Raadsagenda 2022 Samenwerking Creativiteit Verantwoordelijkheid-DEF

Samenwerking,

Creativiteit Verantwoordelijkheid

Waar verbinden begint en beginnen verbindt

RAADSAGENDA

2022-2026

De verkiezingsuitslag in Wijk bij Duurstede heeft erin geresulteerd dat er acht politieke partijen in de gemeenteraad van Wijk bij Duurstede zijn vertegenwoordigd. Gezamenlijk zijn deze 19 vertegenwoordigers verantwoordelijk voor het gemeentelijk beleid de komende vier jaren.

Inleiding De verkiezingsuitslag in Wijk bij Duurstede heeft erin geresulteerd dat er acht politieke partijen in de gemeenteraad van Wijk bij Duurstede zijn vertegenwoordigd. Gezamenlijk zijn deze 19 vertegenwoordigers verantwoordelijk voor het gemeentelijk beleid de komende vier jaren. SamenWerkt heeft twee informateurs (Karin Boelhouwer en Guus de Lange) verzocht om een onderzoek te doen bij alle partijen en zodoende te komen tot de volgende stap. Dat onderzoek heeft geleid tot het advies om de mogelijkheden voor een breed akkoord met de hele raad te onderzoeken. Alle partijen hebben het informateursverslag omarmd, inclusief de benoeming van een formateur (Jaap Jongejan). Tijdens de openbare themabesprekingen met alle partijen, is vooral gezocht naar een betere manier van samenwerking. Geconstateerd is dat creativiteit meer dan ooit geboden is. Maar ook dat “samen gemeenteraad zijn ook samen verantwoordelijk durven zijn” is. Bovendien is geconstateerd dat de dialoog een uitstekend middel is om daadwerkelijk samen te werken. Dat levert betere besluitvorming op en het vergroot de wederzijdse inzichten. Het proces bij iedere bespreking in de raad zal goed uitgewerkt moeten gaan worden.

Welke stappen nemen we bij welk onderwerp? Van: wie betrekken we bij een onderwerp tot en met: hoe communiceren we met wie? Het model Beeldvorming Onderzoek Besluitvorming (BOB) lijkt zeer te passen. Maar ook het kwadrant inzake mate van draagvlak en mate van impact van besluit. En last but not least het kwadrant belangrijkste stakeholders van een gemeenteraad (inwoners, college, organisatie, gemeenteraadsleden).

Het eigen leerproces stopt niet na de formatie, dat gaat zeker vier jaar door. Een leven lang leren geldt ook voor onze gemeenteraadsleden, voor ons college, voor onze ambtelijke organisatie en voor onze inwoners. Het college zal een afspiegeling moeten zijn van het democratische proces (verkiezingsuitslag) en de raadsagenda moeten zien als basis van hun werkzaamheden. Daarop is het “profiel wethouder” dan ook gebaseerd. Ooit zei iemand van een grote organisatie; ‘hoera het geld is op, we moeten weer nadenken’. Zover zou ik niet willen gaan. Geen hoera stemming v.w.b. het geld. Wel een hoera stemming, omdat alle deelnemers aan de thematafels hebben laten zien dat zij bereid zijn zich in te zetten voor alle inwoners van Wijk bij Duurstede. Op een andere manier constructief, verbindend gemeenteraad zijn. Niet het eigen gelijk staat voorop maar werken aan een goede gemeente voor alle inwoners staat voorop. Een gemeente die niemand uitsluit. Vertrouwen behouden en winnen van alle inwoners, met als doel vier jaar hard werken aan samenwerken, investeren in creativiteit en verantwoordelijkheid durven nemen. Dat verbindt, zowel met de inwoners, als in de eigen raad. Als mooi resultaat zou kunnen gelden: minstens 10% hogere verkiezingsopkomst in 2026.

Jaap Jongejan Formateur

De besprekingen tijdens de formatie zijn ook lessen geweest in luisteren, lessen in onderzoekende vragen stellen, en steeds opnieuw de les dat niemand het monopolie op de waarheid heeft. Juist meer aandacht voor proces (van a tot z). Werken op basis van gelijkwaardigheid, lessen in letten op elkaar en alles met respect voor de verkiezingsuitslag om te komen tot een brede raadsagenda, die richting en thema’s aangeeft, maar zeker niet van tevoren is dichtgetimmerd. Daarmee tonen we LEF (Leiderschap Elan en Focus). Grote partijen houden rekening met kleine partijen en kleine partijen gedragen zich groots. De centrale vraag daarbij is voortdurend: wat voor gemeente willen we zijn?

