CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

2e Bestuursrapportage 2026 en 2e financiele prognose 2026

Algemene raadscommissie 3 december 2026, gemeente WinterswijkBij agendapunt: 2e Bestuursrapportage inclusief 2e financiële prognose 202626.713 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Kwaliteit (toelichting) Op 4 juli 2024 is besloten onder randvoorwaarden medewerking te verlenen aan de start van een procedure voor de herontwikkeling van de portiekflats aan de Europalaan. Het bestemmingsplan is in juni 2024 vastgesteld. De Woonplaats heeft inmiddels de bouw van het eerste gebouw afgerond. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Begin 2026 is gestart met de sloop van de tweede portiekflat. Momenteel is gestart met de bouw van het tweede appartementencomplex. Tegelijkertijd is er gestart met de herinrichting rondom het eerste appartementencomplex. De herinrichting bestaat uit het afkoppelen van dakwater, het aanbrengen van parkeervoorzieningen, het aanleggen van trottoirs en het aanplanten van de openbare ruimte. De verwachting is dat alle appartementencomplexen in 2029 gereed zijn. Tijd (indicator) Lokale woonzorgvisie De Wet versterking regie volkshuisvesting verplicht gemeenten om de woonopgave voor aandachtsgroepen, waaronder verschillende zorgdoelgroepen, op te nemen in het volkshuisvestingsprogramma. Regionale afstemming is daarbij van belang, onder andere voor het bepalen van de woon-, zorg- en ondersteuningsopgave. 54 Kwaliteit (toelichting) We nemen de woonopgave voor wonen en zorg op als onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) We zijn in 2025 begonnen met het opstellen van de lokale woonzorgvisie als onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma. Hierbij hebben we inspiratie gehaald uit de Achterhoekse woonzorgvisie. Voorafgaand aan de definitieve vaststelling van het volkshuisvestingsprogramma door ons college, stellen wij de gemeenteraad in de gelegenheid om wensen en bedenkingen in te brengen. Naar verwachting kunnen we het volkhuisvestingprogramma, afhankelijk van het aantal en de inhoud van de zienswijzen, in het vierde kwartaal van 2026 vaststellen. Tijd (indicator) Wij stellen een nieuwe lokale woonvisie en een volkshuisvestingsprogramma op Het volkshuisvestingsprogramma vervangt de huidige woonvisie en is een nieuw beleidsproduct waarin de lokale volkshuisvestelijke opgaven en ambities samenkomen. Het programma sluit aan bij de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 en speelt in op de veranderende woonbehoefte. Het geeft richting aan een passende, betaalbare en toekomstbestendige woningvoorraad. Kwaliteit (toelichting) Er wordt gewerkt aan volkshuisvestingsprogramma als vervanging van de lokale woonvisie die een looptijd had tot eind 2024. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het ontwerp volkshuisvestingsprogramma is in maart 2026 vastgesteld. Na de vaststelling ligt het ontwerp-programma 6 weken ter inzage.

Na de periode van terinzagelegging verwerken we de eventueel ingediende zienswijzen. Voorafgaand aan de definitieve vaststelling door ons college stellen we de gemeenteraad in de gelegenheid om wensen en bedenkingen in te brengen. Naar verwachting kunnen we het Volkshuisvestingsprogramma in het vierde kwartaal van 2026 vaststellen. Tijd (indicator) Doelstellingen We zorgen voor duidelijkheid over eigendomssituaties van snippergroen Activiteiten Snippergroen Het grondgebruik binnen de gemeente Winterswijk is geïnventariseerd. Hieruit is gebleken dat op 595 locaties sprake is van ingebruikname van gemeentegrond door particulieren. Er is op pilotbasis een projectmatige aanpak ontwikkeld en toegepast in de wijken Bargerbosch en de Hoge Wieber Noord. Kwaliteit (toelichting) In 2026 geven we een vervolg aan de pilot. Op basis van de ervaringen uit de pilot stellen we in 2026 een projectvoorstel op voor de rest van Winterswijk. Kwaliteit (indicator) 55 Tijd (toelichting) Gezien de ervaringen uit de pilot is de inschatting dat de uitvoering van de rest van Winterswijk meerdere jaren in beslag zal nemen. In eerste aanleg was het de bedoeling om in de zomer het projectvoorstel voor de rest van Winterswijk af te ronden. Door omstandigheden is dat doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2027.

Tijd (indicator) Oneigenlijk bermgebruik Het grondgebruik binnen de gemeente Winterswijk is geïnventariseerd. Hieruit is gebleken dat in het buitengebied sprake is van ingebruikname van gemeentegrond door (agrarische) bedrijven. Kwaliteit (toelichting) Op basis van een inventarisatie van luchtfoto's en kadastrale perceelsgrenzen is een inventarisatie uitgevoerd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2026 stellen we projectvoorstel op om te starten met de percelen met de grootste oppervlakte en eerste ervaringen op te doen. Tijd (indicator) Indicatoren • Jaarlijks worden gemiddeld 100 woningen gerealiseerd, in totaal 900 nieuwe woningen in de periode 2022-2030. We monitoren het aantal gerealiseerde woningen. Nieuwe woningbouwplannen moeten inspelen op een 'mismatch' tussen vraag en aanbod op de Winterswijkse woningmarkt. (Woon- en Vastgoedmonitor 8RHK) • Met de Woondeal Achterhoek en de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030, hebben wij ons gecommitteerd aan de opgave om 60% betaalbare woningen te bouwen voor 2030. Risico's Dit beleidsveld bestaat uit veel verschillende activiteiten en daarom benoemen wij geen specifieke risico's. In elk project of in elke activiteit worden de risico's zelfstandig afgewogen. Algemene risico's bij gebiedsontwikkeling en wonen zijn prijsstijgingen, denk bijvoorbeeld aan bouw- en investeringskosten.

Daarnaast zorgen stikstofdepositie en netcongestie voor uitdagingen binnen dit beleidsveld. 3.5 Economie en Lobby Ambitie Wij koesteren de hoeveelheid en verscheidenheid aan bedrijven in Winterswijk. Bedrijvigheid en de nabijgelegen werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Bedrijven moeten voldoende ruimte hebben om zich te ontwikkelen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid wordt voortgezet. Wij streven naar een stabiele arbeidsmarkt. In samenwerking met de sector zorgen we jaarrond voor voldoende aanbod in vrijetijdsbesteding. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar evenementen. 56 We dragen Winterswijk als merk uit, binnen en buiten Nederland. Ook onderhouden we duurzame relaties met regionale, landelijke en buitenlandse samenwerkingspartners. Daarnaast maken we actief gebruik van (Europese) subsidies voor de realisatie van onze activiteiten. Relevante documenten: • Beleidsnota Economie Winterswijk 2017. • Omgevingsvisie buitengebied 2019. • Centrumvisie 2021. • Raadsbesluit Heroverwegen locatiekeuze bedrijventerrein d.d. 23 maart 2023. • Nota (EU) regionale samenwerking & lobby 2025-2029.

Doelstellingen Het bieden van voldoende ruimte voor de bedrijvigheid in Winterswijk met als uitgangspunt, inbreiding, revitalisering en herontwikkeling Activiteiten Omgevingsplan Arrisveld Het Regionaal Programma Werklocaties laat zien dat er in Winterswijk behoefte is aan een nieuw bedrijventerrein voor de groei van lokale ondernemingen. Voor het succes van ons bedrijfsleven is ruimte nodig, terwijl bedrijventerreinen schaars zijn. Om in Winterswijk een aantrekkelijk ruimtelijk en economisch vestigingsklimaat te behouden, is er in 2024 een nieuwe locatie voor een bedrijventerrein aangewezen. In 2026 werken we aan de gebiedsvisie van het bedrijventerrein. Kwaliteit (toelichting) De concept Gebiedsvisie Arrisveld heeft in 2026 het participatieproces doorlopen. In deze periode is de concept Gebiedsvisie ook besproken met diverse stakeholders, eigenaren en omwonenden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De gemeenteraad heeft de Gebiedsvisie Arrisveld in september 2026 vastgesteld. Volgende stap is het opstellen van het omgevingsplan. Tijd (indicator) Programma toekomstbestendige bedrijventerreinen We werken samen met het bedrijfsleven en de provincie aan het programma toekomstbestendige bedrijventerreinen.

