Raadsvoorstel en -besluit Koppelkansen Sterke Lekdijk

Raadsvergadering, 5 juli 2022

Voorstel aan de Raad

behandeld door: Floor Dil toestelnummer: 0613135671 zaaknummer: 360752 e-mailadres: F.Dil@wijkbijduurstede.nl

Onderwerp: Koppelkansen Sterke Lekdijk Onderdeel programmabegroting Ruimtelijk domein Portefeuillehouder: Henk Vreeswijk, wethouder Concept beslispunten 1. Een krediet van €243.233 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Fietspad Molenvliet van het project Sterke Lekdijk, dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en bij het verkrijgen van provinciale subsidie de effecten hiervan op de kapitaallasten overeenkomstig naar beneden bij te stellen 2. Een krediet van €145.320 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Verbreden bestaand fietspad tussen Molenvliet en Mariënhoeve van het project Sterke Lekdijk, dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en bij het verkrijgen van provinciale subsidie de effecten hiervan op de kapitaallasten overeenkomstig naar beneden bij te stellen 3. Een krediet van €232.233 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Fietspad Mariënhoeve van het project Sterke Lekdijk, dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en bij het verkrijgen van provinciale subsidie de effecten hiervan op de kapitaallasten overeenkomstig naar beneden bij te stellen 4.

Een krediet van €143.521 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Fietspad Veerweg van het project Sterke Lekdijk, dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en bij het verkrijgen van provinciale subsidie de effecten hiervan op de kapitaallasten overeenkomstig naar beneden bij te stellen 5. Een krediet van €62.343 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Voetpad Veerweg van het project Sterke Lekdijk en dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026

6. Een krediet van €33.081 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Verlengen Vrouwenpoortpad van het project Sterke Lekdijk, dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en bij het verkrijgen van provinciale subsidie de effecten hiervan op de kapitaallasten overeenkomstig naar beneden bij te stellen 7. Een krediet van €1.210.391 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Fietspad Gravenbol van het project Sterke Lekdijk en dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 8. Een krediet van €237.419 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Rustpunten van het project Sterke Lekdijk en dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 9. Een krediet van €161.374 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Voetpad Beermuur van het project Sterke Lekdijk en dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 Samenvatting De dijkversterking van de Sterke Lekdijk traject Wijk bij Duurstede – Amerongen biedt koppelkansen voor ontwikkelingen in onze gemeente. Uw raad heeft in najaar 2021 aangegeven alle geschetste koppelkansen graag uitgewerkt te zien. Inmiddels zijn koppelkansen 4, 5 en 8 uitgewerkt in een aantal projecten die te vinden zijn in zogenaamde variantennota’s met bijbehorende financiële ramingen.

Nu ligt het besluit voor om deze koppelkansen uit te voeren en hiervoor ook het benodigde krediet beschikbaar te stellen. Beoogd effect/doel Een uitvoeringskrediet vrijgeven om zo de uitvoering van de drie nu voorliggende koppelkansen die het project Sterke Lekdijk voor onze gemeente met zich meebrengt te realiseren. Voortraject en achtergronden De Lekdijk dient als gevolg van nieuwe normen voor primaire waterkeringen versterkt te worden. Het traject Wijk bij Duurstede – Amerongen (WAM) is één van de zes deelprojecten van het project Sterke Lekdijk. Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) is verantwoordelijk voor de dijk. HDSR wil tegelijk met het versterken van de dijk waar mogelijk aanvullende maatschappelijk waarde genereren door actief koppelkansen te realiseren en ook ruimte bieden aan de gebiedsgerichte aanpak ter plaatse. In de kern betreffen het de volgende opgaven die in het ontwerp worden opgenomen:  een veilige dijk in het traject Wijk bij Duurstede- Amerongen;  vergroten biodiversiteit door natuurontwikkeling;  verkeersveilige dijk door fietsvriendelijke herinrichting van het wegdek;  vergroten beleefbaarheid door aanleg en verbeteren van fiets- en wandelpaden en rustpunten;  versterken draagvlak en binding met het gebied en de dijk door het Verhaal van de Lekdijk uit te dragen.