2 | Gemeente Wijk bij Duurstede Raadsakkoord

Raadsakkoord Gemeente Wijk bij Duurstede | 3

Samenwerking,

Creativiteit Verantwoordelijkheid

Waar verbinden begint en beginnen verbindt 4 | Gemeente Wijk bij Duurstede Raadsakkoord

Inhoudsopgave Inleiding

3

Nieuwe bestuursstijl Het gemeenschappelijk doel verbindt Beeldvorming, oordeelsvorming, besluitvorming (bob) Vrije kwesties De leerfactor

6

Sociaal domein Maatschappelijke agenda (MAG) Cultuur is onbetaalbaar

8

Economisch domein Een kleine gemeente met een grootse uitstraling

11

Ruimtelijk domein Wonen & mobiliteit

12

Duurzaamheid Regeren is vooruitzien Niets bestaat wat niet iets anders aanraakt De uitdaging van de eeuw

14

Veiligheid Wie zich veilig voelt ìs niet altijd veilig en andersom

17

Dienstverlening & financiën Tot uw dienst Financiën

18

Slotakkoord Wat voor gemeente(raad) willen we zijn?

21

Ondertekening Akkoord Raadsagenda 2022-2026

22

Raadsakkoord Gemeente Wijk bij Duurstede | 5

Nieuwe bestuursstijl Het gemeenschappelijk doel verbindt

Beeldvorming, oordeelsvorming, besluitvorming (BOB)

Met deze raadsagenda is het fundament gelegd voor het geheel aan maatschappelijke opgaven die we de komende vier jaar op willen pakken. Het is een agenda; waarin we elkaar op hoofdlijnen hebben gevonden, maar de details en uitvoering liggen nog niet vast. Het akkoord is richtinggevend en laat nadrukkelijk ruimte voor dialoog, discussie en debat. We stellen ons voortdurend open voor voortschrijdend inzicht en gaan graag in gesprek met elkaar, inwoners (met extra aandacht voor de jeugd), ambtelijke organisatie, college en (creatieve) expertise van buitenaf. Zodoende vergroten we wederzijds niet alleen kennis, maar creëren we ook draagvlak en begrip voor besluiten die we (zo veel mogelijk) samen nemen en vinden we ons in de middelen die we inzetten om onze doelen te realiseren. Een nieuwe werkwijze met een eigen dynamiek, die ook vraagt om een nieuwe bestuursstijl. Die vraagt om LEF (zie inleiding) maar die bestuursstijl zal ook onderhouden moeten worden. Gaandeweg, zullen we die ons o.a. door reflectie- en evaluatiemomenten in te bouwen, steeds meer eigen maken.

Alles begint met een idee! Om de samenleving direct te betrekken bij onze besluitvorming gaan we procesmatig werken volgens het BOB-model. Bij de beeldvormingsfase willen we alle mogelijk informatie, visies en invalshoeken met betrekking tot het maatschappelijk thema boven tafel krijgen en inventariseren. Ook de inwoners dragen nadrukkelijk bij -via belangengroepen, cliëntenraden, inwonersbijeenkomsten, online panels, referenda, en met name jongeren via bijvoorbeeld eigen platforms- aan de beeldvormingsfase. Burgerparticipatie is daarmee één van de pijlers van het uiteindelijk besluit. Tijdens de beeld- en oordeelvormingsfase is er ruimte voor profilering van de afzonderlijke partijen, omdat er ruimte is voor alle verschillende (politieke) invalshoeken. De specifieke achterban van partijen kan zich (blijven) herkennen in het door hen verstrekte mandaat.

6 | Gemeente Wijk bij Duurstede Raadsakkoord

Verhouding tussen college en raad

De leerfactor

De verhouding tussen college en raad is open en constructief. Proactief en stelselmatig informatieverkeer tussen raad, college, inwoners en ambtelijke organisatie en vice versa is het kwadrant waarbij alertheid, afstemming en transparantie voortdurend mogelijk moet zijn. Voortdurende afstemming en korte lijntjes voorkomen ook miscommunicatie en verkeerde beeldvorming. Open bestuurlijke verhoudingen vergen intensief onderhoud; door zowel wethouders als raad(sleden). Met inachtneming van het duale systeem. De ambtelijke organisatie vormt daarbij een sterke neutrale schakel.

