Verslag raadsvergadering 19 september 2023

VERSLAG RAADSVERGADERING 19 september 2023 Samenvattend verslag van de openbare vergadering van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede Voorzitter Griffier Leden SamenWerkt

mevrouw I.P. Meerts de heer J.P. de Groot

de heer W. Brock (aantredend raadslid) de heer M.W.J. Gnodde mevrouw D. van der Mark (scheidend raadslid) mevrouw D. Scholt-Hylkema de heer R. Willems

VVD

de heer W. Slijper de heer S. van der Velden Walda

BurgerBelangen

mevrouw N. Plaatsman-Visser de heer F. Scherpenzeel de heer W.G. Smit

CDA

de heer G. Migchels mevrouw A.J.G. Vernooij

SP

de heer R. Meinema de heer F.A.M. van der Tol

PCG

de heer J. de Bruijn de heer M. Petri

D66

de heer B.M.A. van Asperdt

OpRecht!

mevrouw F.D. Place

Afwezig m.k.

mevrouw N. Dijkstra, SamenWerkt de heer S. Verhaar, VVD

Insprekers

de heer B. Ebbinge de heer Gladbeek de heer F. Hoving

Gasten

de heer T.V. Baas (gespreksleider) de heer J.C. Bloemheuvel (gespreksleider) de heer J.B. Smudde (gespreksleider)

Verslag raad 19 september 2023

1

Wethouders

de heer J.C. Buijtelaar de heer J. Brouwer de heer J. Kuiper

Gemeentesecretaris

mevrouw J. de Jonge

Notulist

mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

AGENDA 1. Opening 2. Vaststelling van de agenda 3. Spreekrecht Benoemingen 4. Afscheid mevrouw Daphne van der Mark als raadslid van SamenWerkt 5. Installatie de heer Willem Brock als raadslid van SamenWerkt 6. Benoeming gespreksleider de heer Hans Smudde 7. Beëdiging gespreksleiders Podium 8. Rechten van raadsleden 9. Informatie van portefeuillehouder 10. Informatie van raadsrapporteurs Hamerstukken 11. Vaststellen verslag raadsvergadering 4 juli 12. Vaststellen besluitenlijst raadsvergadering 4 juli 13. Vaststellen lijst ingekomen stukken 14. Vaststellen lijst moties en toezeggingen 15. Raadsvoorstel en -besluit Concept Wijzigingsbesluit GR-AVU 16. Raadsvoorstel en -besluit Verordening Leningsregeling Asbestdaken 17. Raadsvoorstel en -besluit Herijking Economische Agenda 2023 - 2026 18. Raadsvoorstel en -besluit verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning 19. Raadsvoorstel en -besluit verordening raadsrapporteurs 20. Raadsvoorstel en -besluit Visiedocument rekenkamer Bespreekstukken 21. Raadsvoorstel en -besluit Aanpak luchtkwaliteit 22.

Sluiting

Verslag raad 19 september 2023

2

1.

Opening

De voorzitter opent de vergadering met de woorden: “Allen die in de gemeente Wijk bij Duurstede wonen en werken, voor hen zijn wij vandaag bijeen. Wij vertegenwoordigen zo onze inwoners, wij nemen besluiten in alle zorgvuldigheid en na afweging van ieders belang. Dat vraagt wijsheid en soms ook moed. We maken waar wat we besloten hebben voor allen die hier wonen en werken. Laten we hierbij stilstaan.” Zij meldt het bericht van verhindering van de leden Dijkstra en Verhaar. 2. Vaststelling van de agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3.

Spreekrecht

De heer Ebbinge wijst op de handtekeningenactie die is gehouden om de zorgen over de toekomst van de Wijkse Stadshaven te uiten. Deze actie is opgestart omdat bewoners zich niet gehoord voelen. Hij informeert daarom hoe het met de democratie in de gemeente staat. Als medebestuurslid van de Stichting Wijkse Stadshaven heeft hij zich ingezet voor de handtekeningenactie. Bij de totstandkoming van dit blauwgroene park heeft de Stichting een belangrijke rol gespeeld. Als belangrijke gesprekspartner van de gemeente werd jaren geleden al verzocht om inzicht in de afspraken die de gemeente met de havenexploitant heeft gemaakt, maar dit werd geweigerd omdat het om privézaken zou gaan. Toen het voornemen om een WOB-procedure te starten werd gedeeld werd duidelijk gemaakt dat de Stichting in dat geval verdere samenwerking met de gemeente kan vergeten. Eén van de bestuursleden stapte uit het bestuur en startte persoonlijk een WOB-procedure. De door hem verkregen informatie speelde hij met toestemming van de gemeenteambtenaar door aan een advocaat. Duidelijk werd hoe door een bundeling van contracten de democratie op het spel is gezet. Het was hartverwarmend om te merken hoeveel mensen bereid waren om de petitie te ondertekenen en hoe ook de journalisten van ‘t Groentje aandacht aan de zorgen hebben geschonken.

Uit de petitie wordt duidelijk dat de ondertekenaars niet overal tegen zijn, maar zij willen niet dat de kleine haven aan de rivier via geheime contracten wordt uitgeleverd aan de macht van commerciële exploitanten die hun winst willen optimaliseren. Ondertekenaars dringen erop aan dat de raad erop toeziet dat de gemeente het contract met de havenexploitant tijdig opzegt om zo betere afspraken te kunnen maken die vervolgens in het bestemmingsplan verwerkt kunnen worden. Een groot horecabedrijf met een boot en een terrasoppervlakte van 400m²en een uitbreiding van het asfalt met 20 extra parkeerplaatsen ten koste van het groen worden niet gewenst. Deze wensen worden ook onderschreven door twee Wijkse horecabedrijven en de scheepswerf aan de haven, evenals de bewoners van de schepen in het inundatiekanaal. Maximaal tweemaal per jaar een groot festijn in deze publieke ruimte is prima en daarnaast de Lekkodagen en de aankomst van Sinterklaas. Men is tevreden over het strenge beleid dat de huidige havenmeester voert waardoor er geen extra overlast meer in en rondom de passantenhaven is. De raad wordt opgeroepen schoon schip te maken en van het gemeentebestuur te eisen dat zij een transparant en grenzen stellend beleid voert. Het natura 2000-gebied moet gekoesterd worden door het in Wijk kleinschalig te houden. Afsluitend overhandigt hij de petitie aan de voorzitter van de raad.

Verslag raad 19 september 2023

3

De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) verzoekt aan te geven waar in het contract de pijnpunten zich bevinden waardoor de gemeente het contract niet moet voortzetten. De heer Ebbinge antwoordt dat geprobeerd is om kennis te nemen van de begrenzingen voor de havenexploitant, maar dit werd geweigerd. De havenexploitant heeft allerlei plannen. Het is een park waar veel mensen wandelen, yoga beoefenen en genieten van de rust. Af en toe een groot festijn is geen groot probleem, maar het moet niet uit de hand lopen. In de aanloop naar een groot festijn wordt de publieke ruimte tien dagen lang afgezet. De heer De Bruijn (PCG) wijst op het contrast van de uitbreiding met het horecabeleid van de gemeente omdat dit enkel onder strikte voorwaarden wordt toegestaan (passend binnen het beschermde stadgezicht, de aanwezige waarden van De Liemers mogen niet aangetast worden). De heer Ebbinge vervolgt dat één en ander door een advocaat is bekeken en zij heeft ook met de wethouder gesproken. Nergens wordt melding gemaakt van het terrasoppervlak van 400m² maar de wethouder gaat hier wel vanuit. De heer Migchels (CDA) betreurt de toon van het inspraakbetoog. De Stichting is op bezoek geweest bij zijn fractie.

