Verslag en Presentatie Raadsavond 2
Tekst van het document
PROOF Adviseurs BV. Aan
Van
Postbus 2704
De raden en colleges van de
Jan Willem Botter en Florian Theissen
3000 CS Rotterdam
gemeenten die deelnemen
info@proofadviseurs.nl
aan het regionale traject
(+31)850471007 proofadviseurs.nl
implementatie gewijzigde
Rabo NL43RABO0303425660
Wgr
btw NL8550.87.250.B01 KvK 63089068
Plaats/datum
Betreft
Rotterdam, 12 oktober 2023
Verslag uitkomsten raadsavond 25 september 2023
1 Inleiding Op 25 september 2023 vond de tweede raadsavond plaats in het kader van het regionale traject om de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) te implementeren in de GR-en die in de Regio Rivierenland hebben getroffen. Initieel stond deze raadsavond gepland vóór het zomerreces van 2023, maar vanwege te weinig aanmeldingen is deze verzet naar september 2023. Ten gevolge hiervan is de raadsavond niet ingezet om keuzes te (helpen) maken ten aanzien van de inzet van nieuwe instrumenten, maar om een regionaal afwegingskader te ontwikkelen aan de hand waarvan de raden in de komende zienswijzeprocedure afwegingen kunnen maken ten aanzien van de instrumenten waarbij de gewijzigde Wgr keuzemogelijkheden biedt. Uiteraard biedt dit verslag de gemene deler van de gesprekken die zijn gevoerd tussen de tijdens de avond aanwezige raadsleden.
2 Regionaal traject In de reeds aan u verstuurde startnotitie1 en tijdens de regionale raadsavond van 22 maart 2023 is al uitvoerig ingegaan op het regionale traject om alle GR-en binnen de regio Rivierenland tijdig te wijzigen. Doel van het regionale traject is – kortgezegd – het creëren van overzicht en duidelijkheid voor raden en colleges, bestuurlijke en administratieve drukte voorkomen en een bijdrage leveren aan eenduidige uitgangspunten bij de keuzemogelijkheden binnen de Wgr. Niet in de laatste plaats wordt hiermee de democratische legitimiteit van de betreffende samenwerkingsverbanden versterkt. Om deze doelen te bereiken worden de raden tijdig en passend in positie gebracht om grip te hebben op alle wijzigingen van alle GR-en in de regio. In dat kader is de regionale raadsavond van 25 september 2023 ingezet om een regionaal afwegingskader op te stellen. Dit maakt het mogelijk om afwegingen te maken ten aanzien van de inzet van de keuze-instrumenten die de gewijzigde Wgr biedt. Ondertussen zijn de verschillende maatwerk-trajecten bij de verschillende GR-en gestart. Zodra de besturen van de verschillende samenwerkingsverbanden de concept-teksten gereed hebben,
