Gemeente Wijk bij Duurstede Accountantsverslag 2021 definitief
Tekst van het document
Aan de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede Postbus 83 3960 BB WIJK BIJ DUURSTEDE
Datum
Ons kenmerk
5 juli 2022
2021-AV-300057.701
Onderwerp
Accountantsverslag 2021 Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag over het boekjaar 2021. Dit verslag bevat de belangrijkste uitkomsten van onze werkzaamheden, waarvan wij vinden dat die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2021, alsmede voor het beoordelen van de financiële positie van uw gemeente. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2021 gecontroleerd. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van de gemeente Wijk bij Duurstede. Wij hebben deze rapportage tijdens de bijeenkomst op 10 juni 2022 met uw auditcommissie besproken en eventuele vragen die er waren, beantwoord. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Het verslag van bevindingen is, zoals hiervoor reeds verwoord, bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2021. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole.
Wij bedanken de medewerkers van de gemeente voor de prettige samenwerking en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.
Hoogachtend, Astrium Overheidsaccountants B.V.
Drs. N.E. Lansbergen RA EMITA RE
R.L.J. Goeman MSc RA
Was getekend
Was getekend
Astrium Overheidsaccountants B.V. Edelgasstraat 57, 2718 SX Zoetermeer www.astrium.nl
Tel: (079) 36 23 613 Fax: (079) 361 57 77 info@astrium.nl
IBAN NL10RABO0322622360 BTW nr. NL810591625B01 KVK: 34168056
Accountantsverslag 2021
1
1.
Inleiding
In het kader van de door de raad aan ons verstrekte opdracht voor de controle van de jaarrekening 2021 van de gemeente Wijk bij Duurstede brengen wij u hierbij verslag uit van onze belangrijkste bevindingen naar aanleiding van onze eindejaars controlewerkzaamheden die wij onlangs hebben uitgevoerd.
Het accountantsverslag is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 1
Inleiding
Hoofdstuk 2
Kernpunten van de controle
Dit accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2021. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole.
Hoofdstuk 3
Analyse vermogen en resultaat
Hoofdstuk 4
Grondexploitaties
Hoofdstuk 5
Voorzieningen
Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van de gemeente Wijk bij Duurstede.
Hoofdstuk6
Decentralisaties overheid
Hoofdstuk 7
Interne beheersing en automatisering
Hoofdstuk 8
Rechtmatigheid
Hoofdstuk 9
Overige bevindingen (jaarrekeningcontrole 2021)
Onze werkzaamheden zijn erop gericht een oordeel te kunnen geven over de jaarrekening 2021 van de gemeente Wijk bij Duurstede en niet primair op het opsporen van fraudes of onregelmatigheden in uw organisatie. De bevindingen in deze brief zijn daarom beperkt tot de punten die voortvloeien uit de controle van de jaarrekening.
Bijlagen: A.
Niet-gecorrigeerde controleverschillen
B.
Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening
Wij hebben deze rapportage tijdens de bijeenkomst op 10 juni 2022 met uw auditcommissie besproken en eventuele vragen die er waren, beantwoord.
Accountantsverslag 2021
2
Accountantsverslag 2021
3
2.
Kernpunten van de controle
2.1 Controleverklaring
De jaarrekeningcontrole is uitgevoerd zoals overeengekomen in de (verlengde) opdrachtbevestiging d.d. 22 april 2021. In het najaar van 2021 hebben wij de interimcontrole verricht, die gericht is op de processen binnen de gemeente. De interimcontrole hebben wij afgesloten met een separate managementletter. De controle in het voorjaar 2022 is gericht op het uitbrengen van een oordeel omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening 2021 van de gemeente Wijk bij Duurstede. De uitgevoerde werkzaamheden hebben geresulteerd in een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2021 voor zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid. Deze controleverklaring hebben wij u op 5 juli 2022 separaat toegezonden.
2.2 Reikwijdte van de controle
Met de opdrachtbevestiging heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2021. De reikwijdte van onze controle staat hierin omschreven. Er is gedurende het verloop van de controle over 2021 op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2021 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
2.3 Grondslagen
De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek naar de toepassing van de juistheid van de grondslagen in de jaarrekening. Naar onze mening zijn de door het college gekozen grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar, conform wet- en regelgeving en consistent toegepast. In het boekjaar 2021 zijn geen wijzigingen doorgevoerd de keuze/toepassing van de belangrijkste verslaggevingsgrondslagen uit het BBV.
2.4 Onafhankelijkheid
Astrium Overheidsaccountants B.V. (hierna: Astrium) is onafhankelijk van de gemeente Wijk bij Duurstede en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels en het beleid ten aanzien van onafhankelijkheid. Ons zijn geen relaties bekend tussen Astrium en de gemeente Wijk bij Duurstede, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bijlage B bevat een nadere uiteenzetting van onze onafhankelijkheid.
Accountantsverslag 2021
4
2.5 Schattingen
Schattingen op basis waarvan een aantal jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de schattingen en veronderstellingen aanvaardbaar zijn in het kader van de jaarrekening als geheel.
2.6 Goedkeuringsen rapporteringstolerantie
De materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole 2021 is € 647.000 (2020: € 613.000) . Deze materialiteit vloeit voort uit de wettelijk voorgeschreven (minimum)vereisten, zoals opgenomen in de Bado. De rapporteringsgrens is conform het ‘Controleprotocol 2021-2024 van de gemeente Wijk bij Duurstede’, zoals vastgesteld in december 2021, bepaald op 5% van de controletolerantie. Goedkeuringstoleranties Fouten
1% van de totale lasten
€ 647.000 (2020: € 613.000)
Onzekerheden
3% van de totale lasten
€ 1.942.000 (2020: € 1.839.000)
Rapporteringstoleranties Fouten
€ 32.000
Onzekerheden
€ 32.000
Realisatie fouten en onzekerheden Zie bijlage A van deze rapportage
Getrouwheid
Rechtmatigheid
Fouten
€
164.000
€
538.000
Onzekerheden
€
0
€
0
De totale omvang van de fouten is lager dan de tolerantie van 1% van de totale lasten (€ 647.000) en heeft derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. De totale omvang van de onzekerheden is lager dan de tolerantie van 3% van de totale lasten (€ 1.942.000) en heeft derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring.
Accountantsverslag 2021
5
2.7 Analyse vermogen en resultaat
Het gerealiseerd resultaat (inclusief de mutaties in de reserves) bedraagt € 274.000 positief versus een begroot resultaat (na begrotingswijzigingen) van € 1.055.000 negatief. In de jaarrekening (paragraaf 3.2 – Overzicht baten en lasten inclusief toelichting) heeft het College de belangrijkste afwijkingen tussen de gerealiseerde baten en lasten en de begrote baten en lasten toegelicht. In hoofdstuk 3 gaan wij nader in op het resultaat en de ontwikkeling van het (weerstands)vermogen.