Het programma heeft als doel om bedrijventerreinen te verduurzamen, een groenere en gezondere werkomgeving te creëren en de samenwerking tussen bedrijven op de bedrijventerreinen te verbeteren. Daarbij richt het programma zich zowel op samenwerking en organisatiegraad op het bedrijventerrein, als op het programmatisch uitvoeren van fysieke maatregelen. Het programma ondersteunt de gemeente bij het omzetten van de beleidsambities op het gebied van duurzaamheid en klimaat naar concrete maatregelen op de bedrijventerreinen. Kwaliteit (toelichting) In samenwerking met industriekring OWIN werken we aan drie doelen: • Het verbeteren van de organisatiegraad van ondernemers op het bedrijventerrein. We verkennen hiervoor de mogelijkheden van het parkmanagement op het bedrijventerrein. 57 • Het opzetten van een programma met fysieke en organisatorische maatregelen op het bedrijventerrein, onder meer gericht op duurzaamheid, klimaat, verkeer en veiligheid. Samenwerking in het Platform Veilig Ondernemen is hier onderdeel van. • Het onderzoeken van de haalbaarheid van een Smart Energy Hub op het bedrijventerrein. Dit project richt zich op de optimalisatie van de lokale energieopwekcapaciteit en het energieverbruik op het bedrijventerrein, en wordt ondersteund vanuit de Achterhoek Visie 2030, Thematafel Circulaire Economie & Energietransitie.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) • Het haalbaarheidsonderzoek naar het verbeteren van de organisatiegraad wordt dit najaar opgestart. • Een ondernemersinitiatief heeft samen met drie hoge scholen dit jaar een onderzoek uitgevoerd naar verbetering van de toekomstbestendigheid van het bedrijventerrein. Dit najaar werken we samen met OWIN en dit ondernemersinitiatief aan een gezamenlijk plan van aanpak. • Het haalbaarheidsonderzoek naar een Smart Energy Hub wordt dit najaar afgerond. Tijd (indicator) Doelstellingen In samenwerking ontwikkelen van een jaarrond toeristisch/recreatief aanbod Activiteiten Stimuleren van evenementen voor en door jongeren We versterken de gemeentelijke ondersteuning van evenementen voor en door jongeren. Met een groter en beter evenementenaanbod wordt Winterswijk aantrekkelijker voor jongeren, versterken we de dagrecreatie en dragen we bij aan seizoensverlenging voor de verblijfsrecreatie. Kwaliteit (toelichting) We hebben aandacht voor de specifieke behoeften van evenementenorganisatoren. Doel is om het beschikbare budget zuiver en effectief in te zetten in relatie tot de doelstelling: het stimuleren van evenementen voor en door jongeren. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) SPOT Jongerenwerk en Talent Farm zijn betrokken bij de uitwerking en uitvoering van het programma.

Er is financiële ondersteuning verleend aan de Bull Teen Party en aan de Erfgoeddag Gen Z. Tijd (indicator) Uitvoeren regionale vrijetijdsagenda We werken samen met de andere Achterhoekse gemeenten aan de uitvoering van de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030. Vanuit deze agenda werken we aan vijf speerpunten: 58 1. Het vergroten van de beleefbaarheid van de Achterhoek met aanbodontwikkeling. 2. Het op peil houden en verbeteren van de vitaliteit van de verblijfsrecreatie. 3. Het realiseren van een onderscheidende profilering en zichtbaarheid van de Achterhoek voor de nationale en internationale gast. 4. Het bevorderen van de gastvrijheid in de regio. 5. Het versterken van de positie van de vrijetijdssector binnen de Achterhoek en het intensiveren van verbindingen met andere sectoren. We voeren dit uit met concrete projecten, onder andere gericht op de routestructuren voor wandelen, fietsen, paardrijden en mountainbiken. Eén van de concrete projecten is ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’. Dit project sluit goed aan bij de Winterswijkse opgave ‘Iedereen doet mee’. Kwaliteit (toelichting) De vrijetijdsagenda is in 2024 herzien tot de Vrijetijdsagenda 2025-2035, inclusief Uitvoeringsprogramma 2025-2028. De vrijetijdsagenda heeft inwonersprofijt en brede welvaart als centrale doelstelling en sluit op regionaal niveau aan op ons lokale recreatiebeleid.

Het uitvoeringsprogramma bevat diverse projecten die bijdragen aan deze doelstellingen. Winterswijk draagt daar ambtelijk, bestuurlijk en financieel aan bij, via het portefeuillehoudersoverleg Vrijetijdseconomie Achterhoek. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het huidige uitvoeringsprogramma loopt van 2025 tot en met 2028. De projecten en de voortgang daarvan worden tweemaandelijks besproken in zowel het ambtelijk overleg als het portefeuillehoudersoverleg. Daarmee is er sturing op geld, organisatie, tijd, informatie en kwaliteit. Tijd (indicator) Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme De lokale Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme wordt opgesteld in samenwerking met de toeristische sector en 100% Winterswijk. De uitvoeringsagenda beschrijft de activiteiten waarmee we uitvoering geven aan de Beleidsvisie Recreatie en Toerisme. Kwaliteit (toelichting) De uitvoeringsagenda geeft uitvoering aan de speerpunten en ontwikkelrichting uit de Beleidsvisie Recreatie en Toerisme, zoals vastgesteld in 2024. De activiteiten die hiervoor nodig zijn, worden in samenwerking met de toeristische sector en 100% Winterswijk bepaald. Voor de financiering van de uitvoeringsagenda wordt een beroep gedaan op de inkomsten uit de toeristenbelasting, waarvoor nieuwe meerjarige afspraken met de sector worden gemaakt.

Op dit moment wordt onderzoek gedaan naar het huidige stelsel voor heffing van toeristenbelasting als basis voor een advies voor nieuwe meerjarige afspraken. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitwerking van de uitvoeringsagenda hangt samen met het vaststellen van nieuwe meerjarige afspraken voor de heffing van toeristenbelasting. Behandeling is gepland voor eind 2026 . Tijd (indicator) 59 Doelstellingen Winterswijk (inter-)nationaal op de kaart zetten, waarbij we ons aanbod op het gebied van wonen, werken, winkelen en toerisme uitdragen en streven naar een betere bereikbaarheid over de weg en het spoor Activiteiten Grensoverschrijdende samenwerking Onder grensoverschrijdende samenwerking valt de samenwerking met de overheid, ondernemers en maatschappelijke organisaties in de Achterhoek, de Regio Achterhoek en de Euregio. We verbinden mensen, ondernemers, overheid en onderwijs aan beide zijden van de grens met elkaar op het gebied van economie, onderwijs, cultuur, toerisme en sport. Kwaliteit (toelichting) We streven naar structurele inbedding van Europees beleid in ons internationale beleid. In 2026 gaan we de Nota (EU) regionale samenwerking & lobby, die we in 2025 hebben geactualiseerd, tot uitvoering brengen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopend proces.

Tijd (indicator) Lobby We zetten in op regionale, landelijke en grensoverschrijdende lobby. Lobbyen stelt ons in staat de belangen van onze inwoners te vertegenwoordigen bij de overheid en andere belanghebbenden. Het zorgt ervoor dat samenwerkingsverbanden tussen gemeenten en bedrijven ontstaan. Ook lobbyen over de grens is belangrijk. De toenemende Europeanisering van het beleid en de besluitvorming zorgen ervoor dat veel belangrijke beslissingen niet alleen op nationaal niveau, maar ook op Europees niveau worden genomen. Kwaliteit (toelichting) Een gestructureerde lobby is nodig. Vanuit de behoefte om een heldere, gezamenlijke boodschap te vertellen, is gewerkt aan focus in onze lobby. Tijdens het Lentefestival 2026 brengen we de Achterhoek en onze Achterhoekse ambities dichter bij Den Haag. Ook zetten we in op lobby richting de provincie. Lokaal zetten we in op politieke actualiteiten. We richten ons op het vergroten van de M50 (netwerk van middelgrote gemeenten). We willen de gemeente profileren als een actieve en betrokken speler in het M50-netwerk, zodat het netwerk kan groeien en we nieuwe partnerschappen kunnen aangaan. Ook willen we op deze manier de positie van het netwerk en de gemeente versterken. In 2026 zijn de gemeenten Oost Gelre en Winterswijk gastgemeente voor het VNG Jaarcongres.

