Concept-Jaarstukken AVU 2023
Tekst van het document
Concept-Jaarstukken AVU 2023
Vastgesteld door het Algemeen Bestuur op 3 juli 2024
Postadres: Postbus 3250 3760 DG Soest
Bezoekadres: Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
035-6032303 info@avu.nl www.avu.nl
Aanbieding Hierbij bieden wij u de jaarstukken van de Afvalverwijdering Utrecht over het jaar 2023 aan. Met het Jaarverslag 2023 leggen wij verantwoording af en doen wij verslag van de ontwikkelingen op afvalgebied in de ons achterliggende periode. In het verslag gaan wij in op de belangrijkste financiële resultaten in relatie tot de taken, zoals die in de Programmabegroting 2023 zijn verwoord. In de jaarrekening zit de volledige financiële verantwoording die aansluit op de verklaringen binnen het jaarverslag per programma en hierin zijn ook de balans met de toelichting opgenomen. Het jaar 2023 is afgesloten met een positief resultaat van € 215.872, dat wordt verrekend met de deelnemende gemeenten. De Programmabegroting 2023 bevat de kaders waarbinnen de AVU opereert, zijnde de contracten én de bedrijfsvoering. Wij zullen in het jaarverslag waar nodig toelichten, indien deze kaders als gevolg van externe omstandigheden anders zijn gebleken. De begroting voor 2023 is eind 2021 al opgesteld, een roerige tijd waarin de wereldeconomie werd beheerst door de oorlog in Oekraïne en dientengevolge hoge energieprijzen en hoge inflatiecijfers aan de orde waren. Dat deze factoren ook in 2023 bepalend waren voor de economische ontwikkelingen, daar is voor 2023 destijds wel vanuit gegaan.
Loonsverhogingen in diverse sectoren en dure energie werken door in recyclingprocessen van grondstoffen en afvalverwerking, alsmede in de overslag en het transport. Daarbij komt ook nog de krapte op de arbeidsmarkt waardoor, - als er al personeel is te vinden -, lonen verder moeten stijgen wat dienstverlening duurder maakt. Met de toegepaste indexering voor 2023, is de begroting hierop berekend. Gezien de beperkte omvang van de AVU-organisatie en het feit dat van bijna 98% van de jaarlijkse omzet contractueel is vastgelegd hoe prijsstijgingen mogen worden doorberekend, zijn onvoorziene lasten daarom nagenoeg uitgebleven en is de begroting voor 2023 weer dekkend gebleken.
2
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Inhoudsopgave Aanbieding.................................................................................................................................. 2 Samenvatting.............................................................................................................................. 4 Jaarverslag 2023 ......................................................................................................................... 7 Hoofdstuk 1: Programma’s ................................................................................................................................. 7 Programma 1: Afvoer, hergebruik, bewerking en verwerking van afval ........................................................ 7 Programma 2: Vereveningsregeling ................................................................................................................ 9 Programma 3: Sorteeranalyses en afvalmonitoring...................................................................................... 10 Programma 4: Advisering en ondersteuning van gemeenten ...................................................................... 11 Programma 5: Overhead ...............................................................................................................................
14 Hoofdstuk 2: Financieel beleid .......................................................................................................................... 16 Hoofdstuk 3: Overige informatie, verplichte (sub)paragrafen .......................................................................... 18 §b. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................ 18 §d. Financiering ............................................................................................................................................. 19 §e. Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................ 21 §f. Verbonden Partijen .................................................................................................................................. 25 Grafiek : Ontwikkeling afvalhoeveelheden ................................................................................................... 26 Samenstelling Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur ................................................................................ 27
Jaarrekening 2023 .................................................................................................................... 28 I. Overzicht van baten en lasten over 2023................................................................................................... 28 II. Balans per 31 december 2023 ................................................................................................................... 30 III. Gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .......................................................... 32 IV. Toelichting op het overzicht van baten en lasten over 2023 ................................................................... 36 V Toelichting op de balans per 31 december 2023 ....................................................................................... 41 VI. Niet in de balans opgenomen verplichtingen .......................................................................................... 45 VII. Schatkistbankieren .................................................................................................................................. 46 VIII. Bezoldiging Directie, AB en DB 2023 en 2022 in het kader van de WNT ............................................... 47 IX.
Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................................. 50
Bijlagen ..................................................................................................................................... 52 Kengetallen ................................................................................................................................................... 52 Meerjarenoverzicht werkelijk tarief/ton ...................................................................................................... 53 Bijlage 1.1.a: Berekening bijdrage deelnemers 2023 .................................................................................... 54 Bijlage 1.1.b: Berekening te verrekenen kosten deelnemers 2023 .............................................................. 57 Bijlage 1.2.a: Berekening verevening 2023 ................................................................................................... 59 Bijlage 1.2.b: Uitgangspunten voor de vereveningsregeling ......................................................................... 60 Bijlage 1.3: Glasafrekening 2023 ................................................................................................................... 61 Bijlage 1.4: Papierafrekening 2023 ...............................................................................................................
62 Bijlage 1.5: PDB-hoeveelheden 2023 ............................................................................................................ 63 Bijlage 1.6: Afrekeningen pdb-, textiel-, glas- en papiercontainers 2023 ..................................................... 64 Bijlage 1.7: Overzicht lasten 2023 per deelnemer ........................................................................................ 65 Bijlage 1.8: Begroot 2023 vs. realisatie 2023 ................................................................................................ 66 Bijlage 1.9: Verwijzingen van in de jaarstukken opgenomen getallen/bedragen ......................................... 67 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ................................................................................. 68
3
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Samenvatting De jaarrekening 2023 laat zien dat de baten en lasten voor wat betreft het karakter ervan niet significant afwijken van de begroting voor dit jaar. De hoeveelheid brandbaar afval blijkt wederom redelijk constant, terwijl de hoeveelheid gft-afval verklaarbaar wat achterblijft. Wel zijn tegenvallende ingezamelde hoeveelheden oud papier en glas genoteerd. Deze cijfers laten al jaren op rij een daling zien, deels te wijten aan de mindere bestedingsruimte van consumenten, deels aan het veranderende koopgedrag van diezelfde consumenten. Begrotingstechnisch zijn er voor glas en oud papier geen “minnen” ingeboekt en sluit de jaarrekening daarom goed aan op de begroting van 2023. Lastenfactoren In 2023 zijn de algemene lastenfactoren, - tarieven -, vergelijkbaar met die van 2022, wel met in achtneming van de indexering geldend voor dit jaar. Lasten voor de verwerking van meer of minder afval dan geraamd in de begroting, worden niet als afwijkend beschouwd, omdat de hoeveelheden niet van invloed zijn op de tarieven. Extreme indexeringen, - van meer dan 10% -, zijn uitgebleven. Opbrengstenfactoren De forse daling van de prijzen op de oud papiermarkt die in 2022 is ingezet, kende als belangrijkste oorzaken een verminderde vraag naar verpakkingsmateriaal en papier en de sterk gestegen energieprijzen.
