Raadsvoorstel Aanvullend krediet Markt 24

Raadsvergadering, 13 december 2022,

Voorstel aan de Raad

behandeld door Tanja Notten / Geurt van den Broek toestelnummer 0610488127 zaaknummer 456796 e-mailadres t.notten@wijkbijduurstede.nl

Onderwerp: Aanvullen van de post onvoorzien restauratie Markt 24 Onderdeel programmabegroting Sport, Cultuur en Erfgoed Portefeuillehouder: Wil Kosterman, wethouder Concept beslispunten 1. Vooruitlopend op de keuze van een definitief scenario, de post onvoorzien in het krediet voor restauratie Markt 24 te verhogen met € 240.000 om de noodzakelijke herstelmaatregelen van het huidige pand uit te voeren. 2. Een bedrag ter hoogte van € 240.000 ten laste van de lopende begroting 2022 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Markt 24. 3. De kapitaallasten voortvloeiend uit het verhoogde deel van het krediet te dekken via jaarlijkse vrijval uit de bestemmingsreserve Markt 24.

Samenvatting Tijdens de bouwuitvoering van de restauratie Markt 24 zijn er onvoorziene herstelwerkzaamheden en gebreken vastgesteld. Deze herstelwerkzaamheden leiden tot meerkosten. De post onvoorzien is ontoereikend om alle herstelwerkzaamheden uit te kunnen voeren. Op dit moment worden de kosten van vijf verschillende scenario’s inzichtelijk gemaakt. Dit om te onderzoeken of door besparingen in het ontwerp, de kosten voor de herstelwerken in de oudbouw deels kunnen worden gedekt. Deze variëren van het plan uitvoeren volgens het door de raad vastgestelde plan en de verleende omgevingsvergunning tot de verkoop van het pand. De verwachting is dat de keuze voor één van de scenario’s uiterlijk in februari 2023 aan uw raad ter besluitvorming voorgelegd kan worden, inclusief het bijbehorende aanvullende krediet. Om te voorkomen dat het pand verder verslechtert en extra vertragingskosten betaald moeten worden, is het voorstel de post onvoorzien aan te vullen met € 240.000 en dit bedrag te dekken uit 1

de lopende begroting 2022. Hiermee kunnen de nu bekende noodzakelijke herstelmaatregelen voor de restauratie van het huidige pand toegepast worden. Deze maatregelen moeten voor elk scenario uitgevoerd worden. Aanleiding Op basis van eerdere besluitvorming (d.d. 2015, 2017 en 2022) is in mei 2022 de restauratie van Markt 24 gestart. Het totale bedrag dat voor de restauratie en aanbouw beschikbaar is gesteld is € 1.545.000. Op 15 november 2022 is uw raad via een raadsmemo geïnformeerd over de voortgang van de restauratie van het rijksmonumentale pand Markt 24. Twee jaarlijks wordt een onderzoek uitgevoerd door de Monumentenwacht. Uit deze onderzoeken is toen niet gebleken dat er ernstige gebreken waren aan het pand. Tijdens de bouwvoorbereiding hebben onderzoeken plaatsgevonden naar de bouwkundige staat van het pand. De monumentale delen mochten hierbij niet worden opengebroken en de ruimten die nog wel in gebruik waren, moesten hierbij in gebruik kunnen blijven. Daarnaast was de procedure voor de omgevingsvergunning nog in volle gang, waardoor er geen uitgebreide sloopwerkzaamheden voor nader onderzoek mochten worden uitgevoerd. Bij de onderzoeken die onder bovengenoemde omstandigheden uitgevoerd zijn, zijn diverse gebreken aan het licht gekomen. Het herstel van deze gebreken is opgenomen in de begroting van de aannemer.