De uitvoering van het congres is belangrijk voor Winterswijk en de Regio Achterhoek om ons landelijk te profileren en ons netwerk te versterken. Het congres biedt de kans om lokale initiatieven en innovaties te presenteren, wat de zichtbaarheid van de gemeente Winterswijk en de regio vergroot. Daarnaast heeft het een positieve economische impact op lokale bedrijven. Inmiddels is uit de evaluatie van het VNG-congres gebleken dat het congres goed is verlopen en dat de waardering hiervoor hoog is. Zo'n 70% van alle wet- en regelgeving voor gemeenten wordt op Europees niveau bepaald. We zijn ons ervan bewust dat we grensoverschrijdend moeten denken om lokale uitdagingen onder de aandacht te brengen. Winterswijk staat bekend als een Europa-actieve gemeente. Mede door het winnen van de Green Leaf Award en de lobby in verschillende Europese gremia (zoals de Association of European Border Regions (AEBR)), wordt Winterswijk vaak als voorbeeld genoemd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit. Tijd (indicator) Indicatoren • | Beschikbaarheid van direct uit te geven bedrijventerrein op korte termijn. • | Leegstandsontwikkeling op bedrijventerreinen. • | Langetermijnreservering voor voldoende nieuwe bedrijventerreinen volgens vraag- en aanbodontwikkeling, zoals vastgelegd in het Regionaal Programma Werklocaties.

• | Groei van het aantal arbeidsplaatsen in Winterswijk (registratie op basis van de provinciale werkgelegenheidsenquête). • | Aantal vierkante meters leegstand in het winkelcentrum. • | Aantal bezoekers aan het winkelcentrum. • | Aantal toeristische overnachtingen. Risico's • | Er is geen vrij uitgeefbaar bedrijventerrein meer beschikbaar. Concrete vraag op korte termijn kunnen we niet bedienen. Wel is De Vlijt beschikbaar, maar dit is niet voldoende voor de lange termijn. Dit stelt bedrijven mogelijk voor de keus om uitbreiding uit te stellen dan wel uit te wijken naar een locatie buiten Winterswijk, met verlies aan werkgelegenheid als gevolg. • | Netcongestie kan, door gebrek aan aansluitmogelijkheden, een negatief effect hebben op het vestigingsklimaat voor zowel ondernemers als inwoners. • | Langetermijneffecten van de energiecrisis op centrumondernemers kunnen leiden tot meer leegstand en een minder vitaal winkelcentrum. • | Langetermijneffecten van de energiecrisis op de toeristische sector kunnen effect hebben op het investeringsvermogen van de sector, de aanbodcapaciteit en het aantal bezoekers. • | Energiecrisis en andere effecten van de oorlogen en conflicten verstoren de economische ontwikkeling en leiden tot kortetermijninflatie en mogelijk langetermijnrecessie. Dit werkt door in consumentenvertrouwen en - bestedingen, met gevolgen voor alle economische sectoren.

Financiële afwijkingen programma 3 Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie | Prognose 1 2026 | Prognose 2 2026 | Mutaties Prognose 2 2026 Baten 3.1 Openbare ruimte 2.1 Verkeer en vervoer | 142 | 752 | 610 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 244 | 244 | 0 60 Exploitatie | Prognose 1 2026 | Prognose 2 2026 | Mutaties Prognose 2 2026 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 238 | 238 | 0 Totaal 3.1 Openbare ruimte | 624 | 1.234 | 610 3.2 Klimaat, water en milieu 7.2 Riolering | 5.095 | 5.095 | 0 7.3 Afval | 3.811 | 3.597 | -214 Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu | 8.906 | 8.692 | -214 3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer | 5.319 | 5.263 | -56 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 7.760 | 11.760 | 4.000 8.1 Ruimte en leefomgeving | 1.749 | 1.749 | 0 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 1.095 | 1.486 | 391 8.3 Wonen en bouwen | 1.158 | 2.117 | 959 Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen | 11.762 | 17.111 | 5.350 3.5 Economie en lobby 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 145 | 145 | 0 3.4 Economische promotie | 1.335 | 1.345 | 10 Totaal 3.5 Economie en lobby | 1.480 | 1.490 | 10 Totaal Baten | 28.090 | 33.790 | 5.700 Lasten 3.1 Openbare ruimte 2.1 Verkeer en vervoer | 6.324 | 6.711 | 387 2.2 Parkeren | 79 | 79 | 0 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 5.562 | 5.527 | -35 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 367 | 367

| 0 Totaal 3.1 Openbare ruimte | 12.332 | 12.684 | 352 3.2 Klimaat, water en milieu 7.2 Riolering | 3.675 | 3.675 | 0 7.3 Afval | 3.528 | 3.645 | 117 Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu | 7.202 | 7.319 | 117 3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer | 7.350 | 8.428 | 1.078 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 7.744 | 11.744 | 4.000 8.1 Ruimte en leefomgeving | 4.450 | 4.247 | -203 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 4.297 | 4.760 | 463 8.3 Wonen en bouwen | 2.141 | 2.107 | -34 Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen | 18.632 | 22.858 | 4.226 3.5 Economie en lobby 3.1 Economische ontwikkeling | 142 | 142 | 0 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 356 | 281 | -75 3.4 Economische promotie | 498 | 498 | 0 Totaal 3.5 Economie en lobby | 996 | 921 | -75 Totaal Lasten | 46.511 | 52.210 | 5.698 Onttrekkingen 3.2 Klimaat, water en milieu 7.2 Riolering | 15 | 15 | 0 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 3.002 | 3.002 | 0 8.3 Wonen en bouwen | 100 | 848 | 748 Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen | 3.102 | 3.850 | 748 Totaal Onttrekkingen | 3.117 | 3.865 | 748 Gerealiseerd resultaat | -15.304 | -14.555 | 749 61 62 Openbare ruimte Het voordeel van € 610.000 aan de batenkant wordt verklaard door een ontvangen provinciale subsidie voor verdere herstel stormschade van 2 juli 2025 van € 610.000.

Zie ook lastenkant. Het nadeel van € 352.000 aan de lastenkant bestaat met name uit : herstel stormschade (dekking via provinciale subsidie) € 610.000 N overheveling restant subsidie aan speeltuinvereniging Hakkelerkamp € 81.000 V overheveling restantbudget Parkeernota € 40.000 V overheveling restantbudget verkeersonderzoeken Rondweg west en Vrijheidspark € 40.000 V lagere doorbelaste kapitaallasten en bedrijfsvoering € 143.000 V Herstel stormschade Dit betreft de verdere herstelwerkzaamheden naar aanleiding van de stormschade van 2 juli 2025. Deze lasten worden volledig gedekt door een ontvangen provinciale subsidie. Zie batenkant. Overheveling restantbudget subsidie speeltuinvereniging Hakkelerkamp Conform het collegebesluit van 24 februari 2026 is maximaal € 100.000 subsidie verstrekt aan speeltuinvereniging Hakkelerkamp gedekt uit de reserve lokale initiatieven. Hiervan is in 2026 ￿€ 19.000 uitgekeerd op basis van gerealiseerde cofinanciering door de vereniging. Verzocht wordt het restantbudget van € 81.000 naar 2027 over te hevelen.

Overheveling budget Parkeernota en verkeersonderzoeken Rondweg west en Vrijheidspark De raad heeft 29 januari 2026 € 100.000 beschikbaar gesteld uit de algemene reserve voor nader onderzoek en advies in 2026, bestaande uit een incidentele bijraming van €40.000,- voor het actualiseren van de ‘parkeernota centrum’ en €60.000,- voor het uitvoeren van verkeersonderzoeken op de rondweg West (N319) en het Vrijheidspark. Zie ook 1e Bestuursrapportage 2026 Programma 4, beleidsveld Bestuur, organisatie en dienstverlening, onttrekkingen en toevoegingen reserves. Voorgesteld wordt bij de 2e Bestuursrapportage 2026 van beide budgetten € 40.000 naar 2027 over te hevelen. Lagere doorbelaste kapitaallasten en bedrijfsvoering Dit betreft in 2026 lagere kapitaallasten als gevolg van doorgeschoven (restant) kredieten, waardoor de kapitaallasten verschuiven na 2026. Klimaat, water en milieu Het nadeel van € 214.000 aan de batenkant bestaat met name uit de aframing van de via Verpact uit te keren plastic, metalen en drankkartons (PMD) vergoeding. Op basis van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst verpakkingen moeten we rekening houden met een lagere vergoeding. Doel voor de toekomst is onder andere door middel van de inzet van een weegarm een hogere PMD grondstof kwaliteit met de bijbehorende hogere staffelvergoeding te gaan realiseren.