Er moet hoor en wederhoor gepleegd worden en daarom kan ook op een andere manier naar veel zaken die in de petitie redelijk stellig opgeschreven staan gekeken worden. Hij wijst op het proces dat rondom het bestemmingsplan is doorlopen. Zijn fractie heeft technische vragen gesteld. De belangen van de omwonenden worden op een zorgvuldige manier meegewogen, het contract wordt aangescherpt op basis van de uitkomsten van de procedure. Hij informeert naar de reden waarom inspreker zo zwaar inzet. De heer Ebbinge verduidelijkt dat dit voortkomt het gevoel dat de betrokkenen hebben gekregen. In het verleden was de Stichting gesprekspartner van de gemeente, de laatste 6 jaar wordt de Stichting genegeerd. Het gevoel heerst dat er niet wordt geluisterd. Soms is het goed om iets krachtig neer te zetten. Het is aan de raad om hier een wijs besluit over te nemen. De heer Gnodde (SamenWerkt) geeft aan dat enkele leden van de Stichting ook bij zijn fractie zijn geweest. Zij hebben uitgelegd waar de pijn zit. Hij benadrukt dat op dit moment de beeldvormende fase aan de orde is. Er wordt kennisgenomen van de inleiding en de petitie, maar er wordt ook kennisgenomen van de plannen van het college om het bestemmingsplan te wijzigen. De raad komt hierbij nog uitgebreid aan het woord.

In zijn optiek is het democratisch proces nog geen geweld aangedaan, er kan nog van alles gebeuren in de komende weken. De heer Van der Tol (SP) sluit zich aan bij de voorgaande sprekers, ook hij denkt dat er een beetje vooruit gelopen wordt. Er is een intensief participatietraject opgestart. De raad stelt Verslag raad 19 september 2023

4

straks een nieuw bestemmingsplan vast. Hij stelt voor om dit af te wachten in plaats van nu alvast een bepaalde stelling in te nemen. De heer Ebbinge vervolgt dat wanneer de uitkomst van het traject is dat het gebied een rustige plek blijft die niet aan allerlei festiviteiten onderworpen wordt hij daar vrede mee heeft. Maar omdat dit traject inmiddels vijf jaar loopt heeft hij geprobeerd het standpunt duidelijk te maken. De heer Van Asperdt (D66) wijst op het voornemen om een WOB-procedure te starten en begrijpt dat dit gevolgen zou hebben voor de samenwerking, via een omweg is de informatie vervolgens toch verkregen. Hij verzoekt toe te lichten van wie deze uitspraak kwam. De heer Ebbinge antwoordt dat dit is aangegeven in een ambtelijk overleg. De voorzitter informeert of inspreker van mening is dat er voor dit moment voldoende geluisterd is. De heer Ebbinge denkt dat er geluisterd en dat het onderwerp vanwege de aandacht in ’t Groentje tot veel mensen is doorgedrongen. De voorzitter sluit af met de woorden dat er nog genoeg kansen zullen volgen om een mening te laten horen. De heer Gladbeek komt inspreken over de zorg die in zijn ogen tot een loterij is verworden. Hij is inmiddels al meer dan een decennium mantelzorger voor zijn partner met niet aangeboren hersenletsel.

Dit heeft hem niet alleen doorzettingsvermogen gegeven, maar hem ook gesteld voor diepgewortelde uitdagingen in het zorgsysteem dat totaal ontspoord. Zijn partner stond vier jaar op de wachtlijst voor opname bij QuaRijn, maar zij is recentelijk zonder waarschuwing vooraf van de lijst verwijderd. De indicatiestelling werd gewijzigd waardoor alleen nog verpleeghuiszorg wordt aangeboden. Dit heeft de zorg veranderd in een loterij met onvoorspelbare uitkomsten voor degenen die afhankelijk zijn van ondersteuning. Het systeem van wachtlijsten blijkt een utopie te zijn waar alleen crisissituaties nog kans wordt gemaakt op zorg. Een crisis is een plotselinge ernstige situatie of gebeurtenis die een acute bedreiging vormt voor de normale werking van een persoon, organisatie, gemeenschap of zelfs land. Dit is ook dagelijkse kost voor huisartsen, maar inmiddels ook voor Loket Wijk en Binding. De impact is enorm; stress, besluiteloosheid, emotionele belasting, tijd, energie, muren. Hulpverleners, huisartsen, doktersassistenten en apothekersassistenten werken onder extreme druk en worden geconfronteerd met agressie en bedreigingen van gefrustreerde patiënten. Zij verdienen juist respect en steun voor de toewijding aan de samenleving, zij gaan straks weer de meest kwetsbare mensen in Wijk bij Duurstede vaccineren. Mensen mogen hun vingers kruisen dat de eerstelijnszorg nog overeind staat.

Respijtzorg, de welverdiende adempauze voor mantelzorgers, lijkt soms buiten het bereik vanwege overbezette bedden door acute gevallen. Zelfs zijn revalidatiearts heeft bevestigd dat de wachtlijst eerder een utopie is geworden voor alles behalve in crisissituaties. Dit heeft geleid tot een verstrikte zorgketen met mantelzorgers die steeds meer uitgeput raken, vooral als zij daarnaast ook nog een veeleisende baan hebben. De situatie is zorgwekkend. Huisartsen worstelen onder de last van een verstoorde balans in de Verslag raad 19 september 2023

5

zorgsector. Het vertrek van zijn hulp en de onmogelijkheid om vervanging te vinden benadrukt de kloof in ondersteuning. Casemanagers zijn er genoeg, maar daar heeft hij helemaal niets aan. Het is ontmoedigend om te zien dat zorgverleners soms vasthouden aan afvinklijstjes waarbij één gemist vinkje het verschil kan maken tussen welzijn en verwaarlozing. De marktwerking heeft het systeem in een wurggreep met een totale fixatie op geld. Het aantal zzp’ers verstoort de hele zorgketen. Veel instellingen schrijven inmiddels rode cijfers. Ook in Wijk bij Duurstede ontstaan op korte termijn problemen. Huishoudelijke hulp is steeds moeilijker te krijgen. Mensen die deze hulp zelf zouden kunnen betalen gaan nu ook naar de gemeente omdat zij niemand kunnen krijgen. Dit heeft niets te maken met de lage eigen bijdrage. De zwartwerkende hulp is een illusie. Zijn overbuurvrouw krijgt sinds kort één keer per twee weken hulp. Hij vraagt zich ook af of de dagbesteding overeind zal blijven. Reinaerde zit flink in de problemen door een te hoge huur. Een goede dagbesteding is niet alleen cruciaal voor het welzijn van degene die zorg nodig heeft, maar ook van essentieel belang om mantelzorgers de broodnodige ademruimte te geven. Zonder voldoende ondersteuning achter gesloten deuren loopt het al te vaak uit op een ramp en toch lijkt de politiek hieraan voorbij te gaan.

Het negeren van de behoeften van mantelzorgers leidt tot een onvermijdelijke crisis en humanitaire drama’s. Na talloze pogingen heeft hij besloten om de handdoek in de ring te gooien. Het is een hartverscheurende keuze, maar ook een ondraaglijke last. Afsluitend geeft hij aan dat er in tien jaar tijd niets is veranderd. Toenmalig wethouder Burger heeft zorgaanbieders destijds gevraagd om meer samen te werken. Om de dagbesteding goed op orde te krijgen moet samengewerkt worden, niet tegen elkaar. Dat is het probleem. Met een breed aanbod kan dit beter georganiseerd worden. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) herkent zich in dit betoog. Zij weet hoe zwaar het is om te mantelzorgen. Zij weet hoeveel pijn het doet, maar vraagt toch welke eerste stap inspreker ziet om verder te komen. De heer Gladbeek wijst op de aanstaande bezuiniging bij Jeugdzorg. Hij werkt bij Veilig Thuis en heeft met veel zaken te maken. De financiën zijn ontoereikend. Het is de vraag wanneer de huishoudelijke hulp ontploft. Hij zou graag zien dat de dagbesteding beter wordt met een gevarieerd aanbod. Geld is leidend geworden in dit gevecht, het gaat niet meer om de cliënten. Om dit te doorbreken zullen er draconische maatregelen getroffen moeten worden.