Tijdens de bouwuitvoering (sloop- en andere werkzaamheden) zijn er onvoorzienbare herstelwerkzaamheden en gebreken vastgesteld, die niet bij de eerdere onderzoeken naar de bouwkundige staat naar voren zijn gekomen en konden komen. Pas bij het daadwerkelijke sloopwerk zijn de nu geconstateerde gebreken zichtbaar geworden. Een deel van de bovengenoemde herstelwerkzaamheden is reeds betaald uit de post onvoorzien (€ 130.000). De post onvoorzien is in overleg met het bouwteam geraamd. Deze post is ontoereikend voor alle extra werkzaamheden. De extra herstelwerkzaamheden kunnen nu nog doorgaan tot medio december 2022. Voortgang restauratie Op dit moment is de voortgang van het project op een punt dat de constructie en bouwkundige onderdelen van Markt 24 grotendeels zichtbaar zijn. Tevens is de constructeur bezig met het doorrekenen van de bestaande situatie waarbij ook het draagvermogen van vloeren, wanden, balklagen etc. worden bekeken. Omdat op dit moment niet bekend is welke maatregelen er worden voorgeschreven door de constructeur is het nog niet mogelijk een definitieve raming te maken. Daarnaast moeten er nog een klein aantal delen van het gebouw worden geopend (voornamelijk ten behoeve van de aansluiting op de nieuwbouw) en moet de schilder (nevenaannemer voor Schakel&Schrale) nog aan de slag.

De scenario’s en bouwtekeningen Sinds de constatering van de aanwezigheid van de onvoorzienbare gebreken worden vijf oplossingsrichtingen uitgewerkt in scenario’s en worden de kosten berekend. Dit om te onderzoeken of door besparingen in het ontwerp, de kosten voor de herstelwerken in de oudbouw kunnen worden gedekt. De scenario’s zijn in overleg met de aannemer (Schakel&Schrale), constructeur en directievoerder opgesteld. De volgende scenario’s worden onderzocht en berekend: 1. Het bouwplan wordt uitgevoerd conform de omgevingsvergunning, inclusief meerwerkkosten voor de onzichtbare gebreken. Hierbij wordt aan de achterzijde een uitbouw gerealiseerd, 2

2.

3.

4.

5.

waarin de lift, het trappenhuis, een erker (tevens vluchtroute), toiletruimte en multifunctionele ruimte wordt gerealiseerd; Het huidige pand (de oudbouw) wordt gerestaureerd inclusief meerwerkkosten voor de onzichtbare gebreken. Bij de nieuwe uitbouw vervalt de erker op de eerste verdieping achter de raadszaal. De vluchtroute wordt aangepast; Het huidige pand (de oudbouw) wordt gerestaureerd inclusief meerwerkkosten voor de onzichtbare gebreken. In de nieuwe uitbouw wordt alleen de lift en het trappenhuis gerealiseerd. De toiletten worden in het huidige pand ondergebracht en de vluchtroutes worden aangepast; Het huidige pand (de oudbouw) wordt gerestaureerd, inclusief meerwerkkosten voor de onzichtbare gebreken. De gehele geplande uitbouw wordt niet gerealiseerd. De toiletten, vluchtroutes etc. moeten worden aangepast. De lift wordt niet gerealiseerd; Het project wordt stopgezet nadat de noodzakelijke herstelwerkzaamheden zijn uitgevoerd en het pand wordt verkocht.

Hieronder is per scenario de bouwtekening opgenomen. De rode omlijning geeft aan wat de wijziging is ten opzichte van het huidige bouwplan. Bouwtekening scenario 1

Bouwtekening scenario 2

3

Bouwtekening scenario 3

Bouwtekening scenario 4

Van scenario 5 is geen bouwtekening. Het pand wordt veiliggesteld en afgesloten.