2.8 Grondexploitaties
De gemeente Wijk bij Duurstede heeft de exploitatieberekeningen van de grondexploitaties ten behoeve van de jaarrekening 2021 geactualiseerd. Wij hebben vastgesteld of de uitgangspunten aanvaardbaar zijn. De waarde van de balanspost voorraden per eind 2021 in de balans van de gemeente Wijk bij Duurstede bedraagt € 0,1 miljoen positief (ultimo 2020: 0,5 miljoen negatief). De boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden is als volgt opgebouwd: ,
Grondexploitaties
Boekwaarde per 1.1.2021
Saldo van gerealiseerde uitgaven (+) en verkopen (-) 2021 (*)
Verlies 2021
Winst 2021
Boekwaarde per 31.12.2021
Genomen resultaten tot en met 2021
- 1.021.000
224.000
- 89.000
193.000
- 693.000
502.000
Totaal bedrijventerreinen (B)
526.000
313.000
0
0
839.000
837.000
Totaal grondexploitaties
- 495.000
537.000
- 89.000
193.000
146.000
1.339.000
Totaal woningbouw (A)
* Dit saldo is de resultante van de uitgaven minus verkopen in 2021. Een positief bedrag betekent meer uitgaven dan verkopen en een negatief bedrag meer verkopen dan uitgaven.
Accountantsverslag 2021
6
Woningbouw (A)
Boekwaarde per 1.1.2021
Verlies Winst 2021 2021
Boekwaarde per 31.12.2021
Genomen resultaten tot en met 2021
144.000 195.000 25.000 323.000 317.000 17.000
Saldo van gerealiseerde uitgaven (+) en verkopen (-) 2021 (*) - 401.000 61.000 - 1.000 218.000 334.000 13.000
De Kamp Oranjehof Brandweer Cothen De Horden De Engk Middelweg Oost
-
0 - 60.000 0 0 - 29.000 0
115.000 0 7.000 67.000 0 4.000
- 430.000 - 194.000 - 19.000 - 38.000 - 12.000 0
2.219.000 - 649.000 166.000 172.000 - 1.018.000 - 389.000
Totaal woningbouw
- 1.021.000
224.000
- 89.000
193.000
- 693.000
502.000
Bedrijventerreinen (B)
Boekwaarde per 1.1.2021
Verlies Winst 2021 2021
Boekwaarde per 31.12.2021
Genomen resultaten tot en met 2021
Langshaven | Broekweg Broekweg Noord De Heul | Hoogstraat Langbroekseweg Agruniek Rijnvallei
154.000 788.000 - 432.000 16.000
Saldo van gerealiseerde uitgaven (+) en verkopen (-) 2021 (*) 35.000 58.000 193.000 27.000
526.000
313.000
Totaal bedrijventerreinen
Accountantsverslag 2021
0 0 0 0
0 0 0 0
189.000 846.000 - 239.000 43.000
1.092.000 527.000 - 782.000 0
0
0
839.000
837.000
7
Onze conclusie is dat wij, met uitzondering van het complex ‘Langshaven-Broekweg’, kunnen instemmen met de schattingen die door het college zijn gemaakt bij de actualisatie van de complexen en daarmee ook met de uitkomsten van deze actualisatie. Voor het complex ‘Langshaven-Broekweg’ hebben wij geconstateerd dat de afgelopen twee jaar voor een bedrag van € 72.000 te veel winst is verantwoord. Hiervan was circa 50% al verantwoord in het jaar 2020. De verwachte totale winst op het project is daarnaast ook in 2021 naar beneden bijgesteld doordat kosten zijn gemaakt voor herstel bodemverontreiniging en er een discussie heeft plaatsgevonden met een potentiele koper, waardoor de gemeente juridische kosten heeft moeten maken. In de voorziening zijn financiële risico’s opgenomen die verband houden met de in exploitatie genomen grondexploitaties. In hoofdstuk 4 gaan wij nader in op de controle alsmede de uitkomsten daarvan inzake de grondexploitaties. 2.9 Voorzieningen
Wij hebben gecontroleerd of de voorzieningen van de gemeente Wijk bij Duurstede toereikend zijn. Daarbij hebben we specifiek beoordeeld of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden van het BBV. Overigens geldt dat altijd voldoende onderbouwing aanwezig dient te zijn alvorens een voorziening gevormd mag worden. Op basis van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) heeft de gemeente Wijk bij Duurstede de verplichting om gedurende drie jaar aan een ex-wethouders een aanvulling op het salaris (bij een nieuwe werkgever) uit te keren (wachtgeld). Wij hebben geconstateerd dat de hiervoor gevormde voorziening € 92.000 te laag is berekend. Dit controleverschil is meegenomen in onze foutenevaluatie (zie bijlage A).
2.10 Sociaal Domein
Kosten Jeugdwet en Wmo Inzake de kosten Jeugdhulp en de Wmo steunt de gemeente Wijk bij Duurstede op de controleverklaringen en financiële productieverantwoordingen van zorgaanbieders. Van een aantal zorgaanbieders is geen controleverklaring ontvangen of is geen goedkeurend oordeel opgenomen in de controleverklaring. Daarnaast geldt dat een aantal zorgaanbieders hoeven overeenkomstig het landelijk controleprotocol geen accountantsverklaring hoeven aan te leveren, omdat de omzet van deze aanbieders lager is dan € 125.000.
Accountantsverslag 2021
8
Op basis van de door de gemeente, in samenwerking met Stichting Binding, aanvullend uitgevoerde werkzaamheden resteert er geen onzekerheid ten aanzien van de Jeugdhulp en Wmo. PGB-budget De gemeente Wijk bij Duurstede heeft de totale kosten inzake de PGB-budgetten gebaseerd op de schatting van de SVB. Op basis van een opgave vanuit de SVB is vanuit hun accountantscontrole (voor de Wmo en Jeugdwet) een maximale fout bepaald van € 28.000 (2020: € 54.000) voor de gemeente Wijk bij Duurstede. Op basis van de door de gemeente, in samenwerking met Stichting Binding, aanvullend uitgevoerde werkzaamheden resteert er geen onzekerheid ten aanzien van de Jeugdhulp en Wmo. 2.11 Naleving Europese aanbestedingrichtlijnen
Decentrale overheden moeten bij overheidsopdrachten rekening houden met de Europese drempelbedragen. Een overheidsopdracht die evenveel of meer dan het drempelbedrag bedraagt, moet volgens de aanbestedingsrichtlijnen Europees worden aanbesteed. Voor 6 leveranciers geldt dat de opdracht Europees aanbesteed had moeten worden, aangezien het totaal per opdracht in 2021 (over 4 jaar gezien) boven de aanbestedingsgrens is uitgekomen. De oorsprong van deze onrechtmatigheid ligt in voorgaande jaren (2019 of eerder), aangezien destijds geen aanbesteding heeft plaatsgevonden. Wij hebben een bedrag van € 374.000 (over het jaar 2021) in de foutenevaluatie meegenomen als onrechtmatige uitgaven. In het jaar 2020 heeft de gemeente de procedures intern aangescherpt. De nieuwe aangegane opdrachten in het jaar 2021 zijn derhalve verstrekt volgens de (nieuwe) geldende (interne en externe) richtlijnen.