1 Startnotitie Rivierenland – Regionale aanpak implementatie Wet gemeenschappelijke regelingen d.d. 6 juni 2023.
proofadviseurs.nl
Pagina 1 van 5
wordt aan de colleges één pakket aangeboden met het verzoek ineens alle concept-teksten2 aan de raden voor te leggen ter zienswijze.3 Onderstaande afbeelding geeft schematisch de processtappen en planning weer om tot wijziging van de verschillende GR-en te komen. ZIENSWIJZE RAAD 8 WEKEN
REACTIE OP ZIENSWIJZE AANPASSEN GR (INDIEN NODIG)
15-12-2023 december 2022
DEFINITIEF BESLUIT COLLEGES TOESTEMMING RADEN 12 WEKEN 13 WEKEN
16-02-2024
Meer dan 8 weken ivm vakantie
26-03-2024
PUBLICATIE GEWIJZIGDE GR
25-6-2024
1-7-2024 juli 2024
Verwerkingstijd - Aangepast voorstel - Nieuw AB besluit
3 Wettelijk bepaalde- en keuze-instrumenten Voor de volledigheid geven we nog een overzicht van de nieuwe instrumenten in de Wgr. Een aantal van de wijzigingen in de Wgr leidt tot instrumenten die direct uit de wet voortvloeien en die in sommige gevallen leiden tot een verplichte wijziging van GR-en. Bij die instrumenten zijn verder geen keuzes mogelijk over de vraag hoe deze worden ingepast in de GR. Deze wijzigingen treden ook direct in werking. Andere wijzigingen van de Wgr geven de deelnemers de vrijheid om te kiezen of, en zo ja op welke manier zij de wijzigingen implementeren in de eigen GR. Onderstaande tabel geeft weer welke instrumenten ‘vast’ zijn, en welke instrumenten een keuze vergen. Wijziging
Geregeld in:
Wettelijk bepaalde instrumenten Zienswijze van raden over ontwerpregeling, wijziging regeling of toe- en uittreding als raden geen deelnemer zijn aan de GR
Art. 1 lid 3 Wgr
Reactie van (dagelijks) bestuur op zienswijze begroting
Art. 35 lid 4 Wgr
Aanpassing termijnen in de begrotingscyclus
Art. 34, 34b en 35 Wgr
Gezamenlijke enquête naar gevoerde bestuur als raden geen deelnemer zijn
Art. 155 e.v. Gemeentewet
Uitbreiding van de bevoegdheid van de rekenkamer tot onderzoek naar het gevoerde bestuur van het samenwerkingsverband
Art. 184 Gemeentewet
Wijzigingen met een keuze
2 Uiteraard ontvangt elke raad alleen de voor de betreffende raad relevante conceptteksten. Als geen van de
bestuursorganen van een bepaalde gemeente deelneemt in een bepaalde GR, ontvangt de betreffende raad dus ook geen concepttekst van de betreffende GR. 3 Alhoewel bij gemengde regelingen een afwijkende procedure geldt omdat formeel geen wettelijke plicht bestaat voorafgaand aan de besluitvorming de betreffende GR-en ter zienswijze aan de raad aan te bieden, lopen de betreffende gemengde regelingen wel synchroon mee in het proces.
proofadviseurs.nl
Pagina 2 van 5
Wijziging
Geregeld in:
Participatie van inwoners en belanghebbenden
Art. 10 lid 7 en 8 Wgr
Gemeenschappelijke adviescommissie
Art. 24a Wgr
Actieve informatieplicht door bestuur
Art. 17 Wgr
Zienswijze over specifieke besluiten van het bestuur
Art. 10 lid 6 Wgr
Evaluatie van de GR
Art. 11 Wgr
Voorwaarden en gevolgen van uittreding
Art. 9 Wgr
4 Regionaal afwegingskader – drie varianten per instrument Het afwegingskader geeft handvatten om de wijziging van de Wgr gelijkluidend te implementeren waarbij er ruimte is voor maatwerk. Dit betreft de wijzigingen waarbij een keuze kan worden gemaakt (zie tabel in paragraaf 3) voor de wijze waarop het betreffende instrument ingezet kan worden. Om tot een afwegingskader te komen, zijn voor elk in te zetten instrument dezelfde drie varianten te onderscheiden. Dit betreft de volgende varianten: Allereerst een specifieke variant, waarbij in de GR helemaal gedetailleerd is uitgewerkt hoe men te werk gaat in toekomstige situaties. Het voordeel van een specifieke variant is dat toetsbaar in een GR is vastgelegd wat de werkwijze is. Nadeel is dat wijziging van een specifieke variant ook een wijziging van de GR vraagt. Dit betekent dat minder sprake is van flexibiliteit terwijl veelal onduidelijk is welke toekomstige ontwikkelingen een verandering van werkwijze vragen. Een dynamische variant maakt mogelijk dat per geval een eigen dynamiek te creëren. Dit geeft als voordeel dat ingespeeld kan worden op wisselende situaties. Een nadeel kan zijn dat op voorhand niet onomstotelijk vast staat hoe in toekomstige gevallen het instrument zal worden ingezet. Tot slot kan de minimale variant worden gekozen.
Daarmee wordt voldaan aan het wettelijke vereiste voor de inzet van het instrument, maar daarbij wordt niet of niet veel afgeweken van de huidige, goed werkende praktijken.
5 Uitkomsten bespreking per instrument Tijdens de regionale raadsavond is, samengevat, het volgende opgemerkt over de inzet van de verschillende keuze-instrumenten.