4

Elk scenario heeft een ander effect op de mogelijke vertragingskosten van € 3.500 per week. De huidige vertraging is 16 weken. Hoe later de besluitvorming hoe hoger de kans op extra vertragingskosten. Dit wordt in de scenario’s uitgewerkt. Voor scenario 5 moet toestemming worden verleend vanuit het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap (OCW) om het pand te mogen verkopen. In bijlage 1 is naast de bouwtekening voor ieder scenario een beschrijving van de belangrijkste voor- en nadelen opgenomen. Noodzakelijke maatregelen restauratie huidig pand (oudbouw) Vanwege de vele onzekerheden en de lopende onderzoeken is het op dit moment niet mogelijk om voor de verschillende scenario’s een juiste inschatting van de kosten te maken. Het ophogen van de post onvoorzien is bedoeld om de noodzakelijke herstelwerkzaamheden al uit te kunnen voeren om extra verval- en stagnatiekosten te voorkomen. Dit zijn maatregelen die onafhankelijk van de scenariokeuze uitgevoerd moeten worden. Het gaat om: Kostenposten Herstelwerkzaamheden nog goed te keuren Stelpost herstellen constructieve en bouwkundige gebreken bestaande gebouw Stelpost voorzieningen installaties Kosten constructeur Verzwaring elektra aansluiting Stedin Monitoring hoogtebouten omgeving Onvoorzien voor nog onzichtbare gebreken en loon-en prijsstijgingen Totaalkosten Aanvullend krediet voor noodzakelijke maatregelen (afgerond)

Bedragen Schakel & Schrale € 77.000 Schakel & Schrale Schakel & Schrale Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente

€ 50.000 € 10.000 € 30.000 € 20.000 € 1.000 € 25.000 € 238.000 € 240.000

Beoogd effect/doel  Als eigenaar van een rijksmonumentaal pand voldoen aan de wettelijke instandhoudingsplicht conform artikel 9.1, eerste lid, onder a. van de Erfgoedwet.  Er zorg voor dragen dat de meest noodzakelijke herstelwerkzaamheden uitgevoerd kunnen worden zodat er geen vertraging optreedt en het pand verder verslechterd.  Het voorstel voor uw raad over de scenario’s, met het bijbehorende aanvullend krediet, goed voor te bereiden om een zo compleet mogelijk financieel beeld te kunnen geven. Argumenten per beslispunt 1.1 Uitvoering geven aan de instandhoudingsplicht conform artikel 9.1, eerste lid, onder a. van de Erfgoedwet De gemeente is op basis van de Erfgoedwet verplicht om een rijksmonumentaal pand dat in bezit is van de gemeente te onderhouden en noodzakelijke werkzaamheden uit te voeren. 1.2 Er anders extra vertragingskosten zijn en de onderhoudsstaat van het rijksmonument verder verslechtert De onzichtbare herstelwerkzaamheden die nu aan het licht zijn gekomen konden niet eerder worden geconstateerd, omdat deze pas bij het daadwerkelijke sloopwerk naar voren zijn gekomen.

5

Om te voorkomen dat er onnodig extra vertragingskosten moeten worden betaald (€ 3.500 per week in de week na 13 december) worden de nu noodzakelijke herstelmaatregelen uitgevoerd die in ieder scenario uitgevoerd moet worden. Het gaat om maatregelen in de het huidige pand, dus zonder uitbouw. Deze herstelwerkzaamheden moeten voor ieder scenario uitgevoerd worden. 1.3 Er meer tijd is om de kosten en opbrengsten van de verschillende scenario’s in beeld te brengen Er lopen nu diverse onderzoeken om de kosten in beeld te brengen. De verwachting is dat uiterlijk in februari 2023 de scenario’s financieel zijn uitgewerkt en het per scenario benodigde aanvullende krediet voorgelegd kan worden aan de raad. Op 15 november 2022 heeft het college een tweede aanvraag ingediend heeft voor de subsidie Erfgoedparels ter hoogte van € 115.000. Een voorwaarde voor toekenning van deze subsidie is dat het gebouw voor iedereen toegankelijk is (inclusie), verduurzaamd is en een maatschappelijke functie heeft. Dit verschilt per scenario. Deze dekking is op dit moment nog niet zeker. Daarnaast wordt momenteel bekeken of er particuliere fondsen zijn die financieel willen bijdragen. Dit zou er mogelijk toe kunnen leiden dat het aanvullend benodigd krediet lager uitvalt. 2.1 Een investering leidt tot jaarlijkse structurele (kapitaal)lasten in de toekomst.

