CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

2e Bestuursrapportage 2026 en 2e financiele prognose 2026

Algemene raadscommissie 3 december 2026, gemeente WinterswijkBij agendapunt: 2e Bestuursrapportage inclusief 2e financiële prognose 202626.713 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

2e Bestuursrapportage 2026 2 3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................3 Inleiding ........................................................................................................................3 Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk ..................................................................7 1.1 Volksgezondheid .................................................................................................7 1.2 Maatschappelijke ondersteuning ........................................................................9 1.3 Jeugd ................................................................................................................13 Financiële afwijkingen programma 1 ......................................................................19 Programma 2 Meedoen in Winterswijk ......................................................................21 2.1 Cultuur ..............................................................................................................21 2.2 Sport .................................................................................................................24 2.3 Inkomen en participatie .....................................................................................26 2.4 Educatie

............................................................................................................30 Financiële afwijkingen programma 2 ......................................................................33 Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk ........................................................35 3.1 Openbare ruimte ...............................................................................................35 3.2 Klimaat, water en milieu ....................................................................................39 3.3 Duurzaamheid en milieu ...................................................................................40 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen ........................................................................43 3.5 Economie en Lobby ..........................................................................................55 Financiële afwijkingen programma 3 ......................................................................60 Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk .........................................................................65 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening ............................................................65 4.2 Openbare orde en veiligheid .............................................................................68 Financiële afwijkingen programma 4

......................................................................72 Programma 5 Inkomsten van Winterswijk ..................................................................74 5.1 Algemene middelen ..........................................................................................74 5.2 Lokale belastingen ............................................................................................75 Financiële afwijkingen programma 5 ......................................................................76 Recapitulatie programma's .........................................................................................78 Investeringen ..............................................................................................................80 Rechtmatigheid ..........................................................................................................81 Ontwikkelingen Wmo en jeugdhulp ............................................................................82 Inleiding Inleiding Voor u ligt de 2e Bestuursrapportage 2026. 4 Deze rapportage heeft betrekking op de periode januari tot en met september 2026. De rapportage geeft een toelichting op de realisatie van de politiek-bestuurlijke doelstellingen, als ook van de afwijkingen en financiële bijstellingen.

Voor de activiteiten geven we met een indicator op de onderdelen kwaliteit en tijd een toelichting. Voor alle programma’s verloopt de realisatie in hoofdlijnen naar tevredenheid over de kwaliteit, conform de planning en binnen de financiële kaders van de begroting. We maken een inhaalslag in het onderhoud van wegen, riolering en openbare verlichting. Uiteraard treden er bij de uitvoering van de werkzaamheden afwijkingen op. De afwijkingen worden grotendeels verklaard door knelpunten in de beschikbare capaciteit, zowel intern en bij aannemers. Daarnaast loopt door technische complexiteit en afhankelijkheid van de externe omgeving een aantal projecten vertraging op. Ook werken we aan de versterking en continuïteit van de dienstverlening van onze organisatie. Naast het informeren van de voortgang op de doelstellingen, geeft deze rapportage tevens een beeld van de financiële stand van zaken. De bijstellingen van de financiën zijn toegelicht ten opzichte van de 1e prognose 2026 met als peildatum 1 april 2026. De gemeente Winterswijk voert een financieel solide beleid. Door extra baten, lagere lasten en onttrekkingen aan reserves verwachten we in 2026 een financieel voordeel te behalen van € 5,4 miljoen. Met deze rapportage schatten we zo goed mogelijk de realisatie van de doelstellingen en de hierbij behorende budgetten in.

Met een resterend kwartaal in 2026 treden hier mogelijk nog afwijkingen op. Deze worden toegelicht in de jaarstukken van 2026. Leeswijzer In deze 2e Bestuursrapportage volgen we de indeling uit de begroting 2026. • 2e financiële prognose 2026 • Programma's onderverdeeld in de beleidsvelden met bijbehorende activiteiten • Financiële afwijkingen per programma • Recapitulatie programma's • Investeringen • Rechtmatigheid • Ontwikkelingen Wmo en jeugdhulp Per activiteit leest u de voortgang op de onderdelen kwaliteit en tijd. Een toelichting op de activiteit wordt gegeven wanneer een onderdeel niet op "groen" staat of als het bestuurlijk relevant is. De interpretatie van de stoplichtindicatoren is als volgt: Rood: de voortgang van de activiteit zoals geformuleerd in het laatst vastgestelde P&C-document van het lopende jaar zal niet worden gehaald, c.q. de activiteit komt te vervallen. Oranje: de verwachting is dat de voortgang van de activiteit zoals geformuleerd in het laatst vastgestelde P&C-document van het lopende jaar, in negatieve zin niet gaat zoals verwacht. Groen: de voortgang van de activiteit ligt in lijn met het laatst vastgestelde P&C- document van het lopende jaar, c.q. de activiteit is afgerond.

In de financiële afwijkingen per programma geven we in de financiële tabellen het volgende per beleidsveld weer: • De stand van de begroting 2026 na de 1e prognose; • De stand van de begroting 2026 na de 2e prognose; • De bijstellingen van de ramingen (mutaties) in deze 2e prognose. De financiële afwijkingen lichten we toe per beleidsveld per programma. Bij de exploitatie (baten en lasten) lichten we afwijkingen van € 50.000 of groter toe en bij de kleinere afwijkingen lichten we toe indien nodig. 2e prognose 2026 x € 1.000 | 2026 Stand begroting 2026-2029 | 0 Bijstellingen Prognose 2 2025 | -1.298 Bijstellingen n.a.v. jaarrekening 2025 | -3.770 Bijstellingen Prognose 1 2026 | 3.437 Stand Prognose 1 2026 | -1.631 Bijstellingen Prognose 2 2026 | 7.042 Stand 2e prognose 2026 | 5.410 Waarvan incidenteel | 817 Waarvan structureel | 4.593 Financiële prognose In deze rapportage rapporteren we financieel en inhoudelijk alleen over het lopende jaar. Wanneer ontwikkelingen een structureel effect hebben, dan nemen we die mee in het eerstvolgende P&C-document waarin een herziening van het financieel meerjarig perspectief is opgenomen (de kadernota of begroting). In bovenstaande tabel ziet u de ontwikkeling van het geraamde begrotingssaldo voor het jaar 2026.

Waar we bij de 1e prognose 2026 nog een tekort van € 1.631.000 hadden, stellen we dit nu bij naar een verwacht voordelig resultaat van € 5.410.000. Hiervan heeft € 817.000 betrekking op incidentele activiteiten en € 4.593.000 op structurele activiteiten. Per saldo is, ten opzichte van de 1e prognose, sprake van een positieve bijstelling van € 7.000.000. Dit betreft het saldo van meevallers en tegenvallers inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, en bestaat uit een voordeel op baten en lasten van € 2.270.000 (baten € 11.078.000 hoger, lasten € 8.808.000 hoger) en een positief saldo op de mutaties in reserves van € 4.772.000 (onttrekkingen € 9.374.000, toevoegingen € 4.602.000). Bij de jaarrekening over 2026 zal het uiteindelijke rekeningresultaat blijken, omdat het hier de stand van september 2026 betreft waarin afwijkingen van het laatste kwartaal niet zijn meegenomen.