Accountantsverslag 2021
9
Accountantsverslag 2021
10
3.
Analyse vermogen en resultaat
3.1 Eigen vermogen
Het BBV kent een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling (het gerealiseerde saldo van baten en lasten) en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. De gemeente mag geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen muteren. Om het resultaat van de jaarrekening goed te kunnen begrijpen, is het van belang dat u inzicht heeft in wat het effect op de reserves van uw gemeente is geweest (x € 1.000). Analyse resultaat (x € 1.000)
2021
2020
2019
De totale baten (exclusief onttrekkingen aan reserves) van uw gemeente over het boekjaar bedragen:
57.305
59.445
52.214
De totale lasten (exclusief dotaties aan reserves) van uw gemeente over het boekjaar bedragen:
- 58.767
- 55.978
- 54.439
Het resultaat bedraagt dan (saldo baten en lasten programma’s exclusief reservemutaties):
- 1.462
3.467
- 2.225
Gedurende het boekjaar heeft u voor diverse zaken besloten gelden te reserveren. Deze gelden zijn in de reserves gestort:
- 5.975
- 5.046
- 1.600
Tevens hebt u gedurende het boekjaar besloten tot het dekken van diverse uitgaven uit de reserves. Deze gelden zijn onttrokken aan de reserves:
7.711
2.215
3.715
Per saldo gedurende het jaar gelden onttrokken (meer gestort dan onttrokken aan de reserves):
1.736
- 2.831
2.115
274
636
Gerealiseerd resultaat (inclusief reservemutaties):
Accountantsverslag 2021
-
110
11
3.2 Financiële positie
Het eigen vermogen van de gemeente bedraagt per ultimo 2021 € 17,9 miljoen (2020: € 19,4 miljoen) inclusief het negatieve resultaat over 2021 (voor reservemutaties) van € 1,5 miljoen. Het verloop van het eigen vermogen in 2021 kan als volgt worden samengevat. Verloop eigen vermogen (x € 1.000) Eigen vermogen per 1 januari Retrospectieve verwerking vermogenscorrectie Gerealiseerd resultaat na reservemutaties Mutaties in reserves (positief = meer gedoteerd dan onttrokken) Eigen vermogen per 31 december
2021
2020
2019
19.410
15.943
17.550
0
0
618
274
636
- 1.738
2.831
- 2.115
17.948
19.410
15.943
-
110
De afname van het eigen vermogen is voornamelijk te verklaren door de overheveling van de bestemmingsreserve Stedin naar een voorziening Vitens (€ 1.741.000). 2021
2020
2019
Netto schuldquote (gecorrigeerd voor verstrekte leningen)
40,5
37,2
48,3
Solvabiliteit
25 26,9
2530 30,1
25,4
De totale vermogenspositie wordt onder andere tot uitdrukking gebracht door middel van het solvabiliteitspercentage. Dit percentage wordt bepaald door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal. Ultimo 2021 bedraagt dit solvabiliteitspercentage 26,9% (2020: 30,1%) waarmee de minimale norm van 20% van de VNG wordt behaald. De gemeente Wijk bij Duurstede valt in de categorie B (20%-50%) en derhalve wordt de financiële positie op basis van de solvabiliteit als een gemiddeld risico onderkend.
Accountantsverslag 2021
12
De netto schuldquote ratio geeft aan in hoeverre de schulden meer bedragen dan de jaarlijkse inkomsten. De netto schuldquote is in 2021 toegenomen ten opzichte van 2020, door enerzijds lagere baten en anderzijds een stijging van de vlottende passiva. Daarbij stellen wij wel vast dat op basis van deze kengetallen wordt voldaan aan de gehanteerde norm van de provincie Utrecht. Er is derhalve sprake van een laag risicoprofiel voor de netto schuldquote. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar het hoofdstuk financiële kengetallen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. 3.3 Weerstandsvermogen
Ten einde een oordeel te geven over de financiële positie van de gemeente dienen naast het eigen vermogen ook de risico’s zoals opgenomen in de risicoparagraaf te worden betrokken. In het jaarverslag zijn de risico’s weergegeven in paragraaf 2.2 Weerstandvermogen. Evenals voorgaande jaren worden de risico’s twee keer per jaar geactualiseerd zodat een actueel inzicht bestaat in de risico’s. In het jaarverslag 2021 is de actuele stand van zaken ten aanzien van de risico’s opgenomen en laat zich als volgt samenvatten: 2021
2020
2019
Weerstandscapaciteit
€ 6.956.000
€ 7.114.000
€ 8.357.000
Risico’s (*1)
€ 3.896.000
€ 6.056.000
€ 6.193.000
Ruimte
€ 3.060.000
€ 1.058.000
€ 2.164.000
1,79
1,17
1,35
Weerstandsvermogen (ratio)
Wij zijn van mening dat de integrale risicobenadering en de financiële vertaling van de verwachte risico’s op een adequate wijze heeft plaatsgevonden. Op basis van een weerstandratio van 1,79 kan de weerstandcapaciteit van gemeente Wijk bij Duurstede als ‘ruim voldoende’ worden aangemerkt ten aanzien van de geïdentificeerde risico’s. Daarnaast kunnen we stellen dat de berekening ‘conservatief’ is, doordat de gemeente niet geoormerkte bestemmingsreserves niet in de berekening van de weerstandscapaciteit heeft meegenomen. *1: De risico’s zijn door de gemeente in 2021 lager ingeschat in vergelijking tot voorgaande jaren. Onder de tabel op de volgende pagina zal dit nader worden toegelicht.
Accountantsverslag 2021
13
In de tabel op de volgende pagina zijn de belangrijkste verschillen inzichtelijk gemaakt. Risico’s (maximaal financieel gevolg x kans)
2021
2020
2019
(1)
€ 1.530.000
€ 3.376.000
€ 2.933.000
Eigendomsrisico’s
€ 300.000
€ 300.000
€ 450.000
Beleidsrisico’s (2)
€ 1.666.000
€ 1.980.000
€ 2.343.000
Aansprakelijkheidsrisico’s
€ 400.000
€ 400.000
€ 467.000
Totaal
€ 3.896.000
€ 6.056.000
€ 6.143.000
Bedrijfsrisico’s
*1: Afname van de bedrijfsrisico’s is met name te verklaren door de in 2020 (in 2021 niet meer) opgenomen ‘Stelpost het Rijk komt over de brug’ (€ 2.166.000). De was in de begroting 2020 en oorspronkelijke begroting 2021 opgenomen en betrof de factuur voor tekorten die aan de overheid was verstuurd. In de najaarsnota 2021 is deze er uit gehaald. *2: Afname ten opzichte van 2020 van 500K voor calamiteiten en van 250K voor Jeugdzorg (open einde regelingen). Daarnaast een toename van 430K inzake indexatie onderhoudscontracten. In 2020 was voor calamiteiten (maximaal gevolg € 1.000.000) een hogere kans ingeschat (groot ten opzichte van klein in 2021). De reden hiervoor is dat bij calamiteiten in de praktijk blijkt dat de overheid bijspringt. Dit was zichtbaar bij Corona, waar een onzekerheid van de te verwachten eventuele economische gevolgen ingeschat was. 3.4 Conclusie financiële positie
De gemeente Wijk bij Duurstede beschikt over een gezonde financiële positie en is derhalve in staat om toekomstige tegenvallers op te vangen.