Mevrouw Scholt (SamenWerkt) bedankt voor het delen van het verhaal en informeert of inspreker een bezorgde burger is of namens een organisatie spreekt. De heer Gladbeek verduidelijkt dat hij een bezorgde mantelzorger is die al jaren zorg krijgt. Hij staat heel dicht bij de eerstelijnszorg, het is bewonderenswaardig dat de huisartsenzorg in Wijk bij Duurstede nog overeind staat. De apotheek functioneert goed. Deze levensbehoeften zijn heel belangrijk. Er ontstaan steeds discussies tussen Loket Wijk, de huisarts, de GGZ.

Verslag raad 19 september 2023

6

Mevrouw Scholt (SamenWerkt) vervolgt dat allerlei organisaties worden genoemd omdat zij zouden overlopen, maar deze organisaties hebben zich nog niet gemeld. Zij informeert of deze organisaties bekend zijn met de inhoud van dit inspraakbetoog. De heer Gladbeek heeft te maken met QuaRijn en Reinaerde. De sluiting van de verpleeghuistak heeft grote gevolgen voor Wijk bij Duurstede. Hij vraagt zich af of dit de goede weg is. Mensen moeten naar Bunnik of nog verder voor opvang. Zijn vrouw viel van de trap, hij belde de spoedeisende hulp, maar men had niemand. Ook de zorgaanbieder had niemand. Dat moet echt veranderen. De voorzitter merkt op dat dit pleidooi eigenlijk aan de Tweede Kamer gericht moet worden. Het lokale bestuur kan dit niet oplossen. De heer Gladbeek benadrukt dat het inkoopbeleid wordt bepaald door de gemeente en daarbij kunnen restricties gesteld worden. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) informeert of er een mogelijkheid is dat er een gesprek plaatsvindt met de wethouder. De voorzitter constateert dat de wethouder hiervoor open staat. De heer Hoving spreekt in namens initiatiefgroep Knarrenhof. De initiatiefgroep heeft nagenoeg alle fracties bezocht en zij hebben zeer positief gereageerd op het initiatief. Knarrenhof is een combinatie van de hofjes van vroeger met het gemak van heden.

Hierdoor ontstaat een uniek concept van veilig wonen met veel privacy en tegelijkertijd alle voordelen van samenwonen. Knarrenhof is bedoeld voor mensen die het leuk vinden elkaar af en toe te helpen, maar hierin geen verplichting willen, het is immers geen woongroep. Wel is het een vrijblijvende gemeenschap waar je van elkaars kennis, kunde en gezelschap profiteert. Geen verplichte activiteiten met medebewoners, al krijgt men wel alle ruimte om samen dingen te doen. Elke Knarrenhof beschikt daarom over een gemeenschappelijke ruimte en een tuin. Dit is ideaal voor de moderne senior die zelfstandig wil blijven en steeds minder op mantelzorg en kinderen kan terugvallen. De meergeneratie-hofjes zijn bedoeld voor mensen van 19 tot 109 jaar. Zo kunnen starters en senioren met elkaar wonen in een levendige gemeenschap waar men elkaar kent, niet met zorg maar met aandacht. Een hof bestaat uit minimaal 22 tot 30 woningen die een mix kunnen zijn van huur en koop. Hierover worden gesprekken gevoerd met onder andere Woonin. Er is buitengewoon veel belangstelling voor het wonen in een Knarrenhof (541 inschrijvingen in juli, 338 huishoudens). Inmiddels is er sprake van ondersteuning door een medewerker van de Stichting Knarrenhof Nederland. Dit is een maatschappelijke ontwikkelaar van levensloopbestendige hofjes voor zelfredzame senioren in grondgebonden of gestapelde vorm.

Hun werkwijze is anders dan gebruikelijk. Er wordt gewerkt van mensen naar stenen in plaats van andersom. Een gemeenschap van min of meer gelijkgestemden wordt ontwikkeld en bewoners worden bij de gang van zaken betrokken voor, tijdens en na de bouw. De toekomstige bewoners bepalen gezamenlijk hoe de woningen en de woonomgeving eruit komt te zien. De Knarrenhof stelt twee voorwaarden bij deze inzet: minimaal 100 huishoudens ingeschreven en een geschikte bouwlocatie. Als deze gevonden is, wordt direct een projectmaker aan het werk gezet. De maatschappij wil graag dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en dat Verslag raad 19 september 2023

7

ouderen elkaar daarin kunnen helpen. In Nederland ontstaan steeds meer vormen van wonen. De nieuwe woonvorm Knarrenhof is een snelgroeiend en populair initiatief. Binnen de gemeente Wijk bij Duurstede is een initiatiefgroep actief die woningen in collectief particulier opdrachtgeverschap wil creëren. De doorstroming op de woningmarkt wordt hiermee bevorderd waardoor starters ook aan de beurt komen om een huis te kopen of te huren. Meer eengezinswoningen komen beschikbaar voor jonge huishoudens. De initiatiefgroep is ook benaderd door Stichting Gewoon Wijk bij Duurstede, een lokaal woonzorginitiatief dat zich inzet voor de realisatie van kleinschalige, passende woningen voor mensen met een beperking. Stichting Knarrenhof focust zich op de realisatie van een Knarrenhof, maar staat open voor samenwerking met een zorgpartner omdat men elkaar kan versterken. De woningen worden levensloopbestendig gebouwd zodat ouderen als zij zorg nodig hebben daar kunnen blijven wonen tot hun dood. Marktpartijen bieden heel weinig levensbestendige woningen aan en als zij het doen, is dat overwegend voor het dure segment. Knarrenhof Nederland bouwt voor het lage en midden segment. In de Woonvisie wordt Knarrenhof met naam en toenaam genoemd. Hij geeft aan dat het nu aan de Wijkse politiek is en wijst in dit kader op de motie die straks wordt behandeld.

Er zijn genoeg redenen om deze motie te ondersteunen. Afsluitend wenst hij de raad heel veel succes. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van der Tol (SP) vraagt hoe de bewoners geselecteerd worden. De heer Hoving antwoordt dat men zich aanmeldt bij de Stichting Knarrenhof Nederland. De initiatiefgroep heeft geen inzage in deze lijst. Het gaat op volgorde van inschrijving. Na de berichtgeving in ’t Groentje was er een toename waarneembaar in het aantal inschrijvingen waardoor vermoedt wordt dat dit inwoners van Wijk bij Duurstede betreft. Verwacht wordt dat er doorstroming op gang komt omdat mensen een woning achterlaten. De heer Gnodde (SamenWerkt) juicht alle initiatieven op de woningmarkt die de doorstroming verbeteren toe en informeert of een Knarrenhof ook als meergeneratie-hofje gezien kan worden. De heer Hoving antwoordt dat er ook huurwoningen in het plan opgenomen kunnen worden, waardoor starten op de woningmarkt ook een optie is. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) heeft begrepen dat Knarrenhof bereid is om de commerciële grondprijs te betalen en informeert of er al gesprekken worden gevoerd met de gemeente over eventuele locaties. De heer Hoving antwoordt dat men zich bij de aankoop van grond laat bijstaan door een betaalde beroepskracht vanuit Knarrenhof.