De belangrijkste meevallers(> € 250.000) zijn: Hogere baten Publieke Mobiliteit (ZOOV) | € 506.000 Lagere lasten individuele- en groepsbegeleiding | € 1.198.000 Hogere baten opvang ontheemden Oekraïne | € 3.903.000 Lagere lasten inburgeringsvoorzieningen | € 267.000 Provinciale subsidie voor verdere herstel stormschade van 2 juli | € 610.000 2025 Subsidie uitvoeringskosten aanvullende gevelmaatregelen | € 697.000 5 6 Hogere OZB-opbrengsten € 250.000 Algemene uitkering € 286.000 Lagere lasten langlopende rente € 478.000 De belangrijkste tegenvallers (> € 250.000) zijn: Hogere lasten Publieke Mobiliteit (ZOOV) € 420.000 Hogere lasten opvang ontheemden Oekraïne € 2.829.000 Hogere lasten sport € 392.000 De uitvoeringskosten aanvullende gevelmaatregelen € 697.000 Hogere personeelskosten € 625.000 Onderstaande tabel bevat een totaaloverzicht van de overhevelingen die binnen de programma's nader zijn toegelicht: Programma's Onderwerp Bedrag Programma 1 Uitvoeringsprogramma visie Sociaal Domein € 150.000 Programma 3 Vitaal Platteland € 60.000 Programma 3 Speelterreinen € 81.000 Programma 3 Haalbaarheidsonderzoek industrieel erfgoed Laan van Hilberink € 35.000 Programma 3 Opstellen omgevingsplan € 165.000 Programma 3 Project WoooW € 115.000 Programma 3 Voorbereiding Stichting Terra Temporalis € 27.800 Programma 3 Uitvoering economisch beleid € 75.000 Programma 3 Parkeernota centrum €

40.000 Programma 3 Verkeersonderzoeken Rondweg West en Vrijheids € 40.000 Programma 4 Leader Achterhoekse projecten € 43.500 Totaal: € 832.300 7 Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk Inleiding In het programma 'Sociaal krachtig Winterswijk' geven we een toelichting op de beleidsvelden volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd. In Winterswijk werken we dagelijks aan een samenleving waarin iedereen kan meedoen, waarin uitdagingen samen worden opgepakt en sociale binding versterkt. Ieder kind krijgt de kans om veilig, gezond en kansrijk op te groeien in Winterswijk. Ook voor onze volwassen inwoners vinden we het belangrijk dat zij gezond en energiek zijn en regie kunnen nemen op hun eigen gezondheid en geluk. We bouwen verder op de kracht van de Winterswijkse samenleving en bieden Winterswijkers de zorg en ondersteuning die bij hen past. We zien het SKB als een onmisbare schakel in het zorgaanbod in Winterswijk. Ook blijft Winterswijk zijn verantwoordelijkheid nemen voor de opvang van vluchtelingen. Het asielzoekerscentrum is een voorbeeld voor de rest van Nederland. 1.1 Volksgezondheid Ambitie We vinden het belangrijk dat alle inwoners volwaardig mee kunnen doen in onze samenleving. We willen dat zij gezond en energiek zijn en zelf de regie kunnen nemen op gezondheid en geluk.

De regio is voorzien van een volwaardig aanbod aan zorgvoorzieningen, waaronder het ziekenhuis. Het zorgaanbod is op elkaar afgestemd. Relevante documenten: • Wij Winterswijk, visie sociaal domein 2025-2033. • Regionaal preventieakkoord ‘Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek’. • Regionale nota gezondheid ‘Samen langer gelukkig en gezond leven in de Achterhoek’. • Gezond en gelukkig in de Achterhoek. Doelstellingen Om gezondheid en geluk te bevorderen bieden we signalerende en preventieve activiteiten die van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Het regionaal preventieakkoord is onze leidraad Activiteiten Deelname regionaal preventieakkoord We zijn sinds 2020 aangesloten bij het regionale preventieakkoord 'Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek' (2020-2030). Speerpunten zijn: bewegen, Achterhoek Rookvrij, minder overmatig alcoholgebruik, middelengebruik bespreekbaar maken, gezonde voedingskeuzes, ‘Iedereen doet mee’ en de basis op orde. Bij deze speerpunten horen activiteiten en campagnes die dit alles onder de aandacht brengen van onze inwoners. 8 Kwaliteit (toelichting) Sinds januari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door gemeenten, GGD’s, zorgverzekeraars en het ministerie van VWS. Zij zetten gezamenlijk in op een gezond en actief leven met een stevige sociale basis.

Het GALA beoogt preventie op een hoger plan te tillen, zodat onze inwoners gezonder blijven en zorgkosten beheersbaar blijven. Het GALA zet breed in; het lokale preventieakkoord maakt deel uit van het GALA en vervalt als afzonderlijk beleidsdocument. Winterswijk onderschrijft de doelen van het GALA en het overgrote deel van de huidige preventie-inzet sluit hierop aan. Onze speerpunten zijn: veerkracht en weerbaarheid 0-100, leefstijl 0-100 en opvoeding. In 2026 werken we nog steeds aan het GALA met behulp van subsidie. Deze hebben we aangevraagd bij het ministerie van VWS voor 2023-2026 en zetten we zoveel mogelijk in voor bestaande preventie. Maar we gebruiken de subsidie ook voor onze buurtsportcoaches, voor de uitvoering van het lokale sportakkoord en voor regionale coördinatie op de ketenaanpakken: obesitas kinderen, obesitas volwassenen, valpreventie, kansrijke start en welzijn op recept. In 2026 wordt het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) verder ontwikkeld. Dit is een vervolg van het GALA en IZA. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het GALA loopt van 2023 tot en met 2026. Tijd (indicator) Uitvoeren projectplan in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit programma focust op preventie en gezondheid via sport en beweging, gezondheid en het versterken van de sociale basis.

Gemeenten, de GGD, zorgverzekeraars en het ministerie maken onderdeel uit van het akkoord. Kwaliteit (toelichting) Momenteel wordt uitvoering gegeven aan het projectplan in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) 2023 tot en met 2026. Dit plan wordt gefinancierd door de Specifieke Uitkering GALA. Omdat de bestaande preventieve activiteiten in Winterswijk een goede aansluiting hebben bij de doelen van het GALA wordt een groot deel van de bestaande preventieve activiteiten hiermee gefinancierd. De resterende middelen worden ingezet op nieuwe initiatieven zoals valpreventie, kinderen en volwassenen naar gezond gewicht, gezonde leefstijl, mentale gezondheid en sociale verbondenheid, versterken van de sociale basis en monitoring en onderbouwing van preventieve interventies. In 2026 wordt een aantal preventie-onderwerpen niet meer vergoed uit het GALA; deze worden voldaan uit de algemene middelen. De resterende GALA preventie- onderwerpen zijn echter opgehoogd waardoor het totaal van de GALA-middelen nagenoeg gelijk is gebleven. Na 2026 worden er geen GALA-middelen meer beschikbaar gesteld vanuit het Rijk. Daarvoor in de plaats is het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) opgesteld. Het AZWA wordt momenteel verder uitgewerkt. Wat de gemeente concreet kan verwachten is nu nog niet bekend. 9 Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) GALA loopt tot eind 2026.

In 2027 ontvangen we middelen uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord. Tijd (indicator) Doelstellingen We sturen op behoud van zorgaanbod en voorzieningen Activiteiten Lobby voor het behoud van het SKB Het SKB is onmisbaar in het zorgaanbod van Winterswijk en de regio. Daarom zetten we ons tot het uiterste in om een volwaardig ziekenhuis te behouden. Kwaliteit (toelichting) Wij zetten, middels lobby en het gebruik van politieke lijnen richting Den Haag en andere betrokken partijen, in op het behoud van het SKB als een volwaardig ziekenhuis. De regionale rol/functie en het belang van het behoud van het SKB blijven we onder de aandacht brengen. Dit om de nabijheid en de kwaliteit van de zorg voor inwoners in de Oost-Achterhoek voor de toekomst te borgen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een continu proces. Tijd (indicator) Indicatoren • Hoe ervaren inwoners hun gezondheid/kwaliteit van leven. (Bron: CBS) • Beperking van de toename van het aantal chronisch zieken. (Bron: CBS) Risico's • De invloed van de gemeente op het behoud van voorzieningen zoals het SKB is veelal beperkt tot lobby. • Preventie: bij een nieuwe aanpak zijn de effecten vooraf niet altijd zeker. 1.2 Maatschappelijke ondersteuning Ambitie We zetten in op een goede fysieke en sociale infrastructuur, waarbij zorgplicht, een dekkend zorglandschap en een minimale sociale basis uitgangspunten zijn.

