CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

2e Voortgangsrapportage 2022

Raadsvergadering 22 december 2022, gemeente WinterswijkBij agendapunt: 2e Voortgangsrapportage incl. 2e financiële prognose 202228.479 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

2e Voortgangsrapportage 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................... 2 Inleiding ...................................................................................................................... 3 Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk................................................................. 6 1.1 Volksgezondheid ............................................................................................... 6 1.2 Maatschappelijke ondersteuning ....................................................................... 9 1.3 Jeugd .............................................................................................................. 16 Financiële afwijkingen programma 1 ..................................................................... 20 Programma 2 Meedoen in Winterswijk ..................................................................... 22 2.1 Cultuur en ontspanning (cultuur) ..................................................................... 22 2.2 Cultuur en ontspanning (sport) ........................................................................ 29 2.3 Inkomen en participatie ................................................................................... 33 2.4 Educatie ..........................................................................................................

38 2.5 Economie ........................................................................................................ 44 Financiële afwijkingen programma 2 ..................................................................... 50 Programma 3 Werkend Winterswijk ......................................................................... 53 3.1 Openbare ruimte ............................................................................................. 53 3.2 Klimaat, water en milieu .................................................................................. 75 Financiële afwijkingen programma 3 ..................................................................... 80 Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk ....................................................................... 84 4.1 Bestuur – algemene ondersteuning ................................................................. 84 4.2 Openbare orde en veiligheid ........................................................................... 94 4.3 Lobby, grensoverschrijdende samenwerking en city marketing .................... 101 4.4 Overige middelen .......................................................................................... 118 Financiële afwijkingen programma 4 ...................................................................

121 Recapitulatie Programma's ..................................................................................... 125 Investeringen .......................................................................................................... 126 Opgaven ................................................................................................................. 127 Opgave 'Iedereen doet mee' ............................................................................... 127 Opgave Centrum ................................................................................................. 139 Opgave Duurzaamheid ....................................................................................... 148

2

Inleiding Inleiding Deze tweede voortgangsrapportage heeft betrekking op de periode januari tot en met september 2022. Waar het de financiële afwijkingen betreft zijn dit de bijstellingen ten opzichte van de 1e prognose 2022 die als peildatum 1 april 2022 had. We hebben zo goed mogelijk ingeschat wat de stand per einde van het jaar wordt. Dat zal niet op alle onderdelen lukken, daarvoor is de jaarrekening het slotstuk. Deze rapportage is bedoeld om de activiteiten en de financiën uit de begroting 2022 te volgen en indien nodig bij te stellen. Per activiteit geven we op de onderdelen Kwaliteit, Tijd en Geld de voortgang aan. Wat betreft de financiën geven we per programma achtereenvolgens weer: - Stand van de begroting 2022 na de 1e prognose; - Stand van de begroting 2022 na de 2e prognose; - Bijstellingen van de ramingen in deze 2e prognose. Vervolgens lichten we de bijstellingen toe als deze groter zijn dan € 50.000. Leeswijzer De opbouw van deze bestuursrapportage volgt de indeling in programma’s en opgaven uit de begroting. Achtereenvolgens komen aan de orde: 1. 2e Financiële prognose 2022 2. Programma’s en beleidsvelden 3. Opgaven 2e Prognose 2022 x € 1.000 2022 Beginstand begroting 2022

-569

Mutaties 1e prognose

-1.483

Stand 1e prognose 2022

-2.052

Mutaties 2e prognose

1.547

Stand 2e prognose 2022

-505

Waarvan incidenteel

-3.612

Waarvan structureel

3.108

Financiële prognose In deze rapportage rapporteren we alleen over het lopende jaar (financieel en inhoudelijk). Wanneer ontwikkelingen een structureel effect hebben, dan nemen we die mee in het eerstvolgende P&C-document waarin een herziening van het financieel meerjarig perspectief is opgenomen (kadernota of begroting). In bovenstaande tabel ziet u de ontwikkeling van het geraamde begrotingssaldo voor het jaar 2022. Waar we bij de 1e prognose nog een tekort van € 2 miljoen verwachtten voor 2022, stellen we dit nu bij naar een verwacht begrotingstekort van € 0,5 miljoen. Bij de jaarrekening over 2022 zal het uiteindelijke rekeningresultaat blijken. Dat zal nog afwijken van deze laatste prognose omdat het hier de stand van september 2022 betreft. Afwijkingen die we op dit moment niet kunnen voorzien en zich in het laatste kwartaal voordoen zijn immers geen onderdeel van de huidige bijstelling. Om de tabel compact en leesbaar te houden, presenteren we hier alleen het saldo 3

van de baten en lasten. Meteen na de programma's volgt nog een verzameltabel van de financiële bijstellingen in alle programma's. Per saldo is, ten opzichte van de 1e prognose, sprake van een positieve bijstelling van € 1,5 miljoen. Dit betreft het saldo van meevallers en tegenvallers inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. De belangrijkste, positieve, bijstelling heeft betrekking op de Algemene uitkering. Op basis van de mei- en septembercirculaire 2022 neemt deze toe met € 6,2 miljoen. Binnen de verschillende programma’s staan hier echter ook extra uitgaven tegenover van in totaal € 2,7 miljoen, voorbeeld is de energietoeslag voor een bedrag van € 2,3 miljoen (programma 1). Per saldo is voor het begrotingssaldo sprake van een voordeel van € 3,5 miljoen. Tegenover deze meevaller staan ook een aantal tegenvallers. De belangrijkste (> € 100.000) zijn de volgende: Hulp bij Huishouden, € 200.000 nadelig Door personeelstekort kunnen we het nieuwe normenkader nog niet toepassen en worden herindicaties automatisch verlengd. Hierdoor halen we de ingeboekte besparing niet. Dagbesteding, € 150.000 nadelig De ontwikkeling naar een voorliggende voorziening met Fijnder is nog niet gereed. De voorbereiding heeft als gevolg van personele wisselingen bij Fijnder meer tijd in beslag genomen. Hierdoor realiseren we de ingeboekte bezuiniging bij Dagbesteding voor 2022 niet.

Individuele begeleiding, € 100.000 nadelig Doordat de start van de nieuwe inkoop met een half jaar is uitgesteld, kunnen we maar 50% van de ingeboekte besparing van € 200.000 realiseren. Jeugd, € 1 miljoen nadelig De stijging van de vraag naar Jeugdhulp blijft doorzetten. We zien vooral een stijging van de duurdere en complexere zorg. Verder is na de uitkomst van de nieuwe aanbesteding gebleken dat de ingeboekte bezuiniging niet realistisch is. Sport, € 207.000 nadelig Door de hogere energieprijzen en schoonmaakkosten zijn de kosten voor de gemeentelijke sportaccommodaties verhoogd, daarnaast hebben we besloten dat de verenigingen de eerder opgelegde eigen bijdrage van € 75.000 niet meer hoeven te betalen. Pensioenvoorziening voormalig bestuurders, € 188.000 nadelig De jaarlijkse berekening laat zien dat er een aanvulling in de voorziening nodig is voor de hogere verwachte kosten van wachtgeld. De overige positieve en negatieve bijstellingen worden bij de afzonderlijke programma’s toegelicht. Overhevelingen Naast de genoemde ontwikkelingen constateren we ook dat we een deel van de voorgenomen activiteiten in 2023 moeten voortzetten. In deze 2e prognose is dat vertaald door binnen de programma's een aantal budgetten te verlagen en het totaal daarvan (via programma 4) te storten in de reserve Doorgeschoven activiteiten.