Vrije kwesties

We zien het uitvoeren van deze raadsagenda als een uitdaging om te komen tot een open bestuursklimaat: • waarbij we de onvermijdelijke onderlinge verschillen accepteren, zodat die de voortgang niet blokkeren; • waarbij de verhoudingen tussen partijen minder scherp zijn, waardoor zinloze polarisatie het proces niet in de weg staat; • waarbij de goede omgangsvormen de slagvaardigheid en effectiviteit ten goede komen; • waarbij we creatiever en constructiever focussen op mogelijkheden en oplossingen;. • waarbij we luisteren naar argumenten van de ander; • waarbij we -door samenspraak en tegenspraak-wisselende meerderheden vinden.

Op een (relatief klein) aantal punten, zoals de besluitvorming over Bosscherwaarden, en wel/geen windmolens, lijken standpunten in aanleg onverenigbaar. Ook over deze “vrije kwesties” gaan we het gesprek opnieuw met elkaar aan, volgens het BOB-model waarbij het een grote uitdaging is om tijdens de beeldvormingsfase, de oordeelsvormingsfase en besluitfase ook daadwerkelijk uit te stellen. Ook hier krijgen alle partijen (volgens het kwadrant; inwoners, college, gemeentelijke organisatie en raadsleden) de gelegenheid om te horen en gehoord te worden.

De open dynamiek en transparantie, maar ook de geboden creativiteit past in deze tijd, waarin het van wezenlijk belang is dat tijdig en alert kan worden ingespeeld op (steeds sneller) veranderende omstandigheden en nieuwe ontwikkelingen. Omdat we ons ervan bewust zijn dat het een leerproces is, geven we elkaar de ruimte en pakken we “fouten” op als leermomenten. In dat kader agenderen we evaluatiemomenten om de invoering van onze nieuwe bestuursstijl aan de praktijk te toetsen: waar gaat het goed, waar kan het beter, wat zijn de valkuilen en waar lopen we tegenaan.

Raadsakkoord Gemeente Wijk bij Duurstede | 7

Sociaal domein Het sociaal domein omvat alle gemeentelijke taken en verantwoordelijkheden op het gebied van gezondheid, sport, onderwijs, kinderopvang, ouderen, arbeidsparticipatie, cultuur en zorg & ondersteuning. De Maatschappelijke agenda (MAG) is hèt beleidskader voor het volledige sociaal domein.

Maatschappelijke agenda (MAG) De ambitie van de MAG past bij de maatschappelijke ontwikkelingen die op ons afkomen, onze rol als regiegemeente en het belang om integraal beleid op te stellen. Er is daarbij gekeken naar ordening van opgaven en doelstellingen, en er is gelet op feiten, cijfers, cliëntgegevens en input vanuit het werkveld. De begrippen ‘draagkracht’ en ‘draaglast’ zijn leidend. Per thema is er een preventieagenda voor de uitvoering.

Cultuur is "onbetaalbaar" Het gaat goed met de uitvoering van de MAG in onze gemeente. De ingezette lijn van de MAG zetten we dan ook zoveel mogelijk door. Met name jongeren verdienen als (groeiende) doelgroep in alle facetten van maatschappelijke zorg, onze aandacht en ondersteuning. Een herijking van de MAG (2017) is de komende raadsperiode aan de orde, ook daarbij willen we in zoveel mogelijk ruimte en middelen voor (preventieve) jeugdzorg voorzien. Aandachtspunten voor uitvoering en herijking van de MAG zijn o.a. (in willekeurige volgorde): • Jeugdwelzijn en jeugdgezondheid, steeds meer jongeren doen een beroep op de Jeugdhulp; • De toenemende vergrijzing, we zullen ons moeten voorbereiden op sterke groei van het aantal “oudere inwoners”; • Goede structurele verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp/-werk; • Armoede, steeds meer inwoners komen door de hogere kosten van levensonderhoud en energie in de problemen; • Eenzaamheid, door vergrijzing, door de ik-maatschappij, door de Corona pandemie en door de stijgende kosten van levensonderhoud is de eenzaamheid onder inwoners toegenomen; • Preventie, tijdige inventarisatie van risicofactoren ter voorkoming van escalatie en langdurige specialistische behandeling (met name bij jongeren); • Toegenomen schuldenproblematiek; • Toegenomen psychische problematiek bij jongeren (mede door Corona); • Fraudebestrijding (het

voorkomen en signaleren van fraude in de zorg); • Verslavingsproblematiek.

8 | Gemeente Wijk bij Duurstede Raadsakkoord

Cultuur brengt mensen tot elkaar en is een belangrijke verbindende factor in onze gemeente. Zoals we een “nationale identiteit” hebben, die ons als Nederlanders verbindt, hebben wij een “gemeentelijke identiteit” die ons als inwoners van de gemeente Wijk bij Duurstede verbindt. Als gemeentebestuur zijn we ons bewust van die verbindende culturele factor. Cultuur is vaak het stiefkindje van gemeentelijke begrotingen.