Er wordt ook met de gemeente gesproken, maar op dit moment is dat vooral oriënterend vanwege de eerder genoemde voorwaarden die worden gesteld. Er zijn nog geen toezeggingen gedaan. De heer Migchels (CDA) wordt blij van dit soort burgerinitiatieven. ‘Knarren’ behoren niet tot het zwakkere deel van de Wijkse samenleving. Juist jongeren en spoedzoekers zijn op

Verslag raad 19 september 2023

8

zoek. Hij herhaalt de vraag die door zijn fractie gesteld is of er bereidheid is om de woningen die achtergelaten worden te splitsen zodat er betaalbare woningen vrijkomen voor de jeugd. De heer Hoving herhaalt dat de selectieprocedure landelijk wordt geregeld, maar het is niet zo dat het allemaal kapitaalkrachtige senioren zijn. Knarrenhof gaat bouwen voor het lage en midden segment. Woningen mogen niet zomaar met dikke winst doorverkocht worden. Voor het splitsen van woningen zal een plan opgesteld moeten worden omdat dit niet eenzijdig bepaald kan worden. De heer Migchels (CDA) stelt voor een voorbespreking aan dit onderwerp te wijden. De heer De Bruijn (PCG) merkt op dat in de motie wordt opgeroepen om op zoek gaan naar een locatie. De gemeente zoekt zelf ook naar locaties om te bouwen. Hij informeert hoe dit wordt verdeeld. De heer Hoving antwoordt dat nog niet over locaties is gesproken, gehoopt wordt op een inspanning vanuit het college om mee te denken over en zoeken naar locaties. Hij begrijpt dat de gemeentegrond beperkt is, maar ziet een grote wens om te bouwen. Omdat dit een bijzonder initiatief betreft wordt gehoopt op het vinden van een locatie. De voorzitter bedankt insprekers voor hun inbreng. Benoemingen 4. Afscheid mevrouw Daphne van der Mark als raadslid van SamenWerkt De voorzitter geeft aan dat mevrouw Van der Mark haar ontslag heeft ingediend.

De heer Gnodde (SamenWerkt) spreekt mevrouw Van der Mark toe als volgt: Lieve Daphne, je gaat afscheid nemen. Ik heb een groot respect voor jonge vrouwen die het als moeder klaarspelen om in een raad te zitten. Wij hebben drie dames in de raad die moeder zijn van kleine kinderen. Wat je krijgt met kleine kinderen is dat wanneer ze naar de peuterspeelzaal gaan ze met een virusje thuiskomen en ziek zijn. Collega Dijkstra kijkt nu waarschijnlijk op afstand mee, zorgt voor haar kinderen en is zelf ook een beetje aan het snotteren. Jij bent moeder, raadslid, partner en je werkt daarnaast ook nog in het onderwijs. Fantastisch dat je het allemaal hebt klaargespeeld. Een jaar of 7 geleden meldde jij je bij GroenLinks. Je viel ons op bij de cultuurraad en zo ben je bij de partij binnengekomen. Al in 2018 stond je hoog op de lijst en kwam je in de raad voor GroenLinks. Ik was toen voor een andere partij actief, maar kan mij nog herinneren dat je met een zwangere buik begon en ging trouwen in het muziektheater. Dat was een groot feest in die periode. Wij hebben je leren kennen als een sociaal betrokken raadslid. Je maakt je zorgen om de lokale slachtoffers van de Toeslagenaffaire. Je hebt je hard gemaakt voor schoollunches. Je hebt je sterk gemaakt voor de school in Langbroek. Je maakte een punt van jongeren in coronatijd die vereenzaamden.

Je hebt dat alles op een hele prettige manier gedaan. Daarnaast heb je ook grote financiële projecten namens GroenLinks en later SamenWerkt gedaan zoals het IHP en Markt 24. Het is eigenlijk jammer dat je er in de komende maanden niet meer bij bent, want mogelijk gaat dat dossier tot een einde komen. Je hebt je bemoeid met Diftar. Je bent stevig in het debat, maar altijd fair. Je blijft in contact met je collegaVerslag raad 19 september 2023

9

raadsleden. Binnen SamenWerkt heb je je niet alleen binnen het raadsakkoord maar ook binnen de fractie sterk gemaakt voor het omarmen van het ibob-model. Binnen onze discussies heb je heel vaak gezegd laten wij niet te snel oordelen, maar een stapje terug doen en naar de beeldvorming kijken. Dat was heel goed en dat zullen wij missen. Het laatste jaar had je wat pech met je gezondheid en andere tegenslag thuis. Je hebt gekozen voor een nieuwe baan in Zeist waar je nog maar net begonnen bent. Ik heb je horen vertellen dat het goed bevalt. Als je het in Zeist en het thuis druk genoeg hebt, wordt het raadswerk te veel, dus je hebt besloten om ons te verlaten. Dat spijt ons zeer, maar wij snappen het helemaal. Als jonge moeder gunnen wij je dat je je kroost goed en gezond opvoedt dus daarom heb ik vandaag uit eigen boomgaard wat vers, biologisch fruit geplukt. (De aanwezigen reageren met applaus). De voorzitter spreekt mevrouw Van der Mark toe als volgt: Beste Daphne, Mark zei het al, in 2018 zette jij op 35-jarige leeftijd de eerste stappen in de politiek. Vastberaden om je in te zetten voor onze stad en dorpen met als leidraad het eenvoudige maar krachtige principe; de samenleving dat zijn wij zelf. Graag sta ik stil bij enkele hoogtepunten waarbij dit principe tot uiting kwam.

Als raadslid besefte je al snel dat het nemen van beslissingen op lokaal niveau vaak verder reikt dan men aanvankelijk zou denken. De complexiteit van provinciale en nationale wetten en regels maakten de uitdaging alleen maar groter. Met je jonge geest en je passie om met mensen in gesprek te gaan heb je vele complexe vraagstukken verfrissend weten aan te pakken. Altijd had je oog voor de toon van het debat en de manier waarop wij met elkaar in gesprek gingen. Je was ook niet van plan om dat onder stoelen of banken te steken. Toen de oorlog tussen Oekraïne en Rusland uitbrak aarzelde je geen moment en zette jij je met je pedagogische achtergrond in voor de gevluchte kinderen die in onze gemeente worden opgevangen. Vanaf het eerste uur leerde jij hen de Nederlandse taal, eerst bij Het Anker, later op De Windroos. Vastberadenheid en eigenzinnigheid zijn eigenschappen die wij in Wijk bijzonder waarderen, zeker als ze van Friezen afkomstig zijn. Wij zijn dan ook blij dat jij je als vastberaden en eigenzinnige Friezin stevig hebt weten te wortelen in de Wijkse samenleving. Zelfs toen je nog maar net voor de tweede keer moeder was geworden van een Waiks jochie ging je onvermoeibaar taalles geven. Het was immers nodig. Je nam de baby mee in een draagdoek.

Ongetwijfeld heeft hij bijgedragen aan een levendige sfeer in de klas, maar of hij er zelf ook nog iets van heeft opgestoken moet nog blijken. Het is bijzonder wanneer iemand zijn eigen grenzen verlegd en in nieuwe en soms uitdagende omstandigheden de moed en de energie vindt om zich in te zetten voor de gemeenschap. Als het gaat om grenzen verleggen dan heb jij dat op indrukwekkende wijze gedaan. Een hernia bemoeilijkte je lange tijd in je dagelijkse leven en je werk, maar je ging niet bij de pakken neerzitten. Toen je al een uur achter elkaar kon zitten, dronken wij samen thee bij Otto om bij te praten. Dat toonde eens te meer jouw vastberadenheid om jouw verantwoordelijkheden als raadslid en als moeder van twee jonge kinderen te vervullen. Beste Daphne, vandaag eindigt voor dit moment jouw politieke reis. Het is begrijpelijk dat je een pas op de plaats maakt en kiest voor je gezin. De combinatie van het moederschap, een drukke baan en de taken van een gemeenteraadslid is alles behalve gemakkelijk. Ik ben ervan overtuigd dat wij in de toekomst op welke manier ook opnieuw van jou zullen horen. Het gaat je goed. Namens iedereen hier aanwezig dank ik je voor de inzet voor onze gemeenschap. Verslag raad 19 september 2023

10

(De aanwezigen reageren met applaus). Mevrouw Van der Mark (SamenWerkt) spreekt de raad toe als volgt: Ik ben hier inderdaad gekomen als iemand die dacht dat is niets voor mij want ik ben niet zo politiek correct. Dat maakt ook dat ik lokale politiek zo interessant vind, want je hebt het over grote stukken, maar ook over dingen die mensen gelijk aangaan. Ik vind het leuk om terug te horen dat ik daar iets in betekend heb. Het is een beetje door de zure appel heen bijten (ik hoop dat deze appels niet zuur zijn), want het is niet dat ik afscheid neem omdat ik het niet meer zie zitten, of omdat ik denk dat wij hopeloos aan het touwtrekken zijn of omdat ik jullie niet mag. Dit is te belangrijk en ik kan dat op dit moment niet combineren met mijn baan, de huidige financiële situatie die bij ons thuis speelt, twee jonge kinderen die ook een keer door mama op bed gelegd willen worden en een man die af en toe wil weten wie ik ben. Toch wil ik iedereen die hier zit zeggen het is gewoon belangrijk. Hier zou een afspiegeling van onze samenleving moeten zijn. Daar gaat het over. Dit is een kleine hartenkreet. Het gaat jullie goed. (De aanwezigen reageren met applaus). 5.