5.1 Participatie Ten aanzien van participatie is aangegeven dat maatwerk per GR gewenst is. Aan het (algemeen) bestuur van een samenwerkingsverband kan overgelaten worden voor welke onderwerpen participatie ingezet wordt. Dit betekent dat een voorkeur voor de dynamische variant uitgesproken is. De raden dienen voorafgaand bij de keuzes voor inzet van participatie betrokken worden.
5.2 Gemeenschappelijke adviescommissie Vanwege het uitgesproken vertrouwen in het traject Plan van Aanpak – Regionale Samenwerking van de Kring van Griffiers is aangegeven dat een gemeenschappelijke adviescommissie vooralsnog achterwege kan blijven bij de verschillende GR-en. Hiermee is een
proofadviseurs.nl
Pagina 3 van 5
voorkeur voor de minimale variant uitgesproken. Overigens laat dit de mogelijkheid vrij om per GR maatwerk te leveren als op een later moment ten aanzien van een samenwerkingsverband alsnog besloten wordt tot de inzet van een gemeenschappelijke adviescommissie.
5.3 Actieve informatieplicht Omdat op voorhand moeilijk te bepalen is welke informatie actief gedeeld moet worden met de raden wordt het wenselijk geacht flexibel in te spelen op veranderende situaties, zodat de dynamische variant daarbij past. Periodiek kunnen raden worden meegenomen bij actualisatie van het informatieprotocol op het moment dat deze aan evaluatie/actualisatie toe zou zijn. Door de raden actief te laten informeren over de te nemen besluiten in de loop van het jaar, bijvoorbeeld in de kaderbrief, worden de raden in de gelegenheid gesteld te reageren op deze voorgenomen besluiten en inspelen op de mogelijkheid om besluiten ter zienswijze voorgelegd te krijgen, bijvoorbeeld in het geval sprake is van besluiten met een aanzienlijk politiek of financieel belang. Dit betekent dat een voorkeur is uitgesproken voor de dynamische variant.
5.4 Zienswijze op specifieke bestuursbesluiten Omdat niet altijd op voorhand duidelijk is ten aanzien van welke besluiten het vragen van zienswijze aan de raden een toegevoegde waarde heeft, heeft een dynamische variant de voorkeur. Het (algemeen) bestuur stelt bijvoorbeeld een jaarplanning met de belangrijkste besluiten op en legt deze voor aan de raden. Hierin wordt aangegeven welke besluiten voorafgaand ter zienswijze aan de raden zullen worden aangeboden (zie ook: actieve informatieplicht hierboven). Ook kunnen raadsrapporteurs worden ingezet voor het informeren van de raden, zodat het niet nodig wordt geacht op voorhand een uitputtende lijst van specifieke besluiten in GR-en op te nemen die ter zienswijze aan de raden worden voorgelegd voorafgaand aan de besluitvorming.
5.5 Evaluatie Evaluatie is een instrument dat flexibel ingezet kan worden. De voorkeur is dus de dynamische variant. Ingeval het instrument van evaluatie wordt ingezet, gebeurt dit het liefst in het midden van een raadsperiode. Hoe beleidsrijker een samenwerkingsverband is, hoe korter een termijn tussen evaluaties zou moeten zijn. Evaluatie op verzoek van een substantieel aantal deelnemers mogelijk zou moeten zijn (twee of meer, afhankelijk van het totaal aantal deelnemers). Bij regiooverstijgende samenwerking zouden de deelnemers uit de regio Rivierenland initiatief moeten kunnen nemen voor het starten van een evaluatie.
5.6 Uittreding Uittredingsregelingen moeten vooraf worden voorgelegd aan de raden. Er bestaat een voorkeur voor de dynamische variant, om in te spelen op de actuele situatie. In het geval toch gekozen wordt voor een meer specifieke uittredingsregeling in de GR dan kan met het inzetten van het instrument van evaluatie worden meegenomen in hoeverre en uittredingsregeling nog voldoet aan de actualiteit. Als voorbeeldbepaling voor uittredingsbepalingen kan gedacht worden aan de uittredingsregeling zoals opgenomen in GR UBR.
