M 2024-002 SP D66 SamenWerkt OpRecht! gemeentelijke financiën

Motie Art. 41 Reglement van Orde

Reg. Nr. M2024-002 Keuze:  Motie vreemd aan de orde van de dag De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 27 februari 2024 Onderwerp: Brief aan de informateur en onderhandelende partijen over gemeentelijke financiën Overwegende dat: 

De houdbaarheid van de financiële situatie van de gemeenten in Nederland aanleiding geeft tot grote zorg. Vanaf 2026 dreigen heel veel gemeenten niet in staat hun begrotingen structureel sluitend te krijgen. Door de structurele korting vanuit het Rijk van € 3 miljard zullen gemeenten onvermijdelijk zeer ingrijpende en zichtbare bezuinigingen moeten opleggen;



Naast verschraling in de lokale voorzieningen dit ook grote gevolgen zal hebben voor de aanpak van grote maatschappelijke opgaven als woningbouw, criminaliteitsbestrijding, zorg voor jongeren en ouderen, klimaat en energietransitie;



Daarvoor een goede en gelijkwaardige samenwerking tussen de gemeenten en het Rijk noodzakelijk is zoals in de Code Interbestuurlijke Verhoudingen is vastgelegd;



Van een dergelijke gelijkwaardige samenwerking nu geen sprake is. Eenzijdige ingrepen van de zijde van het Rijk zijn voor gemeenten niet alleen onbegrijpelijk, maar vooral onredelijk en onhoudbaar;



Daarmee democratische stabiliteit dreigt te verdwijnen uit gemeenten;



Ook uit antwoorden van het college op schriftelijke vragen blijkt hoeveel de gemeente Wijk bij Duurstede dankzij het Haagse beeld de laatste jaren flinke tekorten kent in het sociaal domein (zie noot 2)



Het ministerie van Binnenlandse Zaken in haar brief aan informateur Plassterk aangegeven heeft waar pijnpunten zitten (noot; link laatste rapport Plasterk toevoegen, zie tweedekamer.nl);

Roepen onderhandelende partijen op in het regeerakkoord te regelen dat: 

Gemeenten de belangrijke maatschappelijke opgaven alleen kunnen realiseren indien hiervoor voldoende geld beschikbaar te stellen;



Gemeenten structureel over voldoende middelen beschíkken via het gemeentefonds door bijvoorbeeld afschaffing van de opschalingskorting, voortzetten van de bestaande financieringssystematiek en indexering van de fondsen passend bij echte (stijgende) kosten op wettelijke (zorg)taken;



Gemeenten sturingsmogelijkheden en bevoegdheden krijgen die bij hun taken en verantwoordelijkheden passen;



Gemeenten nooit meer in een situatie terecht kunnen komen waarbij wel de taken, maar niet de benodigde middelen bij de gemeenten terechtkomen;



De interbestuurlijke (financiële) verhoudingen op basis van gelijkwaardigheid en samenwerking worden hersteld en verankerd.

Constaterende dat: 



Uit de ondertekening van het manifest ‘Zonder geld geen gemeente’ door meer dan 1100 raads- en commissieleden uit ruim 300 gemeenten blijkt dat in het hele land deze raads- en commissieleden zich grote zorgen maken; De democratische stabiliteit dreigt te verdwijnen uit gemeenten. Onder druk van de financiële problematiek door de 2026-bezuinigingen luiden raadsleden de noodklok: 'We zijn raadslid geworden, omdat we het allerbeste willen voor onze gemeente. Niet om de gemeente kapot te bezuinigen!'

Verzoekt de griffie namens de raad:

 

Deze motie ter kennis te brengen van de informateur en onderhandelende partijen namens de gemeente Wijk bij Duurstede; Deze motie ter kennis te brengen van de vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken; Deze motie in kopie te sturen aan het actiecomité Raden in Verzet via radeninverzet@gmail.com



En gaat over tot de orde van de dag.



Namens de fractie(s) van Ron Meinema SP Marc Gnodde Samenwerkt Bart van Aspert D66 Frances Place OpRecht! (Namen van indieners)

Toelichting; Bij het eindrapport van formateur Plasterk zat een bijlage van diverse ministeries, over budgetten, bijdragen van het rijk en risico’s. Daar staat glashelder dat de bezuinigingen in de

jeugdzorg eigenlijk van tafel moeten, de opschaalkorting ongewenst is en dat de vervaging van het trap op, trap af systeem nog miljarden gaat kosten. De ogen zijn in Den Haag hierdoor hopelijk opengegaan. Maar laten we dat ook vanuit onze kleine gemeente laten zien. Deze motie gaat in meerdere plaatsen rond. Als we een keer een gezamenlijk geluid kunnen laten horen, dan is het nu wel. Geef ons gerust taken, maar dan wel met knaken. Nu kunnen we namens alle Cothenaren, Langbroekenaren en Wijkenaren een keer wat laten horen. Vandaar deze motie.

Voor tijdens de behandeling een iets uitgebreide versie; Vele partijen roepen het al een tijdje; gemeenten krijgen te weinig knaken voor allerlei oude en nieuwe taken. De bodem is lokaal al een tijdje bereikt. Uit schriftelijke vragen blijkt maar weer dat onze gemeente jaren tekorten krijgt opgeworpen in het sociaal domein of dankzij CAO-verhogingen. En dan hebben we het niet over andere veranderingen van wetten (Omgevingswet, milieuwetten), beleid (bezuinigingen op politie) of budgettenveranderingen bij gemeenschappelijke regelingen. Als gemeente lijken we wel het afvoerputje van overheidsbeleid. Gooi het maar bij ons over de schutting, taken zonder knaken. Bij het rapport van formateur Plasterk zat een bijlage van diverse ministeries, over budgetten, bijdragen van het rijk en risico’s. Daar staat glashelder dat de bezuinigingen in de jeugdzorg eigenlijk van tafel moeten, de opschaalkorting ongewenst is en dat de vervaging van het trap op, trap af systeem nog miljarden gaat kosten. De ogen zijn in Den Haag hierdoor hopelijk opengegaan. Maar laten we dat ook vanuit onze kleine gemeente laten zien. Deze motie gaat in meerdere plaatsen rond. Als we een keer een gezamenlijk geluid kunnen laten horen, dan is het nu wel. Geef ons gerust taken, maar dan wel met knaken. Nu kunnen we namens alle Cothenaren, Langbroekenaren en Wijkenaren een keer wat laten horen. Vandaar deze motie.

Noot 1 Eindverslag verkenner Plasterk | Verslag | Kabinetsformatie (kabinetsformatie2023.nl) Noot 2 Sv_2024-01_SP_Acties_rond_stijgende_kosten_gemeente_BEANTWOORDING (notubiz.nl)