Met deze prognose stellen we voor aan de raad om de budgetten in 2023 weer beschikbaar te stellen ten laste van die reserve zodat ze in dat jaar direct weer ingezet kunnen worden. In totaal gaat het om een bedrag van € 1,8 miljoen. Onderstaande tabel bevat een totaaloverzicht van de overhevelingen die binnen de programma's nader zijn toegelicht.

4

Lasten Pr 1

Drempelvrij Winterswijk

50.000

Pr 2

Beleid Aardkundige waarden

12.500

Pr 2

Uitvoeren Archeologie Beleid

22.800

Pr 2

Restauratie monumenten

85.800

Pr 2

Opgave Armoede

70.000

Pr 2

Re-integratie crisis- en herstelbeweging

47.000

Pr 2

Crisis en herstelbudget (algemeen)

482.500

Pr 3

Invoering Wet kwaliteitsborging bouw

60.000

Pr 3

Verkeersknelpunten

60.000

Pr 3

Sanering verkeerslawaai

116.400

Pr 3

Beleid omgevingsvisie

120.000

Pr 3

Opgave Centrum

110.000

Pr 3

Schoonmaakkosten openbaar toilet Raadhuis

50.000

Pr 3

Klimaatadaptie

105.000

Pr 3

Transitievisie warmte

100.000

Pr 3

Uitvoering klimaatakkoord

221.117

Pr 3

Innovatie- en stimuleringsfonds

50.000

Pr 3

Budget overdracht bodemtaken

46.000

Pr 4

Verschuiving projecten (intranet/communicatie)

122.000

Pr 4

Ruiming explosieven

43.000

Totaal lasten

1.974.117

Pr 3

Provinciale subsidie verkeerslawaai

-108.600

Pr 3

Subsidie overdracht bodemtaken

-46.000

Totaal baten

-154.600

Per saldo nog te storten in reserve overhevelingen

1.819.517

Baten

Programma’s en beleidsvelden Deze rapportage is verder ingedeeld naar de vier programma's uit de Programmabegroting 2022. De programma's zijn verdeeld in beleidsvelden. Deze zijn op hun beurt vertaald naar concrete activiteiten. Per activiteit leest u de voortgang op de onderdelen kwaliteit, tijd en geld. Hierbij is een toelichting opgenomen wanneer (één van de) onderdelen kwaliteit, tijd en

geld niet op "groen" staat of indien het bestuurlijk relevant is. Per beleidsveld lezen we de trends en ontwikkelingen. Financiële afwijkingen lichten we toe per programma. Bij de exploitatie (baten en lasten) lichten we afwijkingen van € 50.000 of groter toe, bij de investeringen afwijkingen van € 100.000 of groter. Kleinere afwijkingen lichten we toe indien nodig. Opgaven De opgaven Iedereen doet mee, Centrum en Duurzaamheid worden op dezelfde manier als de programma’s behandeld.

5

Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk Inleiding Volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd In het programma Sociaal krachtig Winterswijk geven we een toelichting op de beleidsvelden volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd. Iedereen kan meedoen! Gezondheid en vitaliteit zijn de kernwoorden van onze ambitie. In Winterswijk kan iedereen, van jong tot oud, meedoen. We bieden daarbij ondersteuning aan degenen die dat zelf niet zo goed kunnen. Ieder kind moet gelijke kansen krijgen; alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Aan de ambitie van dit programma is de opgave ‘Iedereen doet mee’ gekoppeld. Een prachtige, integrale manier om samen met ervaringsdeskundigen te werken aan het wegnemen van fysieke en niet fysieke drempels, zodat iedereen gelijke kansen krijgt om mee te doen in de samenleving. Deze opgave lichten we in het hoofdstuk Opgaven verder toe. Beschikbare en betaalbare zorg We realiseren kwaliteit van zorg. Deze maken we meetbaar en zichtbaar door klanttevredenheidsonderzoeken en de GGD-monitor. We zorgen voor beschikbare en betaalbare zorg, waarbij we de begrote budgetten niet overschrijden. Op deelgebieden nemen we maatregelen om de zorgkosten beheersbaar te houden.

Aandacht voor samenwerking en behoud van voorzieningen We voeren inhoudelijke activiteiten uit zoals preventie, maar we maken ook gebruik van zorginkoop en kwaliteits- en normenkaders. We werken samen met partners in de zorg en welzijn. Uitgangspunten zijn de kwaliteit en betaalbaarheid, maar ook het in stand houden van het voorzieningenniveau.

1.1 Volksgezondheid Ambitie We zien vitale inwoners, die gezond en gelukkig zijn. Iedereen doet mee. Relevante documenten • Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’ • Regionaal preventieakkoord ‘Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek’ • Regionale nota gezondheid ‘Samen langer gelukkig en gezond leven in de Achterhoek’ Doelstellingen 1.1.1. Wij zorgen voor preventieactiviteiten om ziekte te voorkomen en om een gezonde levensstijl te bevorderen. • We voeren het regionaal preventieakkoord uit; we stimuleren, faciliteren en organiseren inkoop van preventie en programma’s. • We zorgen voor de samenhang tussen gezondheid, milieu, veiligheid, ruimtelijke ordening en leefomgeving. Dit doen we door een bijdrage te leveren aan de implementatie van de Omgevingswet. Activiteiten Inzetten gecombineerde leefstijlinterventies Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink We blijven zorgen voor gemeentelijke voorzieningen op het gebied van sport en bewegen en voor ondersteunende programma’s van Menzis en eerstelijns zorgaanbieders. We hebben met Menzis een overeenkomst voor de gecombineerde 6

leefstijlinterventie gesloten. Daarbij spraken we af om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij het verbeteren van hun gezondheidsperspectief. Geld (indicator)

Geld (toelichting) De GLI wordt voor het overgrote deel betaald door Menzis. Enkel de kosten voor de beweegmakelaar zijn voor ons en deze zijn in de begroting 2022 meegenomen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) In het voorjaar is bekend geworden dat er sprake is van een wachtlijst en inmiddels is dat bij meer gemeenten het geval. Op dit moment wordt door Menzis, die de contracten sluit met onder meer de fysiotherapeut, diëtiste, etc., onderzocht welke oorzaken hieraan ten grondslag liggen. Menzis heeft toegezegd dat het oplossen van de Winterswijkse wachtlijst als eerste wordt opgepakt. Het streven is om de wachtlijst voor het einde van 2022 op te lossen. Vorig jaar zijn 41 personen ingestapt in het programma en zij kunnen ook dit jaar het programma van de gecombineerde leefstijlinterventie blijven volgen. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Door de ontstane wachtlijst moet men langer wachten, er is hier, zoals bij kwaliteit omschreven een afhankelijkheid van Menzis. Monitoring overlast hout stoken Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink We publiceren diverse keren per jaar via het Gemeentenieuws, de gemeentelijke website en Facebook over de negatieve gezondheidseffecten van hout stoken. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Publicatiekosten zijn meegenomen in de begroting 2022. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) We informeren inwoners over de nadelige effecten van hout stoken. Tijd (indicator)