Accountantsverslag 2021
14
Accountantsverslag 2021
15
4.
Grondexploitaties
4.1 Samenvatting
De grondexploitaties binnen de gemeente Wijk bij Duurstede worden jaarlijks herzien door het College en ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad. De gemeente stelt de exploitatie waar nodig geacht bij en vertaalt dit naar de financiële gevolgen voor de netto contante waarde van de grondexploitatie. Omdat de actualisatie ook een bijstelling van de kredieten (budgetrecht) kan inhouden, is het van belang de voorgestelde aanpassingen kritisch te (blijven) beoordelen. Voor een verdere toelichting over deze onderwerpen verwijzen we naar de separate toelichting op de actualisatie van de grondexploitaties jaarrekening 2021.
4.2 Gehanteerde parameters
De gehanteerde kosten- en opbrengsteninflatie zijn door uw gemeente afgeleid van gepubliceerde cijfers door Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat deze inflatiecijfers ook voor de exploitaties van de gemeente Wijk bij Duurstede van toepassing zijn, is onderbouwd met calculatieverschillen uit het verleden, gemaakte afspraken met ontwikkelaars dan wel met behulp van recentelijke transacties. Tijdens de controle over het boekjaar 2021 heeft dit (evenals in voorgaande jaren) niet tot bijzonderheden of aanpassingen geleid. De disconteringsvoet is bij de doorrekening door uw gemeente gekoppeld aan het maximaal meerjarig streefpercentage van de ECB (Europese Centrale Bank) voor de inflatie binnen de eurozone, te weten 2%. Hiermee voldoet de gemeente Wijk bij Duurstede aan de uitgangspunten zoals gesteld in de BBV-notitie. Tijdens de actualisatie van de grondexploitaties (maart 2022) is dit percentage verhoogd naar 5,0% (vanwege een stijging van de marktprijzen).
4.3 Ontwikkeling grondexploitaties
Ten aanzien van planning zien wij dat de genoemde exploitaties een relatief lange doorlooptijd c.q. verwachte einddatum kennen, maar wel binnen de maximale termijn van 10 jaar zoals voorgeschreven door het BBV. We willen hierbij benadrukken conform de notitie BBV dat exploitaties met een langere looptijd meer onzekerheden en schattingselementen bevatten waardoor toekomstige opbrengsten en kosten lastig aannemelijk zijn te maken. Om hierover voldoende controlezekerheid te krijgen hebben wij met behulp van "backtesting" inzicht gekregen in de kwaliteit van de inschatting door het College (oftewel wat betrof inschatting vorig jaar versus realisatie).
Accountantsverslag 2021
16
In het kader van "backtesting" en nog te realiseren opbrengsten en kosten merken wij het volgende op: •
De doorlooptijd van de exploitaties zijn relatief lang, maar blijven binnen de 10-jaarstermijn zoals aangeduid door de Commissie BBV.
•
Woningbouw: In 2021 zijn op diverse (woningbouw) grondexploitaties verkopen gerealiseerd (€ 0,7 miljoen). Daarnaast zijn er voor in totaal € 0,9 miljoen kosten verantwoord en voor diverse complexen tussentijdse winsten ad. € 0,1 miljoen gerealiseerd. Per saldo is de boekwaarde van de woningbouw complexen met € 0,3 miljoen minder negatief geworden (van € 1,0 miljoen ultimo 2020 naar € 0,7 miljoen negatief ultimo 2021).
•
Bedrijventerreinen: De vier bedrijventerreinen in de gemeente Wijk bij Duurstede te weten LangshavenBroekweg, Broekweg Noord, Hoogstraat & de Heul en Langbroekseweg vertegenwoordigen een totale boekwaarde van € 0,5 miljoen. In 2021 hebben geen verkopen plaatsgevonden . Wel zijn er uitgaven gedaan voor een bedrag van € 313.000. Hiermee is de boekwaarde van € 0,5 miljoen ultimo 2020 gestegen naar € 0,8 miljoen ultimo 2021 en daarmee is ook het risico voor uw gemeente toegenomen.
•
Het onderbouwen van toekomstige verkopen blijft interpretabel, mede door het karakter van bedrijventerreinen. Uit de interesses, genomen opties en gerealiseerde verkopen 2022 delen wij het gemeentelijk standpunt inzake de planning van de toekomstige verkopen.
Uit de “backtesting” en nog te realiseren opbrengsten en kosten constateren wij dat het college adequaat ingespeeld heeft op zowel planning als programmeringen. Deze wijzigingen heeft uw gemeente verwerkt in de exploitaties en heeft geresulteerd in enkele aanpassingen van de waardering (positief en negatief) inzake woningbouw en bedrijventerreinen. Tot slot willen wij graag benadrukken om ook gedurende 2022 de planning, programmering en realisatie van de verkopen te blijven monitoren en in tussentijdse rapportages zichtbaar de realisatie versus prognoses te evalueren. Indien noodzakelijk adviseren wij het College hier tussentijdse begrotingswijzigingen voor te maken zodat de begroting gedurende 2022 in lijn blijft met de realisatie.
Accountantsverslag 2021
17
Accountantsverslag 2021
18
5.