Daarnaast hebben we zorg ingekocht die kwalitatief goed en betaalbaar is en die stimuleert tot zorginnovatie en samenwerking. Binnen het sociaal domein werken we verder aan goede sturingsinformatie/dashboards. Relevante documenten: • Wij Winterswijk, visie sociaal domein 2025-2033/uitvoeringsagenda sociaal domein. • Integrale verordening sociaal domein. • Samen aan het stuur (integrale samenwerking sociaal domein). • Beoordelingskader wonen met zorg. 10 Doelstellingen Met preventieve initiatieven en maatregelen pakken we problematiek meer aan de voorkant aan Activiteiten Onder inwoners de bekendheid van het preventief aanbod in Winterswijk vergroten We willen voor inwoners de drempel verlagen om gebruik te maken van het preventieaanbod. De gemeente is zich bewust van het sterke netwerk van maatschappelijke partners om haar heen. Kwaliteit (toelichting) Met gerichte, preventieve inzet willen we niet alleen voorkomen dat inwoners hulp nodig hebben, maar ook dat zwaardere, specialistische hulp noodzakelijk is. Winterswijk beschikt over een breed en divers preventief aanbod, gericht op verschillende leeftijdsgroepen en onderdelen. We willen de bekendheid van dit aanbod bij inwoners vergroten. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026 en verder.

Tijd (indicator) Versterking preventieaanbod door effectmeting en monitoring Inzicht verkrijgen in de dekking, het bereik en de effectiviteit van het huidige preventieaanbod en de laagdrempelige hulp in het sociaal domein. Dit stelt ons in staat gericht bij te sturen, overlap te voorkomen en ervoor te zorgen dat interventies daadwerkelijk bijdragen aan onze preventiedoelen. Hierbij kijken we naar zowel gesubsidieerde activiteiten als de laagdrempelige hulp van het Sociaal Team. Kwaliteit (toelichting) 1. We voeren een nulmeting uit op het huidige preventieaanbod: een uitgebreide inventarisatie en analyse van het huidige bereik, de effectiviteit en toegankelijkheid van alle preventieve voorzieningen in Winterswijk. De nulmeting dient als referentiepunt om toekomstige verbeteringen meetbaar te maken. We betrekken hierin: • De laagdrempelige hulp die het Sociaal Team biedt. • Langlopende subsidierelaties en hun bijdrage aan preventie. 2. We ontwikkelen een effectieve, maar administratief lichte monitoringsmethode. We sluiten aan op de ontwikkeling van monitoring in het hoofdstuk Basis op orde, om de monitoring van de preventieve activiteiten te versterken. 3.

Op basis van de uitkomsten van de nulmeting bepalen we hoe het preventieaanbod er vanaf 2027 en verder uit gaat zien, waarbij subsidieverstrekking plaatsvindt op basis van aantoonbare effectiviteit en maatschappelijke effecten. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Implementatie tot en met 2027, daarna continue monitoring Tijd (indicator) 11 Doelstellingen We doen een sterker beroep op de eigen kracht van onze inwoners Activiteiten Bewustwording van inwoners, professionals en partners over normaliseren vergroten Door te 'normaliseren' (bevorderen van een opvoedklimaat waarin alledaagse problemen zoveel mogelijk binnen het eigen netwerk worden opgelost) en de eigen kracht van inwoners te benutten, willen we het beroep op maatwerkvoorzieningen verminderen. Kwaliteit (toelichting) We zien de volgende mogelijkheden om lichte ondersteuning meer zelf uit te voeren: • Bij afbouw van een maatwerkvoorziening: vinger aan de pols houden (nazorg). • In plaats van het gecontracteerde aanbod 'lichte' ambulante ondersteuning zelf uitvoeren. We gaan bewustwording en activering van inwoners stimuleren door middel van een positieve bewustwordingscampagne. In regelmatige dialoogbijeenkomsten over normalisering met professionals en partners worden concrete situaties besproken die in het grijze gebied vallen tussen ‘normaal’ en ‘zorgbehoevend’.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026 en verder. Tijd (indicator) Doelstellingen We doorbreken zware problematieken Activiteiten Doorontwikkeling ondersteuning inwoners zonder sociaal netwerk Het voorkomen van escalatie van problematiek bij nieuwkomers en inwoners die in Winterswijk (komen) wonen zonder sociaal netwerk en met een ondersteuningsbehoefte, zodat zij succesvol integreren in de Winterswijkse samenleving. Kwaliteit (toelichting) We versterken onze huidige aanpak conform de uitvoeringsagenda sociaal domein en zorgen voor blijvende aandacht voor dit thema. We zien dat deze problematiek om blijvende aandacht vraagt, waarbij de connectie tussen wonen en het sociaal domein essentieel is voor duurzame oplossingen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Doorontwikkeling in 2026, met blijvende aandacht in de jaren daarna. Tijd (indicator) 12 Doelstellingen We maken de organisatie van het sociaal domein toekomstbestendig en houden de basis op orde in de organisatie van het sociaal domein Activiteiten Meer samenhang en integraliteit in de toegang om inwoners zo vroeg mogelijk, zo licht mogelijk en zo dichtbij mogelijk te helpen Om de toegang tot ondersteuning voor zoveel mogelijk mensen bereikbaar te maken en passende hulp te kunnen bieden, werken we in Winterswijk met verschillende toegangspunten.

Inwoners kunnen met hun hulpvragen terecht bij het Sociaal Team De Post, het Ondersteuningsteam Oost Achterhoek (voor jongeren tot 23 jaar en hun ouders/verzorgers), Fijnder (voor werk en inkomen en meestal via het sociaal team) en andere partners, zoals huisartsen en scholen. Kwaliteit (toelichting) We onderzoeken of de huidige samenwerking tussen Fijnder, het Ondersteuningsteam en het Sociaal Team voldoet aan de zeven belangrijkste kenmerken van het richtinggevend kader van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), aangepast aan de Winterswijkse situatie. Op basis hiervan verbeteren we werkafspraken, managen we verwachtingen en doen we gerichte aanpassingen. Dit geeft ook helderheid over mogelijke extra structurele investeringen bij de toegang. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026 en verder. Tijd (indicator) Doorontwikkelen samenwerking met zorgpartners Om doorverwijzing naar specialistische zorg te verminderen, versterken we laagdrempelige ondersteuning op plekken waar inwoners van nature komen en creëren we bewustwording door data te delen. Kwaliteit (toelichting) We bevorderen een betere samenwerking tussen onderwijs, huisartsen en lokale teams conform uitvoeringsagenda.