63 Het nadeel aan de lastenkant van € 117.000 bestaat met name uit het voorstel aan de raad om bij de 2e Bestuursrapportage 2026 een nieuwe egalisatievoorziening afvalstoffenheffing te gaan vormen met een toevoeging van € 383.000. De dekking van deze toevoeging betreft met name de aframing in 2026 van de bij de jaarrekening 2025 naar 2026 overgehevelde uitgavebudgetten van bijdrage afvalverwerking ROVA van € 212.000 en uitgavebudget Project Huishoudelijk grondstoffenbeleidsplan (HGB) van € 54.000. Per saldo leidt dit een nadeel van € 117.000 binnen dit beleidsveld aan de lastenkant. Duurzaamheid Het nadeel van € 65.000 aan de batenkant bestaat met name uit : aframing baten specifieke uitkering (SPUK) klimaat en energiebeleid (CDOKE) € 1.025.000 N ontvangen subsidie uitvoeringskosten aanvullende gevelmaatregelen € 697.000 V incidentele bijraming specifieke uitkering (SPUK) voor het Nationaal programma lokale warmtetransitie (NPLW) € 191.000 V incidentele bijraming SPUK energiebesparende maatregelen € 69.000 V Aframing baten SPUK klimaat en energiebeleid (CDOKE) De aframing is omdat deze baten van € 1.025.000 in 2026 reeds zijn opgenomen binnen de algemene uitkering. Ontvangen subsidie uitvoeringskosten aanvullende gevelmaatregelen In 2026 is een subsidie ontvangen voor de uitvoeringskosten. In de jaren 2026 en 2027 geven we daar uitvoering aan middels onderzoeken.

Incidentele bijramingen specifieke uitkering (SPUK) voor het Nationaal programma lokale warmtetransitie (NPLW) zie lastenkant SPUK energiebesparende maatregelen zie lastenkant Het nadeel van € 1.069.000 aan de lastenkant wordt met name verklaard door : uitvoeringskosten aanvullende gevelmaatregelen € 697.000 N aanvullende lasten voor de Omgevingsdienst Achterhoek € 114.000 N incidentele bijraming van de specifieke uitkering (SPUK) voor het Nationaal programma lokale warmtetransitie (NPLW) € 191.000 N incidentele bijraming SPUK energiebesparende maatregelen € 69.000 N Uitvoeringskosten aanvullende gevelmaatregelen zie ook batenkant Aanvullende lasten voor de Omgevingsdienst Achterhoek Deze hogere lasten zijn als gevolg van toegenomen adviezen, vraagstukken en de lopende fusie. Incidentele bijraming van de specifieke uitkering (SPUK) voor het Nationaal programma lokale warmtetransitie (NPLW) en de SPUK energiebesparende 64 maatregelen Zie ook batenkant.

Gebiedsontwikkeling en wonen Het voordeel van € 5.350.000 aan de batenkant bestaat uit: Mutatie boekwaarde bouwgrondexploitatiecomplex Arrisveld (zie ook latenkant) € 4.000.000 V Mutatie boekwaarden overige bouwgrondexploitatiecomplexen (zie ook latenkant) € 391.000 V Geraamde bijdrage realisatie stimulans 2026 € 959.000 V De mutaties aan de baten en lastenkant, waaronder Arrisveld, worden grotendeels verklaard door de budgetneutrale wijziging voortvloeiend uit de grondexploitaties. Zie ook lastenkant. De gemeente ontvangt vanuit de regeling realisatie stimulans € 7.000 per betaalbare nieuwbouw woning waarvan de bouw gestart is in het jaar. Voor 2026 is de inschatting dat de ontvangst € 959.000 bedraagt.

Het nadeel van € 4.226.000 aan de lastenkant bestaat met name uit: verwerving gronden bouwgrondexploitatiecomplex Arrisveld (zie ook batenkant) € 4.000.000 N bijraming uitgaven overige bouwgrondexploitatiecomplexen € 463.000 N bijraming budget afdekken kleiput € 200.000 N overheveling restantbudget Vitaal platteland € 60.000 V overheveling restantbudget opstellen omgevingsplan € 165.000 V overheveling restantbudget project WoooW € 115.000 V Verwerving gronden bouwgrondexploitatiecomplex Arrisveld (zie ook batenkant) Dit betreft de bijraming van € 4.000.000 binnen het bedrijvencomplex Arrisveld op basis van het Raadsbesluit van 24 september 2026 is derhalve budgetneutraal, dus heeft geen effect op de begroting. Bijraming uitgaven overige bouwgrondexploitatiecomplexen De mutaties aan de baten en lastenkant worden grotendeels verklaard door de budgetneutrale wijziging voortvloeiend uit de grondexploitaties. Dit betreft naast de bovenstaande bijraming binnen het bedrijvencomplex Arrisveld ook de opening van het nieuwe bouwgrond exploitatie complex Ribeslaan op basis van het Raadsbesluit van 24 september 2026. Een deel (€ 72.000) van de afname boekwaarde grondexploitatie (baten) met betrekking tot Meddo Roetendaal is verantwoord in programma 5, beleidsveld algemene middelen.

Per saldo is deze mutatie binnen de overige grondexploitaties van programma 3 en 5 dus ook budgetneutraal (€ 391.000 + € 72.000 = € 463.000) Bijraming budget afdekken kleiput De bijraming van het budget afdekken kleiput is op basis van het raadsbesluit van 26 februari 2026. 65 Overheveling restantbudget Vitaal platteland Wegens personele wisseling is er in 2026 beperkte capaciteit geweest op het project Vitaal platteland. Verzocht wordt het restantbudget naar 2027 over te hevelen. Overheveling opstellen omgevingsplan Wat betreft het omgevingsplan wordt hier ook door aanvullende capaciteit in 2027 opvolging aan gegeven. Verzocht wordt het restantbudget naar 2027 over te hevelen. Overheveling restantbudget project WoooW Het project WoooW loopt door in 2027 en daarom wordt verzocht het restantbudget naar 2027 over te hevelen. Economie en lobby Aan de lastenkant wordt verzocht een budget van € 75.000 over te hevelen naar 2027 bestemd voor de revitalisering van de bedrijventerreinen in Winterswijk. Onttrekkingen en toevoegingen reserves De Storm heeft een aanvraag ingediend voor € 3.975.000 waarvan in 2026 een bedrag van € 747.500 benodigd is voor een aantal investeringen. Een deel heeft reeds in 2025 plaatsgevonden. De overige investeringen vinden in 2027 plaats. Deze uitgave wordt gedekt uit de reserve instandhouding voorzieningen.

Zie ook programma 2 , beleidsveld Cultuur, lastenkant. Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk Inleiding Algemene ondersteuning, bestuur Onze manier van besturen is betrokken, laagdrempelig en transparant. Met een nuchtere kijk op zaken en gezond verstand. We werken in het belang van de inwoner en waarderen hun mening. We hechten aan inwonersparticipatie en trekken als raad en college graag samen op. Dienstverlening We gaan samen aan de slag en inwoners worden tijdig, actief en laagdrempelig betrokken bij besluiten die hen direct raken. Daarnaast hebben wij aandacht voor de interne dienstverlening en optimaliseren bestaande processen waar mogelijk. Veiligheid en ondermijning Je veilig voelen is een basisbehoefte en vraagt om aandacht. Criminaliteit wordt voorkomen. We ondersteunen een integrale aanpak om ondermijning tegen te gaan en onze gemeente veilig te houden. 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening Ambitie We hebben een bestuur en een organisatie die er voor heel Winterswijk zijn; voor alle inwoners, organisaties en bedrijven. We versterken de lokale democratie. We gaan samen aan de slag voor en met inwoners. Zij worden tijdig, actief en laagdrempelig betrokken. Daarnaast zetten wij ons in voor een krachtige organisatie waarin we nog efficiënter gaan functioneren. Waar mogelijk dringen we de kosten terug.