Voorzieningen
5.1 Voorzieningen algemeen
Wij hebben gecontroleerd of de voorzieningen van de gemeente Wijk bij Duurstede toereikend zijn. Daarbij hebben we specifiek beoordeeld of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden van het BBV. In artikel 44 van het BBV is opgenomen dat voorzieningen (alleen) gevormd moeten worden voor: 1. Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te
schatten. 2. Op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen
waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten. 3. Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn
oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. 4. Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden. Overigens geldt dat altijd voldoende onderbouwing aanwezig dient te zijn alvorens een voorziening gevormd mag worden. De onderbouwing van de voorzieningen is als volgt: Voorziening Pensioenvoorziening wethouders Voorziening wachtgeld (ex-wethouders) Voorziening riolering Voorziening reiniging Voorziening claims Voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen Voorziening omgevingsvisie Kromme Rijn gebied
Stand per 31 december 2021 € 3.549.000 € 51.000 € 7.055.000 € 1.064.000 € 1.740.000 € 10.000 € 1.000
Stand per 31 december 2020 € 3.509.000 € 82.000 € 6.584.000 € 874.000 € 0 € 10.000 € 25.000
Stand per 31 december 2019 € 3.185.000 € 0 € 5.958.000 € 931.000 € 0 € 2.169.000 € 45.000
Totaal
€ 13.470.000
€ 11.084.000
€ 12.438.000
Accountantsverslag 2021
19
5.2 Voorziening pensioen wethouders
Voorziening pensioen wethouders Deze voorziening heeft per ultimo 2021 een stand van € 3.549.000. Aan de pensioenvoorziening wethouders liggen actuariële berekeningen ten grondslag. Deze zijn gemaakt door VISMA | Idella. Bij het opstellen van de berekeningen gebruikt VISMA | Idella de volgende parameters: Berekeningsdatum:
31 december 2021
Rekenrente:
0,517% (2020: 0,082%)
Sterftetabel:
GBM/GBV 2014/2019
Leeftijdsterugstelling:
Man: 5 jaar, Vrouw: 3 jaar
De berekeningsdatum en gebruikte rekenrente zijn in lijn met de van toepassing zijnde verslaggevingsrichtlijnen. Ten aanzien van de gebruikte sterftetabel is de meest recente tabel gehanteerd. 5.3 Voorziening wachtgeld
Voorziening wachtgeld ex-wethouders Op basis van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) hebben ex-wethouders tot drie jaar na hun vertrek recht op een uitkering. Deze uitkering (maximaal 3 jaar) bedraagt het eerste jaar 80% van het verdiende maandsalaris en de jaren erna 70%. Indien de ex-wethouder een nieuwe dienstbetrekking aan gaat (voordat de periode verstreken is) dan zal het salaris in mindering worden gebracht op de uitkering, voor zover deze hoger uitkomt dan de afslagpercentage (20% eerste jaar en 30% tweede en derde jaar). Wij hebben geconstateerd dat voor een ex-wethouder een voorziening is gevormd. De periode was echter gebaseerd op 12 maanden, terwijl dit 33 maanden had moeten zijn (gerekend vanaf 1 januari 2022). De voorziening voor de nog uit te keren wachtgelden is hierdoor voor een bedrag van € 92.000 te laag berekend. Dit controleverschil hebben wij meegenomen in de foutenevaluatie (zie bijlage A).
Accountantsverslag 2021
20
5.4 Voorziening reiniging
Voorziening reiniging De gemeente Wijk bij Duurstede classificeert de voorziening reiniging (reinigingsheffing) als een voorziening artikel 44 lid 2 van het BBV (van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden). Het resultaat op deze gemeentelijke taak bestaat enerzijds uit de ontvangen reinigingsheffing en anderzijds uit de lasten voor verwerking van huishoudelijk afval. Deze verwerkingswijze is conform het BBV. Voor 2021 was het tarief (in tegenstelling tot de jaren ervoor) op realisatiebasis kostendekkend. De mutatie op deze voorziening betreft het resultaat op het de wettelijke taak reiniging en is toegevoegd aan de voorziening reiniging. Wij adviseren aan het college om jaarlijks te monitoren, of de omvang van de voorziening toereikend is c.q. blijft om de resultaten op het taakveld afval te kunnen dekken en de taken uit hoofde van de wet milieubeheer (verplichting tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen) te kunnen volbrengen. Momenteel worden de baten en lasten inzake afval verspreid over meerdere taakvelden en wordt extracomptabel bijgehouden wat het resultaat is. Om de transparantie te vergroten adviseren wij om ook de toe te rekenen overhead- en personeelskosten te boeken op het taakveld afval (7.3), waardoor meer inzichtelijk is welk resultaat behaald wordt.
5.5 Voorziening riolering
Voorziening riolering De gemeente Wijk bij Duurstede classificeert de voorzieningen riolering (rioolheffing) als een voorziening artikel 44 lid 2 van het BBV (van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden). De mutatie op deze voorziening betreft het resultaat op de wettelijke taak riolering inzake aanleg en onderhoud van het rioolstelsel. Het resultaat bestaat enerzijds uit de ontvangen rioolheffingen (opgehaalde gelden) en anderzijds uit de kapitaallasten van de geïnvesteerde bedragen in riolering en de kosten voor klein en groot onderhoud aan de rioleringen. Deze verwerkingswijze is conform het BBV. In 2021 was het tarief (net als de jaren ervoor) op realisatiebasis kostendekkend, waardoor het overschot op de wettelijke taak inzake aanleg en onderhoud van het rioolstelsel is toegevoegd aan de voorziening. Wij adviseren aan het college om jaarlijks te monitoren, op basis van het Water- en Rioleringsplan 2020-2024, of de omvang van de voorziening riolering toereikend is c.q. blijft om de resultaten op het taakveld riolering te kunnen dekken. Daarnaast adviseren wij om, eveneens als bij reiniging, ook hier alle baten en lasten te boeken op het taakveld riolering (7.2).
Accountantsverslag 2021
21
5.6 Voorziening claims
Precariobelasting In 2014 heeft de Gemeente Wijk bij Duurstede het convenant (uit 1988) met Stedin Netbeheer B.V. en Vitens N.V. inzake de electriciteitskabels en waterleidingen in de gemeentegrond opgezegd. Met ingang van het jaar 2015 is de gemeente Wijk bij Duurstede gestart met het opleggen van precariobelasting aan zowel Stedin als aan Vitens. Vitens heeft tegen de opzegging van het convenant beroep ingesteld bij de civiele rechter. De gemeente is in deze kwestie door de rechter in het gelijk gesteld. Nadat Vitens in hoger beroep is gegaan, heeft het Hof op 3 augustus jl. uitspraak gedaan. Hierbij is de gemeente in het ongelijk gesteld en heeft het Hof geoordeeld dat de gemeente het convenant niet eenzijdig mocht opzeggen. Het Hof is voorts van mening dat Vitens schade heeft geleden en heeft gevraagd om de start van een zogenoemde schadestaatprocedure. Dit is een procedure om de hoogte van de door Vitens geleden schade te bepalen. Dit kan een terugvordering betekenen van de door Vitens aan gemeente betaalde precariogelden. In de jaarrekening 2021 is een voorziening gevormd voor een bedrag van € 1.740.000. Vanuit de ontvangen correspondentie met de advocaat alsmede de inschatting en onderbouwingen kunnen wij ons vinden in het standpunt van het college om, gezien de huidige uitspraken van gerechtelijke instanties, een voorziening hiervoor te vormen.
De precarioheffing opgelegd aan Vitens over de jaren 2015 tot en met 2020 bedraagt € 1.664.000. Over het jaar 2021 is uiteindelijk geen aanslag opgelegd. Het verschil met de voorziening bedraagt derhalve € 76.000. Deze opslag dient ter dekking van mogelijke aanvullende kosten (geleden schade en juridische kosten). Mogelijke onverschuldigde betalingen binnen de Jeugdzorg De gemeente Wijk bij Duurstede heeft begin 2021 een onderzoek gestart naar de juistheid van de declaraties door een specifieke zorgaanbieder. In het vervolg hierop is een gerechtelijke procedure gestart ter terugvordering van onrechtmatige betalingen in het verleden. Vanwege de onzekerheid van de uitkomst van de procedure is vooralsnog geen bate verantwoord in de jaarrekening. Ten tijde van de controle van de jaarrekening is de uitkomst van de rechtszaak nog dusdanig onzeker dat er geen vordering (ofwel bate) is verantwoord in de jaarrekening over boekjaar 2021. Indien de gemeente in het gelijk wordt gesteld, de schade verhaalbaar is en er gelden naar de gemeente (terug)vloeien zullen deze resultaten verantwoord worden op moment dat dit voldoende zeker is.
