige woonwijk is een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Overige functies komen vrijwel niet voor. Langs de randen is weinig verstoring van verkeer. In de VNG-uitgave wordt het buitengebied veelal gerekend tot het omgevingstype 'rustige woonwijk'. Een 'gemengd gebied' is een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor zoals winkels, horeca en kleine bedrijven. Ook lintbebouwing in het buitengebied met overwegend agrarische en andere bedrijvigheid kan als gemengd gebied worden beschouwd. Gebieden die direct langs de hoofdinfrastructuur liggen, behoren eveneens tot het omgevingstype gemengd gebied.
Hier kan de verhoogde milieubelasting voor geluid de toepassing van kleinere richtafstanden rechtvaardigen. Geluid is voor de te hanteren afstand van milieubelastende activiteiten veelal bepalend. Het plangebied ligt in het buitengebied van Winterswijk, waar geen sprake is van een matige of sterke functiemenging. Daarom wordt voor dit plan uitgegaan van het omgevingstype 'rustige woonwijk'.
4.1.4.3 Situatie plangebied Algemeen Aan de hand van vorenstaande regeling is onderzoek verricht naar de feitelijke situatie. De VNG-uitgave 'Bedrijven en Milieuzonering' geeft een eerste inzicht in de milieuhinder van inrichtingen. Er wordt bij het realiseren van nieuwe bestemmingen gekeken te worden naar de omgeving waarin de nieuwe bestemmingen gerealiseerd worden. Hierbij spelen twee vragen en rol: 1. past de nieuwe functie in de omgeving? (externe werking); 2. laat de omgeving de nieuwe functie toe? (interne werking). Externe werking Hierbij gaat het met name om de vraag of de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling leidt tot een situatie die, vanuit hinder of gevaar bezien, in strijd is te achten met een goede ruimtelijke ordening. Daarvan is sprake als het woonen leefklimaat van omwonenden wordt aangetast. De beoogde functie(s) binnen het plangebied (natuur, vleermuiskelder en zonnepanelen) betreffen geen milieubelastende functies voor de omgeving. Ten aanzien van de beoogde woningen is geen sprake van een aantasting van het woon- en leefklimaat van omwonenden. Interne werking Hierbij gaat het om de vraag of de nieuwe functie in het plangebied hinder ondervindt van bestaande functies in de omgeving, en omgekeerd of omliggende bedrijven in bedrijfsvoering of ontwikkelingsmogelijkheden worden belemmerd.
In dit geval zijn de bedrijfswoningen in het plangebied aan te merken als een milieugevoelig objecten. De voorgenomen ontwikkeling ziet niet toe op het realiseren van nieuwe milieugevoelige of -belastende functies. Van enige aantasting van omliggende functies is dan ook geen sprake.
planstatus:ontwerp
19
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
4.1.4.4 Conclusie Het aspect 'milieuzonering' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan. 4.1.5
Geur
4.1.5.1 Wet geurhinder en veehouderij & Activiteitenbesluit De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) vormt het toetsingskader voor vergunningsplichtige veehouderijen, als het gaat om geurhinder. Voor meldingsplichtige veehouderijbedrijven is het beoordelingskader voor geurhinder opgenomen in het Activiteitenbesluit. De Wgv stelt één landsdekkend beoordelingskader met een indeling in twee categorieën. Voor diercategorieën waarvan de geuremissie per dier is vastgesteld, wordt deze waarde uitgedrukt in een ten hoogste toegestane geurbelasting op een geurgevoelig object. Voor de andere diercategorieën is die waarde een wettelijke vastgestelde afstand die ten minste moet worden aangehouden. Voor diercategorieën waarvoor in de Wgv een geuremissie per dier is vastgesteld geldt dat, binnen een concentratiegebied, de geurbelasting op geurgevoelige objecten binnen de bebouwde kom niet meer dan 3 odeur units per kubieke meter lucht mag bedragen. Voor geurgevoelige objecten buiten de bebouwde kom mag deze niet meer bedragen dan 14 odeur units per kubieke meter lucht.