6 Hoe verder Conform het in paragraaf 2 weergegeven schema wordt door de (dagelijkse) besturen gezamenlijk in december het pakket met de 11 GR-teksten aangeboden voor zienswijze. Gelet op het kerstreces wordt een termijn van 10 weken gegeven voor het indienen daarvan. Waar bij raden gedurende deze periode behoefte is aan nadere toelichting of een gedachtewisseling over de gemaakte keuzes, wordt daarin door het regionale proces voorzien. Een verzoek om nadere
proofadviseurs.nl
Pagina 4 van 5
toelichting of gedachtewisseling kan via de griffies worden gedaan zodat het programmateam Regionale implementatie Wgr dit kan faciliteren.
proofadviseurs.nl
Pagina 5 van 5
Raadsavond 2: Regionale aanpak implementatie Wet gemeenschappelijke regelingen Regio Rivierenland Naar een afwegingskader voor de zienswijzen 25 september 2023
Versie van 26 september 2023 na wijzigingen adhv de uitkomsten van de avond van 25 september 2023
Programma Inloop
19.15-19.30
Plenair: • Korte herhaling inhoud 1e raadsavond • Zes instrumenten met keuzes en mogelijke varianten • Stand van zaken ambtelijke trajecten tekstvoorstellen
19.30-20.00 uur
In groepen: gesprek over varianten en afwegingsargumenten • Groep 1: burgerparticipatie, raadsadviescommissie, actieve informatieplicht • Groep 2: evaluatie- en uittredingsbepalingen, zienswijze bij bestuursbesluiten en actieve informatieplicht
20.00-20.45 uur
Pauze
20.45-20.55 uur
Plenair: terugkoppeling groepen en het bepalen afwegingsargumenten
20.55- 21.45 uur
Netwerkborrel en informeel gesprek
21.45-22.30
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
3
Aanleiding en doel wijziging Wgr •
De Wgr is op 1 juli 2022 gewijzigd.
•
Doel van de wetswijziging is om de democratische legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen en de kaderstellende en controlerende rol van raden te versterken.
•
Alle regelingen moeten worden gewijzigd voor 1 juli 2024.
•
Sommige bepalingen uit de Wgr treden direct in werking. – Bijvoorbeeld de zienswijzeprocedure bij wijziging van een GR: raden geven niet alleen toestemming bij wijziging van een collegeregeling, maar kunnen in een eerdere procedure reageren met een zienswijze.
•
De wetwijziging verplicht tot nieuwe bepalingen in bestaande GR-en – Gegeven door wetgever: wijziging in termijnen P&C-cyclus en zienswijze treffen/toetreden/uittreden wijzigen regeling → geen keuzemogelijkheden.
– Eigen maatwerk: zienswijze raden bij belangrijke besluiten, participatie inwoners en belanghebbenden, gemeenschappelijke adviescommissie, evaluatie en uittreding → wel keuzemogelijkheden. 26-9-2023
4
Twee processen die elkaar versterken • De doelen van de wetswijziging sluiten aan bij een aantal van de speerpunten uit het plan van aanpak van de griffiers/ raadsvoorstel 1. Overlegstructuur GR-en en regionale afstemming 2. Informatievoorziening GR-en 3. Samenwerking met GR-en
26-9-2023
5
Voorgestelde Aanpak •
Op regionaal niveau: – Brede raadsbijeenkomsten, – Regiomiddag colleges, – Gremia: procesbegeleidingsgroep, werkgroep, klankbordgroep, – Afstemming met niet-regiogemeenten en werkgroep in Rijk van Nijmegen
Roadmap Raden
Kring van burgemeesters
Raadsbijeenkomsten
Besturen samenwerkingsverbanden
Kring van griffiers
Kring van gem.secretarissen
Regiocoördinatoren
Directeuren -overleg
Klankbordgroep
Procesbegeleidingsgroep
Juristenoverleg
Beleidsinhoudelijk + financieel
Werkgroep
Fase 1: Start januari-juni 2023
Fase 2: Regionaal afwegingskader juni – september 2023
Fase 3: Maatwerk -afwegingen juni -november 2023
• •
•
Regionaal afwegingskader voor zienswijze
Fase 4: Ontwerpen tekstvoorstellen wijziging GR-en september – december 2023
Fase 5: Besluitvorming wijziging GR-en
Per GR wijzigingsvoorstel uitwerken.
december 2023 – juli 2024
Per gemeente besluitvorming rond alle GRwijzigen coördineren.