Tot en met het tweede kwartaal van 2023 bleef de trend dalend, zij het minder sterk. In het derde kwartaal van 2023 werd een lichte stijging zichtbaar, waardoor de gemiddelde marktopbrengst over 2023 voor de AVU op iets meer dan € 70 per ton is gekomen, terwijl € 75 was begroot. De stijging van de oud papierprijs op de markt is te gering en het is te vroeg om conclusies te trekken, omdat de oud papiermarkt altijd enigszins volatiel is. Een feit is wel dat de ingezamelde hoeveeheid oud papier in 2023 weer lager is dan in het voorgaande jaar, waardoor minder inkomsten zijn ingeboekt. De glasopbrengst per ton glas is afhankelijk van de markt, maar ligt gedurende de contractperiode vast en is daardoor stabiel. Enige fluctuatie wordt veroorzaakt door de schommelende kleurverhouding van het ingezamelde glas. Verschillende kleuren kennen verschillende opbrengsten. Deze schommelingen veroorzaken geen grote afwijkingen, hoogstens bedragen deze enkele euro’s per ton. Zo is de opbrengst per ton in 2023 € 22,12 terwijl € 22,18 was begroot. Wel loopt sinds enkele jaren de ingezamelde hoeveelheid glas terug. Dat heeft tot gevolg dat de totale opbrengst wel lager wordt. Een voorzichtige conclusie is dat er minder papier en glas wordt verbruikt door de consumenten omdat het aandeel papier en glas in het restafval niet significant toeneemt.
Hoeveelheden De grootste uitgave van de gemeenschappelijke regeling wordt gevormd door de lasten voor
4
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
de overslag, het natransport en de verwerking van brandbaar afval en gft-afval. In 2023 is van deze afvalstromen via de AVU ter verwerking aangeboden:
Brandbaar afval GFT-Afval
Rest Grof
Gerealiseerd 2023 (ton) 224.495 30.352 104.000
Begroot 2023 (ton) 232.930 33.830 115.150
Gerealiseerd 2022 (ton) 225.126 30.074 100.499
Verwerkingslasten De verwerkingslasten voor brandbaar afval en gft-afval zijn binnen de begrote budgetten van 2023 gebleven. Begroot was voor deze deelstromen, inclusief de daaraan toe te rekenen lasten voor onder andere de sorteeranalyses en de beheerlasten € 52.459.562 (Begroting 2023 tabel 1.1) terwijl € 47.416.170 is uitgegeven. Er is ruim 4% minder brandbaar afval en bijna 10% minder gft-afval verwerkt dan begroot. De normale marges tussen de begote en de geraliseerde hoeveelheden zijn + of - 2 á 3%. De daling van de hoeveelheid brandbaar afval valt daarmee net buiten de marges, maar omdat het een daling betreft, is dat juist een positieve ontwikkeling. Maar gezien de geringe daling ten opzichte van de begroting en geen echte daling ten opzichte van de hoeveelheid van 2022, zou eerder van een stabilistatie dan van een daling moeten worden gesproken. Wellicht een aanleiding om het scheidingsgedrag van de inwoners nog eens goed onder de loep te nemen. De grote daling van de hoeveelheid gft-afval laat zich grotendeels verklaren door het feit dat de begroting voornamelijk wordt gebaseerd op de bekende gegevens van het jaar vóór het jaar waarin de begroting wordt opgesteld en de gegevens van het lopende jaar. In 2021 werd nog ruim 115.000 ton gft-afval ingezameld en niets wees op een afname van deze hoeveelheid in de loop der jaren.
Een langdurig droog voorjaar in 2022 en een zeer nat en fris groeiseizoen in 2023 zijn zichtbaar van invloed op de hoeveelheid gft-afval voor die jaren geweest. Met de klimaatverandering in gedachte, zouden grote fluctuaties in de komende jaarlijkse hoeveelheden gft-afval niet ondenkbaar zijn. Omdat er minder tonnen restafval en gft-afval zijn verwerkt dan begroot, zijn de lasten binnen de begroting gebleven. Beheerlasten De netto-beheerlasten zijn in de eindafrekening met de gemeenten verrekend. Deze zijn € 513.323 hetgeen lager is dan de voor 2023 begrote netto-beheerlasten à € 540.720. Saldo Volgens het overzicht van baten en lasten over 2023 is sprake van een positief resultaat van € 215.872 dat voornamelijk betrekking heeft op de verhuur van de containers (glas, papier, textiel), rentebaten en het dividend ROVA. Omdat de AVU geen vermogen of reserve
5
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
opbouwt, werd het saldo normaliter periodiek verrekend met de gemeenten, waarbij wel een reserve werd aangehouden voor het onderhoud en de vervanging van de containers. Verrekening saldo Met ingang van deze jaarrekening zal het saldo (dit jaar: minus de reserve tbv. de containers) jaarlijks worden uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten, op basis van de som van de hoeveelheden huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval per gemeente. Hierdoor zal het resultaat, - het saldo -, van de jaarrekening altijd 0 zijn. Met het overdragen van de laatste containers aan de gemeenten in 2023 is er geen reden meer om hiervoor een reserve aan te houden en zal deze op basis van de huurkosten per gemeente over de periode 2019 - 2023 volledig worden uitgekeerd aan de gemeenten die containers huurden van de AVU. Dit zal in de eindafrekening 2023 worden meegenomen. Omdat er geen containers meer worden verhuurd, wordt er na 2023 ook geen onderhoudsen vervangingsreserve meer opgebouwd. Begroting 2023 vs. Jaarrekening 2023 Wanneer de totale begroting 2023 wordt vergeleken met de werkelijke realisatie, blijkt dat de realisatie € 4.075.228 lager ligt. Ten opzichte van de werkelijk berekende voorschotbedragen over 2023 is dit € 3.972.410. Dat is het saldo van de te verwachten eindafrekening met de gemeenten.
Het verschil tussen de begroting 2023 en de realisatie is voornamelijk door de lagere lasten m.b.t. brandbaar afval en gft-afval te verklaren.
6
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Jaarverslag 2023 Hoofdstuk 1: Programma’s Programma 1: Afvoer, hergebruik, bewerking en verwerking van afval Wat te doen In de gemeenschappelijke regeling is vastgelegd dat de AVU zorg draagt voor een goede, reguliere en milieuverantwoorde verwijdering van door de gemeenten ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen (restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval en verpakkingsafval). Onder verwijdering wordt verstaan: overslag, transport naar de verwerker en verwerking van afval. Ook verzorgt de AVU de inzameling van oude medicijnen en injectienaalden, glas en vlakglas en oud papier en karton. Realisatie De AVU heeft op 1 januari 2023 de volgende contracten voor overslag, transport en verwerking: Contract
Omschrijving
Ingang
Einde
Verlenging
Einde na verlenging
AVR
O&T restafval en gft
1/1/2021
31/12/2026
2x 2 jaar
31/12/2030
AVR-Attero
Verwerking restafval
1/1/2021
31/12/2026
2x 2 jaar
31/12/2030
Attero
Verwerking gft
1/1/2021
31/12/2026
2x 2 jaar
31/12/2030
Maltha
Verwerking glas
1/1/2021
31/12/2023
1x 1 jaar
31/12/2024
VRN
Inzameling vlakglas
1/1/2012
onbepaald
Remondis
Inzameling oud papier*
1/1/2018
31/12/2021
2x 1 jaar
31/12/2023
Smurfit Kappa
Verwerking oud papier
1/1/2022
31/12/2026
2x 1 jaar
31/12/2028
*) Het inzamelcontract met Remondis is in 2023 met 3 jaar verlengd, na een publicatie van dit voornemen op Tenderned.
