B5-Kwartaalrapportage Fijnder - Q3 2023
Tekst van het document
Kwartaalrapportage Q3 - 2023
Inhoudsopgave
1.
Inleiding ........................................................................................................................................... 3
2.
Programma Werk en Activering ....................................................................................................... 4 2.1 Doelen ........................................................................................................................................... 4 2.2 Stand van zaken ............................................................................................................................ 4 Ontwikkeling aantal bijstandsuitkeringen ........................................................................................ 4 Opbouw cliëntenbestand ................................................................................................................. 6 Plaatsingen met behulp van langdurige loonkostensubsidie .......................................................... 8 Beschut Werk ................................................................................................................................ 10 Wet sociale werkvoorziening (Wsw) .............................................................................................. 10
3.
Programma Inkomen ..................................................................................................................... 12 3.1 Doelen ......................................................................................................................................... 12 3.2 Stand van zaken .......................................................................................................................... 12 Aanvragen uitkeringen levensonderhoud ...................................................................................... 12 Gemiddelde uitkeringslast ............................................................................................................. 12 Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) .............................................................................. 14
4.
Programma Ondersteuning ........................................................................................................... 15 4.1 Doelen ......................................................................................................................................... 15 4.2 Stand van zaken .......................................................................................................................... 15 Bijzondere bijstand/minimabeleid .................................................................................................. 15
2
1. 1. Inleiding Inleiding In deze kwartaalrapportage worden de cijfers van Fijnder weergegeven tot en met het derde kwartaal 2023. Op onderdelen worden vergelijkingen gemaakt met de landelijke cijfers, deze vergelijkende cijfers zijn mogelijk iets minder recent dan de eigen cijfers. Met deze kwartaalrapportage wordt inzicht gegeven in de (bestands)ontwikkelingen in de dienstverlening van Fijnder. Deze rapportage is opgesteld voor bestuurders van Fijnder, waarbij deze rapportage eveneens door hen gebruikt kan worden om de raden te informeren. Verantwoording over de dienstverlening vindt plaats via de bestuursrapportages en de jaarrekening.
Missie Fijnder heeft als doel inwoners van Berkelland, Oost-Gelre en Winterswijk die op zoek zijn naar werk ontwikkelmogelijkheden en een sluitende aanpak te bieden. Als uitvoeringsorganisatie leveren we snel en effectief werk. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt profiteren van goede begeleiding op weg naar werk, een opleiding of een zinvolle dagbesteding.
Visie Wij geloven dat iedereen van betekenis wil en kan zijn! Uitgaande van de klantvraag bieden we maatwerk. Een efficiënt proces, met veel focus. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden snel verder geholpen en krijgen gedurende het proces inkomensondersteuning. Na een analyse waarin we een compleet klantbeeld vormen, maken we samen een duidelijke route naar het hoogst haalbare resultaat. Passend bij het vermogen van de mens. Daarbij kijken we naar mogelijkheden, stimuleren we vooruitgang en bewegen we mee met de vraag. Ook bieden we waar dat nodig is een beschutte werkplek.
Strategie Wij helpen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt participeren in de samenleving. We bieden een financieel vangnet op het gebied van inkomen, helpen terug naar school te gaan, helpen bij het inburgeren en/of ondersteunen om aan het werk te komen en te blijven. Als het laatste niet lukt, zoeken we naar een passende lokale plek waarin mensen betrokken zijn bij de samenleving. Dat kan ook in onze werkplaats.
3
2. Programma Werk en Activering 2. Programma Werk en Activering 2.1 Doelen Iedere cliënt zet zich actief in. Dit om zijn traject naar werk, of zijn traject om sociaal actief te zijn te doen slagen. Vanuit een inclusieve arbeidsmarktgedachte gedetacheerde medewerkers Wet sociale werkvoorziening (Wsw) in een zo regulier mogelijke werksetting te plaatsen. Het plaatsen en begeleiden van medewerkers nieuw Beschut Werk in een zo regulier en lokaal mogelijke werksetting. 2.2 Stand van zaken Ontwikkeling aantal bijstandsuitkeringen Aantal uitkeringen In onderstaande grafiek en navolgende tabel is de ontwikkeling van het aantal uitkeringen opgenomen.
