Raadsvoorstel en -besluit Toekomstscenario’s brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Raadsvergadering, 18 oktober 2022

Voorstel aan de Raad

behandeld door: Gerd-Jan Doppenberg toestelnummer: 06-18903363 zaaknummer : 370072 e-mailadres : G.Doppenberg@wijkbijduurstede.nl

Onderwerp: Toekomstscenario’s brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel programmabegroting Integrale veiligheid Portefeuillehouder: Iris Meerts, burgemeester Concept beslispunten 1. In te stemmen met het terug kopen van de brandweerkazerne Cothen-Langbroek (COLA) van de VRU 2. In te stemmen met de verwerking van de financiële consequenties in de meerjarenbegroting 2023-2026

Samenvatting Ruim 10 jaar geleden is de brandweerkazerne Cothen-Langbroek (CoLa) inclusief de grond verkocht aan de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Hoofdreden was een fiscaal voordelige constructie voor een periode van 10 jaar. Dit betreft een BTW voordeelregeling. Inmiddels is deze periode verstreken en rijst de vraag of de huidige situatie moet blijven voortbestaan of dat de kazerne CoLa teruggekocht wordt. De mogelijkheden worden verderop in dit voorstel voorgelegd. Door één kazerne wel binnen de gemeente in eigendom te hebben en één kazerne niet, is het lastig om eenduidig beleid te voeren over het beheer, onderhoud en gebruik van de kazernes. Door de kazerne terug te kopen, heeft de gemeente volledige zeggenschap over de kazerne. Daarmee kunnen we volledig de regie voeren en eenduidig beleid voeren in het onderhoud. En zal de kazerne ook om niet gebruikt worden door de Veiligheidsregio en met name de brandweervrijwilligers. Los van het eigendom is er in de afgelopen 12 jaar veel gebeurd op het gebied van beheer, gebruik en financiën tussen de gemeenten en de VRU. In bijlage 1 vindt u een overzicht van deze geschiedenis.

Beoogd effect/doel Centrale vraag is of de CoLa opnieuw eigendom moet worden van de gemeente. Deze vraag kan/moet los gezien worden van de discussie die loopt binnen de VRU over regionalisering van de repressieve huisvesting (alle huisvesting VRU). Zie ook het besluit van het AB VRU d.d. 8 november 2021, bijlage 1. Actuele situatie Wijk bij Duurstede In onze gemeente zijn er twee brandweerkazernes. De ene is de kazerne in de kern Wijk bij Duurstede, die eigendom is van de gemeente en “om niet” wordt gebruikt door de VRU. Daarnaast is er de kazerne CoLa tussen Cothen en Langbroek in, die eigendom is van de VRU. Hiervan draagt de gemeente wel alle kosten van beheer, exploitatie en onderhoud. Dat houdt dus in dat er binnen één gemeente twee kazernes zijn met een verschillende status. De kazerne CoLa is bovendien geen onderdeel van de vermogenspositie van de gemeente. Deze verschillende statussen maken het lastig en soms onmogelijk om tot eenduidig beleid en uitvoering te komen. De afgelopen jaren is het voorgekomen dat niet duidelijk was wie nu waar verantwoordelijk voor was bij het onderhoud. Ook de invoering van IGPP (Individueel Gemeentelijk Plus Pakket) heeft daar nauwelijks verbetering in gebracht. Vanuit de VRU worden de kapitaalslasten via dit pakket aan ons doorbelast.

Door de kazerne terug te nemen, denken wij dat we op het gebied van onderhoud en facilitaire voorzieningen adequater en sneller kunnen handelen

Opties met betrekking tot het eigendom a. CoLa terugkopen Het terugkopen van de kazerne CoLa zal, onder voorwaarde dat deze wordt teruggekocht tegen boekwaarde, financieel geen nadelig effect opleveren. Immers, de gemeente betaalt nu ook al alle kosten inclusief de kapitaalslasten. Daarbij zijn beide kazernes dan in één hand, wat het makkelijker maakt richting de VRU over repressieve huisvesting één standpunt in te nemen. Ook kan hetzelfde beleid gevoerd worden voor beide kazernes met betrekking tot beheer, exploitatie en onderhoud. De gemeente heeft daarbij controle over de kazernes op haar grondgebied. Dit voorkomt onnodige tijdsinzet. Tenslotte heeft de gemeente ook enige invloed op de materiële/facilitaire zorg voor de vrijwilligers. b. CoLa niet terugkopen en kijken of de huidige werkwijzevoorwaarden kunnen worden verbeterd Ook deze optie heeft geen financiële effecten. Zoals eerder gezegd betaalt de gemeente al alle kosten. Toekomstige waardevermeerdering van het gebouw en de grond komt ten gunste van de VRU. Operationeel zal er met de VRU onderhandeld moeten worden over herijking van processen, financiële bewegingen en operationele besluitvorming. Dit kost veel tijd en zal niet eenvoudig zijn. Tot slot heeft de gemeente in toekomstige discussies over regionalisering altijd te maken met twee eigendomsconstructies.

Dat maakt het lastiger om eenduidige standpunten in te nemen.