Installatie de heer Willem Brock als raadslid van SamenWerkt

De voorzitter meldt dat in de heer Willem Brock een nieuw raadslid is gevonden voor SamenWerkt. Voordat tot toelating tot de raad overgegaan kan worden, moeten de geloofsbrieven onderzocht worden. De leden Meinema, Van Asperdt en Petri (voorzitter) worden verzocht om de commissie geloofsbrieven te vormen. In het vertrouwen dat de raad met dit voorstel zou instemmen, is de commissie geloofsbrieven reeds bij elkaar geweest en zijn de geloofsbrieven beoordeeld. De heer Petri rapporteert dat de commissie uit de raad van de gemeente Wijk bij Duurstede de geloofsbrieven en de verdere bij de Kieswet gevorderde documenten heeft ontvangen die zijn ingezonden door de heer Willem Brock. Op 28 augustus is bovengenoemde persoon benoemd tot lid van de raad van de gemeente Wijk bij Duurstede. De commissie meldt dat zij bovengenoemde documenten heeft onderzocht en in orde heeft bevonden. Benoemde voldoet aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen. De commissie adviseert dan ook tot toelating als lid van de gemeenteraad. Afsluitend feliciteert hij de heer Brock met zijn benoeming. De voorzitter concludeert dat het voorstel unaniem wordt aangenomen. Zij gaat over tot de installatie en verzoekt de heer Brock om naar voren te komen en de aanwezigen om te gaan staan.

Zij leest vervolgens de tekst van de belofte voor als volgt: Ik verklaar en beloof dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik verklaar en beloof en beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet en dat ik de wetten zal nakomen en mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Verslag raad 19 september 2023

11

De heer Brock (SamenWerkt) antwoordt met de woorden: “Dat verklaar en beloof ik” De voorzitter feliciteert de heer Brock met zijn benoeming en wenst hem veel succes. 6.

Benoeming gespreksleider de heer Hans Smudde

De voorzitter meldt dat één gespreksleider nog niet is benoemd en daarom wordt voorgesteld om de heer Smudde te benoemen tot gespreksleider. Zij constateert vervolgens dat het voorstel unaniem wordt aangenomen. 7.

Beëdiging gespreksleiders

De voorzitter geeft aan dat tijdens de raadsvergadering van 21 maart 2023 de gespreksleiders zijn benoemd, vanavond zullen zij worden beëdigd. Zij verzoekt de aanwezigen te gaan staan zodat de heren Baas, Bloemheuvel en Smudde de belofte en eed in haar handen kunnen afleggen. Zij leest vervolgens de tekst van de eed/belofte voor als volgt: Ik zweer (verklaar en beloof) dat ik om als gespreksleider benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer (verklaar en beloof) dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer (verklaar en beloof) en beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet en dat ik de wetten zal nakomen en mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Baas antwoordt met de woorden: “Dat verklaar en beloof ik” De heer Bloemheuvel antwoordt met de woorden: “Dat verklaar en beloof ik” De heer Smudde antwoordt met de woorden: “Zo waarlijk helpe mij God almachtig”. De voorzitter feliciteert de gespreksleiders met hun benoeming. Podium 8. Rechten van raadsleden De voorzitter biedt de fractie van Oprecht! Gelegenheid om motie M2023-020 aangaande het contract havenmeester Stadshaven toe te lichten.

Mevrouw Place (OpRecht!) geeft aan dat zij iets gaat doen dat naar zij heeft begrepen ongebruikelijk is. De motie vraagt het college om het contract met betrekking tot de havenbeheer per 1 oktober op te zeggen zodat er een nieuw contract opgesteld kan worden. Er loopt namelijk nog een participatietraject met inwoners over de toekomst van de stadshaven. De verlenging van een contract dat al tien jaar loopt zet de boel zo vast dat wijzigingen niet meer mogelijk zijn. Echter zij is gerustgesteld door het college dat wanneer Verslag raad 19 september 2023

12

er wijzigingen in het bestemmingsplan komen deze in de exploitatieovereenkomst doorgevoerd worden zodat dit niet strijdig kan zijn met elkaar. Het nieuwe bestemmingsplan is altijd leidend. Zij hoopt dat hiermee een belangrijke zorg van inwoners die eind augustus een petitie indienden is weggenomen. Afsluitend geeft zij aan dat zij de motie intrekt. Zij benadrukt dat de motie niet werd ingediend omdat er twijfels waren over de kwaliteit van het huidige beheer van de haven. Het ging om de controle op het beleid van de gemeente ten aanzien van contracten. De voorzitter biedt de fractie van de SP gelegenheid om motie M2023-021 aangaande ondersteuning initiatiefgroep “Knarrenhof” toe te lichten. De heer Van der Tol (SP) meldt dat de motie mede wordt ingediend door de fracties van SamenWerkt en VVD. Uit de oorspronkelijke motie is de ambtelijke ondersteuning geschrapt, er wordt uitsluitend gevraagd mee te denken, onder andere door middel van het zoeken naar locaties. Hij somt de voordelen van de Knarrenhof niet op, dat heeft de inspreker voldoende gedaan. Hij zou graag zien dat het college alles in het werk stelt om te zoeken naar geschikte locaties om deze hofjes te realiseren. Elk vorm van woningbouw is er eentje. Als het college er zo weinig aan hoeft te doen als wordt beloofd dan moet dat gekoesterd worden.

Mevrouw Scholt (SamenWerkt) geeft aan dat haar fractie het initiatief sympathiek vindt omdat het komt van krasse knarren uit Wijk bij Duurstede, maar helemaal omdat het een goed idee is dat er kleinere woningen gebouwd worden voor senioren waardoor eengezinswoningen vrij komen. Zij spreekt afsluitend de wens uit dat buren sowieso naar elkaar omkijken, niet alleen in de Knarrenhof. De heer Van der Velden Walda (VVD) sluit zich aan bij deze woorden. De heer Smit (BurgerBelangen) wijst op het gesprek met de initiatiefnemers binnen zijn fractie waarbij is gesproken is over de bereidheid tot het betalen van de commerciële grondprijs. Een korting hierop is gezien de financiële situatie van de gemeente niet mogelijk. Zijn fractie kan de motie steunen als deze voorwaarde aan het dictum van de motie toegevoegd wordt. De heer Petri (PCG) begrijpt dat er al gesprekken worden gevoerd met de wethouder en vraagt of daarom om de wethouder de motie nodig heeft om actief mee te denken en te zoeken. In een eerdere versie van de motie werd wonen met zorg vermeld, dat is nu niet meer het geval. Hij verzoekt om verduidelijking. De heer Van Asperdt (D66) kan zich vinden in het stimuleren van lokale initiatieven, maar tegelijkertijd moet voorzichtig omgegaan worden met het wekken van verwachtingen. Hij hoort graag van het college of er iets geboden kan worden.