Figuur 1 Aantal bijstandsuitkeringen
In de begroting 2023 is voor de bestandsontwikkeling geraamd op basis van het handhaven van de nullijn. In de Tweede bestuursrapportage 2023 is deze raming bijgesteld naar +3,3%. Onderstaand de standen en de mutaties van het aantal uitkeringen per gemeente. Bestandsontwikkeling Eindstand uitkeringen 2022 Instroom Uitstroom Uitkeringen 30 september 2023
Berkelland 478 117 -87 508
Verwachting eindstand 2023 Realisatie t/m 30 september 2023 Verwachting eindstand 2023 Realisatie t/m 30 september 2023 Afwijking t.o.v. verwachting
3,6% 6,3% 495 508 13
Oost Gelre Winterswijk 275 534 63 101 -69 -81 269 554 2,2% -2,2% 281 269 -12
Totaal 1.287 281 -237 1.331
3,9% 3,7% 555 554 -1
3,3% 3,4% 1.329 1.331 2
Landelijke ontwikkeling (Divosa - t/m augustus)
0,5%
Figuur 2 Verloopoverzicht bijstandsuitkeringen
4
In- en uitstroom uitkeringen Instroom Tot en met het derde kwartaal van 2023 zijn er 281 nieuwe bijstandsuitkeringen verstrekt. De instroom in 2023 ligt daarmee 31% hoger dan in vergelijking tot en met het derde kwartaal vorig jaar. Instroom per jaar Instroom t/m sept 2023 Berkelland 117 Oost Gelre 63 Winterswijk 101 Totaal 281
t/m sept 2022 99 50 65 214
Verschil 18 13 36 67
Figuur 3 Instroom per gemeente
De hogere instroom wordt met name veroorzaakt door een hogere instroom als gevolg van (Einde) inkomsten werk/eigen bedrijf en de hogere instroom vanuit een AZC.
Figuur 4 Instroom bijstand naar reden
Uitstroom De uitstroom tot en met september 2023 ligt 3% hoger dan in het zelfde tijdvak voorgaand jaar. Uitstroom per jaar Uitstroom Berkelland Oost Gelre Winterswijk Totaal
t/m sept 2023 87 69 81 237
t/m sept 2022 99 46 86 231
Verschil -12 23 -5 6
Figuur 5 Uitstroom per gemeente
Fijnder kan invloed uitoefenen op drie redenen van beëindiging. Dit zijn de uitstroom naar werk, het starten met onderwijs en uitstroom als gevolg van handhaving. In 2023 zijn er t/m het derde kwartaal 85 cliënten (36% van de totale uitstroom) volledig uitgestroomd vanwege het aanvaarden van betaald werk of de start als zelfstandige. Tot en met het derde kwartaal 2022 waren dit er 92 (40% van de totale uitstroom).
Figuur 6 Uitstroom bijstand naar reden
5
In de onderstaande grafiek worden de redenen van beëindiging van de afgelopen 12 maanden verhoudingsgewijs afgezet tegen vergelijkbare organisaties en de landelijke cijfers.