Op grond van de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) dient voor diercategorieën waarvoor per dier geen geuremissie is vastgesteld (bijvoorbeeld melkkoeien en paarden) en een geurgevoelig object de volgende afstanden aangehouden te worden: ten minste 100 meter indien het geurgevoelige object binnen de bebouwde kom is gelegen, en ten minste 50 meter indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen. 4.1.5.2 Situatie plangebied In voorliggend geval worden in het plangebied geen geurgevoelige of geurbelastende objecten toegevoegd. Het aspect geur vorm geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.1.6
Externe Veiligheid
4.1.6.1 Algemeen Het aspect externe veiligheid betreft het risico op een ongeval waarbij een gevaarlijke stof aanwezig is. Deze gevaarlijke stoffen kennen twee verschillende bronnen. Dit zijn de stationaire bronnen (chemische fabriek, lpg-vulpunt) en de mobiele bronnen (route gevaarlijke stoffen). Er wordt onderscheid gemaakt tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijk slachtoffers, dit is respectievelijk het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Het plaatsgebonden risico biedt burgers in hun woonomgeving een minimum beschermingsniveau tegen gevaarlijke stoffen. Het groepsrisico heeft een oriënterende waarde en voor het plaatsgebonden risico geldt een grenswaarde voor kwetsbare objecten en een richtwaarde voor beperkt kwetsbare objecten. Het plaatsgebonden risico mag in principe nergens groter zijn dan 1 op 1 miljoen (ofwel 10-6). Dit is de kans dat een denkbeeldig persoon, die zich een jaar lang permanent op de betreffende plek bevindt (de plek waarvoor het risico is uitgerekend), dodelijk verongelukt door een ongeval. Deze kans mag niet groter zijn dan eens in de miljoen jaar. Elke ruimtelijke ontwikkeling wordt getoetst aan het plaatsgebonden risico van 10-6 als grenswaarde. Het groepsrisico geeft de kans aan dat in één keer een groep mensen die zich in de omgeving van een risicosituatie bevindt, dodelijk door een ongeval wordt getroffen.
Het groepsrisico legt een relatie tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers. Bij groepsrisico is het dan ook niet een contour die bepalend is, maar het aantal mensen dat zich gedurende een bepaalde periode binnen de effectafstand van een risicovolle activiteit ophoudt. Welke kans nog acceptabel wordt geacht, is afhankelijk van de omvang van de ramp. Een ongeval met 100 doden leidt tot meer ontwrichting, leed en emoties, dan een ongeval met 10 dodelijke slachtoffers. Aan de kans op een ramp met 100 doden wordt dan ook een grens gesteld die een factor honderd lager ligt dan voor een ramp met 10 doden. In het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi, stb. 250, 2004) wordt verder een verantwoordingsplicht (door de overheid) voor het groepsrisico rond inrichtingen wettelijk geregeld. De verantwoording houdt in dat wordt aangegeven of risico's acceptabel zijn en welke maatregelen worden genomen om de risico's te verkleinen.
20
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
4.1.6.2 Planspecifiek De voorgenomen ontwikkeling ziet niet toe op het realiseren van (beperkt) kwetsbare objecten of risicovolle functies. Het aspect externe veiligheid vormt geen belemmering voor de voor genomen ontwikkeling. 4.1.6.3 Conclusie Een en ander brengt met zich mee dat het project in overeenstemming is met wet- en regelgeving ter zake van externe veiligheid. 4.1.7
Licht
4.1.7.1 Algemeen Kunstmatige verlichting kan hinder geven voor de mens en natuur. Ook kan er horizonvervuiling zijn door kuntsmatig licht. Kunstmatige verlichting komt voor bij functies, zoals (autosnel)wegen, woonkernen, industrie- en bedrijventerreinen, glastuinbouwbedrijven, sportterreinen en paardenbakken. De hinder van kunstmatige verlichting hangt af van de aard, intensiteit, duur en plaats van de verlichting. Maar ook door de kans op blootstelling. Dit hangt samen met de omgeving en aan de leefwijze van mens en dier. Er zijn drie soorten effecten van kunstmatige verlichting: hinder voor de mens hinder/verstoring voor de natuur horizonvervuiling Hinder bij mensen ontstaat wanneer men zich niet kan onttrekken aan het aanwezige kunstlicht, terwijl er wel behoefte aan is. Bijvoorbeeld om te kunnen rusten of slapen. Bij de beoordeling van lichthinder voor mensen wordt er een afweging gemaakt tussen maatschappelijke belangen (veiligheid op straat of bijvoorbeeld bruikbaarheid sportvelden) en de hinderbeleving. Nachtelijk kunstmatige verlichting kan het gedrag van dieren (negatief) beïnvloeden. Naast mogelijke aanpassingen van de levenscyclus aan de kunstmatige verlichting, kan er sprake zijn van desoriëntatie, afstoting of aantrekking. Bij horizonvervuiling/donkertebescherming gaat het om de zichtbaarheid van licht op langere afstand.
