M2024-009 BB motie energieneutraal 2030

Motie Reg. nr. M2024-009 Motie De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. Onderwerp: 18. Bevoegd gezag windenergie Ambitie Klimaatneutraal 2030 De Raad, gehoord de beraadslaging, overwegende dat:    

Duurzame opwek en energie neutraal worden een belangrijke ambitie is; Netcongestie een groot probleem is met nog geen goede oplossing; Uit de beraadslaging van de raad blijkt dat 2030 niet haalbaar is; Een betrouwbare overheid zijn ook inhoudt dat je haalbare ambities nastreeft.

Verzoekt het college, Om een voorstel te doen aan de raad de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn te schrappen en daarnaast over een haalbare termijn als raad in gesprek te gaan.

Nynke Plaatsman-Visser, Burgerbelangen Toelichting: Dat we goed voor onze mensen en natuur willen zoeken is voor de gehele raad belangrijk. Dat we de mogelijkheden van Duurzame opwek willen onderzoeken is ook een raadsbrede visie, die inmiddels ook vastgesteld is in de Wijkse raad met het Participatietraject Duurzame Opwek. Als we de beraadslaging tot op heden volgen kunnen we stellen dat een gemiddeld Wind op Land traject 7 jaar in beslag neemt. In onze nabije omgeving loopt dat in Houten op tot 12 jaar. De tijden veranderen rap en daarmee de technologieën. Ook krijgen we in stijgende mate te maken met netcongestie. Derhalve denkt indiener dat 2030 energieneutraal per definitie niet te halen valt en we als raad aan onze inwoners verplicht zijn haalbare ambities na te streven.

Netcongestie Uit onderstaande bronnen blijkt dat Duurzame opwek in rap tempo heeft geleid tot een overvol energienet en dat er gewaarschuwd wordt voor verdere problemen Kamerstuk 30196-669 2018 eerste netcongestie geval bij invoeding zonneparken Drenthe en Groningen De afgelopen jaren heeft er een snelle groei van projecten voor duurzame elektriciteitsproductie plaatsgevonden, een positieve ontwikkeling voor het reduceren van CO2 en voor de energietransitie. De keerzijde van dit succes is dat de afgelopen tijd is gebleken dat op een aantal plekken in Nederland schaarste in het elektriciteitsnet

verhindert dat duurzaam opgewekte elektriciteit getransporteerd kan worden Kamerstuk 30196, nr. 669 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl) Kamerbrief netcongestie Verduurzaming De verduurzaming van bedrijven en huishoudens gaat steeds sneller en dat is goed nieuws voor de verduurzaming van ons land. Deze ontwikkelingen hebben tegelijkertijd verstrekkende consequenties voor het elektriciteitsnet: de grenzen van het elektriciteitsnet komen steeds sneller in zicht, in steeds meer gebieden in het land en in steeds grotere mate op meerdere spanningsniveaus (hoog-, midden-, laagspanning) Kleinverbruikers Voor kleinverbruikers zoals huishoudens, laadpalen en kleine bedrijven is de situatie anders dan voor grootverbruikers. In de meeste provincies is op dit moment nog voldoende ruimte op de landelijke hoogspanningsnetten en op de regionale middenspanningsnetten gereserveerd voor de groei van het elektriciteitsverbruik van kleinverbruikers en dus voor verduurzaming van woningen, auto’s en bedrijven. Specifiek in Flevoland (met uitzondering van de Noordoostpolder), Gelderland en Utrecht wordt de gereserveerde ruimte vanaf 2026 overschreden door knelpunten op de landelijke en regionale netten en dit noopt tot maatregelen.