Voor overslag en transport voor de regio’s Amersfoort en Veenendaal heeft de AVU als aandeelhouder DVO’s afgesloten: DVO
Omschrijving
Ingang
Einde
Verlenging
Einde na verlenging
ROVA NV
O&T restafval en gft regio II
1/1/1984
Onbepaalde tijd, opzegtermijn onbepaald
BV Afvaloverslag
O&T restafval en gft regio III
1/1/2012
Onbepaalde tijd, opzegtermijn 2 jaar
Met Stadsbedrijven Utrecht zijn er DVO’s afgesloten inzake de inzameling van glas, oude medicijnen en injectienaalden, maar ook voor de inzameling van luiers en
7
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
incontinentiemateriaal. Met CirkelWaarde is de AVU een proefproject gestart voor de verwerking van deze afvalstroom. Contract
Omschrijving
Ingang
Einde
Verlenging
Einde na verlenging
Stadsbedrijven
Inzameling luiers in incomat.
1/4/2022
30/06/2026
5x 1 jaar
30/06/2031
Stadsbedrijven
Inzameling glas
1/4/2022
30/06/2026
5x 1 jaar
30/06/2031
Stadsbedrijven
Inzameling oude med. & inj.
1/1/2021
31/12/2025
5x 1 jaar
31/12/2030
Lasten De rechtstreeks aan overslag, transport en verwerking van restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval, pdb, glas en oud papier verbonden lasten bedroegen in totaal € 44.672.730 terwijl € 48.747.958 was begroot. Dit verschil is grotendeels te verklaren als het gevolg van minderlasten voor restafval en meevallende papieropbrengsten. Niet begrote dividend- en rente-inkomsten, afrekenverschillen (oud papier) en het batig saldo van de verhuur van de containers maken ook deel van dit verschil uit.
Lasten Totaal Baten Totaal
● Afvoer, hergebruik en verwerking van afval ● Personele lasten * ● Bijdragen deelnemende gemeenten
2023 44.672.730 305.000 44.977.730 44.977.730 44.977.730
*) Dit betreft een toerekening van een deel van de totale personeelslasten, zie de staat van baten en lasten.
8
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Programma 2: Vereveningsregeling Wat te doen De vereveningsregeling betreft een verevening van de lasten welke de gemeenten maken voor het transport van het afval vanuit de gemeente naar het afvaloverslagstation. De verevening heeft uitsluitend betrekking op het restafval, het grof huishoudelijk restafval en het GFT-afval en is gebaseerd op de afstand tussen het gemeentehuis en het overslagstation. De vereveningsregeling leidt ertoe dat gemeenten met een meer dan gemiddelde rijtijd naar een overslagstation een vergoeding ontvangen, terwijl gemeenten met een kortere rijtijd hiervoor betalen. Realisatie De regeling is gebaseerd op een aantal door het Algemeen Bestuur vastgestelde parameters voor de lasten (beladingsgraad van de inzamelvoertuigen, materiaal- en personeelslasten) en de met een routeplanner bepaalde rijtijd tussen de centra van de gemeenten en het overslagstation. In 2023 waren deze lasten op basis van het voornoemde besluit € 16,98 per ton en per uur. In het kader van de vereveningsregeling geldt ook de vergoeding van infrastructurele lasten à € 76.025 die de gemeenten Utrecht en Nieuwegein ontvangen in verband met de ligging van de AVR- overlaadlocaties op Lage Weide te Utrecht en in Nieuwegein (Renewi). Deze vergoeding wordt verhoudingsgewijs op basis van de aangeleverde tonnages verdeeld.
Deze post vindt haar oorsprong in de besluitvorming tot invoering van de vereveningsregeling in 1991. Lasten De financiële uitwerking van de vereveningsregeling is weergegeven in bijlagen 1.2.a. en 1.2.b. De lasten en baten voortkomend uit de vereveningsregeling zijn inbegrepen in de lasten welke vallen onder programma 1: Afvoer, hergebruik, bewerking en verwerking van afval. Daarom wordt hier volstaan met de vermelding “verlegd”.
Lasten Totaal Baten Totaal
● Vereveningsregeling ● Personele lasten ● Bijdragen deelnemende gemeenten
9
2023 verlegd verlegd verlegd verlegd verlegd
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Programma 3: Sorteeranalyses en afvalmonitoring Wat te doen Jaarlijks wordt één van huishoudelijke afvalstromen in opdracht van en onder regie van de AVU bemonsterd, waarbij middels sorteeranalyses de samenstelling wordt bepaald. De huishoudelijk restafvalstroom wordt om het jaar bemonsterd en in de tussenliggende jaren komen om en om de overige afvalstromen (gft, pdb, glas en oud papier) aan de beurt. Realisatie In 2023 is het restafval bemonsterd door Eureco BV. Dit bureau heeft in 2021 de aanbesteding van deze opdracht gewonnen en zal de analyses in ieder geval tot en met 2025 uitvoeren. Verlenging is mogelijk tot en met 2027. Het aantal sorteeranalyses per gemeente is afhankelijk van het aantal inwoners. In de gemeenten Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug en Zeist worden op verzoek standaard meer analyses uitgevoerd dan op basis van het inwoneraantal gebruikelijk is. De lasten daarvan worden apart verrekend met deze gemeenten. Daarnaast hebben alle gemeenten de mogelijkheid om gedurende de looptijd van het contract extra analyses te laten uitvoeren, weliswaar voor eigen rekening, maar tegen dezelfde voorwaarden zoals deze zijn vastgelegd in het genoemde contract. Lasten De aan de sorteeranalyses en de rapportages verbonden lasten bedroegen € 146.635. Begroot was € 125.000.
Omdat er bij de aanbesteding uit 2021 voor is gekozen restafval om de 2 jaar te bemonsteren en af te wisselen met andere afvalstromen zoals gft, papier en pdb, kunnen de kosten afwijken van de geraamde kosten. Die betreffen namelijk de bemostering van restafval. In 2023 is het restafval bemonsterd.
