Memo procesaanpak gemeentelijke rol Gebiedsgerichte Aanpak Stikstof

Wijk bij Duurstede, 17 juni 2022

Betreft: Memo proces gemeentelijke rol in gebiedsgerichte aanpak stikstof Memo Van: Henk Vreeswijk, wethouder Aan: gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Matei Klewer e-mailadres m.klewer@Wijkbijduurstede.nl

Geachte leden van de gemeenteraad, Zoals u ongetwijfeld via de media heeft vernomen, heeft de minister voor Natuur en Stikstof op 10 juni jl. de Startnotitie van het Nationaal Programma Landelijk gebied (NPLG) naar buiten gebracht. In de Startnotitie staat op welke manier het Rijk de stikstofuitstoot in Nederland wil verlagen. De impact van de voorgenomen stikstofreductie op de agrarische sector en de onzekerheid die dit met zich meebrengt is zeer groot. Wij zijn geschrokken van de uitbreiding van de opgaven en de mogelijke gevolgen voor de agrariërs in onze gemeente. In dit memo gaan we in op het lopende gebiedsproces onder regie van de provincie en de samenhang met de startnotitie. Aanleiding Op 10 juni heeft de minister voor Natuur en Stikstof de Startnotitie van het Nationaal Programma Landelijk gebied (NPLG) naar buiten gebracht. De uitgangspunten in de startnotitie voor de landelijke stikstofreductie hebben een grote impact op de landbouwsector en brengen onzekere tijden met zich mee voor iedereen die werkt in deze sector of daarvan afhankelijk is. Verder gaat de Startnotitie in op de brede opgave en transitie die het landelijk gebied moet doormaken in de komende jaren. Het NPLG wordt een belangrijke drager voor de integrale gebiedsgerichte aanpak, die onder regie van de provincies gaat worden uitgevoerd.

Gebiedsgerichte aanpak stikstof In november 2020 is een proces opgestart om te komen tot een gebiedsgerichte aanpak stikstof. Bij het gebiedsproces onder regie van provincie Utrecht zitten alle partners en belangenorganisaties aan tafel (waaronder landbouw- en natuurorganisaties). De provincie heeft de taak conform de Wet stikstofreductie en natuurherstel om een integraal gebiedsplan op 1 juli 2023 klaar te hebben. We staan nog aan het begin van het proces en veel moet nog duidelijk worden. De voorgenomen hoofdlijnenplanning zag er als volgt uit: • • • •

Handelingskader Stikstof (maart 2022, reeds voltooid) Gebiedsplan 0.1 (zomer 2022) Integrale gebiedsagenda (2022-2023) Integraal gebiedsplan (juli 2023)

De uitgangspunten voor deze gebiedsgerichte aanpak bestaan uit stikstofdoelen uit de Wet stikstofreductie en natuurherstel samen met doelen voor natuur, water en klimaat en de wisselwerking met de verduurzaming van de landbouw en de sociaaleconomische ontwikkelingen. Het doel van de gebiedsgerichte aanpak is om te komen tot gebiedsagenda’s voor Natura2000-gebieden (inclusief zone eromheen) waarbij de uiteindelijke maatregelen en afspraken landen in het provinciale gebiedsplan. Stikstof reductieopgave fors groter Naar aanleiding van de Startnotitie van het ministerie zal de provincie het proces van de Gebiedsgerichte Aanpak Stikstof moeten aanpassen om tot een Provinciaal Gebiedsprogramma Utrecht (PGU) te komen. Dit betekent concreet dat de geografische scope aangepast moet worden, zodat naast de zone rond de Natura2000 gebieden ook de transitiegebieden meegenomen worden en het Natuur Netwerk Nederland. Tezamen met de verbrede scope worden de NLGP-ambities uitgewerkt in de eerste versie van de brede gebiedsprogramma’s. 1

