Raadsvoorstel en -besluit Nota bodembeheer

Raadsvergadering, 15 november 2022

Voorstel aan de Raad

behandeld door: Alina van Riet toestelnummer: 0343-595645 zaaknummer : 399273 e-mailadres : A.vanRiet@wijkbijduurstede.nl

Onderwerp: Nota Bodembeheer werkgebied ODRU Onderdeel programmabegroting Ruimtelijk domein Portefeuillehouder: Wil Kosterman, wethouder Concept beslispunten 1. De “Nota bodembeheer werkgebied ODRU” met de bijbehorende bodemkwaliteitskaarten voor PFAS en standaardstoffen en de bodemfunctiekaart vast te stellen. 2. De bevoegdheid tot het nemen van besluiten met een uitvoerend karakter zoals opgenomen in hoofdstuk 11 van de “Nota bodembeheer werkgebied ODRU” aan het college te delegeren. 3. De bestaande “Nota bodembeheer regio Zuidoost Utrecht” uit 2011 in te trekken op de dag van inwerkingtreding van de “Nota bodembeheer werkgebied ODRU”. Samenvatting De oude “Nota bodembeheer” is in 2012 door de gemeenteraad vastgesteld en heeft een looptijd van tien jaar. Hierin is gebiedsspecifiek grondstromenbeleid opgenomen voor 8 gemeenten in Zuidoost Utrecht. Deze beleidsnota voldoet niet meer aan de laatste inzichten (zoals PFAS en lood in de bodem). Daarnaast zijn de hergebruiksmogelijkheden beperkter dan nodig. Hierdoor moet nu soms gebiedseigen grond worden afgevoerd naar een erkend verwerker. De voorliggende “Nota bodembeheer werkgebied ODRU” is daarom geactualiseerd en aangepast op basis van de laatste inzichten.

De nieuwe bodemkwaliteitskaarten voor PFAS en de standaardstoffen en de bodemfunctiekaart horen bij de nota en zijn de beleids- en uitvoeringstools voor een duurzaam bodembeheer. Met de “Nota bodembeheer” richten wij ons op een duurzaam en efficiënt beheer en gebruik van de bodem en ondergrond. Uitgangspunt van het beleid is: “streng waar het moet en soepel waar het kan”. Door het stellen van regels vinden grondstromen soepeler en dus efficiënter hun weg, bijvoorbeeld door verantwoord hergebruik van PFAS-houdende grond. In het voorliggende beleid zijn ook de mogelijkheden voor het toepassen van klasse Industrie-grond, waar dit milieuhygiënisch verantwoord is, aanzienlijk verruimd zijn t.o.v. het oude beleid. Daarnaast willen we dat de kwaliteit van de bodem aansluit bij het gewenste bodemgebruik. Voor de meeste toepassingen is in dit beleid daarom de functie leidend gemaakt bij de eis die geldt voor het toepassen van grond en baggerspecie. Dat vergroot de mogelijkheden om grond en baggerspecie her te gebruiken en zorgt er tevens voor dat de meest kwetsbare bodemfuncties, zoals

kinderspeelplaatsen, (moes)tuinen en natuurgebied, beschermd blijven. Doordat het beleid ook betrekking heeft op nieuwe stoffen, zoals PFAS, en rekening houdt met de nieuwe inzichten over blootstellingsrisico’s van lood bij jonge kinderen, is het grond- en baggerstromenbeleid ook klaar voor de toekomst. Beleidskeuze Volgens art. 44 van het Besluit bodemkwaliteit kan de raad lokale normen vast te stellen, want die wijken af van de landelijke normen. Aan de gemeenteraad wordt gevraagd om de volgende beleidskeuzes vast te stellen: Beleidsthema Maximum toegestane hoeveelheid bodemvreemd materiaal in toe te passen grond differentiëren naar bodemgebruik Toepassen van uitsluitend schone grond op plaatsen waar kinderen spelen Verscherpte lood-eis bij toepassen van grond in tuinen Toepassen van klasse Industrie-grond op bedrijfs-en industrieterreinen Uitwisselen van grond tussen (spoor)wegbermen Uitwisselen van grond tussen (voormalige) boomgaardpercelen in het buitengebied Lokale regels voor de tijdelijke opslag van grond en baggerspecie voorafgaande aan de toepassing Lokale toetsingswaarden voor hergebruiken van gebiedseigen grond binnen dezelfde zone zonder bodemkwaliteitskaart Toepassing en hergebruik PFAS-houdende grond Delegeren van bevoegdheden tot nemen van besluiten met een uitvoerend karakter aan het college Bij de meeste toepassingen de functie leidend maken voor het bepalen