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
Regio Rivierenland
Werkzaak
AVRI
BWB
BSR
UBR
ODR
BVEB
GGD
RAR
VRGZ
6
Proces besluitvorming en planning ZIENSWIJZE RAAD 8 WEKEN
REACTIE OP ZIENSWIJZE AANPASSEN GR (INDIEN NODIG)
08-12-2023 december 2022
TOESTEMMING RADEN 12 WEKEN 13 WEKEN
09-02-2024
10 wk ipv 8 ivm vakantie
DEFINITIEF BESLUIT COLLEGES
15-04-2024
PUBLICATIE GEWIJZIGDE GR
18-6-2024
1-7-2024 juli 2024
Verwerkingstijd 9 wk -Aangepast voorstel - Nieuw AB besluit
PROOF Adviseurs bv
7
Wijzigingen per 1 juli 2022 De nieuwe instrumenten ❑ Wettelijk bepaald zonder keuze
• Zienswijze < 8 weken over ontwerp of wijziging, toetreden tot en uittreden uit een regeling waar raad niet in deelneemt (art. 1 Wgr) • Reactie van (dagelijks) bestuur op zienswijze begroting (art 35 Wgr) • Aanpassing termijn begrotingscyclus (art. 34, 34b, 35 Wgr) • Gezamenlijke enquête: onderzoek naar het gevoerde bestuur van het samenwerkingsverband, waar raad geen partij bij is (artikel 155g Gemeentewet) • Uitbreiding bevoegdheid rekenkamer tot bestuur van het samenwerkingsverband (art.184 Gemeentewet) 26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
8
Wijzigingen per 1 juli 2022 De nieuwe instrumenten (vervolg) ❑ Wettelijk bepaald en regelen in de GR met keuze • Zienswijze over specifieke besluiten van bestuur en reactie erop (art. 10 lid 6 Wgr) • Actieve informatieplicht door bestuur (art. 17 Wgr)
• Evaluatie (art. 11 Wgr) • Gevolgen uittreding, waaronder gevolgen voor het vermogen van de rechtspersoon en voor het vermogen van de gemeenten waarvan bestuursorganen deelnemen (art. 9 Wgr) • Participatie inwoners en belanghebbenden (art. 10 lid 7 en 8 Wgr) • Gemeenschappelijke adviescommissie (art. 24a Wgr)
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
9
Afwegingskader met varianten • Een specifieke variant, die helemaal gedetailleerd uitwerkt hoe men te werk gaat in toekomstige situaties. Voordeel is, alles is meteen toetsbaar vastgelegd. Nadeel is, niemand kan in de toekomst kijken, en men legt zich toch vast voor de toekomst. • Een dynamische variant, die juist per geval mogelijk maakt om een eigen dynamiek te creëren. Voordeel is, men maakt dynamiek mogelijk. Nadeel is op voorhand staat niet onomstotelijk vast hoe in toekomstige gevallen wordt gehandeld. • Een minimale variant. Met deze variant wordt voldaan aan het wettelijk vereiste, zonder te veel te tornen aan huidige, goed werkende praktijken.