Relevante documenten: • Organisatievisie • Visie op dienstverlening 66 Doelstellingen We betrekken zoveel mogelijk inwoners, organisaties en bedrijven bij wat we willen realiseren met een open en transparante bestuurlijke stijl Activiteiten Uitvoeren programma dienstverlening In het uitvoeringsprogramma dienstverlening wordt de dienstverleningsvisie concreet vertaald naar de praktijk. Wat goed gaat, blijven we goed doen. De basis op orde. We verbeteren de dienstverlening door input te verzamelen bij klanten (klantreizen). Ook informeren we klanten actief over de duur en status van hun aanvraag of verzoek, en houden we ons aan de afspraken. We werken met servicenormen die we monitoren in een dashboard waarop wordt gestuurd. Daarnaast werken we met een proef van beeldbrieven voor laaggeletterden en anderstaligen. Kwaliteit (toelichting) In 2026 wordt de dienstverleningsvisie uitgewerkt en gaan wij intensiever aan de slag met de afgesproken lijn: tijdige afhandeling van zaken en afspraak is afspraak. Op het gebied van HR, competenties, communicatie en I-kolom worden slagen gemaakt om de teams verder te professionaliseren. De ontwikkelingen vinden stap voor stap plaats. Zo is in 2025 geïnvesteerd in het integreren van de teams telefonie bij team KCC, met als doel om onder andere de doorlooptijden te volgen.

Daarnaast zijn we in 2026 gestart om de visie nog verder aan te scherpen n.a.v. recente ontwikkelingen en te kijken welke acties hiermee gepaard gaan. In de diverse team- en domeinplannen is de vertaling gemaakt van de dienstverleningsvisie naar de praktijk. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Deze activiteit loopt het hele jaar door. Dienstverlening moet centraal staan in het hele doen en laten van de gemeente Winterswijk. Daarom is het nodig om continu aandacht te geven aan de ontwikkeling van onze dienstverlening. Tijd (indicator) Doelstellingen We hebben een slagvaardige en deskundige organisatie Activiteiten Optimaliseren bedrijfsvoering We werken aan integraliteit van werkprocessen en kijken waar zaken efficiënter en effectiever kunnen door meer te standaardiseren. We omarmen waar mogelijk regionale samenwerking om synergiën te benutten. Tenslotte blijven wij inzetten op een brede digitale dienstverlening. Ons doel is een robuuste organisatie die haar kerntaken voor inwoners en bedrijven waarmaakt. Kwaliteit (toelichting) Een betrouwbare bedrijfsvoering is essentieel voor het goed functioneren van de overige organisatieonderdelen. Met goed werkende systemen en processen, op basis van actuele en juiste informatie, is het mogelijk besluitvaardig te werk te gaan en daar waar nodig maatregelen te nemen om (bij) te sturen.

Een vereiste voor het functioneren van het geheel is het waarborgen van actuele sturingsinformatie en ondersteuning. We verbeteren onze rapportageprocessen om de organisatie heldere 67 en gedetailleerde financiële informatie te kunnen bieden. Dat stelt ons in staat om beter te kunnen sturen op resultaat. Voor het sturen op de personeelskosten wordt gebruikgemaakt van een dashboard dat vanaf april 2025 in gebruik is genomen. In 2026 is dit voortgezet. Voor de organisatieonderdelen die zich met informatie en automatisering bezighouden, worden taken en rollen definitief bepaald en vastgelegd. Hierbij krijgt ook de grote hoeveelheid projecten op het gebied van informatie en automatisering aandacht. Deze worden aan de hand van een realistische planning opgepakt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het dashboard voor de personeelskosten is gereed en wordt sinds 2025 ingezet. Tijd (indicator) Doelstellingen We interesseren inwoners voor de democratie en politiek Activiteiten Implementatie kinderraad en andere projecten gericht op jeugd Er komt een kindergemeenteraad om de jeugd beter bij de politiek te betrekken. Kwaliteit (toelichting) In 2023 is voor het eerst een kindergemeenteraad gevormd onder voorzitterschap van de burgemeester.

Tijdens de vergadering van de kindergemeenteraad gaan de kinderen met elkaar in debat over hun zelfbedachte plannen voor iets in de gemeente wat zij willen realiseren. Het beste plan wordt ook echt uitgevoerd. Vanaf 2024 heeft de kindergemeenteraad een structureel vervolg gekregen. In 2026 is er geen kindergemeenteraad gevormd. Met een aantal geïnteresseerde scholen wordt gewerkt aan de organisatie van een kindergemeenteraad in 2027. Vanaf 2024 wordt jaarlijks een kinderburgemeester benoemd in Winterswijk. In juni 2026 is de nieuwe kinderburgemeester voor het schooljaar 2026-2027 geïnstalleerd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De kindergemeenteraad krijgt in 2027 een vervolg. De contacten daarover met het basisonderwijs lopen inmiddels. Tijd (indicator) Doelstellingen We zorgen voor een laagdrempelige en persoonlijke gemeentelijke dienstverlening Activiteiten E-diensten uitbreiden en achterliggende processen optimaliseren We breiden de e-diensten uit aan de hand van de ontwikkelingen van de vakspecifieke software van bijvoorbeeld het sociaal en ruimtelijk domein. Waar deze vakspecifieke software ontbreekt, ontwikkelen we zelf e-diensten. We passen achterliggende processen aan, zodat we zo efficiënt en effectief mogelijk werken. Daarbij streven we naar een hoge gebruikersvriendelijkheid en snelle afhandeling van vragen van onze inwoners of andere klanten.

68 Kwaliteit (toelichting) Er zijn inmiddels honderd e-diensten in gebruik, met name voor duurzaamheid, openbare ruimte, burgerzaken en de Omgevingswet. De werkprocessen en de systemen worden verder verbeterd. De I-visie is hiervoor het uitgangspunt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het team Informatievoorziening is in opbouw. De planning is bijgesteld vanwege de extra benodigde hulp om volledig digitaal te werken. De I-visie is gereed en het uitvoeringsplan hierbij nadert afronding. Tijd (indicator) Indicatoren Het klantwaarderingscijfer is afkomstig van de uitkomsten van het tweejaarlijkse gemeentelijke onderzoek 'Waar staat je gemeente.nl'. Momenteel onderzoeken wij of er voor 2025 en daarna alternatieve methoden zijn om het klantwaarderingscijfer vast te stellen. Andere indicatoren zijn onze servicenormen en doorlooptijden. Risico's Digitalisering, informatievoorziening en informatieveiligheid vragen in toenemende mate financiële middelen, personele capaciteit, om de juiste vaardigheden en systemen. Een risico voor het niet kunnen voldoen aan wensen en eisen niet snel genoeg beschikken over de juiste capaciteit. Een tweede risico is dat als gevolg prijsstijgingen de kosten voor het inrichten van I-kolom hoger dan verwacht kunnen uitvallen.

4.2 Openbare orde en veiligheid Ambitie We houden onze gemeente veilig, ontmoedigen criminaliteit en verhogen het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Relevante documenten: • Wabo-beleidsplan gemeente Winterswijk. • Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. Doelstellingen We gaan drugsproblematiek tegen Activiteiten We treden hard op tegen drugsoverlast en -handel, versterken de zichtbaarheid en samenwerking van boa's en politie, ronden de uitbreiding van bluswatervoorzieningen af en zetten de aanpak van ondermijning voort. Samen met de politie treden we hard op tegen drugsoverlast. Hierbij maken we gebruik van elkaars handhavingsinstrumenten. Kwaliteit (toelichting) Als er sprake is van drugsoverlast, treden we op via zowel het strafrecht als het bestuursrecht. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopend proces. Tijd (indicator) 69 Actieve aanpak straathandel drugs, onder andere bij scholen en evenementen Bij het aantreffen van drugshandel zetten wij waar mogelijk bestuurlijke handhaving in. Daarnaast investeren wij in een nog intensievere samenwerking met scholen om zowel preventief als repressief te kunnen optreden tegen drugsgebruik en drugshandel op scholen. Denk hierbij aan de inzet van drugshonden en het aanpassen van schoolreglementen om de aanpak laagdrempeliger te kunnen inzetten.