Regionalisering repressieve huisvesting In 2021 is er een evaluatie gemaakt van de repressieve huisvesting binnen het gebied van de VRU. Op 8 november 2021 is die evaluatie in het Algemeen Bestuur besproken. Daarbij zijn twee sporen benoemd: het werken in gezamenlijkheid om “quick wins” te realiseren (spoor 1) en het onderzoeken van de verschillende scenario’s in de aanloop naar de nieuwe beleidsplanperiode (spoor 2). Dat heeft geleid tot een voorverkenning van de knelpunten van de huidige situatie en een doorkijk naar het nieuwe beleidsplan. Deze voorverkenning is besproken in het Algemeen Bestuur op 20 april 2022. Uitkomst van dat overleg is dat er een open en brede verkenning wordt gemaakt, waarin verschillende opties/scenario’s worden uitgewerkt. Deze verkenning stellen de VRU en gemeenten gezamenlijk op. Het Algemeen Bestuur heeft vier uitgangspunten geformuleerd:  Toekomstbestendige huisvesting

  

Sociaal kapitaal/ maatschappelijke waarden Huisvesting ondersteunend aan de taakuitvoering Evenredige verdeling van de huisvestingslasten

De verkenning is onderdeel van een gefaseerde aanpak, waarbij na iedere fase bestuurlijke besluitvorming plaatsvindt. In dit proces zijn de leidende principes: eerlijkheid, soberheid en doelmatigheid. Op 25 mei en 2 juni is er een start gemaakt met ambtelijke bijeenkomsten. Op basis van de huidige informatie heeft het eigendomsrecht van een kazerne geen relevantie voor de discussie over de regionalisering van de repressieve huisvesting.

Vervolgprocedure Na het genomen besluit wordt in samenspraak met de VRU en de makelaar de procedure in werking gesteld voor de overdracht.

Communicatie Na het besluit door uw raad publiceren we een persbericht over de aankoop van de kazerne CoLa.

Financiën Overname van het pand levert de gemeente een klein financieel voordeel op. Kosten van het pand die door de VRU in rekening werden gebracht bij de gemeente, draagt de gemeente nu zelf. Eenmalige, notariële en begeleidingskosten voor de aankoop worden opgevangen binnen het programma. Structurele kosten voor onderhoud, beheer en afschrijving blijven voor de gemeente gelijk. Rentekosten worden naar verwachting lager door de nieuwe financiering en lagere rentevoet. Aankoopprijs De aankoopprijs is tegen boekwaarde. De boekwaarde is het saldo van de waarde van de oorspronkelijke verkoop minus de afschrijvingen. De afschrijvingstermijnen zijn gelijk aan de termijnen zoals de gemeente die hanteert. Er is dus geen lagere of hogere boekwaarde dan wanneer de verkoop / terugkoop niet had plaatsgevonden. Het aankoopbedrag zal zijn op basis van de huidige boekwaarde. Dit bedrag is daarmee lager dan het verkoopbedrag. De boekwaarde van het pand inclusief de grond is per 1 juli 2022 €1.112.311,- ( gebouw € 956.070,- en grond € 156.241,-). Groot en klein onderhoud Er is geen budgettair verschil met de situatie van nu. De kosten (waaronder de reservering) draagt de gemeente al. Afschrijving De VRU hanteert dezelfde uitgangspunten voor waardering en afschrijvingstermijn als de gemeente. Er is dus geen verschil in afschrijvingslasten.

Rentelasten Het rentepercentage (3.82%)is nu gebaseerd op de door de VRU afgesloten lening per januari 2011. De huidige rentevoet ligt lager. Herfinanciering tegen een nieuw, lager rentetarief geeft dan een voordeel. Dit wordt echter verlaagd door een mogelijke boeterente. Hierover is nog contact met de VRU. Het totale rente-effect wordt zichtbaar bij het daadwerkelijk oversluiten. Het rentepercentage is dan bekend. Het levert de gemeente geen nadeel op in vergelijking met de situatie, waarbij het pand in eigendom is van de VRU. Fiscaal De herzieningstermijn van 10 jaar inzake geclaimde BTW bij de bouw is inmiddels verstreken, waardoor het de VRU vrij staat om zonder gevolgen voor de BTW het pand over te dragen. Daarnaast doet de gemeente voor de aankoop een beroep op vrijstelling van de overdrachtsbelasting. Daardoor blijft de aankoop buiten de heffing van BTW en overdrachtsbelasting. In de nieuwe situatie is de BTW-labeling (bepaling onder welk

BTW regime de kosten of opbrengsten vallen) gelijk aan de huidige BTW-labeling. Er is ook hier geen kosteneffect. Samenvattend De aankoop van de brandweerkazerne Cothen-Langbroek levert geen nadelig effect voor de gemeente. De mogelijkheid is aanwezig, dat de kosten voor de gemeente lager zullen zijn vanwege de rentelasten. Dit wordt duidelijk bij overdracht. Wij adviseren de raad dan ook om in te stemmen met dit voorstel en de kazerne terug te kopen.

Bijlagen Bijlage 1: Overzicht van de geschiedenis Bijlage 5: Persbericht.

Burgemeester en wethouders van Wijk bij Duurstede,

Rob Brekelmans Gemeentesecretaris a.i.

Iris Meerts Burgemeester

Raadsbesluit zaaknummer 370072 Toekomstscenario’s brandweerkazerne Cothen-Langbroek

De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede; 18 oktober 2022 gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders 7 juli 2022, nr. 370072

besluit: 1. In te stemmen met het terug kopen van de brandweerkazerne Cothen-Langbroek (COLA) van de VRU 2. In te stemmen met de verwerking van de financiële consequenties in de meerjarenbegroting 2023-2026

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 18 oktober 2022

De raad voornoemd,

griffier,

voorzitter,

J.P. de Groot

I.P. Meerts