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
10
Uitkomst ambtelijke voortrajecten •
Zienswijze (art. 10 lid 6 Wgr)
→ voorkeur voor v2 al dan niet in combi met v1
•
Actieve informatieplicht door bestuur (art. 17 Wgr)
→ handhaven, aanvullen en toevoegen (v2 of v3)
•
Evaluatie (art. 11 Wgr)
→ handhaven of toevoeging (v1, v2, of v3)
•
Gevolgen uittreding (art. 9 Wgr)
→ aanvulling bestaande bepalingen (v2 of v3)
•
Participatie (art. 10 lid 7 en 8 Wgr)
→ veelal voorkeur via de gemeenten (v3), maar ook eigen participatieverordening (v1)
•
Gemeenschappelijke adviescommissie (art. 24a Wgr):→ herhalen wettekst (v3)
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
11
Programma Inloop
19.15-19.30
Plenair: • Korte herhaling inhoud 1e raadsavond • Zes instrumenten met keuzes en mogelijke varianten • Stand van zaken ambtelijke trajecten tekstvoorstellen
19.30-20.00 uur
In groepen: gesprek over varianten en afwegingsargumenten • Groep 1: burgerparticipatie, raadsadviescommissie, actieve informatieplicht • Groep 2: evaluatie- en uittredingsbepalingen, zienswijze bij bestuursbesluiten en actieve informatieplicht
20.00-20.45 uur
Pauze
20.45-20.55 uur
Plenair: terugkoppeling groepen en het bepalen afwegingsargumenten
20.55- 21.45 uur
Netwerkborrel en informeel gesprek
21.45-22.30
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
12
Groep 1: burgerparticipatie, raadsadviescommissie, actieve informatieplicht Niels van de Wetering Jan Willem Botter
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
13
Participatie (Groep 1)
Variant 1: Specifiek in de GR benoemen bij welke besluiten participatie van belanghebbenden en ingezetenen plaats vindt en op welke manier.
Variant 2: Het algemeen bestuur laten besluiten (al dan niet na zienswijze) wanneer en op welke onderwerpen een participatie-instrument voor ingezetenen en belanghebbenden wordt ingezet. Variant 3: In de GR opnemen dat ingezetenen en belanghebbenden inbreng kunnen hebben op de voorbereiding, uitvoeringen evaluatie van beleid via de gebruikelijke mogelijkheden bij de gemeenten waar de bestuursorganen van deelnemen aan de GR. 26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
14
Gemeenschappelijke adviescommissie (Groep 1)
Variant 1: Per GR bepalen of een gemeenschappelijke raadsadviescommissie gewenst is en in de GR expliciteren wat het doel is en de wijze waarop de raadsadviescommissie ingezet wordt.
Variant 2: Eén regionale raadsadviescommissie voor meerdere GR-en formeren (alle GR’en waar alle gemeenten participeren, een selectie daarvan of mogelijk nog voor andere GR-en). Variant 3: Huidige situatie laten voortbestaan: informatieprotocol en afhankelijk van uitkomst PvA griffiers
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
15
Informatieplicht (Groep 1)
Variant 1: In de GR expliciteren welke informatie in ieder geval op welke wijze gedeeld wordt en details (of eventuele aanvullingen) opnemen in een (door het algemeen bestuur) vast te stellen informatieprotocol.
Variant 2: In de GR vastleggen dat het algemeen bestuur in een informatieprotocol vastlegt welke informatie op welke wijze wordt gedeeld (al dan niet met zienswijze voorafgaand aan het vaststellen van het informatieprotocol). Variant 3: Er wordt volstaan met de algemene bepaling dat het bestuur (algemeen en dagelijks) gevraagd en ongevraagd aan de raden alle inlichtingen verstrekt door toezending die nodig zijn voor een juiste beoordeling van het door het bestuur gevoerde en te voeren beleid. 26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
16
Stellingen • Stelling 1: Democratische legitimiteit wordt vooral versterkt als de rol van raden wordt versterkt. Participatie van belanghebbenden/burgers ten aanzien van de taken van samenwerkingsverbanden kan het beste plaatsvinden via de bestaande wegen bij de gemeenten (variant 3). – Uitzondering op dit uitgangspunt is als het betreffende samenwerkingsverband…. • Stelling 2: In Rivierenland wordt via het voorstel van de Kring van Griffiers al gewerkt aan een optimaal werkend arrangement voor meer grip van raden, een adviescommissie per GR of een gezamenlijke adviescommissie voor alle samenwerkingsverbanden creëert meer complexiteit en niet grip (dus: variant 3).
• Stelling 3: Het is lastig om goed vooraf te bepalen welke specifieke informatie het bestuur van een samenwerkingsverband aan de raden zou moeten toesturen (variant 1). 26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
17
Groep 2: evaluatie- en uittredingsbepalingen, zienswijze bij bestuursbesluiten en actieve informatieplicht Erwin van Dartel Florian Theissen
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
18
Evaluatie (Groep 2)
Variant 1: In de GR een vaste cyclus van evaluatie opnemen (passend bij de cyclus van de betreffende GR) waarbij ook wordt vastgelegd op welke punten in ieder geval geëvalueerd wordt.