Bij huisartsenpraktijken willen we de bestaande samenwerking met praktijkondersteuners voor volwassenen bestendigen en versterken, zonder in te zetten op een uniform model voor alle praktijken. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026 en verder. Tijd (indicator) Doorontwikkelen samenwerking met Fijnder Het versterken van de integrale dienstverlening voor inwoners met een complexe problematiek, door een duidelijke regievoering en betere afstemming tussen Fijnder en andere partners in het sociaal domein. Kwaliteit (toelichting) We continueren en verdiepen de samenwerking binnen 'Samen aan het stuur', met specifieke aandacht voor de vraag wie de regie heeft op inwoners met een hulpvraag. We gaan in 2026 verder met het maken van concrete werkafspraken over de verdeling van taken en verantwoordelijkheden, informatiedeling (binnen de kaders 13 van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)) en gezamenlijke casusbespreking. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Doorlopend tussen 2025-2028, met een periodieke evaluatie. De eerste evaluatie vindt eind 2026 plaats. Tijd (indicator) Sterkere samenhang met sociale basis en ketenpartners We willen het integrale teamwerk versterken door een combinatie van inhoudelijke kennisdeling en het bouwen aan onderlinge relaties tussen de verschillende organisaties in het sociaal domein.

Dit willen we bereiken door structurele kennisdeling, netwerkvorming en professionele ontwikkeling. Kwaliteit (toelichting) We organiseren structurele momenten die kennis en ontmoeting combineren. Denk aan bijeenkomsten met inhoudelijke kennisdeling en persoonlijke ontmoeting, thematische netwerkbijeenkomsten rond specifieke onderwerpen en casuïstiekbespreking. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De start is in 2026, daarna doorlopend. Tijd (indicator) Indicatoren • Het aantal geïndiceerde uren voor hulp bij huishouden daalt. • Stabilisatie en waar mogelijk daling van het aantal cliënten dat begeleiding ontvangt in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Risico's Voor zorgvernieuwing en het beïnvloeden van de in- en doorstroom zijn we mede afhankelijk van (keten)partners. 1.3 Jeugd Ambitie Gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. De komende jaren is de Hervormingsagenda Jeugd een bepalende leidraad om de ondersteuning anders vorm te geven. Deze agenda heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken. Een ander doel is het jeugdzorgstelsel financieel houdbaar maken voor de toekomst. Relevante documenten: • Wij Winterswijk, visie sociaal domein 2025-2033. • Uitvoeringsagenda sociaal domein 2025-2033. • Hervormingsagenda Jeugd. • Integrale verordening sociaal domein.

• Samen aan het stuur (integrale samenwerking sociaal domein). 14 Doelstellingen Met preventieve initiatieven en maatregelen pakken we problematiek meer aan de voorkant aan Activiteiten Het preventieaanbod versterken en gebruik van preventieve maatregelen bevorderen De drempel verlagen voor inwoners om gebruik te maken van het preventieaanbod en de bekendheid van het aanbod vergroten. Kwaliteit (toelichting) Met gerichte, preventieve inzet willen we niet alleen voorkomen dat inwoners hulp nodig hebben, maar ook dat zwaardere, specialistische hulp noodzakelijk is. Winterswijk beschikt over een breed en divers preventief aanbod, gericht op verschillende leeftijdsgroepen en onderdelen. Zo hebben we het Preventie Platform Jeugd Oost-Achterhoek (PPJ) dat collectieve preventieve aanpakken ontwikkelt rond gesignaleerde problemen onder de jeugd, zoals echtscheiding, armoede en weerbaarheid.

Momenteel geven we uitvoering aan de preventiedoelen zoals deze voor 2026 zijn geformuleerd in het Gezond en Actief Leven Akkoord: - Gezond gewicht - Valpreventie - Gezonde leefstijl - Mentale gezondheid en sociale verbondenheid - Versterken van de sociale basis - Monitoring en onderbouwing van preventieve interventies We bereiden momenteel een overzicht van het huidige preventieaanbod voor en zijn we gestart met de ontwikkeling van een monitor zodat we eind 2026 kunnen kijken naar de effectiviteit, het bereik en de toegankelijkheid. Op basis van de monitor bepalen we het preventieaanbod vanaf 2027. Tegelijkertijd willen we van het huidige preventieaanbod de bekendheid bij inwoners vergroten. We maken hiervoor samen met de afdeling Communicatie een jaarplanning hoe we het bestaande aanbod op een creatieve manier kunnen uitdragen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026 en verder. Tijd (indicator) Versterking preventieaanbod door effectmeting en monitoring voor jeugd en jongeren Het meten van de effecten van preventie, en naar aanleiding van de uitkomsten - indien nodig - het preventieve aanbod aanpassen. Kwaliteit (toelichting) We willen inzicht in de dekking, het bereik en de effectiviteit van het huidige preventieaanbod en laagdrempelige hulp in het sociaal domein.

We maken daarvoor een inventarisatie van het aanbod en bereik, de effectiviteit en toegankelijkheid van preventieve voorzieningen in Winterswijk. Deze inventarisatie dient als referentiepunt (startpunt) om toekomstige verbeteringen meetbaar te maken. We zijn inmiddels gestart met de ontwikkeling van een methode voor monitoring om kwaliteit, bereik en toegankelijkheid van de preventie-activiteiten te meten zodat we aan het eind van ieder kalenderjaar kunnen bepalen welke activiteiten zinvol zijn om door te zetten en welke niet. 15 We betrekken hierbij de uitkomsten van het Rekenkameronderzoek naar preventie en vroegsignalering van jeugdhulp uit 2024. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026 en verder Tijd (indicator) Doelstellingen We doen een sterker beroep op de eigen kracht van onze inwoners Activiteiten Bewustwording van inwoners, professionals en partners over normaliseren vergroten Met ‘normaliseren’ bedoelen we het bevorderen van een opvoedklimaat waarin alledaagse opvoed- en opgroeivragen zoveel mogelijk binnen het eigen netwerk en de directe leefomgeving worden opgelost, zonder direct een beroep te doen op professionele jeugdhulp. Kwaliteit (toelichting) Het doel is om kinderen en gezinnen te ondersteunen in hun eigen kracht, problematiek minder snel te medicaliseren en zorg alleen in te zetten als het echt nodig is.

Samen met de medewerkers van het sociaal domein maken we een verdiepingsslag in wat 'eigen kracht' betekent en hoe het ingezet kan worden, zodat de medewerkers dit nog meer in kunnen zetten in het contact met de inwoners. Met het team Communicatie gaan we een positieve bewustwordingscampagne over normaliseren opzetten. We betrekken daar belangrijke partners bij, zoals scholen, kinderopvangorganisaties en zorgaanbieders. In de campagne wijzen we mensen erop dat bepaalde problemen bij het leven horen. Daarnaast verwijzen we naar voorliggende voorzieningen als mensen er toch niet zelf of met hun omgeving uitkomen. Het PPJ(Preventief Platform Jeugd) heeft daarvoor al het preventieve groepsaanbod uitgebreid. We onderzoeken waar er nog gaten zitten in het aanbod, om daar zelf meer lichte ondersteuning te bieden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) in 2026 en 2027 werken we aan het communicatieplan. Tijd (indicator) Uitvoering lichte ondersteuning door gemeentelijke teams In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken dat de lichte (ambulante) vormen van ondersteuning door de toegang worden versterkt, zodat het beroep op maatwerk wordt verminderd. Kwaliteit (toelichting) In Winterswijk wordt al op verschillende manieren lichte ondersteuning geboden door het Sociaal Team (voor volwassenen) en Ondersteuningsteam (voor jeugdigen).