Lasten Totaal Baten Totaal
● Sorteeranalyses restafval ● Personele lasten* ● Bijdragen deelnemende gemeenten
2023 146.635 5.000 151.635 151.635 151.635
*) Dit betreft een onderdeel van de totale personeelslasten zoals deze te vinden is in de staat van baten en lasten.
10
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Programma 4: Advisering en ondersteuning van gemeenten Wat te doen Advisering en beleidsmatige ondersteuning van de deelnemende gemeenten. Realisatie Advisering van de gemeenten betreft een breed scala aan onderwerpen. Veel advies-uren zijn gemaakt ten behoeve van: • De aanbesteding van de verwerking van het verpakkingsglas; • Invoering van de UPV-textiel en de UPV-matrassen; • Het onderbrengen van de milieustraat-afvalstromen van meerdere gemeenten bij CirkelWaarde; • Onderzoek naar de mogelijkheden van de Circulaire Economie; • Onderzoek naar de afvalstoffenbelasting en de CO2-heffing; • De deelname in CirkelWaarde. Voorts zijn notities opgesteld over: • De UPV-matrassen; • De brand bij AVR en de lachgascilinders; • De voorgenomen gezamenlijke aanbesteding van huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval met de CirkelWaardepartners. Daarnaast hebben het oud papierdossier, het textieldossier en de samenwerking met Circulus en ROVA, - onder de noemer CirkelWaarde -, de nodige aandacht gevraagd. Tenslotte zijn op de ambtelijke bijeenkomsten voorafgaand aan de vergaderingen van het Algemeen Bestuur als extra onderwerpen de vernieuwing van de verrekening van de hoeveelheden door Stadsbedrijven ingezameld glas en de inzameling van oud papier besproken. CirkelWaarde Belangrijk is de deelname van de AVU in CirkelWaarde.
In deze samenwerking wordt samen met Circulus en ROVA middels het Expertisecentrum kennis vergaard over diverse afvalstromen, in de breedste zin des woords. Er worden hiertoe onderzoeken en marktverkenningen verricht, in eigen beheer of met behulp van derden. In het Handelshuis worden aanbestedingen gedaan en diverse contracten beheerd. In dit jaarverslag wordt volstaan met een korte beschrijving van de activiteiten van 2023. Expertisecentrum De inzet van de AVU voor het Expertisecentrum was in 2023 voornamelijk gericht op 3 onderwerpen, De UPV’s, de kwaliteit van de grondstofstromen en CSRD. Andere onderwerpen
11
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
die binnen de scope van het Expertisecentrum vallen zijn het onderzoek naar een E-hub (AEEA) en de ontwikkeling van nieuw keukentextiel uit ingezameld textiel. De AVU heeft zich in een alliantie met de NVRD en andere collega-organisaties ingezet bij de onderhandelingen die moeten leiden tot UPV’s voor matrassen en textiel. Hoewel in een vergevorderd stadium, zijn er ultimo 2023 nog geen concrete resultaten bereikt. De verwachting is dat in 2024 de UPV’s van kracht worden. Met betrekking tot de kwaliteit van de grondstofstromen zijn vooral gft-afval en pmd-afval belangrijke aandachtstrekkers. Breed onderzoek bij de AVU heeft aangetoond dat de kwaliteit van het gft-afval goed is, maar dat deze ook onder druk komt te staan wanneer er voor restafval betaald zou moeten gaan worden. Zogenaamde prestatiecontracten op basis van de vervuiling worden steeds meer gemeengoed, waardoor het belangrijk is om de kwaliteit van het gft-afvl te borgen. In 2023 is veel overleg gevoerd met overslaglocaties en RKN (de organisatie die de sorteringen de vermarkting van het pmd-afval uitvoert) over de kwaliteit van het pmd-afval. Door stringentere toepassing van de acceptatievoorwaarden wordt er veel pmd-afval afgekeurd, dat uiteindelijk wordt verbrand. Het terugdringen van de vervuiling is een gedeelde verantwoordelijkheid tussen gemeenten en producenten.
Het expertisecentrum monitort inzamelmethodes, maar ook de wijze van acceptatie en analyseert de afkeurgegevens. Daarnaast worden adviezen gegeven over preventiecampagnes. Met de NVRD neemt CirkelWaarde deel aan de diverse overlegstructuren in Nederland en bouwt op die wijze mee aan transparante ketens. Nieuw is de toekomstige Europese verplichting voor afvalorganisaties en de aangesloten gemeenten om te rapporteren over de milieu-impact van hun activiteiten, onder de noemer CSRD. De AVU neemt deel in de reeks van overleggen, workshops en brainstormsessies waarmee CSRD uiteindelijk ontwikkeld moet worden voor de afvalbranche. Handelshuis Het Handelshuis heeft zich binnen CirkelWaarde ontwikkeld als beheerder van de afval- en grondstofstromen, zowel huis aan huis ingezameld als afgevoerd via de milieustraten. Ook beheert het Handelshuis het raamcontract met ARN voor de verwerking van luiers en het pdbdossier, o.a. het contract met RKN en de administratieve afhandeling ervan. In 2023 is de verwerking van het verpakkingsglas voor de 3 organisaties én Twente Milieu aanbesteed en is er gezamenlijk gewerkt aan de aanbesteding van de verwerking van het restafval van Circulus, van welke organisatie voor het verwerkingscontract is gekozen dit niet meer te verlengen per 1 januari 2024.
In navolging van de gemeenten Lopik en Montfoort, hebben de gemeenten Stichtse Vecht en Wijk bij Duurstede en de RMN-gemeenten in 2023 aan de AVU gevraagd de milieustraatafvalstromen via CirkelWaarde af te voeren en te verwerken. Ook andere AVU-gemeenten hebben belangstelling voor deze constructie. Verder is er gewerkt aan de voorbereiding van de gezamenlijke aanbesteding van huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft. Er zijn verdiepende onderzoeken
12
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
uitgevoerd naar de ontwikkelingen van de verbrandingsmarkt en de CO2-heffing. Het AVUbestuur is geïnformeerd over de te volgens aanbestedingsstrategie. Lasten In 2023 zijn de op dat jaar betrekking hebbende lasten voor de advisering en ondersteuning van gemeenten ten laste gebracht van de begrotingspost Onderzoek en Adviezen. De aan de advisering en ondersteuning verbonden lasten bedroegen € 98.578 terwijl € 100.000 was begroot. Deze lasten hebben vooral te maken met externe ondersteuning en adviezen bij aanbestedingen.
Lasten Totaal Baten Totaal
● Advisering en ondersteuning van gemeenten ● Personele lasten* ● Bijdragen deelnemende gemeenten
2023 98.578 25.000 123.578 123.578 123.578
*) Dit betreft een onderdeel van de totale personeelslasten zoals deze te vinden is in de staat van baten en lasten.