Variant 2: Opnemen in de GR dat op verzoek van een zeker aantal van de deelnemers evaluatie gestart kan worden dat het algemeen bestuur beslist over de onderzoeksopdracht. Ook kan een maximum worden opgenomen, bijvoorbeeld maximaal eens in de drie jaar, of eens in de vijf jaar. Eventueel kan worden opgenomen dat het besluit om wel of niet te evalueren of de onderzoeksopdracht ter zienswijze aan de raden wordt voorgelegd. Variant 3: In de GR opnemen dat op voorhand geen afspraken gemaakt worden over evaluatie, of waar al een evaluatiebepaling bestaat deze ongewijzigd laten. 26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
19
Uittreding (Groep 2)
Variant 1: In de GR alle afspraken precies vastleggen, waarbij zowel het proces als de wijze van het bepalen van de uittreedsom in de GR wordt vastgelegd.
Variant 2: In de GR de procedure en de wijze van het bepalen van de uittreedsom vastleggen, tenzij het algemeen bestuur bij unanimiteit bepaalt dat afgeweken wordt van de betreffende uittreedregeling, waarbij het unanieme besluit van het algemeen bestuur eventueel ook ter zienswijze aan de raden voorgelegd dient te worden. Variant 3: In de GR opnemen welke kaders in ieder geval gelden voor het proces en voor de bepaling van de uittreedsom en op basis van die kaders het algemeen bestuur een uittredingsrichtlijn laten vaststellen, eventueel nadat deze uittredingsrichtlijn aan de raden ter zienswijze is voorgelegd 26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
20
Zienswijze over specifieke besluiten van het bestuur (Groep 2) Van elk instrument bespreken kort wij de volgende varianten: -
Variant 1: specifiek Variant 2: dynamisch Variant 3: minimaal
Variant 1: In de GR expliciet vastleggen op welke besluiten (naast de wettelijk verplichte, zoals bijvoorbeeld de conceptbegroting) zienswijze gegeven moet worden. Variant 2: In de GR bepalen dat alle besluiten die aanzienlijk politiek of financieel belang hebben door het algemeen bestuur ter zienswijze aan de raden moeten worden voorgelegd.
Variant 3: In de GR opnemen dat buiten de wettelijk verplichte, er geen aanvullende besluiten ter zienswijze aan de raden worden voorgelegd. 26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
21
Informatieplicht (Groep 2)
Variant 1: In de GR expliciteren welke informatie in ieder geval op welke wijze gedeeld wordt en details (of eventuele aanvullingen) opnemen in een (door het algemeen bestuur) vast te stellen informatieprotocol.
Variant 2: In de GR vastleggen dat het algemeen bestuur in een informatieprotocol vastlegt welke informatie op welke wijze wordt gedeeld (al dan niet met zienswijze voorafgaand aan het vaststellen van het informatieprotocol). Variant 3: Er wordt volstaan met de algemene bepaling dat het bestuur (algemeen en dagelijks) gevraagd en ongevraagd aan de raden alle inlichtingen verstrekt door toezending die nodig zijn voor een juiste beoordeling van het door het bestuur gevoerde en te voeren beleid. 26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
22
Stellingen • Stelling 1: Je kunt niet voor alle samenwerkingsverbanden in de regio een uniform systeem voor evaluatie ontwerpen, maar helemaal nooit evalueren is ook niet wenselijk (dus variant 2 en/of of 3). • Stelling 2: Uittreding kent altijd een eigen dynamiek en je kunt niet alles vastleggen van tevoren. Maar het is wel goed om de kaders voor de uittredingsprocedure en voor het vaststellen van de uittreedsom voorspelbaar te maken in de GR (variant 3). • Stelling 3: Zienswijze op meer besluiten dan wettelijk verplicht (w.o. begroting en wijziging GR tekst) is overbodig en voegt weinig toe (variant 3). – Uitzondering op dit uitgangspunt is als een samenwerkingsverband… • Stelling 4: Het is lastig om goed vooraf te bepalen welke specifieke informatie het bestuur van een samenwerkingsverband aan de raden zou moeten toesturen (variant 1). 26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