Bijvoorbeeld ter overbrugging voor inwoners die op een wachtlijst staan voor specialistische hulp of om vinger aan de pols te houden na afloop van specialistische hulp. Om dit uit te breiden is extra formatie binnen het Sociaal Team en het Ondersteuningsteam nodig. Daarnaast gaan we in 2027 duidelijke werkinstructies en afspraken vastleggen over wat wel en niet onder lichte ondersteuning valt. Kwaliteit (indicator) 16 Tijd (toelichting) 2026 en doorlopend. Tijd (indicator) Doelstellingen We doorbreken zware problematieken Activiteiten Verbeteren regievoering op complexe dossiers Het realiseren van een effectieve coördinatie en samenwerking tussen verschillende partijen bij complexe casussen, met duidelijk onderscheid tussen procesregie en casusregie. Zodat inwoners met multiproblematiek tijdig en effectief worden ondersteund. Kwaliteit (toelichting) Multiproblematiek en intergenerationele problematiek vragen om een langetermijnaanpak waarin preventie, begeleiding en samenwerking centraal staan. Juist bij deze problematiek is een effectieve coördinatie en samenwerking tussen de betrokken partijen cruciaal voor een integrale aanpak. We implementeren hiervoor de Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE) met duidelijke afspraken over rollen, verantwoordelijkheden en informatiedeling.

We maken werkafspraken over gegevensuitwisseling binnen de wettelijke kaders , zodat ketenpartners effectief kunnen samenwerken en privacyregels eenduidig worden geïnterpreteerd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een continu proces van afstemming en bijsturing Tijd (indicator) Versterking van domein- en ketenoverstijgende samenwerking en aanpak van complexe multiproblematiek We zetten nog meer in op samenwerking rondom complexe multiproblematiek. Kwaliteit (toelichting) Bij de aanpak van multiproblematiek is het belangrijk om, daar waar mogelijk, escalatie te voorkomen. Dit doen we onder andere door de inzet van een ‘jongerenwerker plus’. Deze draagt hieraan bij door vroegtijdige signalering van jongeren die thuis of op school problemen ondervinden (of veroorzaken), of dreigen af te glijden naar crimineel gedrag. Deze jongerenwerker werkt zowel outreachend (jongerenwerker zoekt de jongere actief op) als locatiegebonden en is breed inzetbaar in de leefwereld van jongeren: in wijken, online, op scholen, bij sportverenigingen en binnen gezinnen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026 en verder.

Tijd (indicator) 17 Doelstellingen We maken de organisatie van het sociaal domein toekomstbestendig en houden de basis op orde in de organisatie van het sociaal domein Activiteiten Ontwikkeling sterke lokale teams/doorontwikkeling en verankering in de reguliere werkwijze Het vormen van sterke lokale teams om de integrale toegang te verbeteren. Kwaliteit (toelichting) Landelijk zijn er ontwikkelingen die richting geven aan de verbetering van integrale toegang, vanuit de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Eén van de speerpunten daarin is een sterk lokaal team dat laagdrempelig is, integraal werkt en zelf hulp biedt, ook bij onveiligheid in het gezin. Om beter integraal te kunnen werken, hebben we met Fijnder, het Ondersteuningsteam en het Sociaal Team concrete verbeteracties opgesteld en verwerkt in aangepaste werkafspraken. Daarnaast hebben we nieuwe samenwerkingafspraken met Veilig thuis gemaakt, waardoor we sneller samen op trekken in nieuwe casuïstiek. We gaan onderzoeken welke vormen van lichte ondersteuning we al bieden en waar we kunnen uitbreiden. In het op te stellen projectplan komt een planning en worden indicatoren waarop we gaan monitoren vermeld. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026 en verder.

Tijd (indicator) Structurele kennisdeling, netwerkvorming en professionele ontwikkeling We verhogen de kwaliteit van de dienstverlening door zowel kennisuitwisseling als persoonlijke ontmoeting tussen professionals. Kwaliteit (toelichting) Om de kwaliteit van de dienstverlening te verhogen, versterken we het integrale teamwerk door een combinatie van inhoudelijke kennisdeling en het bouwen aan onderlinge relaties tussen de verschillende organisaties in het sociaal domein. We organiseren daarvoor structurele momenten die kennis en ontmoeting combineren, zoals bijeenkomsten met inhoudelijke kennisdeling en persoonlijke ontmoeting, thematische netwerkbijeenkomsten rond specifieke onderwerpen en casuïstiekbespreking. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De start vindt plaats in 2026, daarna doorlopend. Tijd (indicator) Doorontwikkelen samenwerking met onderwijs en zorgpartners We verminderen doorverwijzingen naar specialistische zorg door vroegsignalering en door de laagdrempelige ondersteuning te versterken op plekken waar inwoners van nature komen. Kwaliteit (toelichting) Door het versterken van vroegsignalering en laagdrempelige ondersteuning op plekken waar inwoners van nature komen, worden er minder mensen doorverwezen 18 naar specialistische zorg. We zetten daarom in op een betere aansluiting tussen onderwijs, huisartsen en lokale teams.

Voor scholen evalueren we op basis van de ervaringen met de eerste brugfunctionaris de juiste vorm, om de verbinding tussen de school en lokale teams te optimaliseren. Relevante thema's voor wat betreft de samenwerking worden in het LEA- overleg(Lokaal Educatieve Agenda) besproken. We continueren de huidige samenwerking met de huisartsen via de Praktijkondersteuners Jeugd van de huisartsen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026 en verder. Tijd (indicator) Indicatoren • Beheersbaar krijgen van de instroom voor geïndiceerde jeugdhulp. Risico's • We zijn mede afhankelijk van zorgorganisaties voor de kwaliteit, innovatie en in-, door- en uitstroom. • We hebben een beperkte invloed op de doorverwijzing naar geïndiceerde zorg door externe doorverwijzers, zoals huisartsen. • Preventie: bij een nieuwe aanpak zijn de effecten vooraf niet altijd zeker.

Financiële afwijkingen programma 1 Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie | Prognose 1 2026 | Prognose 2 2026 | Mutaties Prognose 2 2026 Baten 1.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid | 491 | 559 | 68 1.2 Maatschappelijke ondersteuning 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 14.995 | 15.676 | 681 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO | 65 | 65 | 0 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) | 8 | 8 | 0 6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO) | 270 | 270 | 0 Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning | 15.338 | 16.019 | 681 Totaal Baten | 15.829 | 16.578 | 749 Lasten 1.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid | 2.119 | 2.052 | -67 1.2 Maatschappelijke ondersteuning 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 16.660 | 17.165 | 505 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO | 577 | 527 | -50 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 1.350 | 1.350 | 0 Integraal 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) | 1.141 | 1.141 | 0 6.712 Begeleiding (WMO) | 5 | 5 | 0 6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO) | 8.814 | 7.746 | -1.068 6.791 PGB WMO | 270 | 120 | -150 6.811 Beschermd wonen (WMO) | 63 | 63 | 0 6.91 Coördinatie en beleid WMO | 1.051 | 1.051 | 0 Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning | 29.932 | 29.168 | -763 1.3 Jeugd 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd | 500 | 550 | 50 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal | 5.739 | 5.334 | -405 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal | 266 | 266

| 0 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal | 185 | 170 | -15 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | 4.253 | 4.423 | 170 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk | 132 | 332 | 200 6.792 PGB Jeugd | 70 | 20 | -50 6.821 Jeugdbescherming | 400 | 400 | 0 6.822 Jeugdreclassering | 30 | 130 | 100 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd | 988 | 988 | 0 Totaal 1.3 Jeugd | 12.563 | 12.613 | 50 Totaal Lasten | 44.614 | 43.833 | -780 Gerealiseerd resultaat | -28.785 | -27.256 | 1.529 Volksgezondheid Vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) hebben wij voor de projecten "het goede (levensloop)gesprek" en "buurtverbinder" een bedrag ontvangen van € 68.000. Hiermee is het voordeel aan de batenkant volledig verantwoord. Het voordeel van € 67.000 aan de lastenkant wordt grotendeels als volgt verklaard: • | Lagere lasten Jeugdgezondheidzorg | € 49.000 (JGZ) 0 t/m 4 jaar | V 19 20 • Lagere lasten Jeugdgezondheidszorg (JGZ) maatwerk € 48.000 V • Lagere lasten preventie gezondheid € 30.000 V • Hogere lasten IZA € 68.000 N Voor de drie posten met lagere lasten geldt dat deze voor het grootste gedeelte uit het GALA-budget bekostigd zijn. Daarnaast is er bij de JGZ over 2025 een deel van de subsidie teruggevorderd. Voor de hogere lasten IZA verwijzen wij naar de toelichting bij de baten. Het uitgangspunt hierbij is dat de uitgaven gelijk zijn aan de inkomsten.