Enerzijds begrijpelijk: het resultaat van investeringen in cultuur is vaak niet in euro’s meetbaar en de verbindende factor niet altijd aantoonbaar. Omdat wij ons bewust zijn van de “onmetelijke” meerwaarde van allerlei culturele uitingen en initiatieven in onze gemeentelijke samenleving zetten we ons met name in voor: • Behoud van theater Calypso; • Evenementen die de inwoners verbinden zoals: Koningsdag, Oogstfeest, Kleurrijk Uit in Wijk, Schapenmarkt, activiteiten in de dorpshuizen; • Profilering en behoud van ons (cultuur)historisch verleden en erfgoed; • Nieuwe initiatieven voor jeugd.

Raadsakkoord Gemeente Wijk bij Duurstede | 9

Economisch domein Een kleine gemeente met een grootse uitstraling We blijken prima in staat om als relatief kleine gemeente groot te denken, ook in het economisch domein. We blijven ons richten op het versterken van de economische structuur. We zijn ons ervan bewust, dat (de mate van) economische groei en toekomstbestendigheid afhangt van een groot aantal factoren die elkaar onderling versterken: • De geografische ligging; • Een dynamisch, divers en actueel bedrijfsaanbod; • Een gezonde arbeidsmarkt (o.a. waar vraag en aanbod in balans is); • Uitvoering van de participatiewet; • Een gezond en aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven, inwoners en ondernemers; • Een bruisende, vitale binnenstad die aantrekkelijk is voor inwoners èn toeristen; • Een veelzijdig recreatief/toeristisch aanbod.

10 | Gemeente Wijk bij Duurstede Raadsakkoord

Het gemeenschappelijk doel verbindt: De economische agenda is leidend bij de uitvoering van ons economisch beleid. Deze agenda omvat de speerpunten waarvoor we ons inzetten om economische kansen te realiseren. We herijken en actualiseren deze bestuursperiode de economische agenda, met als overkoepelend uitgangspunt het creëren en uitbreiden van de werkgelegenheid. Aandachtspunten voor de nieuwe economische agenda zijn o.a. (in willekeurige volgorde): • We stellen ons op als ‘partner’ van ondernemers en bedrijven en denken vanuit die rol mee en faciliteren waar mogelijk. Vanuit dat gedeelde perspectief verminderen we zoveel mogelijk de regeldruk voor ondernemers.

Dat vraagt om gedeelde verantwoordelijkheid, van zowel gemeente als ondernemer; • Als partner denken we in opties en kansen en het belang van de ondernemer en verhogen we zoveel mogelijk de aantrekkelijkheid van ons vestigingsklimaat; • We positioneren ons als regiegemeente in beleid en uitvoering en vergroten zodoende het draagvlak voor participatie- en duurzaamheidsdoelstellingen bij bedrijven; • Verbinden is essentieel om partijen bij elkaar te brengen, bestaande en beginnende ondernemers kansen te bieden en creatief ondernemerschap te stimuleren om de motor van onze economie aan te jagen; • Bij de provincie blijven we lobbyen voor uitbreiding van bedrijventerrein(en); • Onze roemruchte historie zetten we op alle mogelijke terreinen in (uitstraling historische binnenstad van de drie kernen) om het toerisme te versterken. Ook in het buitengebied (de kastelen in de Langbroekerwetering, het buitengebied Lekdijk-Kromme Rijn) liggen nog kansen (kleinschalige verblijfsrecreatie) om de toeristische aantrekkelijkheid te verhogen; • We ondersteunen actief duurzame initiatieven van lokale ondernemers; • We besteden waar mogelijk lokaal aan.

Raadsakkoord Gemeente Wijk bij Duurstede | 11

Ruimtelijk domein Wonen & mobiliteit Deze raadsperiode staat het gemeentelijk uitvoeringsbeleid ten aanzien van wonen en mobiliteit in het teken van de (wettelijke) kaders en regelgeving ten aanzien van duurzaamheid, klimaatadaptiviteit en energiezuinigheid.

Bouwen bouwen bouwen Een belangrijke nieuwe ontwikkeling is de ingang van de Omgevingswet per 1 januari 2023. De Omgevingswet bundelt en moderniseert de wetten voor de leefomgeving. Hierbij gaat het onder meer om wet- en regelgeving over bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. De wet staat voor een goed evenwicht tussen het benutten en beschermen van de leefomgeving.