7

Tijd (toelichting) Het is een jaarlijkse continue activiteit. Participatie regionaal preventieakkoord Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink We gaan door met de uitvoering van het in juli 2020 ondertekende Regionaal preventieakkoord Achterhoek (2020-2030). Speerpunten zijn: bewegen, Achterhoek Rookvrij, minder overmatig alcoholgebruik, middelengebruik bespreekbaar maken, gezonde keuzes voeding, ‘Iedereen doet mee’ en de basis op orde. Bij deze speerpunten horen activiteiten en campagnes die dit alles onder de aandacht brengen van onze inwoners. Voorbeelden zijn voorlichting op scholen over middelengebruik en programma’s over valpreventie. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Jaarlijks vragen wij, voor de uitvoering van het Regionaal Preventieakkoord € 20.000 aan bij het Rijk. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Uitvoering van het Regionaal Preventieakkoord loopt in Winterswijk al, bijvoorbeeld via het ouderenwerk en Preventie Platform Jeugd. Op regionaal niveau blijkt dat meer gemeenten enthousiast aan de slag zijn gegaan. Er zijn veel stakeholders bij betrokken en er is geen wettelijk kader. Het enthousiasme om aan de slag te gaan gecombineerd met het ontbreken van een samenhangende structuur leidt ertoe dat het overzicht ontbreekt. Verder leven er bij verschillende betrokkenen uiteenlopende beelden en verwachtingen over het ownership, de regie en de wijze van uitvoeren van het preventieakkoord en de werkagenda. Om dit beter in goede banen te leiden wordt een projectcoördinator aangetrokken. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Het is een doorlopende activiteit. Doelstellingen 1.1.2. We behouden voorzieningen voor zorg en welzijn in de regio. • We leggen verbindingen tussen partijen (netwerk ketenaanpak). • We leveren een bijdrage aan scenario-ontwikkeling voor (medische) zorg en werken aan het realiseren van zorg op de juiste plek.

8

Activiteiten We houden contact met onze stakeholders en anticiperen op ontwikkelingen. Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink We zorgen voor een bijdrage vanuit het sociale domein voor ontwikkeling van de spoedzorg waarbij er een netwerk ontstaat niet alleen voor de medische- maar ook de sociaal maatschappelijke zorg. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Er is landelijk aandacht voor de belangen van streekziekenhuizen door een burgemeestersoverleg. Niet alleen vanuit perspectief medische voorzieningen maar ook werkgelegenheid en aantrekkelijkheid regio. Onlangs heeft de burgemeester samen met drie collega-burgemeesters een gesprek gehad met Tweede Kamerleden om het belang van het behoud van spoedeisende hulp in de regio duidelijk te maken. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Trends en ontwikkelingen De kosten van bijvoorbeeld de GGD en Yunio zullen stijgen als gevolg van de inflatie. Dit leidt tot begrotingswijzigingen bij deze organisaties. Er is een lobby aangaande de positie van streekziekenhuizen naar aanleiding van visie en beleid van de minister. We trekken hierbij op met de andere streekziekenhuizen in Nederland.

1.2 Maatschappelijke ondersteuning Ambitie In Winterswijk kan iedereen, van jong tot oud, meedoen. We ondersteunen inwoners voor wie eigen regie niet mogelijk is. Relevante documenten: • Beleidsplan Wmo & Jeugd ‘Meedoen in Winterswijk’ • Integrale verordening sociaal domein • Inkoopdocumenten sociaal domein • ‘Samen aan het stuur’ (integrale samenwerking sociaal domein) • Verdiepend onderzoek sociaal domein Winterswijk (Bureau HHM) • Beoordelingskader wonen met zorg 2020-2023 • Hervormingsagenda sociaal domein

9

Doelstellingen 1.2.1 Onze voorzieningen zijn toegankelijk en laagdrempelig. • We brengen de ondersteuningsvraag van inwoners in beeld en stellen waar nodig maatwerkvoorzieningen beschikbaar. • We vergroten de bekendheid van de Post (frontoffice). Activiteiten Nieuw concept mantelzorgondersteuning Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wasssink Vanaf 1 oktober 2021 biedt het sociaal team van De Post mantelzorgondersteuning. De Post biedt individuele ondersteuning en collectieve activiteiten voor mantelzorgers organiseren we samen met omliggende gemeenten. In het tweede kwartaal van 2022 evalueren we deze nieuwe werkwijze en sturen we zo nodig bij. Geld (indicator)

Geld (toelichting) De financiële middelen voor mantelzorgondersteuning zijn meegenomen in de begroting voor 2022. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) We leverden een plan van aanpak op en nemen deze in uitvoering na besluitvorming college. Doel is de mantelzorgondersteuning verbeteren en ook beter borgen van een verantwoorde inzet van mensen en middelen. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Het nieuwe plan van aanpak wordt dit najaar 2022 aangeboden aan het college. Doelstellingen 1.2.2 Ondersteuning is beschikbaar en de kwaliteit en betaalbaarheid ervan zijn gegarandeerd. • We realiseren de beschikbaarheid van zorg door regionale inkoop. • We onderhouden ons netwerk en stimuleren ketensamenwerking. Activiteiten Arbeidsmatige dagbesteding als algemene voorziening doorontwikkelen Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink Door de integrale intake pakken we problemen van inwoners op diverse levensgebieden in onderlinge samenhang aan. Ook willen we dat cliënten meer participeren. Daarom werken we, samen met Fijnder (uitvoeringsorganisatie voor werk en inkomen), toe naar een arbeidsmatige dagbesteding voor cliënten die niet meer leerplichtig zijn en de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt. De 10

besparing ontstaat dan door een wijziging van individuele trajecten naar een collectieve voorziening, die goedkoper is. Met de overgang van taken en budgetten vanuit de centrumgemeente naar lokale gemeenten, realiseren we met partners lokale inloopvoorzieningen voor verschillende doelgroepen. Een inloopvoorziening is een plek waar inwoners zonder indicatie terecht kunnen voor activiteiten. Een inloopvoorziening gaat vooraf aan een Wmo-maatwerkvoorziening. Een voorbeeld hiervan is de voorziening van Hierzorg. Deze wordt nu nog gefinancierd uit centrumgemeentemiddelen. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Door een latere start dan gepland wordt de ingeboekte bezuiniging niet behaald. Zie voor verdere financiële toelichting Financiële afwijkingen programma 1. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) De ontwikkeling naar een voorliggende voorziening met Fijnder, voor cliënten die niet meer leerplichtig zijn en de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt, is nog niet gereed. De voorbereiding heeft als gevolg van personele wisselingen bij Fijnder meer tijd in beslag genomen. Voor 2022 is een subsidie toegekend voor de inloopvoorziening bij HIERZorg. Kwetsbare inwoners kunnen hier zonder indicatie terecht, om zwaardere problematiek te voorkomen. Waar nodig worden zij geleid naar reguliere ondersteuning. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Naar verwachting kunnen de eerste cliënten in het eerste kwartaal van 2023 gebruik maken van de voorziening bij Fijnder. Implementatie pgb 2.0 Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink Met een persoonsgebonden budget (pgb) kopen cliënten zelf zorg in, waaronder hulp bij het huishouden. Cliënten kopen dit nu veelal in bij Alfasense. Landelijk is ingezet op een optimalisatie van het pgb-proces (pgb 2.0), om het gebruik van een pgb zo eenvoudig mogelijk te maken. Met de invoering van het nieuwe systeem, kan Alfasense de huidige dienstverlening niet meer voortzetten. Daarom moeten we opnieuw onderzoeken of cliënten zelf budgetvaardig zijn. De verwachting is dat niet alle cliënten budgetvaardig zijn en daarom over moeten stappen naar zorg in natura, met hogere tarieven. Hierdoor stijgen de kosten naar verwachting structureel met € 150.000. Geld (indicator) 11