In 2020 is een voorkeursalternatief opgeleverd en in 2021 is de planuitwerkingsfase gestart. De raad is hierover in september 2021 tijdens een themasessie bijgepraat en heeft aangegeven gepresenteerde koppelkansen graag uitgewerkt te zien. Op basis hiervan zijn voor de uitwerking van de koppelkansen afspraken vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst (SOK), die in het najaar van 2021 door ons college is ondertekend. Op basis hiervan heeft uw raad in december 2021 besloten een voorbereidingskrediet van €68.000 beschikbaar te stellen om deze

koppelkansen uit te werken. Daarbij is ook afgesproken om met de resultaten van de verkenning van koppelkansen in de hand een besluit te nemen over daadwerkelijke uitvoering hiervan. Voorliggend voorstel is hiervan de uitwerking. Samenwerkingsovereenkomst De SOK bevat afspraken over de volgende 9 koppelkansen: Nr 1 2 3 4 5 6

Titel Groot onderhoud beermuur Verplaatsen knotwilgen Kolland incl. grondtransactie (DP12–DP20) Ecologische verbinding langs de rivier Verbeteren vrijliggend fietspad tussen beermuur en Prinses Irenesluis Aanleggen vrijliggend fietspad tussen Wijk bij Duurstede en Gravenbol Fietsvriendelijke herinrichting wegdek

7

Landschapskwaliteit en biodiversiteit verhogen

8

Aanleg rustpunten en wandelroutes

9

Het Verhaal van de Lekdijk

Eigenaar HDSR HDSR HDSR & Provincie Utrecht Gemeente Wijk bij Duurstede Gemeente Wijk bij Duurstede Gemeente Wijk bij Duurstede & gemeente Utrechtse Heuvelrug Gemeente Wijk bij Duurstede & gemeente Utrechtse Heuvelrug HDSR & Gemeente Wijk bij Duurstede & gemeente Utrechtse Heuvelrug HDSR & Provincie Utrecht

De plannen voor koppelkansen 4, 5 en 8 vallen binnen de primaire invloedssfeer van de dijk en moeten worden meegenomen in de aanvraag van HDSR voor de Waterwetvergunning. Om de uitvoeringsplanning van het gehele dijkversterkingsproject te halen moet deze aanvraag tijdig worden gedaan door HDSR. Om die reden wordt over deze koppelkansen nu een besluit gevraagd om uitvoeringsbudget vrij te geven. Een besluit om een koppelkans niet uit te voeren betekent dat dit niet meegaat in het grotere dijkversterkingsproject. De uitwerking van de koppelkansen 4, 5 en 8 heeft zijn beslag gekregen in een zogenaamde variantennota per koppelkans. Op basis van deze uitwerking is een voorkeursvariant bepaald. Koppelkans 4 - Verbeteren vrij liggend fietspad tussen beermuur en Prinses Irenesluis (zie bijlage 2) Fietspad Molenvliet Langs de Molenvliet en de Lekdijk-Oost ligt een apart fietspad. Dit fietspad is onderbroken. Fietsers worden daar gedwongen om over de weg te rijden. Vanuit verkeersveiligheid is het verbinden van beide fietspaden gewenst. Er is gekozen voor realisatie van het fietspad door verlegging van de weg (variant 3) omdat dit de minste impact heeft op de omgeving (aanwonenden), het landschap en ecologie. Het bestaande fietspad tussen Molenvliet en Mariënhoeve heeft niet de gewenste breedte van 3,50 meter.

Om goed aan te sluiten op de beide nieuwe fietspaden is een verbreding gewenst. Dit is goed voor de verkeersveiligheid.

Fietspad Mariënhoeve Fietsers vanuit Molenvliet richting het centrum van Wijk bij Duurstede (via de Lekdijk-Oost) worden nu gedwongen om deels gebruik te maken van de weg. Het doortrekken van het fietspad is vanuit verkeersveiligheid gewenst. Hiervoor is één variant uitgewerkt, dit is meteen de voorkeursvariant. Daarnaast is de optie voor een rotonde onderzocht, maar deze kan niet binnen het huidig dijkprofiel worden gerealiseerd. Wel is er budget gereserveerd voor een aanpassing van de kruising Lekdijk-Oost en de Veerweg om de verkeersveiligheid te vergroten. Fietsstrook Veerweg Om te voorkomen dat fietsers links wachtende auto’s gaan inhalen is een fietsstrook vanuit verkeersveiligheid richting het veer gewenst. Er wordt gekozen voor een fietsstrook i.c.m. het verplaatsen van rijbaan richting de dijk. Op deze manier ontstaat er dan richting de dijk ruimte voor een voetpad zonder dat grond verworven hoeft te worden. Ook wordt hier werk met werk gemaakt als het gaat om onderhoudswerkzaamheden, door met de uitvoering van dit project de deklaag van het asfalt te vervangen. Voor de kosten hiervan (€76.587) is dekking binnen het Integraal Uitvoeringsplan (IUP). Langs de Veerweg wordt veel gewandeld (officiële wandelroute), maar het ontbreekt aan een apart voetpad. Dit is verkeersonveilig.