van de geldende toepassingseis Praktische regels voor het grondverzet bij aanleg en onderhoud van kabels en leidingen

Voortzetting huidige beleid

Aanpassing beleid

Nieuw beleid

           

De nota draagt toe aan duurzaam en kostenbesparend hergebruik van vrijkomende grond. In het gebiedsspecifieke beleid gelden lokale regels in plaats van landelijke. Voor sommige toepassingen of stoffen zijn er lokale maximale waarden ingesteld om meer gebiedseigen grond (in hetzelfde gebied) te kunnen hergebruiken. Hierdoor kan beter worden aangesloten op de maatschappelijke opgaven en ambities van de gemeente op het gebied van bouwen, duurzaamheid en circulaire economie. Het nieuwe beleid levert voordelen op: bijdragen aan de circulaire economie: gebiedseigen grond die niet helemaal schoon is, maar wel aan de functie-eis voldoet, kan vaker hergebruikt worden; de aankoop van primaire grondstoffen (zoals zand uit zandwinputten) en secundaire grondstoffen (zoals grond van een grondbank) vermindert; transportkosten en afstanden (en daarmee emissie) en verwerkingskosten worden verder teruggebracht - winst voor het milieu en de verkeersveiligheid; er wordt beter en sneller voorzien in grondbehoefte bij locatie-ontwikkelingen (vergroten aanbod van toepasbare grond en werk met werk maken); financiële lasten voor met name bedrijfsleven en overheid verminderen; besparingen op kosten/tijd doordat er minder onderzoek nodig is naar de kwaliteit van de

grond. Het vaststellen van gebiedsspecifiek grondstromenbeleid is een bevoegdheid van de gemeenteraad (Besluit bodemkwaliteit, art. 44, lid 1 en Gemeentewet, art. 147). De raad was op 7 december 2021 over de nieuwe Nota Bodembeheer geïnformeerd. De raad kan zijn bevoegdheden bij beperkte aanpassingen van de nota of bij de nota behorende kaarten aan het college van burgemeester en wethouders delegeren. Het betreft de volgende onderwerpen: - Wijzigen bodemfunctiekaart; - Verlengen geldigheid bodemkwaliteitskaarten; - Accepteren bodemkwaliteitskaarten van andere gemeenten; - Uitbreiden bodembeheergebied ODRU met het grondgebied van een buur- of regiogemeente. Beoogd effect/doel Een geactualiseerd en breed gedragen toetsingskader voor bodem waarbij milieuverantwoord (her)gebruik van grond en baggerspecie wordt geborgd. Met de voorgestelde regels wordt het grondverzet binnen het hele werkgebied van de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU 15 gemeenten) goedkoper en duurzamer, terwijl tegelijk rekening wordt gehouden met risico’s voor mens en ecosysteem. Bovendien worden hiermee de regels voor het grondverzet binnen het hele werkgebied eenduidig, efficiënter en beter uitvoerbaar gemaakt.