Geld (toelichting) De financiële verantwoording budget huishoudelijke ondersteuning leest u in de Financiële afwijkingen programma 1. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) De cliënten die gebruik maakten van de diensten van Alfasense zijn allemaal gesproken. Ongeveer 80 % van de cliënten heeft besloten vanaf 1 april over te stappen naar zorg in natura. De overige 20 % heeft gekozen voor behouden van het PGB. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) De activiteiten zijn conform planning uitgevoerd. Door krapte op de arbeidsmarkt ligt er veel druk op tijdigheid. Integrale intake sociaal domein naar aanleiding van ‘Samen aan het stuur’ en de nieuwe inkoop van Wmo- en jeugdhulp Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink We werken volgens de methode ‘Samen aan het stuur’. Dat betekent dat we een brede, integrale intake doen, waarbij over de domeinen heen wordt gekeken wat de inwoner en zijn gezin nodig hebben. Daarnaast treden de nieuwe contracten met de zorgaanbieders vanaf 2022 in werking. Dat vraagt een andere manier van indiceren: de consulenten bepalen samen met de cliënt wat het resultaat moet zijn. De zorgaanbieder krijgt de ruimte om samen met de cliënt te bepalen hoe dat het beste bereikt kan worden. Van de inwoner verwachten we dat hij eerst nagaat welke mogelijkheden hij zelf heeft om zijn probleem op te lossen. Verder vragen we de inwoner mee te werken aan de oplossing van zijn probleem, zodat de hulp van de gemeente tot een minimum beperkt wordt. Door deze integrale intake pakken we problemen van onze inwoners, op diverse levensgebieden en in hun onderlinge samenhang, aan. Daarmee werken we aan het uitgangspunt één gezin, één plan. Op termijn moet dit leiden tot een snellere uitstroom of afschaling van zorg. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) 12

De brede intake en de nieuwe wijze van indiceren is een continue proces. Het in beeld brengen van de hulpvragen op verschillende levensgebieden verloopt goed. Er is nog geen eenduidige invulling van rollen klantmanager Fijnder en medewerker De Post. Zaken als regievoering en casuïstiekbespreking vragen daarom nog de nodige afstemming en doorontwikkeling. Consulenten zijn geschoold in de nieuwe werkwijze resultaatgericht indiceren ter voorbereiding op de ingang contracten nieuwe inkoop. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Invoering nieuwe inkoop sociaal domein Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink Met de nieuwe inkoop sluiten we met minder aanbieders een contract af. Dit betekent dat we een deel van onze cliënten onderbrengen bij een andere aanbieder. Dat vraagt om een goede afstemming met cliënten en aanbieders. Daarnaast vraagt de nieuwe inkoop om een andere manier van indiceren. De verwachting is dat de nieuwe inkoop een besparing oplevert van € 200.000 op Wmo-begeleiding. De ontwikkelingen op de lopende aanbestedingsprocedure kunnen invloed hebben op deze prognoses (zie ook de paragraaf weerstandsvermogen). Geld (indicator)

Geld (toelichting) De contracten met zorgaanbieders zijn 1 juli 2022 ingegaan. De verwachte besparing van € 200.000 over een geheel jaar is daardoor niet haalbaar gebleken. Daarnaast speelt nog dat de financiële uitgangspunten gedurende de inkoop zijn gewijzigd en in ons nadeel zijn uitgevallen. De voorschotbedragen zijn over de gehele linie hoger uitgevallen dan verwacht. De definitieve afrekening vindt plaats in de tweede helft 2023. Zie verder toelichting bij Financiële afwijkingen programma 1. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) De Achterhoekse gemeenten hebben besloten om vijf van de zes segmenten voor Wmo- en jeugdhulp te gunnen, te weten: - Wmo Integrale Ondersteuning; - Wmo logeren; - Wmo wonen; - Integrale ambulante jeugdhulp; - Gezins- en woonvormen. De nieuwe contracten zijn 1 juli 2022 ingegaan. Om er voor te zorgen dat zo veel mogelijk cliënten hun hulpverleningstraject bij de huidige zorgaanbieder kunnen afronden, is er een overgangsperiode van een half jaar ingebouwd. Met de cliënten 13

die nog wel over moeten gaan naar een andere zorgaanbieder wordt contact opgenomen om samen een andere passende oplossing te zoeken.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) De contracten zijn op 1 juli ingegaan. De effecten worden pas op lange termijn zichtbaar. Hier gaan een aantal jaren overheen. Monitoring en dashboard inrichten Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink Er is behoefte aan goede monitoring en een overzichtelijk dashboard, om beleid te evalueren en ter bespreking met de raad. In 2022 verbeteren we het dashboard voor het sociaal domein. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Er zijn op dit moment geen budgettaire issues. Wel speelt onze beschikbare capaciteit een rol. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Voor een goede monitoring is een systeem noodzakelijk. We hebben verschillende systemen bekeken en een systeem gekozen. Door personele krapte met name ook bij automatisering en informatievoorziening is het echter nog niet mogelijk om het systeem te implementeren. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Het monitoringssysteem wordt naar verwachting dit jaar geïmplementeerd. Realisatie overgang beschermd wonen Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wasssink Vanaf 2022 verschuiven taken van centrumgemeente Doetinchem naar lokale gemeenten. Er is sprake van een geleidelijke overgang van cliënten en budgetten. De centrumgemeente blijft verantwoordelijk voor bestaande cliënten. Nieuwe cliënten vallen vanaf 2022 onder de verantwoordelijkheid van lokale gemeenten. De overgang van budgetten vindt vanaf 2023 geleidelijk plaats. Deze nieuwe cliëntengroep vraagt extra expertise van consulenten op het gebied van ggz.

14

Geld (indicator)

Geld (toelichting) In september j.l. heeft het college besloten het ontvangen overschot, regionale middelen beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2021, van € 302.449 toe te voegen aan de budgetten voor het Sociaal Domein. Dit is incidenteel budget. Hiermee kan tijdelijk extra capaciteit ingezet worden om deze complexe doelgroep te ondersteunen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) De overgang van taken en budgetten van centrumgemeente naar lokale gemeenten is wederom uitgesteld. Nu tot 2024. De decentralisatie is een volgende stap in de beweging van Beschermd wonen naar een Beschermd thuis. Concreet betekent dit besluit dat alle gemeenten per 2024 de middelen voor BW ontvangen op basis van een objectief verdeel- en ingroeimodel. Wel wordt regionaal de overgang van cliënten van centrumgemeente naar lokale gemeenten (vaak ook herkomst gemeente) verder voorbereid. Hierdoor wordt expertise opgebouwd op het gebied van ggz. Naast bovenstaande beweging zien we dat inwoners met GGz problematiek steeds langer thuis blijven wonen zonder passende ondersteuning (zorgmijders). Hierdoor zien we een toename van de complexiteit van problematiek op het gebied van Veiligheid en Zorg in relatie met de Wet verplichte Ggz. De regierol die de gemeenten hierin heeft gekregen vraagt veel capaciteit die er nu onvoldoende is. Hiervoor is extra personele capaciteit noodzakelijk.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) De decentralisatie is wederom uitgesteld daarom verloopt planning ook aangepast aan de besluitvorming van het Rijk. Verbeteren van juridische kwaliteit Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink Met de invoering van de Verordening sociaal domein is het makkelijker om waar nodig maatwerk te leveren, en meer integraal te werken volgens de bedoelingen van de wetten (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening). Om de kwaliteit verder te verbeteren, schaffen we een abonnement aan op juridische ondersteuning. De hiermee gemoeide kosten bedragen structureel € 50.000. Geld (indicator)

15

Geld (toelichting) Uitgaven vinden plaats binnen het beschikbare budget. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Het kennissysteem van Stimulanz is aangeschaft en per 1 juli j.l. operationeel. De implementatie is prima verlopen. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Doelstellingen 1.2.3 Iedereen kan meedoen in onze drempelvrije gemeente: zie hiervoor hoofdstuk Opgaven. Trends en ontwikkelingen Financieel: er komen waarschijnlijk drie grote woningaanpassingen aan. Worden nog niet meegenomen bij deze rapportage omdat het nog onzeker is of het doorgaat. Bedragen totaal > € 150.000,= Eigen bijdrage wordt wellicht weer inkomensafhankelijk voor HH en rolstoelen. Landelijke besluitvorming hierover volgt dit najaar. De maatregel gaat naar verwachting in 2025 in.