23
Programma Inloop
19.15-19.30
Plenair: • Korte herhaling inhoud 1e raadsavond • Zes instrumenten met keuzes en mogelijke varianten • Stand van zaken ambtelijke trajecten tekstvoorstellen
19.30-20.00 uur
In groepen: gesprek over varianten en afwegingsargumenten • Groep 1: burgerparticipatie, raadsadviescommissie, actieve informatieplicht • Groep 2: evaluatie- en uittredingsbepalingen, zienswijze bij bestuursbesluiten en actieve informatieplicht
20.00-20.45 uur
Pauze
20.45-20.55 uur
Plenair: terugkoppeling groepen en het bepalen afwegingsargumenten
20.55- 21.45 uur
Netwerkborrel en informeel gesprek
21.45-22.30
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
24
Korte weergave uitkomsten stellingen-discussie (1) Groep 1: Participatie • Er zal maatwerk moeten plaatsvinden per GR waarbij aan het (algemeen) bestuur overgelaten kan worden op welke onderwerpen participatie-instrumenten ingezet kunnen worden. Bij het samenwerkingsverband is de kennis en expertise aanwezig in te schatten welke besluiten burgers en belanghebbenden raken. De raden moeten voorafgaand door het (algemeen) bestuur betrokken worden (zienswijze) bij de keuzes voor inzet van participatie. Dit is een voorkeur voor variant 2. Gemeenschappelijke adviescommissie • Gelet op het traject PvA van de griffiers per GR bepalen of dit traject met oa de inzet van raadsrapporteurs tot voldoende resultaat leidt. Er is vertrouwen uitgesproken in dit traject dus eerst ook dit vertrouwen geven. In dat geval kan een gemeenschappelijke adviescommissie achterwege blijven. Dit betekent maatwerk per GR. Variant 3 houdt de mogelijkheid open dat op een later moment alsnog een gezamenlijke adviescommissie wordt ingesteld indien dit tav een bepaalde GR als noodzakelijk wordt gezien. Dit betekent een voorkeur voor variant 3. Actieve informatieplicht • Het is moeilijk vooraf te bepalen welke informatie actief gedeeld moet worden zodat het wenselijk is flexibel in te kunnen spelen op veranderende situaties. Een keuze voor variant 2 past daarbij.
Aangegeven is dat periodiek de raden meegenomen kunnen worden bij actualisatie van het informatieprotocol.
26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
25
Korte weergave uitkomsten stellingen-discussie (2) Groep 2: Evaluatie • Voorkeur voor een dynamische variant (variant 2) waarbij een evaluatie halverwege een raadsperiode uitgevoerd kan worden. • Hoe beleidsrijker een samenwerking is, hoe korter de periode tussen de evaluaties. • Evaluatie op verzoek starten van 2 deelnemers (of een percentage, afhankelijk van type samenwerkingsverband). • Bij regio-overstijgende GR-en (VRGZ, GGD) moeten regio’s (RvN of RR) zelf kunnen besluiten tot evaluatie. Uittreding • Naar voorbeeld van de uittredingsregeling bij UBR. • Iedere uittredingsregeling moet vooraf worden voorgelegd aan de raden. • Toetreding (condities) zijn van belang voor uittredingsvoorwaarden (nb: bij toetreding is sprake van een GR-wijziging, dus die komt altijd langs de raden. • Alternatief afspraken precies vastleggen en afspraken meenemen bij een evaluatie. • Voorkeur voor variant 2, dynamisch. Zienswijze specifieke besluiten • Adviesrol van de regionale agendacommissie gebruiken. • (Algemeen) bestuur moet een jaarplanning opstellen voor belangrijke besluiten. • Werken met raadsrapporteurs. • Dit betekent een voorkeur voor de dynamische variant 2. Actieve informatieplicht Indien de besturen de raden informeren over te nemen besluiten in de loop van het jaar (a.d.h.v.
de kadernota) en daarbij aangeven welke besluiten ook ter zienswijze worden voorgelegd, kunnen raden desgewenst kanttekeningen plaatsen of besluiten die niet ter zienswijze worden aangeboden, niet toch ook aanzienlijk politiek en/of financieel belang hebben. 26-9-2023
PROOF Adviseurs bv
26