Kwaliteit (toelichting) De integrale samenwerking met partners in de aanpak van drugshandel is belangrijk. Naast het inzetten van repressieve maatregelen wordt er ook ingezet op preventie. Voorlichting en preventieve controles maken hier onderdeel van uit. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) • De activiteiten om drugshandel en drugsgebruik tegen te gaan - voorlichting, controle en samenwerking met betrokken partijen - worden voortgezet. De inzet van bestuurlijke maatregelen is doorlopend. Tijd (indicator) Doelstellingen We vergroten het gevoel van veiligheid bij inwoners Activiteiten Samenwerking en zichtbaarheid boa's en politie De buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) en de politie werken nauw samen. Daarnaast werken de boa's nauw samen met diverse ketenpartners, zoals jongerenwerkers en Halt. Voor die partijen zijn de boa's de ogen en oren in het centrum, de wijk(en) en het buitengebied. We geven prioriteit aan de zichtbaarheid en benaderbaarheid van onze boa's. Kwaliteit (toelichting) Met de huidige capaciteit zetten we ons in voor de leefbaarheidsvraagstukken die in Winterswijk spelen. Deze zijn in toenemende mate vergelijkbaar met de kleinstedelijke problematiek. De samenwerking met de politie en de zichtbaarheid en benaderbaarheid van de boa's is door verloop in het team van de boa's het eerste kwartaal van 2026 minder geweest.

Sinds het tweede kartaal van 2026 is het team weer op sterkte en is de samenwerking en zichtbaarheid weer geïntensiveerd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De samenwerking tussen de politie en de boa's heeft doorlopend de aandacht. Tijd (indicator) Voortzetting uitbreiding bluswatervoorzieningen We ronden in 2027 het complete pakket aan bluswatervoorzieningen in Winterswijk af. Hierbij vragen wij een sluitend advies van de Veiligheidsregio Noord- en Oost- Gelderland, uiteraard in goed overleg met de lokale brandweerpost. Kwaliteit (toelichting) Vanuit de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland wordt een advies gegeven over de bluswatervoorziening in de gemeente. Als dit advies ontvangen is, wordt er in de aankomende jaren, indien nodig, uitvoering aan gegeven. De uitvoering van de 70 bluswatervoorzieningen loopt parallel aan de gebiedsgerichte aanpak van natuurbranden, waarbij bluswatervoorzieningen ook een vraagstuk zijn. De looptijd van dit project is 2025-2027. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2026 wordt er, in het kader van natuurbranden, verder uitvoering gegeven aan het project bluswatervoorzieningen. Tijd (indicator) Doelstellingen We voorkomen en beperken criminaliteit en ondermijning Activiteiten Aanpak ondermijning De regionaal coördinator ondermijning blijft werkzaam voor de Achterhoekse gemeenten.

Daarnaast geven we in 2026 de internationale ondermijningstafel met Duitsland verder vorm. Kwaliteit (toelichting) Om ondermijning goed tegen te kunnen gaan en een waterbedeffect te voorkomen, is regionale samenwerking belangrijk. Onder andere op het gebied van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) en ondermijning is er sprake van afstemming. In de Week tegen ondermijning vinden er diverse acties en voorlichtingsbijeenkomsten plaats. Daarnaast is er zeswekelijkse afstemming tussen ketenpartners over lokale ondermijningscasuïstiek. De pilot van het zogenoemde interventieteam verloopt goed. De vier gemeenten in Achterhoek-Oost en de politie voeren regelmatig gezamenlijk controles uit. De samenwerking met Duitsland in de aanpak van ondermijning is in samenwerking met de Euregio opgepakt. Er zijn in 2026 twee overleggen geweest met de Duitse collega's. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopend proces. Tijd (indicator) Vergroten van de weerbaarheid van inwoners en ondernemers door preventie, voorlichting en bewustwordingscampagnes gericht op (digitale) veiligheid We maken inwoners en ondernemers bewust van de schade die ze kunnen ondervinden van ondermijnende criminaliteit.

Daarnaast maken we ze bewust van de rol die zij kunnen spelen in de aanpak van ondermijnende criminaliteit, en wat ze zelf kunnen doen om niet in het criminele speelveld te belanden. Kwaliteit (toelichting) We maken ondernemers en inwoners bewust van de verschillende vormen van ondermijning door voorlichting en preventiecampagnes. Daarnaast maken we ze weerbaarder tegen ondermijning. Een onderdeel van de bewustwording bij inwoners is het verhogen van de meldingsbereidheid. Daarnaast wordt er geïnvesteerd in het opzetten van een intern meldpunt waarbij medewerkers een melding kunnen doen. 71 Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopend proces. Het interne meldpunt voor medewerkers is nog niet vormgegeven. Tijd (indicator) Doelstellingen We voorkomen oplichting en digitale criminaliteit Activiteiten Bewustwording cyberweerbaarheid We organiseren activiteiten om mensen van alle leeftijden op hun eigen niveau cyberweerbaar te maken. Kwaliteit (toelichting) Het weerbaar maken van inwoners en bedrijven vraagt doorlopend aandacht. De gemeente heeft een rol in de preventie, vooral bij kwetsbare groepen zoals jongeren, senioren, laaggeletterden en mkb-ondernemers. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Voor alle doelgroepen is er in 2026 aandacht voor voorlichting over cyberweerbaarheid. Hierbij zijn ketenpartners zoals de politie en jongerenwerkers betrokken.

In het eerste kwartaal van 2026 is er een voorlichting geweest op het AZC. In samenwerking met de politie is er in twee talen voorlichting gegeven over cyberweerbaarheid aan de bewoners van het AZC. Tijd (indicator) Indicatoren Om te kunnen beoordelen of we de genoemde doelstellingen hebben behaald, raadplegen we de volgende bronnen: • Waarstaatjegemeente.nl • De misdaadcijfers van de politie • De veiligheidsmonitor • Datalab GO • Conneqt Op basis van deze bronnen krijgen wij onder andere inzicht in het percentage inwoners dat zich veilig voelt, het aantal misdrijven en het aantal overlastmeldingen. Ons streven is dat het percentage inwoners dat zich veilig voelt stijgt en het aantal misdrijven en overlastgevallen daalt. Op basis van de gegevens uit deze bronnen kunnen wij onze inzet waar nodig bijsturen. Risico's Dit beleidsveld bestaat uit veel verschillende soorten activiteiten. Om die reden benoemen we geen algemene risico's. De risico's worden per activiteit zelfstandig afgewogen.

Financiële afwijkingen programma 4 Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie | Prognose 1 2026 | Prognose 2 2026 | Mutaties Prognose 2 2026 Baten 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur | 1 | 88 | 87 0.2 Burgerzaken | 762 | 762 | 0 0.4 Overhead | 1.102 | 1.102 | 0 Totaal 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening | 1.865 | 1.952 | 87 4.2 Openbare orde en veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | 115 | 115 | 0 1.2 Openbare orde en veiligheid | 18 | 18 | 0 Totaal 4.2 Openbare orde en veiligheid | 132 | 132 | 0 Totaal Baten | 1.997 | 2.084 | 87 Lasten 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur | 4.163 | 4.048 | -116 0.2 Burgerzaken | 1.408 | 1.408 | 0 0.4 Overhead | 16.241 | 16.974 | 733 Totaal 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening | 21.812 | 22.429 | 618 4.2 Openbare orde en veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | 2.355 | 2.373 | 18 1.2 Openbare orde en veiligheid | 1.277 | 1.278 | 1 Totaal 4.2 Openbare orde en veiligheid | 3.633 | 3.652 | 19 Totaal Lasten | 25.444 | 26.081 | 637 Onttrekkingen 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur | 21.042 | 29.669 | 8.626 Stortingen 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur | 0 | 4.602 | 4.602 Gerealiseerd resultaat | -2.405 | 1.070 | 3.475 Bestuur, organisatie en dienstverlening De baten zijn € 87.000 hoger, wat als volgt te verklaren is: • | Regiocoördinator