1.3 Jeugd Ambitie Gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Relevante documenten: • Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’ • Integrale verordening sociaal domein • ‘Samen aan het stuur’ (integrale samenwerking sociaal domein) • Rekenkameronderzoek Voor de toekomst • Verdiepend onderzoek sociaal domein Winterswijk (Bureau HHM) Doelstellingen 1.3.1 Waar jeugd en ouders/verzorgers het zelf niet kunnen, bieden we hulp op het gebied van zorg en (opvoedings)ondersteuning. • Ondersteuningsteam Oost Achterhoek en het Preventie Platform Jeugd bieden opvoedondersteuning/preventie. • We versterken de samenwerking met huisartsen door hen te ondersteunen in de zorg voor jeugdigen. Zo voorkomen we de inzet van specialistische zorg. • We voeren regie bij complexe casussen van kinderen met een beperking. Activiteiten Instroom van jeugdige cliënten naar tweedelijns zorg beperken Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen

16

Om de instroom naar jeugdhulp te beperken, richten we ons met name op samenwerking met verwijzers (zoals huisartsen en gecertificeerde instellingen). Zij bepalen een aanzienlijk deel van de instroom. We maken afspraken met hen over het verwijzen naar gecontracteerde aanbieders en stimuleren de inzet van een praktijkondersteuner bij de huisarts (POH) voor de jeugd. Daarnaast zoeken we naar mogelijkheden om jeugdhulp via collectieve voorzieningen meer in groepsverband aan te bieden. Ook blijven we inzetten op preventie, bijvoorbeeld door de activiteiten van het Preventie Platform Jeugd. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Bij de 1e prognose en begroting 2023 is dekking opgenomen voor de pilot 'inclusievere opvang', die loopt van juli 2022 tot en met juni 2023. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Wij hebben de huisartsen op de hoogte gebracht van de uitkomsten van de nieuwe aanbesteding Wmo- en jeugdhulp, waarbij ze in principe alleen kunnen verwijzen naar gecontracteerde aanbieders. De huisartsen waren niet blij dat hun verwijsmogelijkheden ingeperkt werden. In een bestuurlijk gesprek, dat nog een vervolg zal krijgen, zijn de redenen voor deze vorm van inkoop gedeeld en is wederzijds begrip ontstaan. Na De Doktershof en huisartspraktijk Van Noort heeft nu ook huisartsenpraktijk Boer Balink een POH jeugd vanuit het Ondersteuningsteam. We blijven periodiek het aanbod van een POH jeugd bij de overige praktijken doen. Op 1 juli is de pilot 'inclusievere opvang' voor kinderen mèt, en zonder zorgvraag gestart. Hierdoor kunnen meer kinderen, ook kinderen met een zorgvraag, terecht bij de buitenschoolse opvang van SWW. Kinderen met een zeer complexe zorgvraag kunnen daar nog niet terecht. In het voorjaar van 2023 wordt de pilot geëvalueerd. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Doelstellingen 1.3.2 Zorg blijft beschikbaar, betaalbaarheid en kwaliteit zijn gegarandeerd. • We kopen regionaal de juiste zorg voor onze jeugd in tegen een reële prijs. • We handelen aanvragen binnen de termijnen correct en doelmatig af. • We zorgen voor een goed georganiseerde en goed functionerende jeugdzorg. Activiteiten Monitoring en dashboard jeugd inrichten Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen

17

Er is behoefte aan goede monitoring en een overzichtelijk dashboard om beleid te evalueren en te bespreken met de raad. In 2022 verbeteren we de monitoring, ook voor jeugdzorg. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Er zijn geen budgettaire belemmeringen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Voor een goede monitoring is een systeem noodzakelijk. We hebben verschillende systemen bekeken en een systeem gekozen. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) We hebben te maken met krapte in arbeidscapaciteit bij automatisering en informatievoorziening waardoor planning onder druk komt te staan. Verwachting is dat het monitoringssysteem dit jaar geïmplementeerd wordt.

Nieuwe inkoop van Wmo- en jeugdhulp Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen De nieuwe inkoop vraagt een andere manier van indiceren: de consulenten bepalen samen met de cliënt wat het resultaat moet zijn. De zorgaanbieder krijgt de ruimte om samen met de cliënt te bepalen hoe dat het beste bereikt kan worden. Van de inwoner verwachten we dat hij eerst nagaat welke mogelijkheden hij zelf heeft om zijn probleem op te lossen. Verder vragen we de inwoner mee te werken aan de oplossing van zijn probleem, zodat de hulp van de gemeente tot een minimum beperkt wordt. Door deze integrale intake pakken we problemen van onze inwoners, op diverse levensgebieden en in hun onderlinge samenhang, aan. Daarmee blijven we werken aan het uitgangspunt: één gezin, één plan . De voorzichtige verwachting is dat de nieuwe inkoop door minder inzet een besparing oplevert. Daarnaast zien we een forse toename van aanvragen van jeugdhulp. Op basis van deze twee ontwikkelingen hebben we de budgetten voor jeugdhulp met € 700.000 verhoogd. De ontwikkelingen op de lopende aanbestedingsprocedure kunnen invloed hebben op deze prognoses. Geld (indicator)

Geld (toelichting)

18

In het eerste jaar hebben we te maken met een overgangsperiode. De gecontracteerde aanbieders hebben bij de gunning een aantal plekken toebedeeld gekregen en daarop is de voorschotbetaling gebaseerd. Er zitten nu echter nog cliënten bij niet-gecontracteerde aanbieders. We willen hen zo min mogelijk verplaatsen. Daar is ook budget voor nodig. Daarnaast zijn er cliënten die hulp ontvangen van aanbieders die wel gecontracteerd zijn maar minder plekken toebedeeld hebben gekregen. Bij die zorgaanbieders kopen we het eerste jaar meer plekken in, zodat de zorg van de huidige cliënten gecontinueerd kan worden. Verder worden we steeds vaker geconfronteerd met zeer complexe, duurdere zorgvragen waar een individuele overeenkomst voor nodig is (1 cliënt kan op jaarbasis 200.000 euro kosten, wat een grote invloed heeft op het budget). En ook in de Wmo- en jeugdhulp stijgen de loonkosten, wat ook weer zorgt voor stijging van de zorgkosten. Dit alles zorgt er voor dat er meer budget nodig is. Een deel van de voorschotbedragen voor de gecontracteerde zorgaanbieders zal terug betaald worden als minder plekken nodig blijken te zijn. Het is nu echter nog niet te voorspellen welk deel dat is. De verrekening met de zorgaanbieders vindt na 30 juni 2023 plaats. De 2e helft van 2022 geldt als overgangsperiode, waarin we samen met de zorgaanbieders nog een aantal nadere afspraken maken over b.v.