Figuur 7 Redenen beëindigingen uitkeringen
Opbouw cliëntenbestand Het cliëntenbestand van Fijnder bestaat naast de uitkeringsgerechtigden en hun partners ook uit inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt die worden begeleid zonder dat zij afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. De ontwikkeling van deze doelgroepen is in onderstaande tabel weergegeven. Opbouw klantenbestand Uitkeringscliënten Partners Uitkeringscliënten
Berkelland 31-12-2022 30-09-2023 478 508 91 92 569 600
Oost Gelre 31-12-2022 30-09-2023 275 269 55 56 330 325
Winterswijk 31-12-2022 30-09-2023 534 554 85 89 619 643
Totaal 31-12-2022 30-09-2023 1.287 1.331 231 237 1.518 1.568
Langdurige loonkostensubsidie Studietoeslag Nieuw Beschut Werk (zonder uitkering) Jobcoaching WSW Ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding Niet-uitkeringsontvangers overig Niet-uitkeringsontvangers
114 10 24 4 203 0 57 412
118 14 26 1 193 0 70 422
36 2 12 0 206 0 63 319
47 2 13 0 194 0 65 321
44 3 11 0 216 0 61 335
43 3 13 3 205 0 56 323
194 15 47 4 625 0 181 1.066
208 19 52 4 592 0 191 1.066
Totaal ciiënten
981
1.022
649
646
954
966
2.584
2.634
Figuur 8 Opbouw cliëntenbestand Fijnder
De cliënten die niet afhankelijk zijn van een uitkering, in bovenstaande tabel geduid als nietuitkeringsontvangers, zijn inwoners die werken maar langdurig aangewezen blijven op financiering van hun werkplek en/of van begeleiding vanuit Fijnder. De uitkeringscliënten en hun partners worden door Fijnder ingedeeld in de doelgroepen Werk, Perspectief of Meedoen. De doelgroep geeft de afstand tot de arbeidsmarkt aan. De doelgroepen Perspectief en Werk worden voorbereid c.q. toegeleid naar betaald werk, voor inwoners uit de doelgroep Meedoen is participeren in de maatschappij vooralsnog het hoogst haalbare. Per eind september 2023 is de indeling van de uitkeringscliënten naar doelgroep als volgt:
6
Figuur 9 Indeling uitkeringsklanten inclusief partners naar doelgroep
De totale ontwikkeling van deze doelgroepen over de afgelopen jaren is in onderstaande grafiek weergegeven.
Figuur 10 Ontwikkeling doelgroepen Werk, Perspectief en Meedoen
De doelgroepen Werk en Perspectief kennen nog een nadere verbijzondering. Dit maakt het mogelijk om intern te sturen op de trajecten die nodig zijn om de kans op succesvolle re-integratie te vergroten. De doelgroep Werk kent een nadere onderverdeling naar: • Direct aan het werk; cliënten die naar werk begeleid worden en werkende cliënten waarvoor nog een urenuitbreiding gerealiseerd kan worden; • Maximaal aan het werk; cliënten die inmiddels maximaal aan het werk zijn. Op basis van hun medische beperkingen kennen zij een urenbeperking en blijven zij deels afhankelijk van een bijstandsuitkering.
7
Figuur 11 Onderverdeling doelgroep Werk
Voor de doelgroep Perspectief is een onderverdeling gemaakt op basis van de verwachte duur van het traject dat de betrokken cliënt nodig heeft om betaald werk te kunnen aanvaarden.
Figuur 12 Onderverdeling doelgroep Perspectief
Plaatsingen met behulp van langdurige loonkostensubsidie Met de invoering van de Participatiewet per 1 januari 2015 stromen inwoners met arbeidsvermogen in die voorheen onder de Wsw of Wajong zouden vallen. Voor deze inwoners - die een beperkte loonwaarde kennen - kan het instrument langdurige loonkostensubsidie (LKS) worden ingezet. Deze loonkostensubsidies worden uitgekeerd aan werkgevers als compensatie voor de verminderde loonwaarde voor hun medewerkers. De uitgaven van LKS komen - net als de bijstandsuitkeringen - ten laste van het BUIG budget van de gemeenten. Voor de loonkostensubsidies geldt dat het budget op basis van historische realisatiecijfers wordt toegekend.
8
Figuur 13 Aantal werkzame cliënten met behulp van langdurige loonkostensubsidie
Aan het eind van het derde kwartaal waren 217 cliënten met loonkostensubsidie geplaatst. Het merendeel van deze cliënten kan door de inzet van LKS zelf in hun inkomen voorzien doordat zij onafhankelijk worden van een bijstandsuitkering. Van de geplaatste cliënten ontvangen per ultimo september 17 een gedeeltelijke aanvulling vanuit de bijstand omdat zij niet voldoende uren (kunnen) werken om zelfstandig boven de bijstandsnorm te komen. De gemiddelde loonwaarde (exclusief de plaatsingen nieuw Beschut Werk) ligt op circa 59%. Dat houdt in dat deze inwoners in staat zijn om zelf gemiddeld 59% van het wettelijk minimumloon te verdienen. De werkgever wordt via LKS gecompenseerd voor de resterende 41% aan loonkosten. Vergelijking met de landelijke cijfers laat duidelijk zien dat het aantal plaatsingen met inzet van LKS bij Fijnder ruim boven het landelijk gemiddelde ligt.