13
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Programma 5: Overhead Wat te doen Overhead betreft alle niet direct aan de programma’s inzake projecten of reguliere werkzaamheden toe te rekenen lasten en baten. Realisatie Een nadere beschouwing van de lasten en baten die hiertoe kunnen worden gerekend, laat zien dat het hier de feitelijke lasten van de AVU-organisatie betreft, onder verrekening van de toe te rekenen lasten. De BBV-bepalingen staan niet meer toe dat overhead volledig aan de programma’s wordt toegerekend. Lasten Van de beschikbare personele capaciteit van 4 fte (5 fte minus de financieel-economisch medewerk(st)er) zijn de directeur-secretaris, de projectmanager-adviseur gemeenten en de projectmanager/adviseur circulaire economie direct aan de programma’s toe te rekenen, met dien verstande dat de toerekening van de directeur-secretaris op basis van ervaring 0,7 fte betreft. Daarnaast worden, conform de BBV voorschrijft, lasten voor advisering en een deel van de personele lasten dat vrijvalt vanwege het niet volledig invullen van de functie projectmanager/adviseur circulaire economie (0,8 fte) ook direct toegerekend aan de programma’s, omdat voor dit niet ingezette deel van het personeelsbudget derden worden ingehuurd.
In totaal kan € 335.000 van de beheerlasten à € 640.298 aan de programma’s 1 t/m 4 worden toegerekend, waardoor de uiteindelijke bruto-overhead op € 305.298 komt, inclusief € 114.905 personele lasten. Na verrekening van de administratieve vergoedingen voor glas en papier (baten) en de verrekening van rente-inkomsten, blijft netto over € 172.761. Begroot was een bruto-overhead van € 331.880 waarvan na verrekening van renteinkomsten en administratieve vergoedingen voor glas en papier (baten) netto € 205.720 over zou blijven.
Lasten
Totaal Baten
2023 190.393 114.905
● Overhead ● Personele lasten*
● Doorberekende beheerlasten ● Rente-inkomsten ● Bijdragen deelnemende gemeenten
Totaal
305.298 126.946 5.591 172.761 305.298
*) Dit betreft een onderdeel van de totale personeelslasten zoals deze te vinden is in de staat van baten en lasten.
14
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Beleidsindicatoren Aantal fte Bezetting per 31-12-20231 Overhead (bruto) in % van de jaarrekening 2023 1
5 2,88 0,7
De bezetting per 1/1/2023 was 2,66 fte. Per 1/10/2023 is daar 0,12 fte bijgekomen.
15
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Hoofdstuk 2: Financieel beleid Inleiding De gemeenschappelijke regeling is opgericht in overeenstemming met de Gemeentewet en de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Inhoudelijk zijn verder van toepassing de wet Fido en het KB Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), de Aanbestedingswet 2012 en de Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten. Op basis van de wet Fido en het BBV zijn 2 verordeningen opgesteld inzake de financiële organisatie van de AVU. In de “Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht” is de accountantscontrole vastgelegd en de “Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, alsmede voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht”, behelst de uitgangspunten voor het financieel beheer in brede zin. De financiële rapportages, te weten de begroting en de jaarrekening zijn ingericht conform de door de Besluit Begroting en Verantwoording voorgeschreven wijze. Beheerlasten Het totaal aan beheerlasten bedraagt voor 2023 € 640.298 (bruto), terwijl middels de doorberekende beheerlasten voor glas, oud papier en pmd € 126.946 kan worden ingeboekt.
Hiermee komen de netto beheerlasten op € 513.352 In de begroting voor 2023 is netto € 540.720 begroot. Lasten voor overslag, transport en verwerking De rechtstreeks aan overslag, transport en verwerking van restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval, glas en oud papier verbonden lasten (Programma 1) bedroegen in totaal € 44.672.730 terwijl € 48.747.958 was begroot. Het verschil in lasten komt voornamelijk voort uit het teruglopen van de hoeveelheden restafval en gft met respectievelijk 4% en 10% en minder transportkosten als gevolg van de uitwisseling van gft met ROVA.. Lasten Glas Voor deze grondstofstroom is eind 2022 door de AVU een correctie op de inzamelingskosten afgegeven en zijn deze naar boven bijgesteld met € 80.000. Dit hield verband met gestegen kosten voor brandstof en personeel. Hierdoor is de jaarrekening wel in lijn met de begroting. Baten oud papier In de begroting van 2023 is een totale opbrengst van € 6.8 mln geraamd op basis van een papierprijs van € 75 en een bonus van € 40 per ton en een hoeveelheid oud papier van bijna 59.000 ton. In 2023 is een ingezamelde hoeveelheid gerealiseerd van 49.000 ton bij een gemiddelde papierprijs van € 70,00 en een bonus van € 40,32.
16
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Eind 2022 is door de AVU een opbrengstcorrectie van € 2 mln afgegeven op basis van de lichtdalende marktprijs voor het oud papier en de daling van de ingezamelde hoeveelheid. De totale opbrengst van het oud papier in 2023 is bijgesteld naar 4.8 mln. Gezien de werkelijke totale opbrengst over 2023 van € 5.4 mln iets te voorzichtig. Baten Glas De glasopbrengsten liggen in 2023 in lijn met de opbrengsten van 2022, althans per ton bezien. De opbrengst per ton in 2023 is € 22,12 tegenover € 21,98 in 2022. Het verschil komt vooruit uit de verhouding tussende verschillende kleuren ingezameld glas, die allen een andere opbrengst kennen. Wel is de ingezamelde hoeveelheid fors lager dan begroot, waardoor de inkomsten lager zijn dan geraamd. In 2023 is 26.810 ton ingezameld terwijl 30.210 ton was begroot. Baten: Dividend ROVA Dividendinkomsten van ROVA worden niet in de begroting opgenomen. Het uitkeren van dividend is geen vast beleid bij dit bedrijf. In 2023 is het dividend over 2022 uitgekeerd, waardoor € 14.576 aan extra inkomsten kon worden genoteerd. De baten komen ten gunste van de deelnemende gemeenten. Vergelijking jaarrekening 2023 met jaarrekening 2022 In principe is de begrotingsopzet voor 2023 goed te vergelijken met die van 2022.
Verschillen ontstaan voornamelijk slechts door wijziging van hoeveelheden, of het fluctueren van de opbrengsten van het glas en het oud papier, oftewel in “Programma 1”. Saldi-verschillen in de overige programma’s hebben op het begrotingstotaal zeer weinig effect. In de onderstaande tabel zijn de saldi weergegeven die het grootste deel van de verschillen tussen de jaren 2022 en 2023 verklaren. Uiteraard dragen ook de kleinere verschillen hieraan bij, echter die worden niet vermeld. Jaarrekening 2023
Begroting 2023
Jaarrekening 2022
● ● ●
Lasten Verwerking ha, gha, gft Glasinzameling Netto beheerlasten
47.416.170 1.188.244 513.323
52.459.562 1.036.124 540.720
46.241.176 1.128.440 543.499
● ●
Baten Papierbaten Glasbaten
5.441.493 593.142
6.798.114 670.723
9.014.856 611.536
17
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Hoofdstuk 3: Overige informatie, verplichte (sub)paragrafen Op grond van het BBV (artikel 9) dient in het jaarverslag een aantal verplichte paragrafen te worden opgenomen. Dit betreft: a. b. c. d. e. f. g.