Bijvoorbeeld het zichtbaar zijn van een open stal of een verlicht sportveld in een open landschap. Het gaat hierbij om grotere afstanden. Er is dan geen direct licht meer te meten van een lamp. Het licht is nog wel zichtbaar. Het gaat dan om een afstand tot vijf a tien kilometer. 4.1.7.2 Situatie plangebied De voorgenomen ontwikkeling ziet niet toe op het realiseren van nieuwe kunstmatige verlichting. 4.1.7.3 Conclusie Het aspect 'licht' vormt geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling, 4.1.8
Aanmeldnotitie MER-beoordeling
4.1.8.1 Algemeen De milieueffectrapportage (m.e.r.) is een hulpmiddel om bij diverse procedures het milieubelang een volwaardige plaats in de besluitvorming te geven. De m.e.r.-procedure is gekoppeld aan de “moederprocedure”. Dit is in dit geval de bestemmingsplanprocedure. Een m.e.r. is verplicht bij de voorbereiding van plannen en besluiten van de overheid die kunnen leiden tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. Bepalend hierbij is de activiteit (of zijn de activiteiten) waarop het plan of besluit betrekking heeft. In het Besluit milieueffectrapportage is vastgelegd welke activiteiten m.e.r-plichtig zijn en voor welke activiteiten een m.e.r-beoordeling moet worden verricht. In onderdeel C van de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage zijn de activiteiten, plannen en besluiten opgenomen ten aanzien waarvan het maken van een milieueffectrapportage (m.e.r.) verplicht is. In onderdeel D van de bijlage zijn de activiteiten, plannen en besluiten opgenomen waarvoor een m.e.r.-beoordeling moet worden uitgevoerd. Als een activiteit op grond van onderdeel D m.e.r.-beoordelingsplichtig is, geldt voor een kaderstellend (bestemmings)plan dat die activiteit mogelijk maakt, een plan-m.e.r-plicht.
planstatus:ontwerp
21
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
4.1.8.2 Situatie plangebied Onderhavig plan betreft een functiewijziging van agrarisch naar natuur. In de gevraagde situatie worden de in de onderdelen C en D van de bijlage van het Besluit m.e.r., genoemde drempelwaarden niet overschreden. Tevens komt de ontwikkeling niet voor in onderdeel C of D van de bijlage van het Besluit milieueffectrapportage. Een passende MER-beoordeling is daarom niet noodzakelijk. 4.1.8.3 Conclusie Op basis van de beoordeling en op basis van de behandelde milieu- en omgevingsaspecten, kan geconcludeerd worden dat het milieubelang van onderhavig plan voldoende mate is afgewogen. Gelet op de kenmerken van het project (zoals het karakter in vergelijking met de drempelwaarden uit het Besluit m.e.r.), de plaats van het project en de kenmerken van de potentiële effecten zullen geen belangrijke negatieve milieugevolgen optreden.