Figuur 14 Aandeel plaatsingen met loonkostensubsidie t.o.v. totaal BUIG volume
9
Beschut Werk De groep inwoners die de grootste begeleidingsbehoefte kennen, kunnen met het beëindigen van de instroom in de Wsw een indicatie aanvragen voor Beschut Werk. Gemeenten bieden geïndiceerde inwoners nieuw Beschut Werk een dienstverband aan en plaatsen hen op een zo regulier mogelijke werkplek op een passende functie, zolang het maximum van de taakstelling nog niet is bereikt.
Figuur 15 Aandeel beschut werk in totaal BUIG volume
Onderstaand een overzicht waarin het verloop van de dienstverbanden en de realisatiecijfers worden weergegeven. De taakstelling en realisatie voor Beschut Werk wordt uitgedrukt in fte’s, waarbij deze fte’s een werkweek van 31 uur per week beslaan. Dienstverbanden en realisatie taakstelling Beschut Werk
Dienstverbanden (personen)
Realisatie / taakstelling (FTE=31 uur)
31-12 2022
In dienst
Uit dienst
30-09 2023
Berkelland
25
2
0
27
23,0
23,0
Ruimte binnen taakstelling 0,0
Oost Gelre
15
2
1
16
12,0
12,0
0,0
Winterswijk
12
2
1
13
10,0
14,0
3,6
Totaal
52
6
1
56
45,0
49,0
3,6
Realisatie Taakstelling 2023
Figuur 16 Aantal dienstverbanden en realisatie nieuw Beschut Werk
Wet sociale werkvoorziening (Wsw) Binnen de Wsw doelgroep wordt onderscheid gemaakt naar de aard van de begeleidingsbehoefte die inwoners hebben. Hierin kan de volgende onderverdeling worden gemaakt: • Begeleid werken. Deze inwoners hebben een SW-indicatie maar een lage begeleidingsbehoefte. Zij zijn in dienst bij een reguliere werkgever, de gemeente betaalt voor de begeleiding en de verminderde loonwaarde een subsidie aan de werkgever. • Detacheringen. Deze inwoners zijn in dienst van de gemeente en worden door Fijnder gedetacheerd aan bedrijven en organisaties in de regio. Deze detacheringen kunnen groepsgewijs of individueel worden vormgegeven. • (Lokaal) beschut. Deze inwoners zijn ook in dienst van de gemeenten en kennen een hoge begeleidingsbehoefte. Ze zijn ofwel werkzaam op lokaal beschutte projecten of werkzaam in de werkplaats van Fijnder.
10
Het aantal Wsw klanten neemt gestaag af doordat instroom in deze regeling niet meer mogelijk is. Per eind september 2023 begeleidde Fijnder 593 Wsw-ers. Van de totale Wsw doelgroep is gemiddeld 67% extern aan het werk via Begeleid werken of via een detachering. Er zijn 26 Wsw-ers via Begeleid Werken geplaatst, daarmee zijn zij in dienst van een reguliere werkgever waarbij door Fijnder een loonkostensubsidie wordt verstrekt. Wsw
% extern van totaal SW
31-12-2022
30-09-2023
Berkelland
203
193
78%
Oost Gelre
206
195
61%
Winterswijk
216
205
64%
Totaal
625
593
67%
Figuur 17 Aantal Wsw-medewerkers
Voor vergelijking met landelijke cijfers wordt geput uit de halfjaarlijkse Wsw statistiek en betreft de cijfers eind 2022. Onderstaand worden de Wsw cijfers van de drie gemeenten weergegeven in vergelijking met de landelijke cijfers per 31 december 2022.