TECH.LAND | € 87.000 V Regiocoördinator TECH.LAND In de periode 2026-2028 wordt het project Regiocoördinator TECH.LAND uitgevoerd. De totale projectkosten bedragen € 217.400 in 3 jaar, tegenover dit bedrag staan baten van € 217.400. Deze baten zijn conform de subsidiebeschikking in 4 jaren begroot (zie ook toelichting hieronder t.a.v. de lasten). De lasten zijn € 724.000 hoger, wat grotendeels als volgt te verklaren is: • | Regiocoördinator TECH.LAND | € 40.000 N • | Lasten implementatie wet WOO | € 86.000 V • | Personeelskosten | € 625.000 N 72 73 • Beheerplan onderhoud € 195.000 N Regiocoördinator TECH.LAND Voor het project Regiocoördinator TECH.LAND zijn € 40.000 aan kosten geraamd. De totale projectkosten bedragen € 217.400 in 3 jaar, tegenover dit bedrag staan baten van € 217.400. (zie ook toelichting hierboven t.a.v. de baten). Lasten implementatie wet WOO Vanuit de WOO-gelden is € 86.000 gebruikt ter dekking van de gerelateerde personeelskosten (zie hieronder). Personeelskosten De personeelskosten nemen met € 625.000 toe, hier staat een onttrekking van € 490.000 vanuit het bestemmingsreserve organisatieontwikkeling tegenover en € 135.000 wordt bekostigd uit andere budgetten. Dit betreft een budgetneutrale wijziging.

Dit betreft met name de inzet van: • Externe projectleider voor de aanbesteding van bedrijfsapplicaties (gedekt uit het bestemmingsreserve organisatieontwikkeling) • 1 FTE formatie procesoptimalisatie en implementatie financiële applicaties (gedekt uit het bestemmingsreserve organisatieontwikkeling) • 1 FTE teammanager bedrijfsvoering (gedekt uit de bestemming reserve organisatieontwikkeling) • Inhuur teammanager Informatie en inhuur teammanager bedrijfsvoering gedekt uit het WOO-budget Beheerplan onderhoud Voor het Gemeentehuis en Raadhuis bedragen de lasten door de verwerking van het Raadsbesluit van 24 februari 2026 ten aanzien van het Beheerplan onderhoud 2026-2036 € 195.000. Zie ook Programma 2 beleidsveld Sport. Openbare orde en veiligheid Er zijn geen mutaties > € 50.000 geweest. Onttrekkingen en toevoegingen reserves Onttrekkingen algemene reserve • Doorgeschoven activiteiten € 3.770.000 • Meerjarenonderhoudsplan € 368.000 • Subsidie Zwembad Jaspers € 228.000 Doorgeschoven activiteiten Er is uitvoering gegeven aan raadsbesluit van 25-6-2026 : resultaatbestemming jaarrekening 2025. Uit de algemene reserve is onttrokken € 3.770.000. Zie ook hieronder de toelichting m.b.t. de onttrekking en storting bestemmingsreserve doorgeschoven activiteiten.

Meerjarenonderhoudsplan De onttrekking aan de algemene reserve van € 368.000 vloeit voort uit het 24-2-2026 genomen raadsbesluit met betrekking tot de toevoeging van € 368.000 aan het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) te dekken uit de algemene reserve. Subsidie Zwembad Jaspers Conform raadsbesluit 28 mei 2026 is een aanvullende subsidie ad € 228.023 (€ 110.594 (over 2024) en € 117.429 (over 2026)) verleend zwembad Jaspers t.l.v. de algemene reserve. 74 Onttrekkingen bestemmingsreserve organisatieontwikkeling De onttrekking van € 490.000 betreft de onttrekking volgens de collegebesluiten van 8-11-2025 en 16-12-2025 de volgende functies te dekken uit het bestemmingsreserve organisatieontwikkeling: een teammanager bedrijfsvoering, een medewerker procesoptimalisatie en implementatie financiële applicaties en een externe projectleider voor de aanbesteding van bedrijfsapplicaties. Onttrekking en storting bestemmingsreserve doorgeschoven activiteiten Er is uitvoering gegeven aan het raadsbesluit van 25-6-2026 resultaatbestemming jaarrekening 2025. Uit de algemene reserve is onttrokken € 3.770.000 en toegevoegd aan de reserve doorgeschoven activiteiten. Dit bedrag is in 2026 ook onttrokken ter bekostiging van deze activiteiten.

In deze prognose wordt voorgesteld € 832.300 aan budgetten over te hevelen en is aan de reserve toegevoegd (toevoeging totaal € 4.602.300) Programma 5 Inkomsten van Winterswijk Inleiding Dit programma omvat de inkomsten van onze gemeente die ook algemene dekkingsmiddelen zijn: de algemene uitkering uit het gemeentefonds en onze lokale heffingen. In de andere vier programma's staan nu de activiteiten en budgetten die ook daadwerkelijk horen bij onze ambities en doelstellingen én waarop wij (bij)sturingsmogelijkheden hebben. Het college voert de begroting uit binnen de programma's en is in dat kader bevoegd om activiteiten bij te sturen en budgetten bij te stellen. De (bij)sturingsmogelijkheden voor programma 5 zijn beperkt. Op de algemene uitkering hebben wij als individuele gemeente geen invloed. Daarnaast kunnen we de hoogte van de lokale heffingen alleen voor aanvang van het begrotingsjaar bepalen. 5.1 Algemene middelen Ambitie We zijn een financieel gezonde gemeente. De ambities in onze begroting zijn passend bij het financiële perspectief zoals dat nu bekend is.

Relevante documenten: • Financiële verordening gemeente Winterswijk • Treasurystatuut • Planning- en control-documenten Doelstellingen Behouden gezonde financiële positie Activiteiten Monitoring en uitvoering van de begroting via P&C-documenten Met de documenten in onze planning- en control (P&C)-cyclus stellen we onze ambities, doelstellingen en activiteiten voor het komende jaar vast (de begroting). Daarnaast volgen we de realisatie daarvan (bestuursrapportage), stellen we indien nodig budgetten bij (financiële prognoses) en leggen we verantwoording af (jaarstukken). Hierdoor houden we zicht op onze financiële positie en kunnen we bijsturen wanneer dat nodig is. Kwaliteit (toelichting) In het jaar 2026 stellen we de volgende P&C-documenten op: • Jaarstukken 2025 75 • Kaderbrief 2027 • Eerste bestuursrapportage 2026, inclusief eerste financiële prognose • Tweede bestuursrapportage 2026, inclusief tweede financiële prognose • Begroting 2027 Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Raadsvergadering juni 2026: • Jaarstukken 2025 • Kaderbrief 2027 • Eerste bestuursrapportage 2026, inclusief eerste financiële prognose Raadsvergadering november 2026: • Begroting 2027 Raadsvergadering december 2026: • Tweede bestuursrapportage 2026, inclusief tweede financiële prognose.

Tijd (indicator) Indicatoren • Financiële kengetallen • Weerstandsratio Een toelichting op deze indicatoren staat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Risico's Ontwikkeling algemene uitkering: zie hoofdstuk 'De financiële positie van de gemeente Winterswijk in meerjarenperspectief'. Ontwikkeling van lonen, prijzen en rente: in de bijlage Uitgangspunten begroting staat vermeld van welke loon-, prijs- en renteontwikkelingen we uitgaan. Als deze in 2025 sterker stijgen dan geraamd, dan is dat nadelig voor onze begroting. 5.2 Lokale belastingen Ambitie Met de opbrengst van onze lokale belastingen betalen we een deel van onze voorzieningen en zijn we minder afhankelijk van het Rijk. Daarbij vinden we een eerlijke verdeling van de lasten belangrijk. Onze lokale belastingdruk is in balans met het niveau van dienstverlening dat we bieden. Wanneer het gaat om heffingen en leges, is ons uitgangspunt dat deze doorgaans de kosten dekken. Tenzij ze significant afwijken van vergelijkbare tarieven in andere gemeenten of als er plotseling sprake is van een aanzienlijke verhoging. Om ervoor te zorgen dat onze ambities financieel haalbaar blijven, leggen we tevens de nadruk op het verkrijgen van (Europese) subsidies in plaats van op het verhogen van lokale belastingen.