Wonen: De groei van de bevolking en de huidige wachtlijst voor met name sociale huurwoningen maken duidelijk dat er tot 2030 een plancapaciteit van 1.200 woningen nodig is (150 woningen per jaar). Deze aantallen kunnen niet met alleen inbreiding worden gerealiseerd. Nadrukkelijk zijn uitleggebieden nodig. Recent heeft de raad de woonvisie vastgesteld en deze visie wordt de komende jaren uitgevoerd.

Aandachtspunten mobiliteit zijn o.a. (in willekeurige volgorde): • Verkeersveilige leefomgeving, kindvriendelijk en met specifieke aandacht voor minder validen; • Nieuwe wijk(en) goed ontsluiten; • Onderzoeken van rechtstreekse aansluiting van bedrijventerrein op N229; • Ruim baan voor de fiets;

Wijk als fietsgemeente • Meer laadpalen in de gemeente; • Veilige fietsroutes naar scholen in en buiten de gemeente; • Bereikbaarheid binnenstad en dorpskernen waarborgen; • Maximumsnelheid van 30 km in (grote delen van) de bebouwde kom; • Permanente aandacht voor (aanpassingen) N229 en N227; • OV minimaal op huidige peil houden; • Herstructureren Zandweg voortvarend aanpakken. Het is van belang dat we de opgaven waar nodig samen oppakken met de gemeenten om ons heen.

12 | Gemeente Wijk bij Duurstede Raadsakkoord

Raadsakkoord Gemeente Wijk bij Duurstede | 13

Niets bestaat wat niet iets anders aanraakt

Duurzaamheid

Duurzaamheid is het gemeenschappelijk doel van de gehele samenleving op globaal, nationaal, provinciaal en lokaal niveau. Het is van belang om in groter en kleiner verband samen te werken aan het optimaliseren, vergroten en versnellen van de duurzaamheidsfactor in alle delen van de samenleving. Het is de bedoeling dat de onderlinge samenhang van de verschillende maatregelen en initiatieven de effectiviteit daarvan versterkt. Het geheel beoogt meer te zijn dan de som der delen.

Regeren is vooruitzien De opgave van het Rijk is dat gemeenten in 2050 klimaatneutraal zijn. De ambitie van de gemeente Wijk bij Duurstede is om in 2030 energieneutraal te zijn en het liefst eerder dan 2050 klimaatneutraal. Een duurzame gemeente voorziet in de economische, sociale en omgevingsbehoeften van haar huidige inwoners, met voortdurende inachtneming van de behoeften van en leefbaarheid voor de toekomstige generaties. Als zodanig is duurzaamheid richtinggevend bij de ontwikkeling van alle gemeentelijke beleidsterreinen. Een overkoepelende factor waarvoor bij uitstek geldt: Regeren is vooruitzien. Aandachtspunten zijn o.a. (in willekeurige volgorde): • • • • • • •

De uitdaging van de eeuw Het razende tempo waarin de duurzaamheidsmarkt zich ontwikkelt maakt dat we niet alert genoeg kunnen zijn. De geopolitieke situatie in de wereld heeft meer dan ooit impact op onze energie huishouding. In dat licht zijn er steeds ontwikkelingen waardoor we de discussie weer opnieuw voeren. We willen zo alert mogelijk inhaken op nieuwe kansen en mogelijkheden van duurzame energiebesparende technologische ontwikkelingen.

Een schoon milieu; Biodiversiteit in de natuur; Een mentaal en fysiek gezonde bevolking; Goed werkende sociale netwerken; Klimaatadaptie; Energietransitie; Maatschappelijk vertrouwen.

Bovenstaande zijn allemaal waarden die we voor nu en later willen behouden. Dat is een de voortdurende uitdaging waar we als gemeente actief en pro-actief de voorwaarden voor willen (blijven) scheppen.

€

Hierbij is het van groot belang dat we begrip en draagvlak creëren en een gevoel van urgentie bij onze inwoners en bedrijven. Zo ontstaat er een algemeen duurzaamheidsbewustzijn, waarbij iedereen van de acute noodzaak doordrongen is, dat verduurzaming van onze samenleving niet een zorg van generaties na ons is, maar van ons en dus NU. Discussies zoals alle vormen van energieopwekking zullen we steeds opnieuw moeten voeren in het kader van die urgentie en steeds een nieuwe inschatting maken op basis van (geopolitieke) ontwikkelingen en de afweging van investering (financiéel en ideëel) vs rendement. Onder andere het toewerken naar een circulaire economie speelt een fundamentele rol bij het behalen van de duurzaamheidsdoelen.