Lokale heffingen* Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen* Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid* * niet van toepassing voor de AVU
§b. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen kan worden gedefinieerd als het vermogen van de AVU om eventuele risico’s op te kunnen vangen. Met andere woorden: kunnen eventuele tegenvallers worden opgevangen? Zoals in de begroting is aangegeven, kent de gemeenschappelijke regeling AVU - behoudens een reservering voor onderhoud voor de glas-, papier-, kunststof- en textielcontainers en de reserve resultaat activiteiten voormalige NV AVU t.b.v. huurders containers geen reserves en/of voorzieningen. Dit betekent dat eventuele tegenvallers direct worden verrekend met de deelnemende gemeenten. In de huidige nota Weerstandsvermogen en risicobeheersing die in 2022 is vastgesteld zijn de risico’s beschreven en geanalyseerd. De conclusie is dat de benoemde risico’s na kwantificering en onverwachte gebeurtenissen in principe geen liquiditeits- of solvabiliteitsproblemen bij de AVU kunnen veroorzaken vanwege de financiële structuur van de AVU. In de nota wordt het theoretisch weerstandsvermogen lager berekend dan het grensbedrag van € 50.000 wat het aanhouden van een weerstandsvermogen ter dekking van financiële risico’s bij de AVU niet noodzakelijk maakt. Het grootste risico voor de AVU is een plotselinge verhoging van de verwerkingskosten, omdat deze de grootste kostenpost van de AVU vormen.
Omdat kostenverhogingen vrijwel direct aan de gemeenten kunnen worden doorberekend en pas achteraf aan de verwerkers dienen te worden voldaan, zijn deze niet van invloed op de liquiditeit of de solvabiliteit van de AVU. De AVU houdt dus zelf geen vermogen aan op de begroting, maar desgewenst kunnen de gemeenten zelf een voorziening treffen in de eigen begroting. De risico’s die zich kunnen voordoen zijn in de nota Weerstandsvermogen en risicobeheersing becijferd op € 6,00 per ton huishoudelijk restafval en gft-afval.
18
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Er hebben zich in 2023 en in de voorgaande jaren geen tegenvallers of risico’s voorgedaan die zouden moeten worden gedekt uit een weerstandsvermogen. Volgens de BBV moeten in deze paragraaf Weerstandsvermogen de kengetallen netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen), solvabiliteitsratio en de structurele exploitatieruimte zijn benoemd. De kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit zijn niet van toepassing.
Netto schuldquote Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Realisatie 2023 0,2% 0,0% 0,3%
Begroot 2023 0,0% 0,0% 0,0%
Realisatie 2022 -0,5% 1,1% 0,3%
De netto schuldquote geeft de verhouding tussen de netto schulden en de inkomsten, oftewel (schulden – kortlopende vorderingen) / totale baten. De solvabiliteitsratio geeft de verhouding weer tussen het eigen vermogen en het totaal aan vreemd vermogen, dat is hier: (eigen vermogen / totaal vermogen) in %. De AVU streeft naar een resultaat van 0, dus geen vermogensopbouw waardoor dit kengetal in principe 0 zou moeten zijn. Een kleine bestemmingsreserve laat echter een kleine solvabiliteitsratio zien. De structurele exploitatieruimte geeft de verhouding weer tussen de structurele baten en de structurele lasten, in berekening: ((structurele baten - structurele lasten) + (structurele stortingen in reserves - structurele onttrekkingen uit reserves)) / totale baten. Doordat de AVU-lasten en opbrengsten 1 op 1 verrekend zou dit kengetal normaliter 0 moeten zijn. Vanwege het feit dat de baten voor het onderhoud van de containers de lasten ruimschoots dekken is de structurele exploitatieruimte licht positief. Dit resultaat wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve om vervolgens te worden verrekend met de deelnemende gemeenten. §d. Financiering In deze treasuryparagraaf wordt een beschouwing gegeven op de treasuryfunctie van de Afvalverwijdering Utrecht over het jaar 2023.
Algemene ontwikkelingen In 2023 hebben zich geen algemene ontwikkelingen voorgedaan die van invloed waren op de treasuryfunctie, de financiële posities en de geldstromen van de Afvalverwijdering Utrecht. Externe ontwikkelingen Internationale economische indicatoren en de ontwikkeling op de Europese geld- en kapitaalmarkt. De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht is financieel
19
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
ongevoelig voor externe ontwikkelingen omdat lasten één op één aan deelnemers worden doorberekend. Verwachte wijzigingen in wet- en regelgeving De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht is financieel ongevoelig voor wijzigingen in wet- en regelgeving. Lastenverhogingen hieruit voortvloeiend worden één op één doorberekend aan de deelnemers. Debiteurenrisico De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht is financieel gevoelig voor dit risico. Aangezien de debiteuren alleen de deelnemende gemeenten zijn, is dit risico wel praktisch verwaarloosbaar. Een ander debiteurenrisico is de uitbetaling van de opbrengsten van glas en papier door derden. Vanwege de doorberekening berust dit risico bij de gemeenten. Treasurybeheer Risicobeheer In 2023 is de “Verordening Financieel beleid c.a.” nageleefd: • slechts leningen uit hoofde van de publieke taak zullen worden verstrekt aan door het Algemeen of Dagelijks Bestuur goedgekeurde derde partijen; • de uitzetting van middelen uit hoofde van de treasuryfunctie mag niet gericht zijn op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico; • het gebruik van derivaten niet is toegestaan. Bij de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht zijn de volgende risico’s actueel: • • • •
Renterisico van de vlottende schuld Kredietrisico van de verstrekte gelden Debiteurenrisico met betrekking tot de achtergestelde lening aan de N.V. ROVA Holding Investeringsrisico inzake de deelnemingen in de N.V. ROVA Holding en de BV Afvaloverslag
Leningen Als resultaat van een adequate liquiditeitsplanning is ook in 2023 geen gebruik gemaakt van externe financiering. De deelnemende gemeenten hebben zich goed aan de betaaltermijn van 30 dagen gehouden, waardoor er een balans kon worden gezocht tussen de inkomsten en de uitgaven. In 2023 was de financiering uit hoofde van crediteuren op hetzelfde niveau als in voorgaande jaren. Uitzetting Op 21 februari 2001 heeft het bestuur een achtergestelde lening verstrekt aan N.V. ROVA Holding van € 69.882,00. De lening kon na 10 jaar worden afgelost waarbij de N.V. ROVA
20
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Holding de mogelijkheid om de looptijd van de achtergestelde lening met 10 jaar te verlengen. In overleg is ervoor gekozen te verlengen met 5 jaar en vervolgens stilzwijgend telkens voor een periode van 5 jaar te verlengen. De rente bedraagt op jaarbasis 8% en de eerstvolgende expiratiedatum is 21 februari 2026. Relatiebeheer Er zijn in 2023 geen belangrijke wijzigingen in de relatie met de huisbankier geweest. Kasbeheer Het kasbeheer wordt voortgezet in lijn met voorgaande jaren. De totale lasten volgens de begroting 2023, tabel 1.6 ad. € 48.747.958 zijn doorberekend aan deelnemende gemeenten door facturering van voorschotnota’s per kwartaal. Verschillen tussen het totaal van de voorschotnota’s en de in totaal werkelijk af te rekenen lasten worden met de betreffende gemeenten in 2022 afgewikkeld. Schatkistbankieren De rijksoverheid heeft per 2013 bepaald dat overtollig kasgeld van decentrale overheden, als ook van andere publieke entiteiten, dient te worden gestald bij het Ministerie van Financiën, in ’s Rijksschatkist. De AVU heeft geen eigen vermogen, reserves of voorzieningen, doch slechts kasgeld op een rekening courant bij de BNG. Conform hetgeen is bepaald inzake het schatkistbankieren, wordt deze rekening aan het einde van iedere werkdag automatisch afgeroomd tot het bedrag van € 250.000.