Relevante documenten: • Belastingverordeningen Doelstellingen De onroerende zaakbelastingen worden gefixeerd op de opbrengst, met uitzondering van inflatie en areaaluitbreiding Doelstellingen We maken meerjarige afspraken over de toeristenbelasting Indicatoren Zie de paragraaf lokale heffingen. Risico's De riool- en waterzorgheffing wordt geheven op basis van het waterverbruik van burgers. Het tarief wordt gebaseerd op het gemiddelde verbruik in de afgelopen drie jaar, maar de afrekening is gebaseerd op het daadwerkelijke verbruik. Dit kan afwijken van het gemiddelde over de drie voorgaande jaren. De bouwleges worden grotendeels gebaseerd op de bouwkosten. De totale aanvragen en de bouwsommen zijn lastig in te schatten, ook gezien ontwikkelingen waar de gemeente geen invloed op heeft (zoals stijgende bouwkosten). De daadwerkelijke opbrengsten van de riool- en waterzorgheffing en de bouwleges kunnen hierdoor significant afwijken van de begroting.

Financiële afwijkingen programma 5 Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie | Prognose 1 2026 | Prognose 2 2026 | Mutaties Prognose 2 2026 Baten 5.1 Algemene middelen 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden | 739 | 811 | 72 0.5 Treasury | 482 | 638 | 156 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen | 78.275 | 78.561 | 286 gemeentefonds Totaal 5.1 Algemene middelen | 79.495 | 80.010 | 514 5.2 Lokale belastingen 0.61 OZB woningen | 4.372 | 4.427 | 55 0.62 OZB niet-woningen | 3.248 | 3.443 | 195 0.64 Belastingen overig | 65 | 65 | 0 Totaal 5.2 Lokale belastingen | 7.685 | 7.935 | 250 Totaal Baten | 87.180 | 87.944 | 764 Lasten 5.1 Algemene middelen 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden | 942 | 943 | 2 0.5 Treasury | -812 | -1.290 | -478 0.8 Overige baten en lasten | 36 | 36 | 0 Totaal 5.1 Algemene middelen | 167 | -310 | -477 5.2 Lokale belastingen 0.61 OZB woningen | 305 | 305 | 0 0.62 OZB niet-woningen | 99 | 99 | 0 0.64 Belastingen overig | 24 | 24 | 0 Totaal 5.2 Lokale belastingen | 427 | 427 | 0 Totaal Lasten | 594 | 118 | -477 Gerealiseerd resultaat | 86.586 | 87.827 | 1.241 Algemene middelen De baten zijn € 514.000 hoger, wat grotendeels als volgt te verklaren is: 76 77 • Algemene uitkering € 286.000 V • Kortlopende rente € 160.000 V • Mutatie boekwaarde grondexploitatie Meddo Roetendaal (baten) € 72.000 V Algemene uitkering Het voordeel van de algemene uitkering

is gebaseerd op de meicirculaire 2026 (€ 102.000 N) en septembercirculaire 2026 (€ 70.000 N). In de septembercirculaire 2025 is een bedrag van € 458.000 opgenomen voor duurzaamheid, is in Programma 4 in plaats van Programma 3 verantwoord, dit is een budgetneutrale wijziging. Kortlopende rente Betreft de kortlopende rente schatkistbankieren die ontvangen wordt. Mutatie boekwaarde grondexploitatie Meddo Roetendaal (baten) Dit betreft een deel van de budgetneutrale wijziging over de programma's 3 en 5 voortvloeiend uit de grondexploitaties, zie ook programma 3, beleidsveld gebiedsontwikkeling en wonen. De lasten zijn € 477.000 lager, wat grotendeels als volgt te verklaren is: • Langlopende rente € 478.000 V Langlopende rente De gewijzigde investeringsplanning levert een rentevoordeel van € 478.000 doordat een geplande lening niet wordt opgenomen. Lokale belastingen De baten zijn € 250.000 hoger: • Onroerende zaak opbrengsten € 250.000 V Bij het vaststellen van de tarieven voor 2026 wordt gebruik gemaakt van een voorlopige inschatting van de stijging van de WOZ-waardes. Deze wordt afgegeven door de Waarderingskamer in de meicirculaire van dat jaar. De opbrengst voor de OZB wordt geïndexeerd met het percentage uit dezelfde meicirculaire.

Gebleken is dat de uiteindelijke WOZ-waardes voor de niet-woningen harder zijn gestegen (4,5%) dan de inschatting ten tijde van de begroting 2026 (2,0%). Dit heeft gezorgd voor een (hoge) meeropbrengst bij de OZB voor niet-woningen (€ 195.000). De opbrengsten voor woningen stijgen met € 55.000 door de waardestijging, die ook iets sterker was dan opgegeven in de meicirculaire. Doordat we in de begroting 2027 werken met de indexatie op de begrote opbrengst 2026 en wel rekenen met een stijgingspercentage van de daadwerkelijke WOZ- waardes vallen de stijgingen van de OZB mee en dalen de lasten voor de niet- woningen. Hiermee wordt de meeropbrengst van 2026 (feitelijk al) gebruikt voor de lastenverlichting voor 2027. Onttrekkingen en toevoegingen reserves In 2026 zijn er geen onttrekkingen of toevoegingen aan de bestemmingsreserves begroot. Recapitulatie programma's Financiële recapitulatie programma's Omschrijving (toelichting) De begroting voor 2026 sluit aan de lastenkant op een bedrag van € 149,6 miljoen. Bij de behandeling van de jaarstukken 2025 is besloten een bedrag van € 3,8 miljoen over te hevelen naar 2026. Samen met de overhevelingen bij de 2e Bestuursrapportage 2025 (€ 1,3 miljoen) is hierdoor vanuit 2025 in totaal € 5,1 miljoen beschikbaar gesteld voor 2026.

Met de autonome ontwikkelingen in de 1e prognose was € 3,4 miljoen gemoeid, waarvoor het Rijk middelen beschikbaar heeft gesteld; per saldo daalde het tekort daardoor naar € 1,6 miljoen. In deze 2e Bestuursrapportage verbetert het saldo met € 7,0 miljoen naar een voordeel van € 5,4 miljoen. Daarnaast wordt voorgesteld € 832.300 over te hevelen naar 2027. Per saldo bedragen de begrotingsmutaties per programma als volgt: Prognose | 1e | 2 e Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk | 27 (V) | 1.529 (V) Programma 2 Meedoen in Winterswijk | 559 (V) | 48 (V) Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk | 1.383 (V) | 749 (V) Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk | 995 (V) | 3.475 (V) Programma 5 Inkomsten van Winterswijk | 473 (V) | 1.241 (V) Totaal | 3.437 (V) | 7.042 (V) Toelichting: Het voordeel van programma 1 (€ 1.529.000) wordt vooral veroorzaakt door lagere lasten voor individuele- en groepsbegeleiding in de Wmo (€ 1.198.000). Bij programma 2 staat het voordeel op de opvang ontheemden Oekraïne (baten € 3.903.000, lasten € 2.829.000) tegenover hogere lasten voor De Storm, zwembad Jaspers, het MJOP sportzalen en het Grenslandcollege, waardoor het saldo beperkt blijft tot € 48.000.

Het voordeel van programma 3 komt voornamelijk door de onttrekking aan de reserve instandhouding voorzieningen voor De Storm; de overige mutaties (stormschade, gevelmaatregelen, grondexploitaties Arrisveld en Ribeslaan) zijn grotendeels budgetneutraal. Het voordeel van programma 4 is vooral het gevolg van de verwerking van reservemutaties; de lasten zijn € 637.000 hoger door personeelskosten, het beheerplan onderhoud en TECH.LAND. Het voordeel van programma 5 bestaat uit een hogere algemene uitkering (€ 286.000), hogere OZB- opbrengsten (€ 250.000), hogere kortlopende rente-inkomsten (€ 160.000) en lagere lasten langlopende rente (€ 478.000). Zie voor een uitgebreide toelichting de paragrafen Financiële afwijkingen per programma.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://winterswijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/57d34dda-8d34-4221-88e7-10866e9b3c96?agendaItemId=2f9bd6e3-ea84-4d82-ab4c-66a9ff2b8747