14 | Gemeente Wijk bij Duurstede Raadsakkoord

Raadsakkoord Gemeente Wijk bij Duurstede | 15

Veiligheid Wie zich veilig voelt ìs niet altijd veilig en andersom Statistisch gezien is Wijk bij Duurstede een veilige gemeente. Daar zijn we natuurlijk blij om. Maar veiligheid is geen objectief gegeven. Je veilig voelen is wat anders dan veilig zijn. Een ander onderscheid is fysieke veiligheid (bedreigingen en incidenten door niet-menselijke factoren, van mechanische, chemische of biologische aard) en sociale veiligheid (bedreigingen en incidenten veroorzaakt door menselijke factoren). Veiligheid is bij uitstek een dynamisch domein met veel (oorzakelijke) verbanden met het sociaal domein (huiselijk geweld, armoede, alcohol- en drugsmisbruik). Het is dan ook van belang om de onderlinge samenhang continu in het vizier te hebben. Het is een voortdurende uitdaging om preventie (oorzaken bestrijden) en repressie (handhaving) in de meest effectieve balans te houden. We willen de uitvoering van de maatschappelijke agenda dan ook verbinden aan het uitvoeren van onze veiligheidsvisie. Aandachtspunten zijn o.a. (in willekeurige volgorde): • Jeugdcriminaliteit, grip krijgen op- en terugdringen van alcohol & drugsverslaving en daaraan gerelateerde criminele activiteiten; • Ondermijning (fraudebestrijding en witwaspraktijken), voor illegale activiteiten wordt gebruik gemaakt van legale diensten op het gebied van financiële handelingen, vergunningen en huisvesting.

Wij pakken hier onze taak als lokaal bestuur op; • Monitoren op effectiviteit van maatregelen/inzet van financiële middelen door gemeenschappelijke regelingen (bijv. VRU). Aan onze gemeente gerelateerde aandachtspunten daarbij zijn Rampenbestrijding (de ligging aan een kruispunt van grote vaarwegen) en (aan onze gemeente gerelateerde deskundige) bezetting van de brandweer;

16 | Gemeente Wijk bij Duurstede Raadsakkoord

• We hebben en houden aandacht voor criminaliteit die onze inwoners rechtstreeks treft en grote impact hebben op (gevoel van) veiligheid: woninginbraken, straatroven, overvallen, diefstal uit/van auto' s. Dat doen we door gerichte voorlichting met handelingsperspectief wat mensen er zelf tegen kunnen doen, de (persoonsgerichte) aanpak van daders en het verhogen van de meldingsbereidheid (heterdaadkracht); • Buurtcoördinatie, een functioneel netwerk in de wijk dat in de wijken signaleert inventariseert, rapporteert zodat zo nodig gehandeld kan worden; • Burgerparticipatie, gebruikmaken van en inzetten op “goed burgerschap”, gemeenschappelijke verantwoordelijkheid en algemene gemeenschapszin (sociale controle); • “GGZ in de wijk”, door nieuwe wetgeving worden verwarde personen in het kader van “beschermd wonen projecten” in onze gemeente ondergebracht. We willen dit realiseren zonder dat de veiligheidsbeleving van inwoners in het gedrang komt. Ook hier constateren we de link met het sociaal domein; • Tegengaan van discriminatie; • In de gemeenschappelijke regelingen Integraal veiligheidsplan (IVP), en VRU (Veiligheidsregio Utrecht) zijn alle veiligheidsspeerpunten ondergebracht; • Data-veiligheid en persoonsbescherming. We gaan vandaag en morgen verantwoord om met de digitale persoonsgegevens van inwoners, ook als die worden doorgegeven aan gemeenschappelijke regelingen.

