Raadsvoorstel en -besluit Ontwerpbegroting 2024-2027

Raadsvergadering, 7 november 2023

Voorstel aan de Raad

behandeld door: Erik Veldman toestelnummer: zaaknummer : 648172 e-mailadres : e.veldman@wijkbijduurstede.nl

Onderwerp: Ontwerpbegroting 2024-2027 Onderdeel programmabegroting Bedrijfsvoering en Financiën Portefeuillehouder: Hans Buijtelaar, wethouder Concept beslispunten 1. De ontwerp-programmabegroting 2024 en de ontwerp-meerjarenraming 2025-2027 vast te stellen , inclusief de voorgestelde maatregelen om tot een structureel en materieel sluitende begroting te komen voor de jaarschijven 2024 en 2025. 2. In te stemmen met de in de ontwerpbegroting opgenomen reservemutaties Aanleiding Deze ontwerpbegroting weerspiegelt de uitvoering van de raadsagenda en belichaamt de koers die we als bestuur willen varen gedurende de huidige raadsperiode. De raadsagenda is echter niet de enige leidraad voor deze begroting. Tussen het ondertekenen van het raadsakkoord en het opstellen van deze begroting hebben zich tal van ontwikkelingen voorgedaan. Deze ontwikkelingen vergen onze aandacht, inzet en hebben soms geleid tot het bijstellen van ons beleid en de uitvoering daarvan. De voornaamste opgave voor de komende jaren blijft het creëren en handhaven van een vitale gemeente. Onze opgaven op zowel lokaal als regionaal niveau, hebben een directe impact op de vitaliteit van onze organisatie. Die staat onder druk door combinatie van factoren, die onder andere leiden tot uitdagingen bij het handhaven van onze dienstverlening en tot een hoge mate van inhuur van extern personeel en expertise.

Dat heeft effect op de doorontwikkeling en kennisborging in onze organisatie én op de personeelskosten.

Een aanzienlijk aantal gemeentelijke taken wordt collectief uitgevoerd in “verbonden partijen”. We kijken kritisch naar verzoeken om extra financiële middelen vanuit onze samenwerkingspartners. In alle gevallen dienen we een grondige en alomvattende afweging te maken bij het toewijzen van financiële middelen. We blijven evalueren welke verantwoordelijkheden en resultaten worden behaald in relatie tot de bijbehorende kosten. De druk op de gemeentelijke financiën blijft toenemen en er is nog geen helder perspectief vanuit de landelijke overheid over de financiering van gemeentelijke taken. We worden geconfronteerd met de noodzaak om vanaf 2024 aanzienlijke bezuinigingen van 2,4 miljoen euro door te voeren om een sluitende begroting voor 2024 en 2025 te realiseren. De bezuinigingen in 2024 en 2025 vereisen moeilijke en veelal pijnlijke keuzes, elk met hun eigen consequenties. Deze keuzes en bezuinigingsvoorstellen worden in deze begroting gepresenteerd na zorgvuldige afweging en in overeenstemming met de eerder geformuleerde opgaven. Het is echter onvermijdelijk dat de te nemen maatregelen ook risico’s met zich meebrengen en dat we op verschillende terreinen onderweg moeten bijsturen. Om zo helder mogelijk in beeld te brengen wat de bezuinigingskeuzes zijn en welk effect ze hebben, zijn deze in een afzonderlijke bijlage gedetailleerd in beeld gebracht.

Onze prioriteit blijft het creëren en handhaven van een vitale gemeente, met geschikte woningen, behoud van bedrijventerreinen en aandacht voor gezondheid en duurzaamheid. We staan voor financiële en organisatorische uitdagingen, en streven naar efficiëntie in dienstverlening en kostenbeheersing. Samen met onze inwoners, partners, medewerkers en uw raad gaan we deze uitdagingen aan en blijven we werken aan een vitale gemeente Wijk bij Duurstede. Beoogd effect/doel Vaststellen van de budgetten voor de jaren 2024 tot en met 2027. Vanaf 2024 worden aanzienlijke bezuinigingen ter grootte van 2,4 miljoen euro voorgesteld om een sluitende begroting voor 2024 en 2025 te realiseren. Voor de jaren 2026 en 2027, die we beschouwen als "ravijnjaren", volgen we de lijn van de provinciale toezichthouder en het advies van de VNG om de omvang van de tekorten en de behoefte aan structureel extra financiële middelen voor gemeentelijke taken zichtbaar te maken. Hierdoor ligt er voor deze jaren geen sluitende begroting voor. Argumenten 1.1 Raadsagenda, college uitvoeringsprogramma en Kadernota 2024-2027 zijn de basis voor ontwerpbegroting Deze ontwerpbegroting is opgesteld op grond van de Raadsagenda ‘Samenwerking, Creativiteit, Verantwoordelijkheid’, daarvan afgeleid het College uitvoeringsprogramma en de Kaderbrief 20242027.