Voor het eerst kunnen daardoor ook kleinverbruikers, zoals huishoudens en het mkb, worden geraakt in de Flevopolder en de provincies Gelderland en Utrecht. Kamerbrief over nieuwe maatregelen netcongestie | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Capaciteitskaart elektriciteitsnet (netbeheernederland.nl)

Provincie Utrecht Er is groeiende schaarste op het elektriciteitsnetwerk: vraag en aanbod van elektriciteit zijn hoger dan de beschikbare netcapaciteit. Hierdoor wordt het ook lastiger om nieuwe projecten voor energieopwekking (bijvoorbeeld zon op grote daken), voor elektrificatie van productieprocessen of voor nieuwbouw te realiseren. Om het bestaande net beter te benutten moet worden gezocht naar slimme oplossingen. Hiervoor zijn subsidiemogelijkheden voor oplossingen (bijvoorbeeld opslag) bij netcongestie in de eigen bedrijfsvoering of voor het realiseren van een slim lokaal distributiesysteem zoals een energiehub of energiegemeenschap. Investeringsregeling voor oplossingen bij netcongestie en voor lokale distributie van elektriciteit | provincie Utrecht (provincie-utrecht.nl)

Stedin Het risico bestaat dat netcongestie zorgt voor vertraging van de energietransitie. Een belangrijke component van de energietransitie is elektrificatie, waarbij fossiele energiebronnen worden vervangen door elektriciteit. Denk hierbij bijvoorbeeld aan elektrische auto's en warmtepompen. Dat vraagt veel van het netwerk. Netcongestie ontstaat als gevolg van de snelle verduurzaming, maar het gaat nu een blokkade worden voor diezelfde verduurzaming. In navolging van de lijn van EZK, is onze inzet met het pakket aan maatregelen er juist op gericht om deze vertraging te voorkomen. https://wijkbijduurstede.notubiz.nl/modules/1/Ingekomen%20stukken/890848

2023 25 oktober – bericht vanuit het Rijk over netcongestie Netbeheerders Tennet (landelijk) en Stedin (regionaal) voorzien dat het elektriciteitsnet in onze provincie steeds verder onder druk komt te staan. Het hoge tempo waarin er extra transportcapaciteit wordt gevraagd 1overstijgt de snelheid waarmee netbeheerders het elektriciteitsnet kunnen uitbreiden. In Utrecht betekent dit concreet dat netbeheerders de komende jaren geen nieuwe en zwaardere aansluitingen voor bedrijven en instellingen kunnen realiseren. Ook dreigt er een tekort om alle nieuwbouw en verduurzaming van bestaande bouw te faciliteren. Zij verwachten met de door het kabinet aangekondigde maatregelen het elektriciteitsnet meer te kunnen ontlasten en beter te benutten, zodat ze meer klanten kunnen aansluiten. extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://wijkbijduurstede.notubiz.nl/ document/13391299/2 ACM - congestiemanagement Congestiegebieden Congestiemanagement is een tijdelijke oplossing voor het tekort aan transportcapaciteit in congestiegebieden. Op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland staan alle congestiegebieden in Nederland. In deze gebieden is vaak een tekort aan transportcapaciteit. En in sommige gebieden is er een wachtrij voor nieuwe aansluitingen of het verzwaren van een aansluiting. Uiteindelijk heeft Nederland een groter en zwaarder elektriciteitsnet nodig.

Maar dit duurt een aantal jaren. Tot die tijd verminderen netbeheerders piekmomenten in het net met congestiemanagement. Congestieonderzoek In elk congestiegebied moet een netbeheerder binnen 6 maanden de congestieproblemen onderzoeken en een congestierapport publiceren. In het congestierapport staat in elk geval:      

op welke momenten de netbeheerder een tekort (congestie) verwacht de financiële grens van de netbeheerder voor het oplossen van congesties alle informatie die netgebruikers nodig hebben om mee te werken aan congestiemanagement de rol van de verschillende partijen in het onderzoek hoeveel flexibel vermogen deze partijen aanbieden hoeveel extra aansluitingen mogelijk zijn door dit aanbod

Contracten voor congestiemanagement Netbeheerders mogen afspraken maken over congestiemanagement:  

via capaciteitsbeperkingscontracten via biedingen voor redispatch

In beide situaties geven zij netgebruikers een vergoeding voor flexibel elektriciteitsverbruik.