Raadsakkoord Gemeente Wijk bij Duurstede | 17

Dienstverlening & financiën Tot uw dienst Wij zijn trots op Wijk bij Duurstede, op onze identiteit en ons voorzieningen niveau. Dat willen we graag zo houden. Dienstverlening is het “all inclusive” netwerk waarin alle gemeentelijk taken worden uitgevoerd en geregeld op alle gemeentelijke terreinen en niveaus. Het totale pakket aan dienstverlening kan als volgt worden verdeeld: • Facilitair aan inwoners door het verstrekken van allerlei documenten (rijbewijzen, paspoorten), informatie over en leveren van gemeentelijke diensten en producten aan inwoners en bedrijven. Het Klantencontactcentrum vervult hierbij een belangrijke rol doordat het inwoners zowel digitaal, telefonisch als door rechtstreeks contact aan de servicebalie, verder helpt. • Beleidsvorming -en uitvoering, procesinrichting en profilering van gemeentelijke taken en zaken op het gebied van alle gemeentelijke werkterreinen. • Als regiegemeente besturen we voor een deel op afstand. Dat versterkt onze bestuurskracht en maakt ons strategisch wendbaarder. Daardoor kunnen we ons focussen op optimale ondersteuning bij het besturen van de gemeentelijke domeinen en snel inspelen op veranderende inzichten en vraagstukken. Dienstverlening aan inwoners is ook op basis van wederkerigheid. De gemeente mag van inwoners ook iets verwachten.

18 | Gemeente Wijk bij Duurstede Raadsakkoord

Aandachtspunten zijn o.a.: • Van buiten naar binnen; samenwerken met inwoners, ondernemers en partners vergroot onze kennis. Informatievergaring is net zo belangrijk als Informatieverstrekking; • De werkdruk, werkplezier van de ambtelijk organisatie en ambities in dat verband in balans houden; • Up to date houden (verhogen) van het opleidings- en kennisniveau van de ambtelijke organisatie draagt bij aan een effectieve dienstverlening (met name waar het een uitbreiding van taken betreft); • Informeren van de raad omtrent actuele ontwikkelingen binnen de gemeenschappelijke regelingen en afspreken welke rol de raad heeft/wil hebben; • Doelmatig investeren in ICT, automatisering en digitalisering; • Ondernemersloket; • Nieuwe wet gemeenschappelijke regelingen (2024); • Gemeentewerf: insteken op gebruikersvriendelijke openingstijden en gebruikersvriendelijke service ter plekke;

Zaterdagochtend de tuin doen en zaterdagmiddag wegbrengen • Deelname aan gemeenschappelijke regelingen betekent dat we over gemeentegrenzen heen kijken. Doel is bijvoorbeeld afstemming van het voorzieningenniveau op regionaal niveau. Dit geldt met name voor kunst en cultuur, maar ook voor sport, jeugd, zorg en welzijn.

Financiën Levert iedere investering een bijdrage aan een beter Wijk bij Duurstede? Het financiële budget van de gemeente is voornamelijk het resultaat van de optelsom van uitkeringen van het Rijk plus de opbrengst van de gemeentelijke belastingen. Dat betekent dat een gemeente gemeenschapsgeld uitgeeft/investeert, dat direct en indirect afkomstig is uit belastingen. De hoogte van de uitkeringen van het Rijk (uit het gemeentefonds) wordt vastgesteld en bekend gemaakt via circulaires (meicirculaire, septembercirculaire, decembercirculaire). De verwachting is dat herijking van het gemeentefonds helaas niet positief uitpakt voor kleine(re) gemeentes. Belastingverhoging voor onze inwoners (bijvoorbeeld door verhoging van de OZB) willen we zo veel mogelijk voorkomen.

Toekomstbestendig financieel beleid Een goed financieel beleid is in het kader van duurzame ontwikkeling een belangrijke voorwaarde waar we als duurzame gemeente zeer aan hechten. We voelen ons in dat opzicht óók verplicht aan de toekomstige generaties en die willen we met ons financiële beleid ook recht doen, maar met de insteek om niet in te boeten op de huidige behoeftes. Ook daarin moeten we de balans vinden. We nemen onze verantwoordelijkheid onder meer door een gezonde financiële huishouding te voeren. We toetsen periodiek onze financiële situatie en ons weerstandsvermogen zodat we eventuele onverwachte financiële tegenslagen kunnen opvangen.

voorkomen dat we onder toezicht van de provincie worden gesteld. Al was het maar om te voorkomen dat we niet meer zelfstandig kunnen besluiten of keuzes maken of onze eigen prioriteiten kunnen stellen bij de uitvoering van onze raadsagenda. In dat verband moeten we alert zijn op subsidiemogelijkheden die zich voordoen en -eventueel op regionaal niveau- expertise inhuren voor het aanvragen en signaleren van subsidies. De ervaring leert dat dat loont. En toch willen we ook belangrijke onderwerpen van onze agenda uitvoeren.

Creativiteit is geboden Willen we de (maatschappelijke) doelen van deze raadsagenda ook echt waar maken, dan moeten we hetzij inkomsten genereren, hetzij selectief besparen op uitgaven hetzij prioriteiten stellen of tot een combinatie van deze drie genoemde benaderingen komen. Hoe dan ook: we blijven denken in mogelijkheden om onze ambities waar te maken.