Er komt een voetpad aan de noordzijde van Veerweg met een versmalling van de rijbaan omdat dit het meest veilig is. Versmalling van de rijbaan is mogelijk wanneer de bovengenoemde fietsstrook er komt. Na positieve besluitvorming in de raad onderzoeken we tevens of we het voetpad versneld kunnen aanleggen binnen de financiële kaders. Verlengen Vrouwenpoortpad Het Vrouwenpoortpad eindigt nu een kruising te vroeg; het doortrekken tot de kruising met de Havenweg is gewenst zodat fietsers richting het centrum van Wijk bij Duurstede niet noodgedwongen het laatste stuk over de weg moeten rijden. Dit is verkeersonveilig. Daarnaast wordt hier werk met werk gemaakt als het gaat om onderhoudswerkzaamheden, door met de uitvoering van dit project de deklaag van het asfalt te vervangen. Voor de kosten hiervan (€80.619) is dekking binnen het Integraal Uitvoeringsplan (IUP). Koppelkans 5 - Aanleggen vrij liggend fietspad tussen Wijk bij Duurstede en Gravenbol (zie bijlage 3) In maart 2021 is een motie aangenomen waarin het college wordt opgeroepen zich tot het uiterste in te spannen om de plannen voor een fiets- en wandelpad naar Gravenbol te realiseren. De uitwerking van deze koppelkans is de uitvoering hiervan. Er is gekozen voor een fietspad op laag maaiveld omdat dit minder impact heeft op het landschap en minder negatieve effecten op beheerbaarheid.

Koppelkans 8 - Aanleg rustpunten en wandelroutes (zie bijlage 4) Rustpunten In de SOK is een bedrag gereserveerd voor deze rustpunten waarbij gemeente Wijk bij Duurstede, Provincie Utrecht en HDSR bijdragen. Na ondertekening van de SOK is besloten dat Provincie Utrecht en HDSR gezamenlijk een budget reserveren voor een viertal rustpunten in de gemeente Wijk bij Duurstede. De 4 andere rustpunten komen voor rekening van de gemeente. Door herkenbare en bezienswaardige rustpunten in te richten, faciliteren we onze inwoners, bezoekers en overige recreanten met ontspanningsplekken. Daarnaast voorkom je dat deze gebruikers op minder wenselijke plekken (langs de weg/dijk) gaan recreëren. Ook zorgt de

uniformiteit voor een prettige uitstraling, herkenning voor de gebruiker en mogelijkheid voor informatievoorziening. Naast dat we de recreant hiermee een comfortabele ontspanningsmogelijkheid bieden, willen we ze ook graag wat meer laten zien van het verleden en heden van Wijk bij Duurstede en de rivier. Voetpad Beermuur – Aalswaard Het voetpad vanaf de Beermuur eindigt halverwege; terwijl er veel gewandeld wordt, ook richting Aalswaard. Dit is verkeersonveilig. Er komt een voetpad aan de buitenzijde (binnenbocht), omdat het bestaande voetpad dan wordt doorgetrokken en het pad uitkomt bij een rustpunt. Argumenten per beslispunt 1.1 De dijk wordt maar eens in de 30 jaar aangepakt. Dit is het moment om knelpunten op te lossen en ambities uit te voeren. 1.2 Door het gezamenlijk uitvoeren van projecten ontstaat voordeel op het gebied van procedures, besluitvorming, werk met werk maken, beperking van overlast en het delen van menskracht en kennis. 1.3 Tijdens de raadsbijeenkomst van 7 september 2021 is unaniem aangegeven dat het verder onderzoeken van de koppelkansen wenselijk is. Dit is de uitwerking daarvan. Zowel in de technische als in de financiële uitwerking is de realisatie van deze koppelkansen wenselijk. 1.4 De projecten kunnen op maatschappelijk draagvlak rekenen.

1.5 De aan te leggen fiets- en voetpaden bij koppelkans 4 verhogen de verkeersveiligheid tussen de beermuur en Prinses Irenesluis. 1.6 Voor de fietspaden tussen de beermuur en Prinses Irenesluis is het verkrijgen van €200.000 €300.000 provinciale subsidie realistisch. Hiermee kan een verbetering van de verkeersveiligheid worden gerealiseerd waarbij we als gemeente slechts een deel van de werkelijke kosten hoeven te maken. 1.7 De koppelkansen voor het fietspad Gravenbol en de rustpunten dragen bij aan de recreatieve beleving en stadspromotie in de gemeente. Kanttekeningen per beslispunt 1.1 Het traject van vergunningverlening moet nog doorlopen worden. Hiermee bestaan risico’s voor het niet krijgen van een vergunning voor bijvoorbeeld het fietspad naar Gravenbol, omdat het fietspad Natura 2000-gebied raakt. Hier is pas na het doorlopen van het vergunningtraject uitsluitsel over te geven. 1.2 Nog niet alle grond voor het fietspad Gravenbol (langs de dijk ter hoogte van de Lunenburgerwaard) is verworven door HDSR of in eigendom van de gemeente. Hiermee is er een risico op het niet kunnen verwerven van (een deel van) het traject, wat gevolgen kan hebben voor het fietspad. 1.3 De financiële ramingen zijn de beste benadering van de kosten zoals ze nu te maken zijn. Hiermee blijven deze onder voorbehoud.