De heer Migchels (CDA) sluit zich aan bij deze woorden, maar zou ook graag zien dat bijvoorbeeld de jeugd en mensen met een beperking er beter van worden. Het lijstje kan heel lang gemaakt worden en daarom hoort hij graag hoe het college dit ziet. Voorts zou hij graag het gesprek voeren waarvan deze initiatiefgroep maar ook andere groepen in de Verslag raad 19 september 2023

13

samenleving beter worden omdat het dan makkelijker is om een propositie te maken. Iets beloven waardoor tekort gekomen wordt in andere grondexploitaties waardoor andere doelgroepen niet iets geboden kan worden moet voorkomen worden. De heer Van der Tol (SP) antwoordt dat op andere plaatsen marktconforme grondprijzen betaald zijn. Het is absoluut niet de bedoeling om het weg te geven. De heer Smit (BurgerBelangen) vindt dit een geruststellende reactie, maar zou ook graag een toezegging van de wethouder horen. De heer Van der Tol (SP) vervolgt aangaande zorg voor jongeren dat het een uitgebreid concept betreft. De toekomst zal uitwijzen of het passend is. Het initiatief is dusdanig interessant dat het college opgeroepen kan worden om alle medewerking te verlenen. Wethouder Buijtelaar reageert dat dit een motie is waar je eigenlijk niet tegen kunt zijn. In de voorbereiding op de motie is hij uitgegaan van de oude versie waar in de toelichting staat dat de gemeente niet de mankracht heeft om dergelijke zaken goed aan te pakken waardoor het goed is om dit soort initiatieven te ondersteunen. Een soortgelijke tegenspraak hoort hij ook in de toelichting op de huidige motie; het zoeken naar locaties moet zonder ambtelijke ondersteuning gebeuren. Als het gaat om het gunnen van grond mag dat niet één op één gebeuren en bovendien moet het marktconform.

Hij benadrukt dat er een geschikte bouwlocatie nodig is, maar de gemeente heeft deze grond nu (nog) niet. Hij zou graag woningen programmeren in De Geer III maar dat kan niet op korte termijn gerealiseerd worden (2026 en verder). Hij heeft de motie niet nodig om tot actie over te gaan. In de gesprekken met ontwikkelaars kijkt hij of dit soort vormen van wonen gerealiseerd kan worden. In het gesprek dat hij met initiatiefnemers heeft gevoerd is ook meer woonlagen aan de orde geweest, maar hierbij moet wel van hulpconstructies, domotica of trapliften gebruik gemaakt worden. De ontwikkelingen verlopen traag en dat maakt dat er behoefte is om de motie met zijn allen te omarmen, maar tegelijkertijd is het een opgave die hij met twee handen op zijn rug moet uitvoeren. Hij heeft geen bezwaar tegen het aannemen van de motie, maar deze is wel ingewikkeld in de uitvoering. Met Woonin is eerder al eens gekeken naar een locatie in Cothen waar wellicht iets gerealiseerd kan worden, want via gemeentelijke grond gaan de ontwikkelingen te langzaam. Mevrouw Scholt (SamenWerkt) vindt het mooi dat de wethouder zegt dat deze motie omarmd kan worden. De opgave is zwaar, maar om het niet te vergeten is het wellicht toch fijn om de motie aan te nemen.

De heer Van der Velden Walda (VVD) hoort eigenlijk een beetje een toezegging dat er al een hele hoop aan gedaan wordt en dat dit gewoon wordt voortgezet. Wat zijn fractie betreft hoeft de motie niet in stemming gebracht te worden. De heer Smit (BurgerBelangen) vraagt of de motie overbodig is of dat het een motie is die omarmd kan worden als een Wijks initiatief. Woonin en projectontwikkelaars zijn van harte welkom en worden door de wethouder en zijn ambtenaren te woord gestaan. Hij informeert of via de motie een voorkeursbehandeling wordt gewenst. De raad staat sympathiek ten

Verslag raad 19 september 2023

14

opzichte van dit initiatief en daarom denkt hij dat de raad zich niet hoeft uit te spreken over een voorkeursbehandeling voor Knarrenhof. Zijn fractie steunt de motie niet. De heer Van der Tol (SP) verduidelijkt dat met de motie wordt beoogd om een plaatselijke club die woningen vrijmaakt voor de Wijkse bevolking onder de aandacht van het college te brengen. Het college hoeft er weinig aan te doen, daarom is de passage over ambtelijke ondersteuning geschrapt. Hij begrijpt dat het moeilijk is om grond vrij te maken, maar dat is ook niet de bedoeling. De toezegging die de wethouder heeft gedaan is voldoende voor zijn fractie. De voorzitter benadrukt dat de wethouder heeft geadviseerd om de motie aan te nemen. De heer Van der Tol (SP) concludeert hieruit dat de wethouder eigenlijk een toezegging doet. Wethouder Buijtelaar corrigeert dat het een inspanningsverplichting is met alle mitsen en maren die hij heeft aangegeven over de onmogelijkheid om dit te doen. Als zich mogelijkheden voordoen bij gesprekspartners bekijkt hij of er een mogelijkheid is om het initiatief verder te brengen. In De Geer III acht hij het meest kansrijk. De raad gaat hiervoor het bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan vaststellen. Er volgt nog een voorstel aangaande wonen met zorg waarin dit ook is opgenomen.

Het is onderdeel van beleid om hier echt mee aan de slag te gaan, het zit hem echt in de mogelijkheden met de grond. De voorzitter herhaalt dat het college de inspanningsverplichting op zich heeft genomen om als zich mogelijkheden voordoen te proberen om dit initiatief verder te brengen en noemt daarbij met name in De Geer III. De heer Van der Tol (SP) trekt de motie in. 9. Informatie van portefeuillehouder Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. 10. Informatie van raadsrapporteurs Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. Hamerstukken 11. Vaststellen verslag raadsvergadering 4 juli Het verslag wordt zonder wijzigingen goedgekeurd en vastgesteld. 12. Vaststellen besluitenlijst raadsvergadering 4 juli De besluitenlijst wordt zonder wijzigingen goedgekeurd en vastgesteld. 13. Vaststellen lijst ingekomen stukken De lijst van ingekomen stukken wordt zonder wijzigingen goedgekeurd en vastgesteld. 14. Vaststellen lijst moties en toezeggingen De lijst van moties en toezeggingen wordt vastgesteld. Verslag raad 19 september 2023

15

15.

Raadsvoorstel en -besluit Concept Wijzigingsbesluit GR-AVU

Het voorgestelde besluit luidt als volgt: 1. Toestemming te verlenen voor het wijzigen van de GR-AVU op basis van het conceptwijzigingsbesluit GR-AVU. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt overeenkomstig het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 16.

Raadsvoorstel en -besluit Verordening Leningsregeling Asbestdaken

Het voorgestelde besluit luidt als volgt: 1. De “Verordening leningregeling asbestdaken gemeente Wijk bij Duurstede” vast te stellen. De heer Gnodde (SamenWerkt) geeft als stemverklaring dat zijn fractie voor het voorstel steunt met de kanttekening dat dit weer een regeling is die op zichzelf staat. Het zou mooi zijn als het een geïntegreerde regeling was met duurzaamheids- dan wel energietransitie aspecten. Verwacht wordt dat weinig mensen van de regeling gebruik zullen maken. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming met inachtneming van de afgelegde stemverklaring wordt overeenkomstig het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 17.

Raadsvoorstel en -besluit Herijking Economische Agenda 2023 - 2026

Het voorgestelde besluit luidt als volgt: 1. Het Visie, Ambitie en focusdocument van de herijkte Economische Agenda vast te stellen als richtinggevend document voor het Economisch Beleid in de periode 2023- 2026 De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) geeft als stemverklaring dat zijn fractie tijdens de themasessie van 28 maart heeft geholpen om Langbroek en Cothen een prominentere plek in het document te geven en spreekt daar zijn complimenten voor uit. Zijn fractie stemt voor het voorstel. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming met inachtneming van de afgelegde stemverklaring. wordt overeenkomstig het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 18.