Maatschappelijke ondersteuning Het voordeel van € 681.000 aan de batenkant is als volgt te verklaren: • Hogere baten project Leefbaarheid € 175.000 V • Hogere baten Publieke Mobiliteit (ZOOV) € 506.000 V Voor het project Leefbaarheid hebben wij een subsidie van de Provincie Gelderland ontvangen. Het project Publieke Mobiliteit wordt gefinancierd vanuit de Regiodeal en via cofinanciering van de Achterhoekse gemeenten. De lagere lasten van € 763.000 worden grotendeels als volgt verklaard: • Hogere lasten project Leefbaarheid € 169.000 N • Lagere lasten Uitvoeringsprogramma Visie Sociaal Domein € 150.000 V • Hogere lasten Publieke Mobiliteit (ZOOV) € 506.000 N • Lagere lasten Individuele- en groepsbegeleiding € 1.198.000 V Voor de hogere lasten bij de projecten Leefbaarheid en Publieke Mobiliteit verwijzen wij naar de toelichting bij de baten. Ook hier geldt dat de uitgaven gelijk zijn aan de inkomsten. Een klein deel van de uitgaven bij het project Leefbaarheid worden in programma 2 verantwoord. Door een tekort aan capaciteit zijn wij niet volledig toegekomen aan het uitvoeringsprogramma Visie Sociaal Domein. De activiteiten, die nu niet zijn uitgevoerd staan nu gepland voor 2027. Daarom stellen wij voor het budget van € 150.000 over te hevelen naar 2027. Er zijn 2 ontwikkelingen die leiden tot een verlaging van het budget voor Begeleiding individueel en groep: 1.

In 2025 is het budget achteraf gezien te hoog vastgesteld. De verwachte lasten voor Begeleiding vallen fors lager uit dan over dit jaar begroot (zie ook Jaarrekening 2025). Het definitieve vastgestelde budget 2025 vormt het uitgangspunt voor het te begroten budget voor 2026. 2. De tarieven zijn na invoering van de nieuwe inkoop deels lager uitgevallen. 21 Jeugd Er zijn geen mutaties > € 50.000. Onttrekkingen en toevoegingen reserves Er zijn geen mutaties geweest. Programma 2 Meedoen in Winterswijk Inleiding Dit programma is uitgewerkt in vier onderdelen: meedoen met sport, cultuur, onderwijs en werk. Programma 2 sluit daarmee aan op programma 1, waarin het vooral gaat om meedoen op het gebied van welzijn en gezondheid. De kracht van cultuur, sport en verenigingen Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt: een belangrijke factor voor welzijn. We zetten in op de verbinding tussen kunst, cultuur, onderwijs en het sociaal domein. Sport zorgt voor preventie, ontspanning en een gezond leven. Samen met cultuur heeft sport een positieve invloed op de persoonlijke ontwikkeling. Wij waarderen dat en dragen hieraan bij. Bestaanszekerheid Het hebben van werk en daarmee het meedoen in de samenleving, draagt in hoge mate bij aan het welzijn en het voorkomen van armoede. We ondersteunen de weg naar een reguliere baan, rekening houdend met de kwetsbaarheid en ontwikkelkansen.

Onderwijs voor iedereen Gelijke kansen betekent soms ongelijk investeren; passend en bereikbaar onderwijs is essentieel. Voor gelijke kansen werken we samen met onderwijs en verenigingen. 2.1 Cultuur Ambitie Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt. Het is een belangrijke factor voor het welzijn en de persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners. Cultuur draagt ook bij aan een aantrekkelijke fysieke omgeving. Het is daarmee ook een belangrijke drager van onze toeristische en daarmee ook economische sector. We willen cultuur behouden en waar mogelijk versterken. Relevante documenten: • Cultuurnota • Museumvisie • Erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen’ • Beleidsnota ‘Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk’ • Beleidsnota ‘Aardkundige waarden in Winterswijk’ • Kerkenvisie Oost Achterhoek Doelstellingen Inzetten op behoud en ontwikkeling van (fysiek) erfgoed Activiteiten Uitvoeringsagenda erfgoednota 'Wi-j doet 't samen' We voeren ons erfgoedbeleid samen met de gemeenten Aalten en Oost Gelre uit. 22 Kwaliteit (toelichting) We voeren ons erfgoedbeleid samen met de gemeenten Aalten en Oost Gelre uit. In 2026 is verder uitvoering gegeven aan de gezamenlijke uitvoeringsagenda Erfgoed Oost Achterhoek. Daarbij wordt erfgoed steeds meer verbonden met ruimtelijke ontwikkelingen en de identiteit van gebieden.

De gebiedsbeschrijvingen voor het buitengebied van Winterswijk binnen het project De Verhalenfabriek zijn afgerond. Hiermee is een belangrijke basis gelegd om erfgoed, landschap, archeologie en aardkundige waarden mee te nemen bij toekomstige ontwikkelingen. Binnen de samenwerking Erfgoed Oost Achterhoek is financiering ontvangen voor het actualiseren van de archeologische kaarten. Ook zijn twee erfgoedtrainees gestart. Hiermee wordt niet alleen de uitvoeringskracht en kennis binnen het erfgoedbeleid versterkt, maar wordt ook ingezet op het interesseren en binden van jongeren aan de Achterhoek. Daarnaast werken we regionaal samen aan de transformatie van erven en monumenten. Drie erven in Winterswijk doen mee aan het pilotproject Wonen op de Boerderij. Ook ondersteunen we het FARO-project Erf(goed) van de toekomst van (Jong) WCL, waarin inwoners en jongeren actief worden betrokken bij de toekomst van het erfgoed. Hiermee geven we concreet invulling aan het Verdrag van Faro, waarin participatie en betrokkenheid van de samenleving centraal staan. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering van de geplande activiteiten verloopt grotendeels volgens planning.

Tijd (indicator) Doelstellingen Lokaal toereikend media-aanbod Activiteiten We ondersteunen een sterke streekomroep met een lokale hub in Winterswijk Gemeente Winterswijk heeft op dit moment een lokale publieke omroep: RTV Slingeland. Vanuit het Rijk is er het voornemen om per 2028 enkel nog te werken met streekomroepen per regio, in plaats van per gemeente. Voor de Achterhoek betekent dit dat er één streekomroep komt voor negen Achterhoekse gemeenten. Kwaliteit (toelichting) Het stelsel, de financiering en de regelgeving rond lokale omroepen veranderen de komende jaren ingrijpend. Dit heeft gevolgen voor zowel de gemeente Winterswijk als RTV Slingeland. De huidige wettelijke zorgplicht voor gemeenten vervalt per 1 januari 2028. Vanaf dat moment wordt de basisnieuwsvoorziening bekostigd door het Rijk via één streekomroep per verzorgingsgebied. Volgens de concept-wettekst krijgen gemeenten een volwaardige adviestaak in de aanwijzingsprocedure van de streekomroep. Zij moeten onder meer adviseren over het Programmabeleid Bepalend Orgaan (PBO), het vrijwilligersbeleid, lokale samenwerking, de wijze waarop de omroep de geografische en sociaal-culturele verscheidenheid bedient en de zichtbaarheid en vindbaarheid van het media-aanbod. De aanwijzingsprocedure voor de streekomroep start begin 2027.