4.2
Cultuurhistorie en archeologie
4.2.1
Algemeen
In elk bestemmingsplan moet een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden wordt omgegaan. Denk aan aanwezige monumenten, historische gebieden, kenmerkende (straat)beelden en landschapselementen. Bij het maken van plannen kan ook (weer) rekening worden gehouden met al deze elementen die er vroeger wel waren maar nu niet meer. Een bijzonder onderdeel van cultuurhistorie is archeologie. 4.2.1.1 Cultuurhistorie Onder de noemer Modernisering Monumentenzorg (MoMo) heeft het Rijk in 2009 een aanzet gegeven voor een goede afweging van het belang van de cultuurhistorie in de ruimtelijke ordening. Gepleit wordt voor een verantwoorde verankering van de integrale cultuurhistorie in structuurvisies, bestemmingsplannen en milieueffectrapportages. Het voornaamste doel hiervan is om het cultuurhistorische karakter van Nederland op gebiedsniveau te behouden en te versterken. De aandacht voor cultuurhistorie is ook wettelijk vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening. Artikel 3.1.6 onder 2 van dit Besluit geeft aan dat “een beschrijving van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is gehouden” in het bestemmingsplan moet worden opgenomen.
4.2.1.2 Archeologie Op 16 januari 1992 is in Valletta (Malta) het Europees Verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed (Verdrag van Malta) ondertekend. Het Nederlandse parlement heeft dit verdrag in 1998 goedgekeurd. Het Verdrag van Malta voorziet in bescherming van het Europees archeologisch erfgoed onder meer door de risico's op aantasting van dit erfgoed te beperken. Deze bescherming is in Nederland wettelijk verankerd in de Erfgoedwet. In het kader van een goede ruimtelijke ordening in relatie tot de Erfgoedwet kan vooronderzoek naar mogelijke waarden nodig zijn. Om deze reden zijn alle gronden in Winterswijk geïnventariseerd en beoordeeld op mogelijk aanwezige archeologische relicten. Er worden 4 waarden onderscheiden, iedere categorie kent een eigen verwachting op vondsten, waarbij 1 de hoogste verwachtingswaarde is en 4 de laagste. 4.2.2
Situatie plangebied
4.2.2.1 Cultuurhistorie Het plangebied ligt in nationaal landschap. Doordat ter plaatse van het plangebied agrarische cultuurgronden worden heringericht ten behoeve van natuurontwikkeling, heeft de ontwikkeling een positieve invloed op het nationaal landschap. Verder zijn er rondom het plangebied geen gemeentelijke- of rijksmonumenten aanwezig die negatief worden beïnvloed door de voorgenomen ontwikkeling. Het aspect cultuurhistorie vormt geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.2.2.2 Archeologie Voor verschillende delen in het plangebied gelden de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologische verwachting 1', 'Waarde - Archeologische verwachting 3' en 'Waarde - Archeologische verwachting 4'.
22
planstatus:ontwerp
bestemmingsplan Natuurontwikkeling Huppelseweg 11
Archeologische dubbelbestemming Archeologische onderzoeksgrens Waarde - Archeologische verwachting 1 0,3 m of dieper of een oppervlakte van 50 m2 of meer Waarde - Archeologische verwachting 3 0,3 m of dieper of een oppervlakte van 100 m2 of meer Waarde - Archeologische verwachting 4 0,3 m of dieper of een oppervlakte van 2.500 m2 of meer Omdat binnen het plangebied onder andere ook poelen zijn beoogd die dieper zijn dan 30 cm, is in het kader van voorgenomen ontwikkeling aan archeologisch onderzoek uitgevoerd. Het archeologisch onderzoek is opgenomen in Bijlage 2 van deze toelichting. Hierna wordt ingegaan op de belangrijkste conclusies. Op grond van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek, waardoor de archeologische verwachting voor het gehele plangebied bijgesteld kan worden naar geen verwachting. Ten aanzien van de geplande bodemingrepen, in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ), is geen vervolgonderzoek noodzakelijk. De aangetroffen bodemopbouw laat zien dat het plangebied in het verleden altijd te maken heeft gehad met zeer natte/drassige condities, in een gebied dat minder gunstig zo niet ongunstig was voor (tijdelijke) bewoning. Tevens hebben er diepploegwerkzaamheden plaatsgevonden die reiken tot in de oorspronkelijke top van de C-horizont.