Accountantsverslag 2021
22
5.7 Schattingen
Schattingen Het college is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Als accountant beoordelen wij deze schattingen: Belangrijke schattingen
Mate van subjectiviteit
Onze beoordeling 2021
Toelichting
2020
Waardering van grond en gebouwen inclusief afschrijvingen
Laag
De afschrijvingstermijnen zijn vergelijkbaar met die wij bij andere gemeenten zien. Er zijn geen indicaties dat de afschrijvingstermijnen niet zijn afgestemd op de economische levensduur van de activa.
Waardering van de in exploitatie genomen gronden
Hoog
Jaarlijks worden de parameters die ten grondslag liggen aan de bepaling van de in exploitatie genomen gronden beoordeeld op basis van een herziene grondexploitatieberekening.
Voorzieningen
Gemiddeld
De saldi in de voorzieningen worden jaarlijks geactualiseerd en op een consistente wijze berekend. Aan de voorzieningen liggen toereikende berekeningen en onderbouwingen ten grondslag.
Accountantsverslag 2021
23
Waardering van deelnemingen en uitzettingen (Financiële Vaste Activa)
Laag
Er zijn geen indicaties dat een afwaardering van de boekwaarde van een deelneming of uitzetting noodzakelijk is.
Waardering debiteuren
Laag
Minimaal jaarlijks wordt de voorziening voor dubieuze debiteuren geactualiseerd. Wij kunnen ons vinden in de wijze waarop de voorziening voor de diverse soorten vorderingen bepaald is.
Controleverschil
Voorzichtig
Evenwichtig
Optimistisch
Aanvaardbare bandbreedte – gebaseerd op materialiteitsoverwegingen
Accountantsverslag 2021
24
Accountantsverslag 2021
25
6.
Decentralisaties overheid
6.1 Sociaal domein Algemeen
Het college van de gemeente Wijk bij Duurstede is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarrekening. Voor het sociaal domein is de gemeente echter afhankelijk van diverse partijen, zoals de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en tal van zorgaanbieders. Om verantwoording af te kunnen leggen over de lasten die samenhangen met het sociaal domein is de gemeente daarom afhankelijk van het verkrijgen van betrouwbare verantwoordingsinformatie van deze partijen. Dit uit zich in de bevindingen in de volgende paragrafen.
6.2 Persoonsgebonden budgetten Wmo en jeugdzorg
Net als in voorgaand jaar blijkt uit de informatie die door de accountant van de SVB is afgegeven, dat er geen volledige zekerheid kan worden verkregen omtrent de geleverde zorg in de vorm van PGB’s. De door de gemeente getroffen aanvullende interne controles, in samenwerking met Stichting Binding, hebben er toe geleid dat de resterende onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering is weggenomen, ofwel lager is dan de rapporteringsgrens. Specifiek ten aanzien van PGB, hebben wij dit jaar geen saldo meegenomen in onze foutenevaluatie.
6.3 Sociaal domein – Kosten ‘zorg in natura’ Jeugdzorg en Wmo
Uw gemeente heeft voor de financiële verantwoording van de Jeugdzorg en Wmo aansluiting gezocht met de ontvangen productieverantwoordingen van de zorgleveranciers. Deze productieverantwoordingen worden voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Ten tijde van de afronding van onze accountantscontrole waren nog niet alle productieverantwoordingen voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Gedurende de controle hebben wij reviewwerkzaamheden uitgevoerd op de, door Stichting Binding, aanvullend uitgevoerde detailcontroles. Doel hiervan was de prestatielevering te onderzoeken op basis van de vastleggingen in de cliëntendossiers. Door deze werkzaamheden hebben wij de resterende onzekerheid (ten aanzien van de juistheid en prestatielevering binnen de Jeugdzorg en Wmo) ondervangen. De resterende totale onzekerheid voor de prestatielevering voor Jeugdzorg en Wmo is lager dan de rapporteringstolerantie, waardoor wij geen onzekerheid hebben meegenomen in bijlage A van dit accountantsverslag.
Accountantsverslag 2021
26
de kamp
Accountantsverslag 2021
27
7.
Interne beheersing en automatisering
7.1 Samenvatting bevindingen managementletter 2021
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in oktober en november 2021 een interimcontrole uitgevoerd. Deze interimcontrole is primair gericht op de bedrijfsvoering binnen de gemeente met name de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Onze bevindingen, voortvloeiend uit de interimcontrole, zijn vastgelegd in managementletter van 17 december 2021. Uit onze interimcontrole blijkt dat de gemeente haar zaken beheersmatig op orde heeft, voor zover wij dat beoordelen in het licht van de jaarrekeningcontrole. Ons beeld is dat de administratieve organisatie en interne beheersing (de controles binnen de processen, gecombineerd met de verbijzonderde interne controles) van de gemeente Wijk bij Duurstede voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Specifiek genomen zijn nog wel diverse verbeterpunten geconstateerd ten aanzien van de kwaliteit van de interne beheersing. Voor onze specifieke bevindingen en overige aanbevelingen (verbeterpunten) verwijzen wij u naar de genoemde managementletter d.d. 17 december 2021.
7.2 Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de controle van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. Een belangrijke beheersingsmaatregel hierbij is de uitbesteding van taken systeembeheer, servicedesk, wijzigingsbeheer, technisch beheer van de applicaties en infrastructuur (werkplekinrichting) aan de RID.
Accountantsverslag 2021
28
Accountantsverslag 2021
29
8. Rechtmatigheid 8.1 Begrotingsrechtmatigheid
De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet. Deze normen dient de gemeenteraad zelf nader in te vullen en te concretiseren. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat het college belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig meldt aan de gemeenteraad, zodat de gemeenteraad hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat het college inbreuk maakt op het budgetrecht van de gemeenteraad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Een overschrijding van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft door de accountant niet in alle gevallen te worden meegewogen in zijn oordeel. In die gevallen dat de gemeenteraad geen nader beleid stelt, geldt het uitgangspunt dat de accountant deze kostenoverschrijdingen niet betrekt bij de beslissing of hij al dan niet een goedkeurend rechtmatigheidsoordeel kan afgeven.
In het kader van de begrotingsrechtmatigheid kijkt de accountant naar de lastenoverschrijdingen per programma die de rapportagetolerantie overschrijden. Daarnaast moet de accountant deze kostenoverschrijdingen – waarvan het college in de jaarrekening moet aangeven dat de raad deze nog dient te autoriseren – in het verslag van bevindingen aan de orde stellen. Extra lasten die zijn gemaakt omdat extra opbrengsten daarvoor de ruimte bieden, terwijl deze extra lasten niet direct zijn gerelateerd aan de extra opbrengsten en waarbij de raad nog geen besluit heeft genomen over de aanwending van deze extra opbrengsten, zijn onrechtmatig.