Figuur 18 Wsw-plaatsingen per 31 december 2022
11
ProgrammaInkomen Inkomen 3.3.Programma 3.1 Doelen Het bieden van een (tijdelijke) inkomensvoorziening aan inwoners zodat zij kunnen voorzien in de eerste levensbehoeften. Hierdoor ervaren inwoners de ruimte om zich in te zetten voor trajecten die gericht zijn op de re-integratie. Uiteindelijk wordt de zelfredzaamheid vergroot en de afhankelijkheid van een uitkering of aanvullende inkomensondersteuning verkleind. 3.2 Stand van zaken Aanvragen uitkeringen levensonderhoud In de eerste negen maanden van 2023 zijn er 340 aanvragen voor een bijstandsuitkering ingediend. Daarmee ligt het aantal aanvragen 80 hoger dan in hetzelfde tijdvak vorig jaar. Een toename van 31%.
Figuur 19 Ingediende aanvragen bijstandsuitkering
Tot en met september 2023 zijn er door Fijnder 322 aanvragen voor een uitkering levensonderhoud afgehandeld. Van de afgehandelde aanvragen is 88% toegekend. Afgehandelde aanvragen t/m sept t/m sept levensonderhoud 2023 2022 Aantal afgehandeld 322 240 Toegekend
88%
90%
Ingetrokken
5%
3%
Afgewezen
7%
7%
Figuur 20 Afgehandelde aanvragen bijstandsuitkeringen
Gemiddelde uitkeringslast Fijnder zet in op zo maximaal mogelijk werken, waarbij ook deeltijd werk wordt gestimuleerd. Fijnder onderscheidt zich daarmee in positieve zin ten opzichte van de landelijke cijfers en organisaties van gelijke grootteklasse. In onderstaande grafiek wordt weergegeven welk percentage van de uitkeringsgerechtigden gedeeltelijk werkt. De inkomsten uit werk worden - behoudens de vrijgestelde bedragen - in mindering gebracht op de uit te betalen uitkeringen. Deze inkomsten verlagen daarmee de gemiddelde uitkeringslast.
12
Figuur 21 Percentage bijstandsklanten dat gedeeltelijk werkt
Per ultimo september 2023 was bij 151 uitkeringscliënten sprake van inkomsten uit werk: Deeltijd werk Uitkeringen Waarvan % parttime per 30 september 2023 inkomsten werk uit werk Berkelland 508 58 11% Oost Gelre 269 41 15% Winterswijk 554 52 9% Totaal 1.331 151 11% Figuur 22 Uitkeringen met inkomsten uit werk
De gemiddelde uitkeringslast ligt lager dan het landelijk gemiddelde. Fijnder kent ten opzichte van het landelijk gemiddelde een hoog aantal cliënten met een vorm van inkomsten. Hieronder vallen naast de inkomsten uit werk ook inkomsten uit alimentatie en overige uitkeringen. De piek in september 2023 is toe te schrijven aan de ICT-migratie die eind september heeft plaatsgevonden. De ICT systemen van de gemeente Berkelland, waar ook Fijnder op draait, zijn verhuisd naar een externe partij. Voor de zekerheid is de uitkeringsrun die normaliter begin oktober wordt verwerkt in de uitkeringsadministratie, nu in de maand september alvast klaargezet zodat er geen vertraging kon optreden in de betalingen van de uitkeringen.