Onder invloed van bijvoorbeeld marktontwikkelingen kan het totale bedrag hoger uitvallen. Op dit moment is per project ongeveer 18% van de kosten gereserveerd voor risico’s en ‘nader te detailleren’. Eind 2022 wordt op basis van de definitieve ontwerpen een nauwkeuriger kostenraming opgesteld. 1.4 Er is in de financiële meerjarenbegroting nog geen rekening gehouden met de lasten van deze kredieten. Er is in de begroting 2022-2025 wel aangegeven dat er nog een besluit moet worden genomen over de koppelkansen en fiets/wandelpad Gravenbol. Een brede financiële afweging is, ook in het licht van andere grote opgaven, belangrijk. 1.5 Dit besluit tot het beschikbaar stellen van krediet loopt vooruit op de definitieve vaststelling van de begroting.

Participatie De projecten vanuit koppelkansen 4, 5 en 8 zijn tijdens werkateliers gedeeld met betrokken inwoners, ondernemers en belangenverenigingen. De projecten kunnen op draagvlak rekenen. Bij de verdere uitwerking blijven we met hen in gesprek. Vervolgprocedure Voor nu wordt een investering gevraagd van de koppelkansen 4, 5, en 8 op basis van de gegevens die nu bekend zijn. In het najaar gaan we opnieuw met een voorstel naar uw raad. Het betreft dan:  Voorstellen voor investering van de koppelkansen 6 en 7.  De projecten worden de komende periode verder uitgewerkt tot definitieve ontwerpen; dit kan eind 2022 leiden tot een bijstelling van de ramingen, ook als gevolg van prijsstijgingen als gevolg van marktontwikkelingen.  Zodra de definitieve ontwerpen eind 2022 gereed zijn hebben we de ook de toename van de beheerkosten in beeld en welke beheerkosten kunnen worden gefinancierd uit de huidige meerjarenbegroting. De verandering in areaal wordt jaarlijks in beeld gebracht en verwerkt in de begroting.  Daarnaast zijn we in gesprek met de provincie over subsidiemogelijkheden voor enkele fietsprojecten(projecten 4.1a, 4.1b, 4.2, 4.3a en 4.4a). De andere projecten komen hoe dan ook niet voor een provinciale verkeerssubsidie in aanmerking en moeten volledig door de gemeente worden betaald.

Voorlopige inschatting is dat een subsidiebedrag van € 200.000 - € 300.000 realistisch is. Dit leidt eind 2022 dan ook tot bijstelling van het benodigde krediet. Bij positieve besluitvorming worden de koppelkansen uitgewerkt tot definitief ontwerp (DO). Eind 2022 volgt dan een nieuwe, meer nauwkeurige kostenraming. Op basis daarvan start vanaf 2023 de uitvoering. Voor de koppelkansen 1,2 3 en 9 wordt geen investering van de gemeente Wijk bij Duurstede gevraagd. Communicatieparagraaf De communicatie rondom de koppelkansen verloopt via het communicatieplan van project Sterke Lekdijk. Hierin is zijn onder andere nieuwsbrieven en informatiebijeenkomsten voorzien waarin over de koppelkansen wordt gecommuniceerd. De gemeente werkt actief mee aan het bekendmaken van de nieuwsbrieven en informatiebijeenkomsten. Er is over dit project met enige regelmaat contact tussen de communicatieadviseurs van beide organisaties, soms ook via (digitale) overleggen. Financiën Projecten 4.1a 4.1 b 4.2 4.3a 4.3b 4.4 5. 8.1

Naam Fietspad Molenvliet Verbreden bestaand fietspad tussen Molenvliet en Mariënhoeve Fietspad Mariënhoeve Fietspad Veerweg Voetpad Veerweg Verlengen Vrouwenpoort-pad Fietspad Gravenbol 4 Rustpunten (HDSR en de provincie financieren 4 andere