de KPI's. Als die afspraken gemaakt zijn en de nieuwe werkwijze meer routine is geworden, gaan we over met de zorgaanbieders in gesprek om de transformatie verder vorm te geven: een gezamenlijke verantwoordelijkheid, meer preventie en meer hulp in het voorliggend veld in te zetten. Dat zal naar verwachting de doorlooptijden korter maken en maakt de kosten beheersbaar. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) De Achterhoekse gemeenten hebben besloten om vijf van de zes segmenten voor Wmo- en jeugdhulp te gunnen, te weten: Wmo Integrale Ondersteuning, Beschermd wonen, Wmo Logeren, Integrale ambulante jeugdhulp en Gezins- en woonvormen. De nieuwe contracten zijn per 1 juli 2022 ingegaan en daarmee is ook het resultaat gericht indiceren gestart. Het segment voor Hoog complexe jeugdhulp met verblijf is niet gegund. Daarvoor loopt nu een nieuwe aanbesteding, zodat de nieuwe contracten daarvoor per 1 januari 2023 in kunnen gaan. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Voor Hoog complexe jeugdhulp is de aanbesteding nu gaande. Die contracten zullen volgens planning op 1 januari 2023 starten. De overige segmenten zijn gestart per 1 juli 2022. Trends en ontwikkelingen De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft aangegeven dat hij er op aanstuurt dat gespecialiseerde jeugdzorg centraler wordt ingekocht. Met het wetsvoorstel ‘Verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ wordt voorgesteld: 19

(1)verplichte regionale samenwerking bij inkoop en meer centrale organisatie van specifieke vormen van specialistische zorg; (2) specifieke governance eisen aan aanbieders en gecertificeerde instellingen; (3) verbetering van het inzicht en toezicht op de beschikbaarheid van jeugdzorg (en dit beleggen bij de Nederlandse Zorg Autoriteit). Hij verwacht het wetsvoorstel dit najaar gereed te hebben voor parlementaire behandeling.

Financiële afwijkingen programma 1 Baten en lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Berap1

Berap2

Mutaties_Berap2

Baten 1.1 Volksgezondheid

22

25

2

1.2 Maatschappelijke ondersteuning

10.783

11.085

302

Totaal Baten

10.805

11.109

305

3.014

3.014

0

914

892

-22

1.2 Maatschappelijke ondersteuning

19.886

20.752

867

1.3 Jeugd

8.137

9.123

986

Totaal Lasten

31.950

33.781

1.831

Gerealiseerd resultaat

-21.146

-22.672

-1.526

Lasten 1.0 Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten 1.1 Volksgezondheid

Doorbelaste bedrijfsvoerings- en kapitaallasten Er zijn geen bijstellingen geweest. Volksgezondheid Er zijn geen bijstellingen > € 50.000 geweest. Maatschappelijke ondersteuning Wij hebben a.g.v. de verdeling van de overgebleven middelen 2021 voor Beschermd Wonen bij de centrumgemeente Doetinchem een bedrag ontvangen van € 302.000. De verhoging van de lasten met € 867.000 wordt grotendeels als volgt verklaard: - hogere lasten Beschermd Wonen € 302.000 N - hogere lasten Hulp bij Huishouden € 200.000 N - hogere lasten Dagbesteding € 150.000 N - hogere lasten individuele begeleiding € 100.000 N - hogere lasten gemeentelijke dienstverlening € 131.000 N - lagere lasten Drempelvrij Winterswijk € 50.000 V Het college heeft besloten de ontvangen middelen van Beschermd Wonen beschikbaar te houden binnen het Sociaal Domein (zie ook toelichting bij de hogere baten). De ingeboekte bezuiniging bij Hulp bij Huishouden als gevolg van het nieuwe normenkader wordt in 2022 niet behaald. De belangrijkste oorzaak is dat door personeelstekort de herindicaties automatisch worden verlengd met de bestaande inzet van hulp bij huishouden. Hierdoor wordt het nieuwe normenkader dus niet toegepast. De ontwikkeling naar een voorliggende voorziening met Fijnder is nog niet gereed. De voorbereiding heeft als gevolg van personele wisselingen bij Fijnder meer tijd in beslag genomen.

Hierdoor wordt de ingeboekte bezuiniging bij Dagbesteding voor 2022 niet gerealiseerd. Bij de start van de nieuwe inkoop is ingeschat dat bij individuele begeleiding een besparing te realiseren is van € 200.000. Aangezien de start van de nieuwe inkoop 20

met een half is uitgesteld is het volledig realiseren van de bezuiniging in 2022 niet realistisch en wordt deze gehalveerd. We hebben vanuit het Rijk middelen gekregen om de gemeentelijke dienstverlening in de breedste zin van het woord te verbeteren. De uitgaven worden hier verantwoord en de inkomsten maken onderdeel uit van de algemene uitkering. In 2022 zijn niet alle activiteiten van de opgave Drempelvrij Winterswijk uitgevoerd en zijn deze doorgeschoven naar 2023. Daarom stellen we voor een budget van € 50.000 over te hevelen naar 2023 om de niet uitgevoerde activiteiten alsnog uit te voeren en om enige inhuur te kunnen betalen. Jeugd De stijging van de vraag naar Jeugdhulp blijft zich doorzetten. We zien vooral een stijging van de duurdere en complexere zorg. Verder is na de uitkomst van de nieuwe aanbesteding gebleken dat de ingeboekte bezuiniging niet realistisch is gebleken. Dit betekent dat de budgetten Jeugdhulp met € 1 miljoen verhoogd moeten worden. Hierbij is de verhoging van de lasten met € 986.000 zo goed als volledig verantwoord.

21

Programma 2 Meedoen in Winterswijk Inleiding Cultuur, sport, inkomen en participatie, educatie en economie Dit programma is uitgewerkt in vijf onderdelen: meedoen in sport, cultuur, educatie, economie en werk. Programma 2 sluit daarmee aan op programma 1, waarin het vooral gaat om meedoen op het gebied van welzijn en gezondheid. Aantrekkelijk Winterswijk We gaan voor goed onderwijs en het in stand houden van onze sport- en cultuurvoorzieningen. Daarnaast is er volop aandacht voor het bieden van ontwikkelmogelijkheden voor economie, werk en toerisme. We houden Winterswijk aantrekkelijk door initiatieven voor ons landschap en erfgoed. Dit programma kent inspanningen voor het handhaven en onderhouden van voorzieningen en samenwerkingsverbanden. Daarnaast bevat het een aantal grotere projecten die de randvoorwaarden scheppen. Denk aan het project ‘Samen aan het stuur’, de omgekeerde verordening, het Integraal Huisvestingplan Onderwijs en het realiseren van een nieuw bedrijventerrein. De inmiddels bekende aanpak Armoedevrij Winterswijk 2040 hoort bij dit programma en lichten we toe in het hoofdstuk Opgaven bij de opgave ‘Iedereen doet mee’.

2.1 Cultuur en ontspanning (cultuur) Ambitie We willen onze culturele instellingen en ons erfgoed behouden en versterken, omdat ze belangrijk zijn voor de aantrekkelijkheid van Winterswijk. Relevante documenten: • Cultuurnota • Museumvisie • Erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen’ • Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk • Beleidsnota Aardkundige waarden in Winterswijk • Kerkenvisie Oost Achterhoek Doelstellingen 2.1.1 Om het aanbod van kunst en cultuur passend bij de leefbaarheid te houden, realiseren we nieuwe concepten en ondersteunen we bestaande voorzieningen. • De culturele voorzieningen in stand houden en de ontwikkelingen bij Boogie Woogie volgen (monitoren). • Zorgen voor een goede mediavoorziening in Winterswijk, denk aan radio, tv en social media. • De museumvisie implementeren. • De punten uit de Cultuurnota verder uitwerken. Activiteiten Gebiedsontwikkeling Steengroeve Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink In 2022 ronden we het bestemmingsplan van het Steengroeve Museum af. Als gemeente brengen wij de bestemmingsplanwijziging voor het bezoekerscentrum in procedure zodra de initiatiefnemers de financiering rond hebben. Hiervoor zijn tot eind 2024 beschikbare gemeentelijke middelen gereserveerd. 22