Figuur 23 Gemiddelde jaarprijs uitkering
13
Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) Het ROZ voert namens Fijnder het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) uit. In haar kwartaalverslagen geeft ze de aantallen startersadviezen weer en de opvolging van deze intakes. Onderstaande cijfers zijn ontleend aan de eerste kwartaalrapportage van het ROZ. Klantenportefeuille Tot en met het derde kwartaal van 2023 hebben zich 33 nieuwe klanten gemeld bij het ROZ, vorig jaar waren dit er 46 tot en met september. Het klantenbestand is ten opzichte van ultimo 2022 gelijk gebleven en bedraagt 51 ondernemers (excl. ondernemers met alleen een nog openstaand Tozokrediet). Klanten BBZ
Nieuwe klanten gemeld
Totaal Q1 t/m Q3 2022 46
Totaal Q1 t/m Q3 2023 33
Berkelland t/m Q3 2023
Oost Gelre t/m Q3 2023
Winterswijk t/m Q3 2023
17
4
12
51
24
8
19
Totale klantenportefeuille Figuur 24 Klantenportefeuille ROZ
Aanvragen inkomensaanvulling / bedrijfskredieten BBZ Onderstaand het aantal door het ROZ in behandeling genomen aanvragen voor inkomensaanvulling en bedrijfskredieten op basis van de BBZ. Aanvragen BBZ Fijnder gemeenten Aanvragen inkomensaanvulling
2022 t/m Q3
2023 t/m Q3
Toegekend
9
9
Niet toegekend
2
-
In behandeling
-
-
10
7
Niet toegekend
-
-
In behandeling
-
-
Totaal aanvragen inkomensaanvulling
21
16
Aanvragen krediet
Toegekend
2
3
Niet toegekend
-
1
In behandeling
-
-
Totaal aanvragen krediet
2
4
Totaal aantal aanvragen
23
20
Verlenging inkomensaanvulling
Toegekend
Figuur 25 Aanvragen BBZ
14
4. Programma Ondersteuning 4. Programma Ondersteuning 4.1 Doelen Inwoners met een laag inkomen financieel ondersteunen vanuit de bijzondere bijstand, kindregelingen, collectieve zorgverzekering en de individuele inkomenstoeslag. Inwoners met een financiële ondersteuningsbehoefte worden doorverwezen naar schuldhulporganisaties zoals Schuldhulp Op Maat of Humanitas. Wanneer inwoners schulddienstverlening nodig hebben worden zij doorverwezen naar de Stadsbank Oost Nederland (SON).
4.2 Stand van zaken Bijzondere bijstand/minimabeleid Aanvragen bijzondere bijstand/minimabeleid In de eerste drie kwartalen zijn er 1.698 aanvragen voor bijzondere bijstand en minimaregelingen ingediend. Dit aantal ligt nagenoeg gelijk in vergelijking met vorig jaar toen er tot en met september 1.697 aanvragen waren ingediend.
Figuur 26 Aanvragen bijzondere bijstand/minimaregelingen
Van de in 2023 afgehandelde aanvragen is 81% toegekend, daarmee ligt het toekenningspercentage op nagenoeg gelijk niveau als in 2022 (83%). Meedoenregeling voor kinderen Kindregelingen maken onderdeel uit van de minimaregelingen. Voor de kindregelingen wordt gebruik gemaakt van de Meedoenapplicatie. Na toekenning ontvangen de inwoners een voucher waarmee ze de applicatie kunnen activeren en het tegoed voor hen beschikbaar is. Ze kunnen daarmee aankopen doen binnen de betreffende regelingen bij de geselecteerde leveranciers, instellingen of verenigingen. Deze uitgaven worden daarna via de applicatie door Fijnder aan de leverancier betaald. De inwoners hoeven deze kosten niet voor te schieten. Ook hebben de inwoners online inzage in hun resterende budget(ten).
15
Onderstaand de overzichten met de uitgaven tot en met het derde kwartaal 2023 afgezet tegen de uitgaven in hetzelfde tijdvak in 2022. Gebruikers krijgen meerdere keren per jaar een reminder over het openstaande saldo.
Figuur 27 Uitgaven kindregelingen meedoenapplicatie
Uitgaven kindregelingen meedoenapplicatie per gemeente (x € 1.000) Berkelland Oost Gelre Winterswijk Totaal
Begroting jaar 2023 na 2e berap 2023 165 148 125 438
Figuur 28 Uitgaven kindregelingen per gemeente
16
Uitgaven t/m Q3 2023
Uitgaven t/m Q3 2022
114 65 80 259
113 72 73 258