Deze procedure heeft kenmerken van een aanbesteding: alle kandidaat-omroepen moeten onder gelijke voorwaarden kunnen meedingen. De uiteindelijke aanwijzing wordt landelijk vastgesteld, waarbij het maximum aantal verzorgingsgebieden 80 blijft. 23 In aanloop naar deze stelselwijziging werkt RTV Slingeland samen met Regio8. Deze samenwerking is bedoeld om voorbereid te zijn op de toekomstige inrichting van het stelsel en om journalistieke capaciteit te versterken. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De gewijzigde Mediawet gaat in op 1 januari 2028. Tot die tijd blijven we de lokale omroep RTV Slingeland houden in Winterswijk. Tijd (indicator) Doelstellingen Uitvoering cultuurnota Activiteiten Culturele infrastructuur bestendigen en waar mogelijk versterken We hebben als middelgrote gemeente met centrumfunctie een rijk en divers cultureel aanbod, met een hoog voorzieningenniveau en rijk verenigingsleven. We willen onze huidige culturele infrastructuur bestendigen en waar mogelijk versterken. Onder andere door middel van meer verbinding, nauwere samenwerking en het vergroten van het culturele netwerk zetten we hierop in. Kwaliteit (toelichting) De Raad voor Cultuur (wettelijk adviesorgaan van de regering en parlement) bracht op 3 juli een werkbezoek aan de Achterhoek.

De Raad maakte kennis met het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek, waarin gemeenten en culturele instellingen samenwerken aan een sterke regionale culturele infrastructuur. Gemeente Winterswijk en Boogie Woogie waren aanwezig. Het haalbaarheidsonderzoek naar het huisvesten van de activiteiten van Boogie Woogie in het voormalig postkantoor loopt en wordt naar verwachting in 2026 afgerond. Het tweede deel van de renovatie van theater De Storm is in de zomer van 2026 van start gegaan. Tijdens deze renovatie zijn bouwkundige aanpassingen uitgevoerd in de publieksruimte en zijn er aanpassingen aan het waterleidingnet en de binnenriolering uitgevoerd. Deze renovatie is gefinancierd vanuit de bestemmingsreserve Instandhouding voorzieningen. In 2027 vindt het derde en laatste deel van de renovatie plaats. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026 ev. Tijd (indicator) Stimuleren van meedoen aan kunst & cultuur We vinden het belangrijk dat iedereen in Winterswijk kan meedoen, ook als het gaat om kunst en cultuur. Zowel actief (bijvoorbeeld door het bespelen van een instrument) als receptief (bijvoorbeeld door naar een theatervoorstelling te gaan). Kunst en cultuur dragen bij aan het welzijn en de kwaliteit van leven van onze inwoners. Samen met culturele partners zetten we hiervoor een aantal nieuwe activiteiten op.

24 Kwaliteit (toelichting) De Cultuurbus reed van mei t/m september weer. De bus rijdt Winterswijkse senioren naar musea en culturele erfgoedlocaties. Het belangrijkste doel is mensen met elkaar in verbinding brengen door middel van cultuur. Dankzij de provinciale subsidieregeling 'Ondersteuning leefbaarheidsinitiatieven gemeenten' kunnen we meer initiatieven honoreren uit de lokale subsidieregeling voor projecten op het gebied van kunst en cultuur. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Conform planning. Tijd (indicator) Met kunst & cultuur toerisme versterken Kunst en cultuur dragen bij aan het aantrekken van bezoekers naar onze gemeente. We willen met culturele activiteiten en evenementen bijdragen aan de gewenste seizoensverlenging binnen de toeristische en recreatieve sector. Kwaliteit (toelichting) De musea werken samen aan de organisatie van de Winterswijkse Museumnacht in november, dit in het teken van het Achterhoeks Museumweekend. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Conform planning. Tijd (indicator) Indicatoren • Het huidige niveau van het culturele aanbod blijft in stand. • De activiteiten uit de uitvoeringsagenda's zijn behaald. Risico's • Het aantal bezoekers blijft achter als gevolg van economische ontwikkelingen. • Het 'vermarkten' van archeologische en aardkundige waarden lukt onvoldoende door gebrek aan capaciteit.

Denk bijvoorbeeld aan de afname van het aantal vrijwilligers. • Bij onderhoud en restauratie aan monumenten wordt het steeds moeilijker om aan vakmensen en materialen te komen. Hierdoor lopen subsidieaanvragen nog wel eens langer door. Of er zijn aanvullende kosten, doordat er extra schade ontstaat door te lang wachten op herstel. 2.2 Sport Ambitie Sport moet voor iedereen betaalbaar en toegankelijk zijn. Sport levert een belangrijk aandeel aan de preventiedoelen. We stimuleren mensen die weinig tot niet actief zijn tot meer bewegen. Relevante documenten: • Sportnota • Lokaal sportakkoord • Regionaal sportakkoord 25 Doelstellingen Het stimuleren van mensen tot (meer) beweging Activiteiten Uitvoeren activiteiten Achterhoek in Beweging en lokaal sportakkoord Achterhoek in Beweging is een netwerk van mensen en organisaties die sport en bewegen inzetten voor een inclusieve samenleving en een gezonde en uitdagende leefomgeving. Het lokale sportakkoord 'Samen actief in Winterswijk' voeren we samen met onze sportverenigingen en maatschappelijke organisaties uit. Kwaliteit (toelichting) Samen met Achterhoek in Beweging stimuleren we sport, bewegen en een gezonde leefstijl onder de inwoners. In het regionale Beweeg- en Sportakkoord zijn de ambities vastgelegd.

In 2026 wordt ingezet op de volgende thema's: inclusie en diversiteit, vaardig in bewegen, vitaal en veilig sportklimaat, maatschappelijke waarde van topsport en sport en preventie. We zetten ons samen in voor de ambities uit ons lokale sportakkoord 'Samen Actief in Winterswijk'. Lokaal wordt intensiever de verbinding gemaakt (sociaal domein, gezondheid, sport/cultuur, onderwijs en openbare ruimte). Sport wordt benut als preventiemiddel voor een gezonde en actieve leefstijl voor alle inwoners. In 2026 organiseren buurtsportcoaches programma's en activiteiten voor onze inwoners. Ook is er in 2026 de mogelijkheid om als initiatiefnemer subsidie aan te vragen voor een project dat betrekking heeft op één van de thema's van het sportakkoord, en dat inwoners stimuleert om in beweging te komen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2026 wordt er gewerkt aan de thema's en ambities uit het regionale en lokale sportakkoord. Tijd (indicator) Doelstellingen Sportvoorzieningen zijn toekomstbestendig en betaalbaar Activiteiten We brengen de subsidie voor Zwembad Jaspers structureel op orde, zodat de organisatie toekomstbestendig blijft functioneren zonder jaarlijkse incidentele aanvullingen Wij zien het overdekte zwembad als een belangrijke voorziening voor onze inwoners. Daarom willen we graag een les-, doelgroepen- en sportbad voor Winterswijk behouden.