TOTAAL € 243.233 € 145.320 € 232.233 € 143.521 € 62.343 € 33.081 € 1.210.391 € 237.419

8.2

rustpunten) Voetpad Beermuur

€ 161.374 € 2.468.915

De projecten worden de komende periode verder uitgewerkt tot definitieve ontwerpen; dit kan eind 2022 leiden tot een bijstelling van de ramingen, ook als gevolg van prijsstijgingen als gevolg van marktontwikkelingen. Op basis van de definitieve ontwerpen brengen we dan samen met BOR de toename aan beheerkosten in beeld. Voor koppelkansen waarbij het areaal wordt uitgebreid of van materiaal verandert, veranderen ook de beheerkosten. De verandering in areaal wordt jaarlijks in beeld gebracht en verwerkt in de begroting. Daarnaast gaan zijn we in gesprek met de provincie over subsidiemogelijkheden voor enkele fietsprojecten. Voorlopige inschatting is dat een subsidiebedrag van € 200.000 - € 300.000 realistisch is. Dit leidt eind 2022 dan ook tot bijstelling van het benodigde krediet. In de meerjarenbegroting is als nog te nemen besluit voor investering het volgende opgenomen:

Het benodigde krediet voor realisatie van de koppelkansen is dus hoger dan waar in de meerjarenbegroting rekening mee is gehouden. Dit verschil komt met name doordat het fietspad naar Gravenbol hogere kosten met zich meebrengt dan vooraf ingeschat. Dit bedrag aan geschatte investering en de hieruit volgende kapitaallasten zijn nog niet in de financiële meerjarenbegroting opgenomen. Het benodigde krediet bedraagt € 2.468.915. Kapitaallasten bedragen €68.000 per jaar gedurende 40 jaar bij de huidige omslagrente van 0.5%. Omslagrente is de interne rentevoet (rentepercentage) van de gemeente en betreft de toerekening van het saldo van de rentekosten over de investeringen. De omslagrente wordt jaarlijks bij de begroting vastgesteld. De interne rentevoet is nu laag. De huidige rentevoet geeft een stijgende trend aan. Bijlagen 1. Variantennota koppelkans 4 - Verbeteren vrij liggend fietspad tussen beermuur en Prinses Irenesluis 2. Variantennota koppelkans 5 - Aanleggen vrij liggend fietspad tussen Wijk bij Duurstede en Gravenbol 3. Variantennota koppelkans 8 - Aanleg rustpunten en wandelroutes Burgemeester en wethouders van Wijk bij Duurstede, Judith de Jonge Gemeentesecretaris

Iris Meerts Burgemeester

Raadsbesluit zaaknummer: 360752 Onderwerp: Koppelkansen Sterke Lekdijk De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 7 juni 2022, nr. 360752

gelet op

besluit: 1. Een krediet van €243.233 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Fietspad Molenvliet van het project Sterke Lekdijk, dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en bij het verkrijgen van provinciale subsidie de effecten hiervan op de kapitaallasten overeenkomstig naar beneden bij te stellen 2. Een krediet van €145.320 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Verbreden bestaand fietspad tussen Molenvliet en Mariënhoeve van het project Sterke Lekdijk, dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en bij het verkrijgen van provinciale subsidie de effecten hiervan op de kapitaallasten overeenkomstig naar beneden bij te stellen 3. Een krediet van €232.233 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Fietspad Mariënhoeve van het project Sterke Lekdijk, dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en bij het verkrijgen van provinciale subsidie de effecten hiervan op de kapitaallasten overeenkomstig naar beneden bij te stellen 4. Een krediet van €143.521 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Fietspad Veerweg van het project Sterke Lekdijk, dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en bij het verkrijgen van provinciale subsidie de effecten hiervan op de kapitaallasten overeenkomstig naar beneden bij te stellen 5.

Een krediet van €62.343 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Voetpad Veerweg van het project Sterke Lekdijk en dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 6. Een krediet van €33.081 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Verlengen Vrouwenpoortpad van het project Sterke Lekdijk, dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en bij het verkrijgen van provinciale subsidie de effecten hiervan op de kapitaallasten overeenkomstig naar beneden bij te stellen 7. Een krediet van €1.210.391 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Fietspad Gravenbol van het project Sterke Lekdijk en dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 8. Een krediet van €237.419 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Rustpunten van het project Sterke Lekdijk en dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 9. Een krediet van €161.374 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van koppelkans Voetpad Beermuur van het project Sterke Lekdijk en dit bedrag op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 5 juli 2022

De raad voornoemd,

griffier,

voorzitter,

A.G. Joosten

I.P. Meerts