Hoewel sinds 2022 het drempelbedrag voor de AVU op ongeveer € 1.000.000 kan worden berekend, heeft de AVU er vrijwillig voor gekozen het oorspronkelijke grensbedrag van € 250.000 te blijven hanteren. Wanneer grote betalingen dienen te worden verricht, wordt eerst een bedrag uit de schatkist teruggeboekt naar de rekening courant en kan vervolgens worden betaald. Dit is het zogenaamde schatkistbankieren. Omdat de BNG geen pinpas kent, is er ook nog sprake van een rekeningcourant bij de ABN-AMRO. Het saldo op deze rekening is zelden hoger dan € 1.000. Deze rekening dient slechts voor incidentele pinbetalingen. Organisatie In 2023 zijn geen aanpassingen geweest in de administratieve organisatie en interne controle, zoals vastgelegd in de “ Verordening Financieel Beleid c.a.”. Informatievoorziening In 2023 zijn geen aanpassingen geweest in de informatie en systemen voor het beheer van de treasuryfunctie. §e. Bedrijfsvoering Personeel De AVU kent organisatorisch 5 formatieplaatsen. Hiervan worden er 2,88 vast ingevuld door de directeur-secretaris, de projectmanager/adviseur gemeenten en de
21
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
projectmanager/adviseur circulaire economie (0,88 fte). De ruimte die daardoor ontstaat op het personele budget wordt gebruikt voor de inhuur van financiële dienstverlening, archiefdienstverlening en beleidsmatige ondersteuning op projectbasis. Personeelsmanagement wordt met behulp van ondersteuning door de afdeling HRM van RMN uitgevoerd. Directie: Per 1 januari 2016 vervult de heer F.A. van Dijk de functie van directeur-secretaris. Ziekteverzuim: Het ziekteverzuim was in 2023 0%. Dit sluit aan op 2022, een jaar waarin het ziekte verzuim ook 0% was. Werkzaamheden Een deel van de door de AVU verrichte taken betreft de aanbestedingen van opdrachten. Hiervoor geldt de Aanbestedingswet 2012. Deze wet is gebaseerd op Europese regelgeving omtrent publieke aanbestedingen. Met de wet NErpe heeft de rijksoverheid instrumenten in handen om de naleving van Europese regelgeving af te dwingen jegens organen en instanties (publieke entiteiten) die het Europese recht niet, of niet op de juiste wijze naleven. Centraal stonden in 2023 de werkzaamheden zoals deze tot het takenpakket moeten worden gerekend: zorgdragen voor een reguliere verwijdering van ingezamelde afvalstromen (huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval, oud papier en karton, verpakkingsglas, oude medicijnen en injectienaalden).
De werkzaamheden in dit kader zijn het voorbereiden en uitvoeren van contracten, contractbeheer, registratie van hoeveelheden, databeheer, het doen van ontvangsten en betalingen, en de financiële administratie. Gedurende het jaar heeft de AVU vragen van gemeenten beantwoord die betrekking hadden op het (landelijk) afvalstoffenbeleid, inzamelsystemen e.d. en heeft de AVU enkele gemeenten ondersteund bij het formuleren van afvalbeleid. Tevens heeft de AVU de strategische belangen van de deelnemende gemeenten behartigd. In dit kader worden wetgeving en beleidsmaatregelen inzake afvalverwijdering gevolgd en wordt waar nodig gereageerd. Steeds vaker wordt de AVU, als representant van een groot aantal gemeenten (als ware de AVU een belangenorganisatie) in een ontwerpstadium hierbij betrokken. De AVU onderhoudt dan ook inmiddels een uitgebreid relatienetwerk met overheden en andere organisaties om te kunnen participeren in en anticiperen op bepaalde ontwikkelingen. Met name de discussie omtrent het invoeren van UPV’s ( uitgebreide producenten verantwoordelijkheid) bij matrassen en textiel heeft hierbij in 2023 veel aandacht gevraagd. Ook in 2023 hebben diverse organisaties, instellingen en de deelnemende gemeenten de AVU weten te vinden voor een advies, reactie of informatie.
AVU-medewerkers worden ook gevraagd aanwezig te zijn en/of inleidingen te houden in gemeentelijke raadscommissies en
22
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
voor gezelschappen. Verder hebben zij in 2023 geparticipeerd in overleg van landelijk opererende organisaties (NVRD, VNG) en zijn zij aanspreekpunt voor diverse organisaties. De organisatie heeft zich verder beziggehouden met het beheren van de contracten en de AVU-containers en de overdracht aan de gemeenten daarvan, het geven van voorlichting aan de gemeenten, het onderhoud van een website, het ondersteunen en adviseren van gemeenten bij het opstellen van afvalstoffenplannen, het doen van aanbestedingen etc. Daarnaast participeerden de medewerkers in activiteiten van landelijk opererende organisaties (NVRD, BKN, Rijkswaterstaat Leefomgeving) en zijn zij aanspreekpunt voor organisaties als CBS, VNG, Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Dit “netwerken” stelt de medewerkers in staat te participeren in en te anticiperen op bepaalde ontwikkelingen en invloed te hebben op die ontwikkelingen. Externe inhuur vond plaats ten behoeve van het uitvoeren van werkzaamheden, met name met betrekking tot aanbestedingen of de implementatie daarvan. Daarnaast is gebruik gemaakt van de samenwerking CirkelWaarde voor onder meer onderzoek naar diverse verwerkingsmethoden en ontwikkelingen op de afvalmarkt, de afwikkeling van de pdbcontracten en de overdracht daarvan aan RKN en de uitruil van gft-afval met ROVA waardoor er minder transportkilometers worden gemaakt.