We onderzoeken hoe we de voorziening ook op de lange termijn kunnen en willen behouden. Kwaliteit (toelichting) De levensduur verlengende renovatie van zwembad Jaspers, waar de raad begin 2025 toe besloten heeft, is in 2026 afgerond. Daarnaast zijn er met succes nieuwe bestuursleden geworven. De uitvoering en beheer van het Meerjarenonderhoud ligt in de toekomst bij de gemeente. Met het nieuwe bestuur pakken we het opstellen van de toekomstvisie voor de zwemvoorziening inclusief een realistische begroting op. Kwaliteit (indicator) 26 Tijd (toelichting) In 2027 worden toekomstscenario's voor huisvesting en exploitatie voorgelegd aan de raad. Tijd (indicator) We hebben een eerlijk en simpel financieringssysteem voor sportverenigingen We werken aan een nieuw en eenvoudiger financieringssysteem voor sportverenigingen. Kwaliteit (toelichting) Er is duidelijk wat er aan onderhouds- en schoonmaakkosten kan worden bespaard. Uniformiteit en duidelijke regels zijn het uitgangspunt, er vind nauw overleg met de sportverenigingen plaats. Met deze besparing kan de bezuinigingsopgave voor 2027 worden gehaald. De accommodatiebijdrage hoeft daarom over 2027 niet betaald te worden. Voor de bezuinigingsopgave vanaf 2028 moet worden bekeken wat de hoogte wordt van een accommodatiebijdrage. Er zijn nog een aantal maatregelen in onderzoek. Deze bijdrage is de sluitpost voor de bezuinigingen.

De planning is dat er in Q4 2026 de afspraken met verenigingen over onderhoud op papier staan. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2026 ligt er een nieuw financieringssysteem. Per 2027 worden de bezuinigingen gerealiseerd. Tijd (indicator) Indicatoren • Het aantal actieve sporters blijft op het niveau van 2024. (Bron: Waarstaatjegemeente.nl) • Het aantal maatschappelijke activiteiten bij sportverenigingen breidt zich uit. Risico's De risico's zijn zo divers dat ze in elk project/elke activiteit apart worden afgewogen. 2.3 Inkomen en participatie Ambitie Wij zorgen ervoor dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Werk en inkomen en een goed vangnet voor bestaanszekerheid zijn hiervoor belangrijk. We willen intergenerationele problematiek, waaronder armoede, zoveel mogelijk doorbreken. Onze ambitie is dat Winterswijk in 2040 armoedevrij is. Relevante documenten: • Integrale verordening sociaal domein. • Samen aan het stuur. • Wij Winterswijk, visie sociaal domein 2025-2033. • Beleidsplan armoedevrij Winterswijk 2025. • Beleidsnotitie Wet inburgering 2022.

27 Doelstellingen Meedoen zonder belemmeringen Activiteiten Ontwikkeling eenduidige inkomenstoets voor instellingen We willen inwoners sneller en efficiënter de juiste ondersteuning bieden door een eenduidig beeld van hun financiële situatie te krijgen en versnippering van inkomenstoetsen bij verschillende instellingen tegen te gaan. Hiermee wordt voorkomen dat inwoners bij verschillende instellingen steeds opnieuw hun financiële situatie moeten toelichten. Kwaliteit (toelichting) Het Sociaal Team is al begonnen met de ontwikkeling van een uniforme toets die een duidelijk overzicht geeft van de financiële situatie van de inwoner. Aan de hand van deze toets kunnen we inwoners direct doorverwijzen naar de maatschappelijke instellingen. Ook kan het Sociaal Team verdere hulpverlening aanbieden en bijvoorbeeld doorverwijzen naar de Stadsbank of de inkomensvoorzieningen van Fijnder. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De voorbereidingen zijn inmiddels gestart. De implementatie is gepland voor het eerste kwartaal 2027. Eind 2026 onderzoeken we hoe deze maatregel werkt en of inwoners en maatschappelijke organisaties tevreden zijn. Tijd (indicator) Voorkomen en bestrijden van van armoede en schulden We bevorderen duurzame uitstroom uit armoede door inwoners te stimuleren om actief deel te nemen aan de samenleving en ze in hun eigen kracht te zetten.

Kwaliteit (toelichting) Er loopt een pilot bij de Voedselbank. Deze pilot gaan we evalueren en bij succes verder uitrollen naar andere initiatieven. Wij vragen onze maatschappelijke partners om aan te geven hoe zij inwoners willen laten meedoen, zodat zij vanuit hun eigen kracht bijdragen aan een drempelvrije, inclusieve samenleving en meer bestaanszekerheid. Verder starten we met de pilot perspectief (zie die betreffende activiteit) die ook gericht is op het vergroten van deelname aan de samenleving. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Deze pilot is inmiddels van start gegaan. Tijd (indicator) Doelstellingen Nieuwkomers en statushouders moeten zo goed mogelijk inburgeren Activiteiten Monitoring nieuwe Wet inburgering De gemeente Winterswijk heeft het inburgeringsproces binnen de wettelijke kaders ingericht. Halfjaarlijks monitoren en evalueren we de resultaten. 28 Kwaliteit (toelichting) In 2026 blijft het de taak van de gemeente om de Wet inburgering 2021 uit te voeren en te monitoren. De monitoring vindt plaats op de volgende onderdelen: • Brede intake: klanttevredenheid. • Persoonlijk plan Inburgering en Participatie (PIP): klanttevredenheid.

• Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP): draagt deze bij aan toeleiding naar de arbeidsmarkt? • Financieel ontzorgen: is de gekozen werkwijze werkbaar en voorkomt het financiële problemen? • Financiële zelfredzaamheid: leren nieuwkomers voldoende om financieel zelfredzaam te zijn/worden? • Participatieverklaringstraject (PVT): draagt het programma voldoende bij aan het participeren in Nederland of dienen thema's en/of de groepssamenstelling aangepast te worden? • Maatschappelijke begeleiding: zijn er verbeterpunten, loopt het ergens spaak? • Inburgeringstraject taalaanbieders: subregionaal op inhoud en regionaal op contractniveau. • Participatieaanbod: is er voldoende aanbod, leidt het aanbod naar (vrijwilligers)werk, meedoen in de maatschappij? Een groot aantal inburgeraars heeft te kampen met stressklachten en/of zware psychische klachten. Ondanks inzet van consulenten en de sociaal werker is het moeilijk om deze doelgroep in een hulpverleningstraject te laten starten, met als gevolg relatief hoge uitval bij de inburgeringstrajecten. Zowel het nieuwe migratiepact draagt bij aan de stress, als ook de komst van nareizigers die kampen met problemen en moeilijk leerbaar zijn. Met name voor jongeren sloot het inburgeringsaanbod niet goed aan. Hiervoor zijn maatwerk trajecten opgestart.

De voorschakelklas is zinvol gebleken en de nieuwe inburgeringsroute 'B1-Entree is onlangs gestart. Om jongeren door te laten stromen naar werk, start het pilotproject Vakgericht Inburgering in de Z-route. Er zijn een aantal structurele participatieactiviteiten opgezet in Winterswijk, waar de opkomst goed is. Aandachtspunt is de verbinding zoeken met bestaande reguliere participatieplekken. De doorstroom van statushouders uit de Hotel- en Accommodatieregeling (HAR)/tussenvoorziening naar reguliere woningen verloopt moeizaam. Hierdoor blijven statushouders langer dan verwacht op de tijdelijke locatie, wat onvrede met zich meebrengt. Zorg dragen voor verwachtingsmanagement is van belang, evenals het zoeken naar doorstroommogelijkheden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Monitoring vindt in heel 2026 plaats. Ieder kwartaal wordt de balans opgemaakt en worden de processen indien nodig bijgestuurd. 29 Tijd (indicator) Doelstellingen Perspectief bieden op een betere toekomst Activiteiten Pilot perspectief: verbinden van re-integratie en bestaanszekerheid We voeren een pilot uit waarin we re-integratie aan bestaanszekerheid verbinden. In de dienstverlening aan inwoners op weg naar (regulier) werk worden belemmeringen op alle leefgebieden in samenhang en parallel aangepakt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://winterswijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/57d34dda-8d34-4221-88e7-10866e9b3c96?agendaItemId=2f9bd6e3-ea84-4d82-ab4c-66a9ff2b8747