De lasten kunnen gedekt worden door een jaarlijkse vrijval vanuit een specifieke bestemmingsreserve ter dekking van kapitaallasten. Hierdoor wordt de structurele begroting in de volgende jaren niet extra belast. Daardoor blijft er meer ruimte over om structureel beleid uit te voeren. Door een eenmalige aanvullende storting in de bestemmingsreserve Markt 24 ter hoogte van het bedrag van de aanvulling van de post onvoorzien, worden de extra lasten van de verbouwing eenmalig ten laste gebracht van de lopende begroting 2022. 2.2. Vanuit de najaarsnota 2022 is er budgettaire ruimte voor een eenmalige storting in de bestemmingsreserve Markt 24. Kanttekeningen per beslispunt 1.1 De werkzaamheden nieuwbouw worden on hold gezet De post onvoorzien wordt aangevuld t.b.v. de noodzakelijke herstelwerkzaamheden. Dit betekent dat de werkzaamheden voor de nieuwbouw on hold gezet worden. Indien bij besluitvorming over de scenario’s gekozen wordt om af te wijken van het huidige bouwplan volgen er mogelijk schadeclaims en/of moeten contracten worden afgekocht. Deze kosten worden bij de verschillende scenario’s ook in beeld gebracht. Bij het on hold zetten van de werkzaamheden ten behoeve van de nieuwbouw krijgen we te maken met extra vertragingskosten. Kosten, baten, dekking De herstelmaatregelen zijn onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar.

Deze kosten zouden anders op een later moment naar voren gekomen zijn gekomen. Daarnaast heeft de gemeente een instandhoudingsplicht voor rijksmonumenten conform de Erfgoedwet. De scenario’s worden uitgewerkt en hebben allemaal verschillende financiële consequenties. Later besluiten over het gewenste scenario kan gevolg hebben voor extra vertragingskosten à €3.500 per week. Dit proberen we zoveel als mogelijk te voorkomen door nu de noodzakelijke herstelwerkzaamheden al uit te laten voeren.

6

Binnen het project is de post onvoorzien (€ 130.000) opgenomen. Hieruit zijn al herstelwerkzaamheden bekostigd. Deze post is echter ontoereikend om alle onvoorziene en onuitstelbare extra herstelwerkzaamheden financieel op te vangen. Vervolgprocedure/communicatie Indien ingestemd wordt met het uitvoeren van de noodzakelijke herstelwerkzaamheden worden de werkzaamheden vervolgd. Daarnaast worden de scenario’s verder berekend en uitgewerkt. Het streven is om in februari 2023 door uw raad een besluit te laten nemen over de scenario’s die momenteel worden onderzocht (zie bijlage 1), inclusief het bijbehorende aanvullend krediet. Bijlagen 1. Scenario’s restauratie Markt 24

7

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 29 november 2022, nr. 456796

gelet op Artikel 191 en volgende van de Gemeentewet. besluit: 1.

Vooruitlopend op de keuze van een definitief scenario, de post onvoorzien in het krediet voor restauratie Markt 24 te verhogen met € 240.000 om de noodzakelijke herstelmaatregelen van het huidige pand uit te voeren.

1. Een bedrag ter hoogte van € 240.000 ten laste van de lopende begroting 2022 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Markt 24. 2. De kapitaallasten voortvloeiend uit het verhoogde deel van het krediet te dekken via jaarlijkse vrijval uit de bestemmingsreserve Markt 24.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 13 december 2022

De raad voornoemd,

griffier, J.P. de Groot

voorzitter, I. Meerts

8