Accountantsverslag 2021
30
Bij de toetsing van de begrotingsafwijkingen kunnen tenminste de volgende ‘soorten’ begrotingsafwijkingen worden onderkend: Begrotingsafwijkingen
Onrechtmatig, telt Onrechtmatig telt niet mee in het wel mee in oordeel oordeel
Budgetoverschrijdingen die passen binnen het bestande beleid, maar waarbij de accountant ondubbelzinnig vaststelt dat die ten onrechte niet tijdig zijn geautoriseerd door de raad.
X
Budgetoverschrijdingen die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten.
X
Budgetoverschrijdingen bij open einderegelingen. Vaak blijkt vanwege dit open karakter in het kader van het opmaken van de jaarrekening een (niet eerder geconstateerde) overschrijding.
X
Budgetoverschrijdingen die worden gecompenseerd door extra inkomsten die niet direct gedeclareerd zijn en waarover (aanwending) de raad nog geen besluit heeft genomen.
X
Budgetoverschrijdingen betreffende activiteiten welke achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd (interpretatieverschillen bij de uitleg van de wet-en-regelgeving). Telt mee indien geconstateerd tijdens het boekjaar en telt niet mee indien na verantwoordingsjaar geconstateerd.
X
X
Budgetoverschrijdingen op activeerbare activiteiten waarvan de gevolgen voornamelijk zichtbaar zijn in hogere afschrijvings- en financieringslasten. Jaar van investeren telt mee in oordeel, afschrijvings- en financieringslasten in latere jaren niet.
X
X
Accountantsverslag 2021
31
In de jaarrekening 2021 van de gemeente Wijk bij Duurstede is op twee programma’s een begrotingsoverschrijding op de lasten geconstateerd, welke de rapportagetolerantie overschrijdt. Deze zijn in de tabel hierna opgenomen: Lastenoverschrijding programma
Begrotingsafwijking
Onrechtmatig, telt niet mee in oordeel
Programma 1 – Sociaal domein
€ 694.000
Programma 3 – Ruimtelijk domein
€ 1.203.000
Onrechtmatig, telt wel mee in oordeel
De overschrijdingen zijn goed herkenbaar in de jaarrekeningen opgenomen (vermeld in paragraaf 4.5 Begrotingsrechtmatigheid). De belangrijkste overschrijdingen zijn hieronder toegelicht en zijn op basis van de uitgangspunten in de kadernota rechtmatigheid niet meegenomen in het eindoordeel inzake de rechtmatigheid. Programma 1 – Sociaal domein De overschrijding op het programma sociaal domein heeft voornamelijk betrekking op jeugdzorg (€ 733.000 hogere lasten dan begroot). De categorieën met de grootste overschrijdingen betreffen dagbehandeling, ambulante hulp, kinderbeschermingsmaatregelen Jeugdreclassering en Jeugd GGZ. Deze kosten hebben betrekking op een open einde regeling, dat houdt in dat deze vallen onder het Rijksbegrotingsbesluit waardoor aan deze financiële regeling geen budgettair plafond wordt toegekend. Hierdoor is het wettelijk niet mogelijk om plafonds aan te brengen binnen de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning. Voor de hogere lasten onderwijs (€ 164.000) en sport (€ 170.000) geldt dat deze geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten. Programma 3 – Ruimtelijk domein Ook voor deze lasten geldt dat deze geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten.
Accountantsverslag 2021
32
8.2 Europese aanbestedingen
Decentrale overheden moeten bij overheidsopdrachten rekening houden met Europese drempelbedragen. Een overheidsopdracht die evenveel of meer dan het drempelbedrag bedraagt, moet de aanbestedingsregels Europees worden aanbesteed. De voor decentrale overheden belangrijkste Europese drempelwaarden zijn vastgelegd in art. 4 richtlijn 2014/24. Voor het jaar 2021 gelden de volgende drempelbedragen: Werken Leveringen Diensten
€ 5.350.000 € 214.000 € 214.000
Volgens de door de gemeente Wijk bij Duurstede uitgevoerde SPEND-analyse over de jaren 2018 tot en met 2021 zijn er 36 leveranciers met een uitgave groter dan de hierboven vermelde grens. Hierbij heeft in 12 (2020: 8) gevallen daadwerkelijk een Europese aanbesteding plaatsgevonden. Voor nog eens 18 leveranciers is voldoende onderbouwd waarom voor deze betreffende opdrachten een Europese aanbesteding destijds niet noodzakelijk was, maar kon worden volstaan met een onderhandse- of meervoudige aanbesteding. Voor 6 leveranciers geldt dat de opdracht Europees aanbesteed had moeten worden, aangezien het totaal per opdracht in 2021 (over 4 jaar gezien) boven de aanbestedingsgrens is uitgekomen. Aangezien in voorgaande jaren geen aanbesteding heeft plaatsgevonden zijn de kosten over 2021 (€ 374.000) onrechtmatig. De gemeente heeft de procedures in 2020 en aangescherpt, waardoor er geen opdrachten in de boekjaren 2020 en 2021 zijn verstrekt die niet voldoen aan de aanbestedingsregels. 8.3 Rechtmatigheidsverklaring vanaf 2022
In de jaarrekening 2022 van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen is het voor het college verplicht een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen. De accountant zal zijn/haar oordeel geven over de getrouwheid van de jaarrekening waar de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel van uitmaakt. De accountant verstrekt geen afzonderlijk rechtmatigheidsoordeel meer. De organisatie heeft al diverse voorbereidende maatregelen genomen en is actief bezig met de implementatie van dit traject. Binnen de gemeente is hard gewerkt aan de opzet en verdere aanscherping van het intern controleplan en is reeds gestart met de uitvoering van de interne controlewerkzaamheden. Wij hebben er derhalve vertrouwen in dat het college in staat is om tijdig een rechtmatigheidsverklaring voor 2022 te kunnen afgeven.
Accountantsverslag 2021
33
Accountantsverslag 2021
34
9.
Overige bevindingen jaarrekeningcontrole 2021
9.1 Wijziging in verslaggevingsvoorschriften en overige wet- en regelgeving
In de jaarrekening 2021 zijn geen stelsel- of schattingswijzigingen verwerkt.
9.2 Bevestiging van het college
Wij hebben van het college een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
9.3 Beperking in reikwijdte van de controle
Er zijn geen meningsverschillen met het management noch het college geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers en het college van uw gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
9.4 Wet Normering Topinkomens (WNT)
De Wet Normering Topinkomens (WNT) is in werking getreden met ingang van 1 januari 2013. De WNT regelt niet alleen de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, maar stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen. Met ingang van 1 januari 2013 is bij wet vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd, beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging van € 209.000 niet te boven gaan. Daarnaast dient u het salaris openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000.
De gemeente heeft de jaarrekening verder aangepast conform de wijzigingen in het BBV, waaronder het toevoegen van de verplichte bijlage met de taakvelden.