Budgettering De overschrijdingen op de budgetten zijn een punt van zorg. We hechten aan een gezonde reserve, omdat we weten dat de kosten alleen maar zullen stijgen. Het is niet ondenkbaar dat we principiële keuzes zullen moeten maken. Ook hier zullen we creatief moeten zijn. Wat doen we zelf en wat doen we samen met andere gemeenten. Leidende vraag daarbij is “Wat voor gemeente willen we zijn?” Een doorrekening van het programma zou zeer wenselijk zijn, maar is op dit moment niet mogelijk omdat van veel kosten en toekomstige investeringen de omvang (nog) niet hard te maken is. Van belang bij de doorrekening is het inzicht in de vrije bestedingsruimte binnen de begroting, waarbij ook de mogelijke financiële gevolgen uit het landelijke coalitieakkoord ‘’Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst” moeten worden meegenomen. Maar ook deze effecten zijn nog niet concreet, mede doordat het landelijk coalitieakkoord naar verwachting opengebroken gaat worden en de aanvankelijke meevallers mogelijk weer op losse schroeven komen staan. Bij de uitvoering van de raadsagenda moeten deze effecten, in beeld zijn en kan de raad haar politieke afwegingen maken. We moeten dus alert zijn op onze financiële positie en

Raadsakkoord Gemeente Wijk bij Duurstede | 19

Slotakkoord Wat voor gemeente(raad) willen we zijn? Een raadsagenda maken met acht partijen is voor iedereen een flinke opgave. Elke partij heeft in de bijeenkomsten een perspectief geschetst van de gemeente(raad) die ze wil zijn. Een gemeente(raad) waarin we luisteren naar elkaar. Waar de argumenten er toe doen. Waar gelijk hebben niet het hoogste doel is, maar leren het grotere belang te zien voor nu en de toekomst.

1 | Een gemeente(raad) die ziet waar de lasten en de lusten zitten bij de inwoners en waar we in woord en daad omzien naar elkaar. 2 | Een gemeente(raad) die weet dat de gemeente over vier jaar ook verder moet en bij ieder besluit rekening houdt met én de huidige generatie (burgerparticipatie) én de toekomstige generaties (de 20e stoel in de raadszaal?). 3 | Een gemeente(raad) waar het veilig vertoeven is zowel feitelijk als wat betreft het veiligheidsgevoel. Dat is een verantwoordelijkheid voor iedereen. 4 | Een gemeente(raad) die weet dat er samenhang is tussen de verschillende domeinen. Dat economische handelen ook keuze maken is in schaarste. Niet alles kan wat ik wil. Wel kan alles wat we samen willen. 5 | Een gemeente(raad) die goed zorgt voor alle inwoners en inwoners die zorgen voor de gemeente.

20 | Gemeente Wijk bij Duurstede Raadsakkoord

6 | Een gemeente(raad) die weet dat wonen en werken in Wijk bij Duurstede iets moois is. Maar dat mooie moet wel bijgehouden worden. Dat kan maar met heel veel aandacht en geduld voor creativiteit. Samenwerken met LEF met alle ondernemers. De basisvoorziening van wonen en scholen moet optimaal geregeld zijn. 7 | Een gemeente(raad) die een verantwoord financieel beleid kent. Waarin financiën gezien worden als mogelijkheid om te investeren. Met veel meer aandacht voor alle vormen van return of investments (sociaal, klimaat, financieel). 8 | Een gemeente(raad) die nooit klaar is met leren, die constant in dialoog gaat, die langs de lijn beeldvorming, beoordelen en besluitvorming besluitvormingsprocessen ingaat. Maar alles begint met een goed idee. 9 | Een gemeente(raad) met LEF die weet dat we nooit “klaar” zullen zijn, maar die wetenschap is de eerste stap op weg naar de gemeente die we willen zijn.

Raadsakkoord Gemeente Wijk bij Duurstede | 21

Ondertekening Akkoord Raadsagenda 2022-2026 31 mei 2022 | Wijk Bij Duurstede

BurgerBelangen Fractievoorzitter Nynke Plaatsman-Visser

CDA Fractievoorzitter Gerard Migchels

PCG Fractievoorzitter Jan-Dirk de Bruijn

SamenWerkt Fractievoorzitter Marc Gnodde

D66 Fractievoorzitter Bart van Asperdt

Duurstede voor Democratie Fractievoorzitter Frances Place

SP Fractievoorzitter Jeroen Brouwer

VVD Fractievoorzitter Sybren van der Velden Walda