Congestiemanagement: stroompieken voorkomen | ACM.nl

Rapport congestiemanagement in Nederland Door de sterke groei van duurzame opwek van elektriciteit en de elektrificatie van vervoer en de industrie neemt de vraag naar transportcapaciteit op het Nederlandse elektriciteitsnet sterk toe. De netbeheerders investeren de komende jaren miljarden euro’s aan publiek geld om het stroomnet uit te breiden. Daarbij is het niet langer mogelijk om het stroomnet te dimensioneren op het piekgebruik. Netbeheerders en aangeslotenen moeten blijvend samenwerken om het net slimmer te benutten en fysieke congestie op te lossen. Congestiemanagement is daarbij een noodzakelijk en een effectief instrument Congestiemanagement zorgt ervoor dat producenten of afnemers van elektriciteit – tegen een vergoeding- meehelpen het net minder te belasten door invoeding of afname op piekmomenten tijdelijk te beperken. . Dankzij congestiemanagement kan een deel van de marktpartijen die op de wachtlijst staan voor transportcapaciteit, zoals ontwikkelaars van zon- en windparken of grootverbruikers die e-boilers willen plaatsen, hun projecten realiseren voordat de netuitbreiding gereed is. Congestiemanagement draagt daarmee bij aan de versnelling van de energietransitie. De ACM heeft met het codebesluit van 25 mei 20221 de mogelijkheden voor congestiemanagement verruimd.

De ACM heeft de voortgang van de implementatie van dit codebesluit geëvalueerd en haar bevindingen in dit document opgenomen. Uit de evaluatie blijkt dat congestiemanagement in de praktijk op stoom komt maar dat nog niet alle mogelijkheden zijn benut. . Op aantal punten is hiervoor verbetering nodig. Dit vraagt om een verdergaande inspanning van netbeheerders én marktpartijen, alsook een doorlopend actieve rol voor de ACM. Zo zal de ACM de implementatie van congestiemanagement blijven monitoren en waar nodig de regels voor congestiemanagement bijstellen. Daarom publiceert de ACM gelijktijdig met dit evaluatiedocument het Ontwerpbesluit wijzigingen congestiemanagement2 waarin ze de regels voor congestiemanagement op enkele urgente punten nu al verduidelijkt en aanpast. extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.acm.nl/system/files/ documents/Evaluatiedocument%20congestiemanagement.pdf Congestiemanagement afschalen invoeding wind: Eneco gaat de stroomlevering van een windproject in Farmsum afstemmen op de belasting van het elektriciteitsnet. Tijdens piekmomenten zal Eneco de opwek van windenergie tijdelijk verminderen. Enexis betaalt hier een vergoeding voor. Het is zowel voor Enexis als Eneco de eerste keer dat een dergelijk contract wordt afgesloten.

Het gaat om een windpark in Farmsum (Groningen) dat aangesloten is op een middenspanningsstation van Enexis in Weiwerd. Er is op dat station bijna geen ruimte meer op het elektriciteitsnet. Eneco stelt het windpark in Farmsum beschikbaar om tijdens piekmomenten minder stroom op te wekken, daardoor ontstaat weer ruimte op het netwerk. De totale capaciteit van het windpark is zo’n 25 Megawatt. Eneco stelt 10 Megawatt aan flexibel vermogen beschikbaar aan Enexis. Hierdoor komt netcapaciteit beschikbaar voor het aansluiten van zo’n 30.000 zonnepanelen. Het contract gaat op 1 september 2023 in. Enexis en Eneco sluiten eerste contract voor ‘spitsmijden’ op het elektriciteitsnet

Staatscourant 2023, 19578 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl) – worden windmolens boven ziekenhuizen, brandweer of huizenbouw geprioriteerd?

verdere bronnen: raadsmemo netcongestie nog nijpender extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://wijkbijduurstede.notubiz.nl/ document/12871904/2

Staatscourant 2022, 14201 n1 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl) – ACM Congestiemanagement extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://wijkbijduurstede.notubiz.nl/ document/12871910/1 Technologie Politieke ontwikkeling Nieuw hoofdlijnenakkoord toevoegen inclusief landelijke uitspraken.