Raadsvoorstel en -besluit verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning

Het voorgestelde besluit luidt als volgt: 1. De ‘Verordening op de ambtelijke bijstand en de fractieondersteuning Wijk bij Duurstede 2023’ vast te stellen onder gelijktijdige intrekking van de ‘Verordening van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede houdende regels omtrent Verordening op de ambtelijke bijstand en de fractieondersteuning Wijk bij Duurstede 2019’. 2. Deze verordening over één jaar te evalueren.

Verslag raad 19 september 2023

16

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt overeenkomstig het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 19.

Raadsvoorstel en -besluit verordening raadsrapporteurs

Het voorgestelde besluit luidt als volgt: 1. Vast te stellen de verordening op de raadsrapporteurs gemeente Wijk bij Duurstede 2023; 2. Deze verordening over één jaar te evalueren. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt overeenkomstig het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 20.

Raadsvoorstel en -besluit Visiedocument rekenkamer

Het voorgestelde besluit luidt als volgt: 1. Vast te stellen het Visiedocument Rekenkamer Wijk bij Duurstede 2023. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt overeenkomstig het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. Bespreekstukken 21. Raadsvoorstel en -besluit Aanpak luchtkwaliteit Het voorgestelde besluit luidt als volgt: 1. De Aanpak luchtkwaliteit ‘De langste adem hebben (en houden)’ vast te stellen. 2. De ambities uit het Schone Lucht Akkoord (SLA) te onderschrijven en de gemeente Wijk bij Duurstede te laten aansluiten bij dit akkoord. 3. Het college de opdracht te geven om het in de aanpak beschreven pakket van maatregelen nader uit te werken: a. Hierbij in te zetten op een kostenefficiënte aanpak voor terugdringing van uitstoot van vervuilende stoffen waarbij de meest dominante bronnen en doelgroepen worden aangepakt; b. Zich bij voorrang te richten op bronnen die lokaal relevant en beïnvloedbaar zijn, waaronder mobiliteit, mobiele werktuigen, consumenten / houtstook, binnenvaart & havens; c. Dit pakket te prioriteren naar kostenefficiëntie (effect en benodigd budget) en ter bespreking voor te leggen aan de raad. De voorzitter biedt de fractie van BurgerBelangen gelegenheid om A2023-019 toe te lichten.

De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) geeft aan dat met het ondertekenen van het akkoord een aantal inspanningsverplichtingen aangegaan wordt die mogelijk niet waargemaakt kunnen worden of die totaal niet stroken met de lokale situatie. Met de ondertekening committeert de gemeente zich aan het streven naar 1) permanente verbeteringen en 2) het beperken van de uitstoot van vervuilende stoffen in alle relevante sectoren om zo in 2030 minimaal 50% gezondheidswinst te behalen ten opzichte van 2016. Daarnaast moet een aantal vaste maatregelen doorgevoerd worden. Maatregelen die op Verslag raad 19 september 2023

17

voorhand niet bekend zijn waardoor ook de omvang van de financiële component niet bekend is. Hij wijst in dit kader op de manier waarop de luchtkwaliteit wordt berekend. In de beantwoording op schriftelijke vragen wordt aangegeven dat de gemeente genoeg meet. Toen hij de genoemde website bezocht zag hij dat onzekerheid over emissie per stof varieert tussen de 12% en 45%. Landelijke totale emissies worden vertaald naar lokaal niveau aan de hand van verdeelsleutels die op zichzelf ook onzekerheden bevatten. Hierdoor zijn de onzekerheden van emissiebronnen op lokaal niveau vaak groter dan in het nationale totaal. De gepresenteerde ruimtelijke verdeel- en emissiedata is daardoor een bruikbare indicatie voor het beeld op landelijk en regionaal niveau, maar op lokale schaal is dit niet nauwkeurig genoeg om op schaalniveau conclusies aan te verbinden. Gezien deze onduidelijkheid, het kleine budget en de slechte financiële situatie van de gemeente vindt zijn fractie het een slecht idee om het akkoord te tekenen. Hij roept het college op eerst te meten en gerichte maatregelen te treffen in plaats van generieke maatregelen conform het schone luchtakkoord uit te voeren. Met het amendement wordt beslispunt 2 van het raadsvoorstel geschrapt.

Mevrouw Place (OpRecht!) vult aan dat haar fractie het belangrijk vindt dat de gemeente zorgt voor en zich bezorgd maakt over de gezondheid van inwoners. De gezondheid komt in gevaar vanwege luchtverontreiniging door fijnstof. De gemeente moet handelen op basis van hetgeen in Wijk bij Duurstede feitelijk wordt gemeten en niet handelen omdat zij een akkoord (dat op een niveau hoog boven de gemeente is ontwikkeld en maatregelen oplegt) heeft ondertekend. Dit betekent dat het initiatief tot het verbeteren van de luchtkwaliteit bij anderen wordt neergelegd terwijl dit volgens haar fractie binnen de eigen lokale gemeenschap behoort te liggen. De voorzitter stelt voor om eerst het college te verzoeken in technisch zin te reageren op het amendement om de raad goed in positie te brengen zodat daarna het politieke debat gevoerd kan worden. Wethouder Buijtelaar refereert aan het eerste argument (het ondertekenen van een akkoord is niet zonder consequenties, zie technische vragen) en merkt daarbij op dat het amendement is opgesteld voordat de beantwoording van de technische vragen volgde. In het betoog van zojuist wordt gewezen op emissie (uitstoot) maar het is interessanter om de immissie (de concentratie) te bepalen. Aangegeven wordt dat de modellen niet betrouwbaar zijn; eigenlijk wordt een beetje aan de stikstofdiscussie gerefereerd.

Eén en ander wordt al sinds 1990 (en nog langer terug) zo gedaan, maar Wijk bij Duurstede zou hiervan moeten afwijken omdat er vooral gemeten moet worden. De modellen worden op basis van metingen bijgesteld (kalibreren) maar dit zou niet tellen omdat er niet lokaal gemeten wordt. Op het moment dat er lokaal wordt gemeten, zitten daar ook fouten in afhankelijk van de instrumenten die worden gebruikt. Modellen zijn nodig om ijkpunten vast te stellen. Er wordt een beetje een rare redenering gebruikt om het schone lucht akkoord niet te ondertekenen ondanks dat aangegeven wordt dat gezondheid wel van belang is. Voorts wordt aangegeven dat het generieke maatregelen zijn. In het voorstel worden geen maatregelen genoemd, maar juist een knip gemaakt om eerst te bepalen welke maatregelen er getroffen zouden kunnen worden. Op basis van efficiency wordt gekeken wat een maatregel kan bijdragen, waarbij vooral wordt gekeken naar maatregelen die lokaal van invloed zijn. Met deze argumenten wordt gepreludeerd op iets wat nog moet gaan komen. Verslag raad 19 september 2023

18

De aankoopkosten, de begeleidingskosten, de bouwkosten, kennisontwikkeling, communicatie en participatie, meting en monitoring, onderzoeks- en ontwikkelingskosten kunnen ondergebracht worden op basis van cofinanciering. Op pagina 22 staat een link naar eerder gesubsidieerde projecten, als dit niet wordt gewenst houdt dat in dat 100% van de kosten voor rekening van de gemeente komt. De metingen die worden voorgesteld zijn niet gratis. De begrippen emissie en immissie worden door elkaar gehaald. Hij verwijst in dit kader naar de beantwoording op schriftelijke/technische vragen. Afsluitend geeft hij aan dat in het geval de raad hier serieus mee aan de slag wenst te gaan hij het amendement moet ontraden. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) merkt de beantwoording van de wethouder als een beetje bijzonder aan. Begrippen worden door elkaar gehaald; hij hanteert dezelfde begrippen die in de beantwoording op zijn vragen worden gebruikt. De gemeente committeert zich aan een reductie van 50% ten opzichte van 2016 in 2030. Hij vraagt hoe dit mogelijk is als de huidige situatie nog niet bekend is. Hij heeft geen antwoord gekregen op de vraag wat de vaste maatregelen zijn. De heer Migchels (CDA) deelt de zorgen van BurgerBelangen, maar trekt een andere conclusie. Hij zou graag enkele toezeggingen van de wethouder krijgen.