Voortraject en achtergronden Aanleiding voor het opstellen van een nieuwe nota bodembeheer is het verlopen van de geldigheidstermijn van de huidige bodemkwaliteitskaart en de wens van de 15 ODRU-gemeenten om de hergebruiksmogelijkheden van gebiedseigen grond te vergroten op een duurzame en milieuverantwoorde wijze. De nota is gezamenlijk opgesteld met de andere ODRU-gemeenten. Hierdoor is sprake van een regionaal beleid met veel draagvlak. Na vaststelling van dit beleid in de gemeenteraden van alle ODRU-gemeenten is er sprake van eenduidige regels voor het toepassen en hergebruiken van grond en baggerspecie binnen het hele werkgebied van de ODRU. Er wordt verwacht dat dit zal leiden tot beter naleefgedrag van de regels door de spelers in het veld en minder fouten en efficiëntie in de uitvoering. Vervolgprocedure Het ontwerp de “Nota bodembeheer werkgebied ODRU” is op 7 december 2021 door het college vrijgegeven voor inspraak en heeft van 16 december 2021 tot 26 januari 2022 ter inzage gelegen. Er zijn geen zienswijzen ingediend. De procedure tot de terinzagelegging is gegaan conform afdeling 3.4 Awb. Na instemming van het college wordt de nota samen met bijbehorende kaarten, voorgelegd aan de raad ter besluitvorming.

Met het vaststellen van de nota geeft de gemeente Wijk bij Duurstede de kaders aan voor het grondverzet en hergebruik van grond binnen het gemeentelijk grondgebied. De meldingen voor het toepassen van grond en baggerspecie worden behandeld door de ODRU. Na vaststelling van de voorliggende nota, zal bij het beoordelen of een gemelde toepassing is toegestaan, tevens getoetst worden of voldaan wordt aan de lokale regels uit deze nota. Indien het beleid voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet vastgesteld is door de raad, belanden de regels van het in de nota beschreven gebiedsspecifieke grondstromenbeleid (deel 1 van de nota), via overgangsrecht, automatisch in het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Dit heeft als grote voordeel dat de gemeente tot 1-1-2030 de tijd heeft om de beleidsregels uit te werken in het Omgevingsplan en te integreren in de overige beleidsregels t.a.v. bodem.

Communicatieparagraaf Na vaststelling wordt de Nota Bodembeheer gepubliceerd en zal een breed communicatietraject worden opgezet. De interne en externe doelgroepen worden dan actief door de ODRU benaderd en voorgelicht over het gebruik van de bodemkwaliteitskaarten. Tevens zal er een populaire versie van de nota in begrijpelijke taal door de ODRU worden opgesteld en zullen de schema’s en matrixen die nodig zijn voor de dagelijkse praktijk van het grondverzet voor een ieder beschikbaar zijn. De kaarten die bij deze nota bodembeheer horen zijn ook raadpleegbaar op het Geoportaal van de ODRU (www.odru.nl). Bovendien zal er een implementatieplan worden opgesteld voor de 15 ODRU-gemeenten gezamenlijk, om het beleid en de bodemkwaliteitskaarten te implementeren in de gemeentelijke werkprocessen. Financiën Dit voorstel heeft voor de gemeente geen nadelige financiële gevolgen. Bijlagen Collegevoorstel.odt (original), Eindrapport BKK-13gemeentenODRU-eindrapport-18102021.pdf (original), Nota bodembeheer werkgebied ODRU_23-05-2022.pdf (original) Leeswijzer Nota Bodembeheer

Burgemeester en wethouders van Wijk bij Duurstede,

Rob Brekelmans Gemeentesecretaris a.i.

Iris Meerts Burgemeester

Raadsbesluit zaaknummer 399273 Nota Bodembeheer werkgebied ODRU

De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 15 november 2022, nr. 399273

gelet op Besluit bodemkwaliteit, art. 44, lid 1 en Gemeentewet, art. 147 besluit: 1. De “Nota bodembeheer werkgebied ODRU” met de bijbehorende bodemkwaliteitskaarten voor PFAS en standaardstoffen en de bodemfunctiekaart vast te stellen. 2. De bevoegdheid tot het nemen van besluiten met een uitvoerend karakter zoals opgenomen in hoofdstuk 11 van de “Nota bodembeheer werkgebied ODRU” aan het college te delegeren. 3. De bestaande “Nota bodembeheer regio Zuidoost Utrecht” uit 2011 in te trekken op de dag van inwerkingtreding van de “Nota bodembeheer werkgebied ODRU”.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

De raad voornoemd,

griffier,

voorzitter,

J.P. de Groot

I.P. Meerts