Uit de werkzaamheden blijkt dat in 2021 voor de topfunctionarissen (gemeentesecretaris en griffier) en overige medewerkers geen sprake van een overschrijding van de grensbedragen en dat de WNT juist is verantwoord in de jaarstukken.
Accountantsverslag 2021
35
Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het controleprotocol WNT 2021 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. In onze controleverklaring hebben wij bovenstaande expliciet opgenomen. 9.5 Single Information Single Audit (SiSa-Bijlage)
De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien een zevental documenten aan het CBS te leveren. De SiSa-bijlage die opgenomen is in de jaarrekening, is opgesteld door de gemeente Wijk bij Duurstede. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2021. Hierbij stellen wij de juistheid van de gegevens in de SiSa-bijlage vast. Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSabijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze terecht is ingevuld. Medewerkers van uw gemeente hebben dit aan ons bevestigd. In het kader van de totstandkoming van de SiSa-bijlage merken wij nog het volgende op. Bij de meest recente review van de Audit Dienst Rijk (ADR) van de accountantscontrole van de SiSa-bijlagen 2021 (de zogenaamde single review) hebben wij gemerkt dat deze dienst (zeer)kritisch is op de kwaliteit van de aangeleverde SiSa-bijlagen door de gemeenten en de hierop uitgevoerde accountantscontroles.
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzeker- heden van de specifieke uitkeringen die in 2021 in het kader van SiSa zijn verantwoord. Wij doen dit met een tabel, die wij ook opnemen als er geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Per regeling is hierin aangegeven of, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
Accountantsverslag 2021
36
Nr.
Specifieke uitkering
JenV A7
Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik Regeling reductie energiegebruik woningen
FIN B2 BZK C1 BZK C43
Fout of onzekerheid n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
BZK C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
n.v.t.
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB) Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling specifieke uitkering circulaire ambacht centra 2020-2022 Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (Sisa tussen medeoverheden) Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2020
n.v.t.
OCW D14
IenW E21 IenW E448 SZW G2 SZW G2A
Accountantsverslag 2021
n.v.t.
n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Financiële Toelichting fout/onzekerheid omvang in Euro’s 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling
37
SZW G3
SZW G3A
SZW G4 SZW G4A SZW G12
VWS H4 VWS H8 VWS H12
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2021 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_totaal 2020 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2021 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_Totalen 2020 Kwijtschelden publieke schulden SZWdomein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel Regeling specifieke uitkering stimulering sport Regeling Sportakkoord 2020-2022 Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
n.v.t.
0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
n.v.t.
0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
n.v.t.
0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
n.v.t. n.v.t.
n.v.t. n.v.t. n.v.t.
0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling. 0 Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
Uit de tabel blijkt dat wij bij onze controle geen fouten of onzekerheden hebben geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Strekking controleverklaring rechtmatigheid:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend
Accountantsverslag 2021
38
9.6 Fraude als onderdeel van de accountantscontrole
In Nederland is de accountant wettelijk verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het management van de organisatie. Hoewel wij een kritische houding hebben ten opzichte van risico’s van fraude in de jaarrekening, willen wij opmerken dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn controleopdracht. Wij hebben een fraudediscussie gevoerd binnen het controleteam en met de ambtelijke organisatie van de gemeente Wijk bij Duurstede. Tijdens dit overleg is gesproken of het management aanwijzingen en of vermoedens heeft gehad voor de mogelijke aanwezigheid materiële onjuistheden als gevolg van fraude in de jaarstukken. Van het management hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het management of de werknemers zijn betrokken die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing, of anderen in het geval dat de fraude van materieel belang kan zijn voor de jaarrekening. Tevens hebben wij zelfstandig werkzaamheden uitgevoerd die erop gericht waren om het risico van het ‘omzeilen’ van de interne beheersingsmaatregelen door het management te detecteren.
Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op memoriaalboekingen en schattingen en hebben significante en ongebruikelijke transacties met behulp van gegevensanalyses onderzocht. Conclusie: Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2021 hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.
9.7 Covid-19 Verwerking in de jaarrekening
De commissie BADO heeft op 26 februari 2021 de ‘Notitie effecten en risico’s voor decentrale overheden vertaald naar de jaarrekening 2020’ uitgebracht. In deze notitie zijn richtlijnen, voorstellen en aandachtspunten opgenomen ten aanzien van de verantwoording van de impact van Covid-19 in de jaarrekening. In de notitie is in hoofdstuk 4.3 opgenomen dat de organisatie de mogelijkheid wordt geboden om een onverplichte paragraaf in de jaarrekening op te nemen. Het college heeft ervoor gekozen om een separate paragraaf Covid-19 op te nemen in de jaarrekening. In de jaarrekening 2021 van de gemeente Wijk bij Duurstede is in paragraaf 2.9 (op pagina 129) een toelichting opgenomen op de (financiële) impact van Covid-19. Wij concluderen dat de huidige wijze van toelichten voldoet aan de vereisten zoals voorgeschreven door de commissie BBV en de BADO notitie.
Accountantsverslag 2021
39
Accountantsverslag 2021
40
Bijlage A – Niet-gecorrigeerde controleverschillen en / of onzekerheden Toleranties t.b.v. foutenevaluatie (getrouwheid en rechtmatigheid)
Fouten
Onzekerheden
Goedkeuringstolerantie (respectievelijk 1% en 3% van de totale lasten)
€ 647.000
€ 1.942.000
Rapporteringtolerantie fouten en onzekerheden (grens waarboven in detail gerapporteerd wordt aan de Raad)
€
32.000
€
32.000
Grens van triviaal belang (verschillen boven deze grens worden meegenomen in de evaluatie)
€
24.000
€
24.000
Foutenevaluatie
Fouten
Onzekerheden
Aard van de fouten
Getrouwheid
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Rechtmatigheid
Voorziening wachtgeld te laag berekend (zie paragraaf 5.3)
€
92.000
€
92.000
€
0
€
0
Niet naleven Europese aanbestedingsrichtlijnen
€
0
€
374.000
€
0
€
0
Te vroeg verantwoorde winst vanuit grondexploitaties
€
72.000
€
72.000
€
0
€
0
Totaal
€
164.000
€
538.000
€
0
€
0
Bevestiging college Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college bevestigt dat geen sprake is van niet- gecorrigeerde fouten die, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening materieel (kunnen) zijn. Conclusie: Bij de jaarrekening 2021 kan een goedkeurende verklaring worden verstrekt inzake getrouwheid en rechtmatigheid.
Accountantsverslag 2021
41
Bijlage B – Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening Bevestiging onafhankelijkheid In overeenstemming met de Nederlandse Corporate Governance Code dient de externe accountant mogelijke conflicten met betrekking tot zijn onafhankelijkheid, zowel in wezen als in schijn, onder de aandacht te brengen van het college en de gemeenteraad. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Wijk bij Duurstede in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onafhankelijke positie te waarborgen Astrium beschikt over een stelsel van maatregelen om onze onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Het stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersings- maatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: • Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.