Dat in het geval er geld uitgegeven wordt dit op een slimme manier wordt gedaan door het budget dat in de begroting is opgenomen als cofinanciering in te brengen zodat het geen extra geld kost. De vragen die door BurgerBelangen worden gesteld zijn ook in de Provinciale Staten van Utrecht gesteld. De beantwoording sprak hem aan, want met hetzelfde gemak waarop nu ondertekend kan worden, kan ook uitgestapt worden op het moment er onmogelijke eisen gesteld worden. De gemeente is verplicht om zich in te zetten om het klimaat te verbeteren en de luchtkwaliteit beter te maken, maar als dit inhoudt dat de gemeente ergens een miljoen vandaan moet halen om maar een voorbeeld te noemen een weg om te leggen omdat er geen auto’s in de buurt van het E&E Gasthuis meer mogen komen, wordt doorgeschoten. Hij gaat er vanuit, zoals de wethouder in de voorbespreking heeft aangegeven, dat er een heel pragmatisch plan komt met behapbare maatregelen (bijvoorbeeld elektrisch in plaats van diesel). Het moet niet gaan over de sluiting van de pluimveehouderij aan de Langbroekerwetering, maar om concrete, behapbare zaken in de uitvoeringsplannen. Zijn fractie geeft de wethouder het voordeel van de twijfel, ziet de goede intenties van het college en de inzet om elkaar niet onnodig op kosten te jagen.

De heer Gnodde (SamenWerkt) geeft aan dat in de voorbespreking door de ambtenaar is aangegeven dat door deze raad en ook de vorige raad al diverse projecten zijn aangenomen die uitgevoerd worden die onder het schone lucht akkoord ondergebracht zouden kunnen worden. Ook nieuwe projecten kunnen ondergebracht worden. Als de gemeente formeel meedoet, kan er ook met subsidierondes meegedaan worden en cofinanciering plaatsvinden bij een aantal bestaande en nieuwe projecten. Zijn fractie heeft het schone lucht akkoord in haar verkiezingsprogramma opgenomen en gaat niet mee met het amendement. De heer Van Asperdt (D66) wijst op het in februari 2021 unaniem aangenomen amendement van zijn fractie waarbij in de Omgevingsvisie in het Ruimtelijk en Sociaal Domein nadrukkelijk een link tussen gezondheid en schone lucht werd gelegd. In november was een duidelijk raadsmeerderheid voor de ondertekening van het schone lucht akkoord, Verslag raad 19 september 2023

19

maar moesten er nog enkele zaken uitgezocht worden. Ook zijn fractie is voor ondertekening en daarom wordt het amendement niet gesteund. Wethouder Buijtelaar leest beslispunt 3 voor (het college de opdracht te geven om het in de aanpak beschreven pakket van maatregelen nader uit te werken: a. Hierbij in te zetten op een kostenefficiënte aanpak voor terugdringing van uitstoot van vervuilende stoffen waarbij de meest dominante bronnen en doelgroepen worden aangepakt; b. Zich bij voorrang te richten op bronnen die lokaal relevant en beïnvloedbaar zijn, waaronder mobiliteit, mobiele werktuigen, consumenten/houtstook, binnenvaart & havens; c. Dit pakket te prioriteren naar kostenefficiëntie (effect en benodigd budget) en ter bespreking voor te leggen aan de raad) en vraag hoe duidelijk de raad het wil hebben. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) herhaalt zijn vraag aangaande de financiële onderbouwing van het committeren aan een reductie van 50% in 2030 ten opzichte van 2016. De heer Migchels (CDA) merkt op dat het uitmaakt wat de referentie is. Als de gemeente in 2016 ten opzichte van andere gemeenten al relatief laag uitkwam, is 50% reductie vele malen lastiger dan wanneer de gemeente hoog uitkwam. Wethouder Buijtelaar benadrukt dat het een inspanningsverplichting is, geen resultaatverplichting. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) verbaast zich over het abstracte niveau.

De exacte uitstoot en luchtkwaliteit van 2016 zijn niet bekend. Wethouder Buijtelaar merkt bij interruptie op dat deze wel bekend zijn, maar constateert dat hij en de heer Scherpenzeel van mening verschillen blijven zoals in de voorbespreking ook al bleek. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) vindt het opmerkelijk dat sommige technische vragen niet beantwoord worden. Desgevraagd wijst hij op het raadsvoorstel waarin is € 13.000 opgenomen voor drie jaar voor de vaste maatregelen en vraagt nogmaals welke vaste maatregelen getroffen worden en of dit haalbaar is gezien het budget. Wethouder Buijtelaar vervolgt dat de raad het budgetrecht heeft. Als het werkelijk belangrijk is, zorgt de raad dat er meer budget komt. De raad wordt nog in de gelegenheid gesteld om de maatregelen vast te stellen. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) wil juist vanwege het budgetrecht weten wat de financiële omvang is van hetgeen waaraan de gemeente zich committeert. De handtekening wordt gezet, maar het is niet bekend wat de financiële omvang is van de vaste maatregelen die getroffen moeten worden. Hij wil voorkomen dat de raad straks met de rug tegen de muur komt te staan omdat er een handtekening is gezet waardoor het budget omhoog moet.

Verslag raad 19 september 2023

20

Wethouder Buijtelaar benadrukt nogmaals dat de raad over voorstellen gaat waar een budget aan hangt en wil vasthouden aan de rollen als het gaat om de uitvoering. De raad stelt de kaders met het budgetrecht en vervolgens controleert de raad de uitvoering daarvan. Er wordt een situatie geschetst die niet gaat voorkomen. De voorzitter merkt op dat in het raadsvoorstel staat dat er geen financiële middelen nodig zijn voor de aanpak luchtkwaliteit. Voor het verder uitwerken van de maatregelen is ambtelijke inzet nodig. In dit pakket zelf zal per maatregel indien mogelijk een indicatie worden gegeven van de planning de benodigde capaciteit en het budget. Het uitgewerkte maatregelenpakket wordt ter bespreking aan de raad voorgelegd gevolgd door een separaat voorstel ter besluitvorming. Op het moment dat het meer geld kost, komt het college met een nieuw voorstel naar de raad. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) blijft van mening dat de gemeente zich aan iets committeert waar straks vaste maatregelen uit voortvloeien met een kostenplaatje. De voorzitter vervolgt dat dit kostenplaatje naar de raad komt en dan wordt daar op dat moment over besloten. Zij brengt het amendement in stemming. Voor stemmen de fracties van: BurgerBelangen en Oprecht! Tegen stemmen de fracties van: SamenWerkt, VVD, CDA, SP, PCG en D66.

Dit houdt in dat het amendement is verworpen met 4 stemmen voor en 13 stemmen tegen. Zij brengt vervolgens het raadsvoorstel in stemming. De heer Van Asperdt (D66) geeft als stemverklaring dat zijn fractie verheugd is dat het schone lucht akkoord ondertekend zal worden. De heer Petri (PCG) geeft als stemverklaring dat ook zijn fractie destijds heeft gevraagd om het schone lucht akkoord te ondertekenen en blij is dat dit eindelijk gaat plaatsvinden. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming met inachtneming van het feit dat de fracties van BurgerBelangen en Oprecht! geacht willen worden te hebben tegen gestemd wordt overeenkomstig het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 22.

Sluiting

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering met de woorden: “Na vandaag gaat wij met wat wij besloten hebben aan het werk en laat vertrouwen samengaan met ons besef voor wie we vandaag bijeen zijn geweest, allen die in de gemeente Wijk bij Duurstede wonen en werken.”

Verslag raad 19 september 2023

21

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad, gehouden op 24 oktober 2023. De griffier,

De voorzitter,

J.P. de Groot

I.P. Meerts

Verslag raad 19 september 2023

22