Binnen het gebiedsproces was het uitgangspunt voor gemeente Wijk bij Duurstede tot nu toe een reductieopgave voor het stikstofgevoelige Natura2000- gebied Kolland en Overlangbroek met een bufferzone van 3 kilometer. Op basis van de startnotitie is de bufferzone rondom Natura2000 verkleind naar 1 kilometer en de reductie is daar verhoogd naar 70%. Daarnaast is ook voor het Natura2000-gebied Rijntakken een doelstelling van 95% opgenomen. Ook worden in de startnotitie de NNN-gebieden meegenomen in de opgave. Daarnaast is in onze gemeente een transitiegebied aangewezen met een reductieopgave van 47%. Duiding vanuit provincie Op 14 juni heeft de Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht middels een brief richting Provinciale Staten meer duiding gegeven over de NPLG. In deze brief benadrukt de provincie dat op korte termijn duidelijkheid van het rijk nodig is ten aanzien van perspectief voor de agrarische ondernemer en generieke rijksmaatregelen met betrekking tot de startnotitie. Ook vanuit de provincie zijn er zorgen over zorgvuldigheid van het gebiedsproces en draagvlak onder belanghebbenden versus snelheid. Gemeentelijke rol in de Gebiedsgerichte Aanpak Stikstof Gemeente Wijk bij Duurstede neemt deel aan een bestuurlijke gebiedstafel waaraan afstemming plaatsvindt tussen provincie en gebiedspartners (o.a.

gemeenten, LTO, natuurorganisaties, waterschap) over de gebiedsgerichte aanpak. Onderdeel hiervan is een ambtelijke begeleidingsgroep voor Overlangbroek en Kolland, waar meer in detail wordt gesproken over de Natura2000-gebieden in onze gemeente. Aangezien de boodschap uit de startnotitie ook hard zal aankomen bij de agrariërs uit onze gemeente, vinden wij het zeer belangrijk om goed aangehaakt te zijn en blijven bij zowel de gebiedstafel als de ambtelijke begeleidingsgroep. Verdere processtappen Om te komen tot een gedegen inzet namens de gemeente Wijk bij Duurstede wordt een aanpak opgesteld. Hierbij is het belangrijk om te onthouden dat een groot deel van de planning en de inhoud wordt bepaald door de stappen die het rijk en de provincie zetten. Wij zien de volgende processtappen voor ons op basis waarvan de Wijkse inzet kan worden bepaald: • • • • •

Inventarisatie planologische aanvragen die hinder ondervinden van de kaders uit de Startnotitie; Inventarisatie van door de gemeenteraad vastgesteld beleid m.b.t. de ambities uit het NPLG; Opstellen van een kernboodschap; Afspraken met provincie over communicatie en informatievoorziening richting belanghebbenden; Bepalen ambtelijke inzet i.r.t. het nieuw in te richten proces en planning van provincie en rijk.

Bovenstaande processtappen kunnen in de komende periode worden gewijzigd dan wel aangevuld naar inzicht en ontwikkelingen. Vanwege onzekere factoren op het gebied van planning en inhoud vanuit het rijk en de provincie én het lopende gebiedsproces waarin alle belanghebbenden op dit moment zijn aangehaakt, is het verstandig om namens de gemeente Wijk bij Duurstede vooralsnog geen inhoudelijke uitspraken te doen. Wel houden wij binnen het gebiedsproces vinger aan de pols om op korte termijn duidelijkheid te krijgen vanuit het rijk en onderzoeken wij de mogelijkheid voor een gezamenlijke reactie naar het rijk. Wij onderstrepen de reactie van Gedeputeerde Staten dat wij willen inzetten op een goede balans tussen een gezonde natuur en een leefbaar platteland met een economisch rendabele en duurzame agrarische sector. En wij vinden het belangrijk om in samenspraak met agrariërs en de andere gebiedspartners te werken aan een duurzame toekomst voor het landelijk gebied. Heeft u vragen, neem dan contact op met Matei Klewer, via m.klewer@wijkbijduurstede.nl.

Namens het college van burgemeester en wethouders, Henk Vreeswijk, wethouder