Hiermee wordt beleidsmatig en financieel invulling gegeven aan de richting en de kaders zoals deze vanuit de raad zijn bepaald. Dit is aangevuld met actuele ontwikkelingen (zoals de meicirculaire 2023, rente- en prijspeilontwikkelingen) en met de mutaties om te komen tot een sluitende begroting voor de eerste twee jaarschijven (2024-2025).

1.2 Voldoet aan de provinciale kaders Op grond van artikel 191 van de Gemeentewet zendt het college de door de raad vastgestelde begroting, binnen twee weken na vaststelling doch in ieder geval vóór 15 november van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, aan de financiële toezichthouder (provincie Utrecht). Conform de eisen van de toezichthouder is de meicirculaire 2023 van het gemeentefonds (inclusief de taakmutaties) verwerkt in deze begroting. In de richtlijn van de provincie en het advies van de VNG, dienen de eerste twee jaren van de begroting structureel en reëel sluitend zijn. De jaarschijven 2024 en 2025 van onze begroting zijn structureel sluitend, waarmee voldaan wordt aan de kaders van de provinciale toezichthouder. Het definitief oordeel geeft de toezichthouder nadat uw raad de ontwerpbegroting definitief heeft vastgesteld. Kanttekeningen 1.1 Jaarschijf 2026 en 2027 zijn niet structureel sluitend Zoals bij argument 1.2 is vermeld, zijn de jaarschijven 2024-2025 structureel sluitend. Jaarschijven 2026 en 2027, ook wel de ravijnjaren, vertonen een structureel tekort. Dit is geen exclusief probleem voor Wijk bij Duurstede. In veel gemeenten zorgt “het ravijn” voor een tekort in 2026 en 2027.

Voor deze laatste twee jaarschijven volgen we het advies van uit de VNG de omvang van de tekorten en de behoefte aan structureel extra financiële middelen voor gemeentelijke taken zichtbaar te maken. Hiermee wordt duidelijk voor welke opgave de gezamenlijke 342 Nederlandse gemeenten staan en kan zo een helder appèl worden gedaan richting rijk om over de brug te komen (‘geen knaken, geen taken’). 1.2 Septembercirculaire is niet verwerkt in de begroting Het uitgangspunt voor het opstellen van de ontwerpbegroting is de meicirculaire 2023. De kort na Prinsjesdag gepubliceerde septembercirculaire 2023 is niet betrokken bij de nu voorliggende ontwerpbegroting. De middelen die vanuit de laatste circulaire door het rijk beschikbaar worden gesteld, zullen bij de hierna komende P&C producten worden meegenomen. Voorafgaand aan de begrotingsbehandeling zullen wij uw raad informeren over de financiële uitkomsten van de septembercirculaire 2023 zodat deze kunnen worden betrokken bij de algemene beschouwingen van uw raad. Communicatie Na vaststelling van de Begroting door uw Raad op 7 november wordt er een samenvatting van de Begroting opgesteld via een infographic. De Begroting wordt ook op de gemeentelijke website geplaatst. Vervolgprocedure De ontwerpbegroting 2024-2027 is op 3 oktober aan uw raad gepresenteerd.

In de periode hierna is er ruimte voor het stellen van verduidelijkende en technische vragen. Deze zal het college uiterlijk 25 oktober beantwoorden. Op 31 oktober staat de Algemene Beschouwing gepland. Eventueel ingediende moties/amendementen worden uiterlijk 3 november door het college van een technisch préadvies voorzien. Op 7 november a.s. vindt besluitvorming plaats. (zie ook Memo Algemene Beschouwing Begroting 2024 d.d. 20 april 2023)

Bijlagen 1. Ontwerpbegroting 2024-2027 2. Bijlage behorend bij Ontwerpbegroting 2024-2027

Burgemeester en wethouders van Wijk bij Duurstede,

Judith de Jonge Gemeentesecretaris

Iris Meerts Burgemeester

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 3 oktober 2023, nr. 648172

gelet op: BBV Financiële verordening 2020

besluit: 1. De ontwerp-programmabegroting 2024 en de ontwerp-meerjarenraming 2025-2027 vast te stellen, inclusief de voorgestelde maatregelen om tot een structureel en materieel sluitende begroting te komen voor de jaarschijven 2024 en 2025. 2. In te stemmen met de in de ontwerpbegroting opgenomen reservemutaties

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 7 november 2023

De raad voornoemd,

griffier, J.P. de Groot

voorzitter, I.P. Meerts