November 2022; Inmiddels heeft het college hierover andere keuzes en afspraken gemaakt. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Begin 2022 is het haalbaarheidsonderzoek voor het Steengroevemuseum afgerond. Tot eind 2024 zijn beschikbare gemeentelijke middelen gereserveerd voor de realisatie van het Steengroevemuseum.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) In het tweede kwartaal van 2022 zijn we verder gegaan met het integraal coördineren van alle processen die in en rond het gebied van de Steengroeve spelen (in- en extern). Op deze manier ontstaat er een consistenter proces. Daarbij is het maken van het ontwerpbestemmingsplan afgerond en wordt deze in procedure gebracht. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) We zijn met initiatiefnemers in gesprek over het moment waarop en de voorwaarden waaronder we de bestemmingsplanwijziging voor het museum in procedure brengen. In stand houden van de culturele voorzieningen, met als belangrijkste actie een bijdrage leveren aan het project WoooW Omschrijving (toelichting) Wethouder: Metaal- ten Dolle Door de effecten van de coronacrisis staan de culturele instellingen onder druk. Medio 2021 lijken deze effecten te overzien, we streven ook in 2022 voor het voortbestaan van het culturele aanbod voor Winterswijk. In de voorbereidingen voor het WoooW (zie beleidsveld 3.1) vinden de culturele partners elkaar meer en meer en ontstaan er mogelijkheden om elkaar te versterken. Het beperken van frictiekosten bij Boogie Woogie, door het afhaken van de gemeenten Oost Gelre en Aalten, is ook in 2022 een belangrijk aandachtspunt Geld (indicator)

Geld (toelichting) Ook in 2022 is er een aantal keer door culturele partijen een beroep gedaan op het crisis- en herstelfonds. We blijven in gesprek over de uitdagingen die er liggen. Wat betreft de frictiekosten Boogie Woogie. Deze zijn ontstaan door het beeindigen van de samenwerking met Boogie Woogie door Oost Gelre. Boogie Woogie heeft de 23

rechtszaak met Oost Gelre inzake deze kwestie verloren en heeft hoger beroep aangevraagd. Oost Gelre heeft aangegeven niet bereid te zijn tot een schikking. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Na corona staan ook onze culturele voorzieningen en verenigingen met de energiecrisis voor een nieuwe uitdaging. We blijven in gesprek over de effecten: hogere energielasten en mogelijke terugloop van bezoekers/leden door energiearmoede. We streven ernaar dat cultuur voor iedereen toegankelijk blijft. Er is veel werk verricht om te komen tot een functioneel pakket van eisen voor het cultuurgebouw in de gebiedsontwikkeling WOOOW. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Het in stand houden van de culturele voorzieningen is een continu proces. Voor meer informatie over WoooW zie beleidsveld 3.1. Lezen jeugd bevorderen door gratis lidmaatschap jeugd Omschrijving (toelichting) Wethouder: Metaal-ten Dolle Winterswijk is één van de veertien gemeenten die geen gratis bibliotheeklidmaatschap aanbiedt voor de jeugd van veertien tot en met zeventien jaar. Lezen en een bibliotheek kunnen de (taal)ontwikkeling van jongeren positief beïnvloeden. Daarom sluiten we ons aan bij die lijn, door wel een abonnement te faciliteren (structureel € 12.000). Geld (indicator)

Geld (toelichting) Sinds 1 juli 2022 is de Bibliotheekwet gewijzigd op dit onderdeel. Hierdoor kunnen alle jongeren tot 18 jaar gratis naar de bibliotheek gaan. Het is hiermee vanaf 1 juli niet meer mogelijk om een eigen bijdrage te vragen als gemeente. Gemeente Winterswijk heeft dus een half jaar vooruit gelopen op deze wetswijziging. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) In 2022 maken er (tot peildatum 1 september) 1747 jongeren, tussen de 12 en 18 jaar, gebruik van het gratis bibliotheeklidmaatschap. Deze doelgroep heeft in 2022 al bijna 10.000 keer een boek of ander product geleend bij de bibliotheek in Winterswijk. Tijd (indicator) 24

Tijd (toelichting) Realiseren van de aanbevelingen uit de museumvisie, waaronder deelname van de musea aan het project 1572 Omschrijving (toelichting) Wethouder: Metaal- ten Dolle In de museumvisie staat een toekomstige nauwe samenwerking tussen de Winterswijkse musea centraal. Om deze beginnende samenwerking te stimuleren en verder uit te werken, is er in 2022 incidenteel budget nodig (€ 25.000). De besteding hiervan werken we uit in het uitvoeringsprogramma bij de museumvisie. Eén van de onderdelen is deelname van de musea aan het project 1572, waarmee de musea hun samenwerking met elkaar en met andere (culturele) partners handen en voeten geven. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Doordat kosten lager uitvallen dan verwacht kan het begrote budget voor 2022 worden verlaagd. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) De musea werken nauw samen en hebben dit vastgelegd in een Museumconvenant dat in juli is ondertekend door musea en gemeente. Er is een werkgroep voor regelmatig overleg en uitvoer van gezamenlijke projecten. De musea hebben gezamenlijke workshops gevolgd om hun marketing te versterken. Daarnaast werken ze aan een ‘museum-bustour’ voor de toeristische sector en voeren ze gezamenlijke activiteiten uit rondom '1572'. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Er rest nog een kwartaal voor de activiteiten uit het uitvoeringsprogramma 2022. Dit betreft o.a. een afsluiting van de gezamenlijke marketingworkshops, een overleg met de klankbordgroep en een gezamenlijk project in het kader van 1572. Vorming streekomroep Omschrijving (toelichting) Wethouder: Metaal- ten Dolle Met de gemeenten Aalten en Oost Gelre hebben we gekozen voor ondersteuning van een nieuw te vormen Streekomroep Oost-Achterhoek. In principe ondersteunen we dit voor drie jaar. Inmiddels zijn de drie lokale omroepen gestart met de vorming van deze streekomroep. In 2022 moeten de resultaten zichtbaar worden en in 2023 en 2024 worden voortgezet. 25

Geld (indicator)

Geld (toelichting) Ontwikkelingen hebben geen budgettaire consequenties afwijkend van de begroting. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Sinds 1 juli is er een gezamenlijke Streekomroep voor de drie Achterhoekse gemeenten: 1Achterhoek. Er zijn in de eerste helft van het jaar twee professionals aangesteld die de Streekomroep 1Achterhoek ondersteunen op journalistiek vlak. De samenvoeging werpt zijn vruchten af: er is inmiddels een 1Achterhoek app gelanceerd en ook de website heeft een nieuwe look gekregen. De samenwerking zal verder intensiveren in de tweede helft van 2022 en zal nog worden doorontwikkeld in 2023 en 2024. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) De nieuwe Streekomroep is gevormd en de drie gemeenten hebben nu gezamenlijk 1Achterhoek als Streekomroep. Doelstellingen 2.1.2 We zetten in op het behoud en de ontwikkeling van erfgoed, omdat dit belangrijk is voor het toerisme en zorgt voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven en bewoners. • Uitvoering geven aan het erfgoedbeleid ‘Wi-j doet ’t samen’. • Uitvoering geven aan de beleidsnota Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk. • Uitvoering geven aan de beleidsnota ‘Aardkundige waarden in Winterswijk. Activiteiten Implementeren uitvoeringsagenda Aardkundige waarden Omschrijving (toelichting) Wethouder: Metaal-ten Dolle Met de afgeronde beschrijvingen van archeologische en aardkundig bijzondere terreinen, is een basis gelegd voor publieksacties en een duurzame benutting. We creëren aanbod voor toerisme, onderwijs en erfgoedorganisaties. Eventueel stellen we het beschermingsregime bij. De archeologische en historische kennis van het dorpscentrum zetten we in voor de opgave Centrum. Bij het vertellen van het zichtbare verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de Winterswijkse bodem, verbinden we aardkundige waarden met landschap en biodiversiteit. Een van de activiteiten in dit kader is een onderzoek en publicatie van Winterswijkse klei, pottenbakkers en steen- en pannenbakkerij. Geld (indicator) 26

Geld (toelichting) Het begrote budget voldoet voor de uitvoering van de agenda aardkundige waarden. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Door waar mogelijk aan te sluiten bij publieksacties vanuit Landschap en Biodiversiteit, wordt efficiënt gebruik gemaakt van de beschikbare capaciteit en middelen en blijft de kwaliteit gewaarborgd. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) De huidige uitvoeringsagenda aardkundige waarden loopt tot 2023, naar verwachting worden de laatste acties inderdaad in 2023 uitgevoerd. Implementeren uitvoeringsagenda Archeologische waarden Omschrijving (toelichting) Wethouder: Metaal-ten Dolle Met de afgeronde beschrijvingen van archeologische en aardkundig bijzondere terreinen, is een basis gelegd voor publieksacties en een duurzame benutting. We creëren aanbod voor toerisme, onderwijs en erfgoedorganisaties. Eventueel stellen we het beschermingsregime bij. De archeologische en historische kennis van het dorpscentrum zetten we in voor de opgave Centrum. Bij het vertellen van het zichtbare verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de Winterswijkse bodem, verbinden we aardkundige waarden met landschap en biodiversiteit. Een van de activiteiten in dit kader is een onderzoek en publicatie van Winterswijkse klei, pottenbakkers en steen- en pannenbakkerij. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Het begrote budget voldoet voor de uitvoering van de agenda archeologie. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Door waar mogelijk aan te sluiten bij publieksacties vanuit Erfgoed en Cultuurhistorie, wordt efficiënt gebruik gemaakt van de beschikbare capaciteit en middelen en blijft de kwaliteit gewaarborgd. Tijd (indicator)

27

Tijd (toelichting) De huidige uitvoeringsagenda archeologie loopt tot 2023, naar verwachting worden de laatste acties inderdaad in 2023 uitgevoerd. Implementeren uitvoeringsagenda van de erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen!’ Omschrijving (toelichting) Wethouder: Metaal- ten Dolle We voeren samen met de gemeenten Aalten en Oost Gelre ons erfgoedbeleid uit. De komende periode richten we ons op: • Delen van nieuwe kennis over verduurzamen en interieurs. • Samenwerken met ondernemers, onderwijs, historische verenigingen, cultuursector en 100% Winterswijk in projecten als historische interieurs en 1572. • Implementatie Omgevingswet door borging erfgoedwaarden in omgevingsplannen en door één commissie ruimtelijke kwaliteit te vormen. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Past binnen begroot budget. We zien wel een trend bij de subsidieaanvragen voor gemeentelijke monumenten. Kosten stijgen in materiaal en uurtarieven waardoor er niet voldoende budget is om een heel jaar eigenaren te ondersteunen in subsidieaanvragen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Op 13 april is er een informatieavond voor monumenteigenaren geweest met extra aandacht voor het verduurzamen van een monument. Verder kunnen eigenaren gebruik maken van een gratis keukentafel gesprek met een expert in het verduurzamen van monumenten. De nieuwe samenwerking van ondernemers, culturele partijen, verenigingen, stichtingen, onderwijs en overheid heeft met het pilotproject 1572 laten zien dat door samenwerkingen en verbindingen er een culturele basis ontstaat die veel evenementen in het centrum neerzet. Op 22 september heeft de raad de nieuwe verordening voor de nieuwe commissie ruimtelijke kwaliteit vastgesteld. Dit is de basis voor de integrale commissie: specialisten vanuit welstand, commissie cultuurhistorie en platform natuur en landschap.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Verloopt volgens planning.

28

Trends en ontwikkelingen Ook de culturele instellingen hebben te maken met hogere energielasten. In de task force bestaanszekerheid is hier ook aandacht voor.

2.2 Cultuur en ontspanning (sport) Ambitie In Winterswijk staan we voor een sterke sport- en beweeginfrastructuur. Sport en bewegen maakt onze inwoners vitaal en stimuleert ontmoetingen. Relevante documenten: • Sportnota • Brede regeling combinatiefuncties • Lokaal sportakkoord • Regionaal sportakkoord Doelstellingen 2.2.1 Sport betaalbaar en laagdrempelig houden. • Onze voorzieningen en activiteiten op het gebied van sport en bewegen zijn uitdagend en toegankelijk, zodat ze in de behoeften van diverse doelgroepen voorzien. Activiteiten Eerlijk en simpel financieringssysteem voor sportverenigingen ontwikkelen en invoeren Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink In 2021 is er een onderzoek gehouden naar de financiering van sport in Winterswijk. Op basis hiervan heeft het college een vervolgopdracht gegeven, om een objectievere financiering voor sport in Winterswijk te realiseren en een systeem te ontwerpen dat eenvoudiger en evenwichtiger is. Dit onderzoek is inclusief de financiering van de sportaccommodaties in Winterswijk. De uitkomsten van het onderzoek zijn het eerste kwartaal beschikbaar. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Welke consequenties een en ander heeft voor de gemeente en de sport(accommodaties) is afhankelijk van welk scenario wordt gekozen. De crisisbijdrage van € 75.000 euro wordt conform het nieuwe coalitieakkoord over 2022 niet meer opgelegd aan de sportverenigingen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) Er is een onderzoek gedaan naar de financiering van sport. Naar aanleiding van dit onderzoek is een rapport opgesteld en het college heeft kennisgenomen van het rapport. Het wachten is op besluitvorming door het college. Tijd (indicator)

29

Tijd (toelichting) Het college moet nog een besluit nemen over de scenario's voor een financiële herziening. Ook moet nog een besluit komen over het vervolg en het participatie- en communicatietraject met de sportverenigingen. Doelstellingen 2.2.2 Sport en bewegen is voor iedereen toegankelijk. • Jeugd die om financiële redenen niet kan sporten, verwijzen we naar het jeugdsportfonds. • We creëren bewustwording over het belang van bewegen en een gezondere leefstijl door de inzet van buurtsportcoaches, beweegmakelaars en trainers. • We stimuleren inwoners, die niet of weinig aan sport doen, om te gaan sporten/bewegen en elkaar te ontmoeten. Activiteiten Een beweegroute in de openbare ruimte voor iedereen; jong, oud of met een fysieke beperking Omschrijving (toelichting) Wethouder: Wassink We stimuleren sport en bewegen van jong tot oud. Naast de gebruikelijke sportaccommodaties, maken we een beweegroute langs diverse organisaties/beweegplekken in Winterswijk. Hiermee motiveren we inwoners die niet of weinig bewegen om in beweging te komen. Geld (indicator)

Geld (toelichting) Binnen budget Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting) In de zomer 2022 is een beweegroute gerealiseerd in Winterswijk. Inwoners, maar ook toeristen, kunnen gebruik maken van de route. Het programma is gevarieerd en biedt voldoende aanbod voor beginner, gemiddelde of gevorderde sporter. Er zijn twee routes die wandelend of rennend afgelegd kunnen worden. Langs de route staan palen met een QR code. Zoveel mogelijk is gebruik gemaakt van de bestaande sportinfrastructuur. Na het scannen van de code ontvang je een oefening op maat door onze Buurtsportcoaches en sportinstructeurs. Tijd (indicator)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=926fa5c0-2b9a-4010-b14f-0b8a215a6781