Voorts volgt hier een overzicht van een aantal onderwerpen welke naast de reguliere werkzaamheden, in het kader van de CirkelWaarde-samenwerking zijn uitgevoerd: • Voorbereiding en aanbesteding van de overslag, het transport en de verwerking van het verpakkingsglas Na een uitgebreide marktverkenning is in 2023 de overslag, het transport en verwerking verpakkingsglas aanbesteed en gegund. Het gehele traject van de voorbereiding, het aanbestedingstraject en de complexe duurzaamheidsanalyse was intensief en leerzaam. • Vermarkten milieustraat-afvalstromen via CirkelWaarde Ook in 2023 is een aantal gemeenten begonnen met de vermarkting van het transport en de verwerking van de milieustraat-afvalstromen via CirkelWaarde. De AVU verzorgt voor deze gemeenten de contracten en de administratieve afhandeling in de CirkelWaardesamenwerking. • Voorbereiding en aanbesteding van de overslag, het transport en de verwerking van huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval. Er zijn marktverkenningen en duurzaamheidsanalyses uitgevoerd en het AVU-bestuur is geïnformeerd over de te volgens aanbestedingsstrategie.
23
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Rechtmatigheid (nog nader uit te werken) Om invulling te kunnen geven door het Dagelijks Bestuur aan zijn taak om de lasten en baten te controleren op rechtmatigheid en fouten en/of onduidelijkheden worden in dit onderdeel van de paragraaf “Bedrijfsvoering” de kaders weergegeven, waarbij tevens wordt verwezen naar de Nota Rechtmatigheid. Verantwoordings- en rapportagegrenzen Voor 2023 is de verantwoordingsgrens op 3% van het begrotingstotaal vastgesteld, inclusief de toevoegingen aan de eventuele reserves. De hoogte van de rapportagegrenzen is een afspraak, zoals het Algemeen Bestuur ook maakt met de externe accountant. Hierbij spreken het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur af dat alle bevindingen die boven deze rapportagegrenzen vallen in deze bedrijfsvoeringsparagraaf worden opgenomen. De te hanteren rapportagegrens voor een (individuele fout/onduidelijkheid) is vastgesteld op € 50.000 bij de beoordeling van de verwerkingslasten en op € 10.000 bij de beoordeling van de overheadlasten in totaliteit of 10% bij de beoordeling van de individuele categorieën. Beheersmaatregelen die zijn getroffen om in de toekomst tekortkomingen in de rechtmatigheid (fouten of onduidelijkheden in processen) te voorkomen. • Europese aanbestedingen verlopen via Tenderned; • Inkoopvoorwaarden AVU.
Bevindingen die onder de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording blijven, maar wel relevant zijn om het Algemeen Bestuur over te informeren. • Voor 2023 zijn geen relevante budgetafwijkingen die aan het Algemeen Bestuur zouden moeten worden gemeld. Bevindingen die boven de rapporteringsgrens vallen die het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur hebben afgesproken. • Voor 2023 zijn geen budgettaire afspraken hieromtrent gemaakt. Bewuste afwijkingen van wet- en regelgeving door bijzondere omstandigheden binnen de AVU. • In 2023 is niet afgeweken van wet- en regelgeving. Andere zaken die het Dagelijks Bestuur relevant vindt om het Algemeen Bestuur nader over te informeren. • Als gevolg van de problematiek rond de lachgascilinders, zijn door de overslaglocaties en de verwerkers extra kosten gemaakt in 2023. Hoewel deze kosten nog niet tot facturen hebben geleid, worden deze wel verwacht in 2024. • Als gevolg van de problematiek rond de lachgascilinders heeft AVR een schadeclaim ingediend, welke door de AVU is afgewezen. De hoogte bedraagt € 1,3 mln.
24
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
§f. Verbonden Partijen De AVU is een verbonden partij voor 25 deelnemende gemeenten die zijn gelegen in de provincie Utrecht die hun bevoegdheden (zorgplicht) op het gebied van de verwijdering van huishoudelijke afvalstoffen hebben overgedragen aan dit openbaar lichaam. Tevens heeft de AVU bestuurlijke en financiële belangen bij twee andere verbonden partijen, te weten ROVA en de BV Afvaloverslag. De deelnemende gemeenten worden vanzelfsprekend geconsulteerd over het door de AVU te voeren financiële beleid en het beheer van afvalstromen. Zo zijn in 2023 de gemeenten betrokken bij de voorbereiding van de diverse aanbestedingen. Voorts heeft de AVU als aandeelhouder belangen in ROVA en in de BV Afvaloverslag. De aandeelhouderschappen van de AVU in ROVA en de BV Afvaloverslag versterken de AVU in haar inkooppositie (gelijke kansen voor iedereen en stimulering marktwerking) bij de verwerking van afval. Beide partijen vinden de betrokkenheid van AVU van belang en voor AVU zijn er geen financiële en bestuurlijke nadelen aan verbonden. In tegendeel: AVU profiteert bij goede resultaten van ROVA mee van dividenduitkeringen. Ook in 2023 heeft ROVA een dividend over 2022 uitgekeerd ter grootte van € 14.576. De BV Afvaloverslag keert geen dividend uit. Gedurende 2023 zijn er bij deze beide verbonden partijen geen grote veranderingen of tegenvallers gemeld.
De AVU is bij de meeste aandeelhoudersvergaderingen (ROVA: 2, BV Afvaloverslag: 2) aanwezig geweest en heeft gestemd voor decharge van de bestuurders. Verbonden Partij
Vestigingsplaats
Eigen vermogen 01-01-2023 € 40.866 € 18
Eigen Vermogen 31-12-2023 € nnb € 18
Vreemd Vermogen 01-01-2023 € 63.473 € 488
ROVA1 Zwolle BV Afvaloverslag2 Ede (bedragen x 1.000) 1 ) De AVU bezit op 1-1-2023 0,4% aandelen ROVA (40 v.d. 7.033 aandelen A) 2 ) De AVU heeft een 50%-belang in de BV Afvaloverslag op 1-1-2023.
Vreemd Vermogen 31-12-2023 € nnb € nnb
Resultaat 2023 € nnb € nnb
Indien op het moment van het tot stand komen van deze jaarrekening in de bovenstaande tabel “nnb” is opgenomen, betekent dit dat deze gegevens nog niet bekend zijn. Deze worden jaarlijks na het opmaken van de jaarrekeningen van ROVA en BV Afvaloverslag aan de AVU verstrekt, meestal in mei. Deze gegevens zijn op generlei wijze van invloed op de resultaten zoals deze in deze jaarrekening zijn weergegeven, maar dienen alleen ter informatie.
25
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Grafiek : Ontwikkeling afvalhoeveelheden
Begrote en werkelijke hoeveelheden restafval en gft-afval
KTON 400
350
300
250
200
150
100
50
0 2013
2014
2015
Restafval Begroting
2016
2017
Restafval Jaarrekening
26
2018
2019
2020
Gft-afval Begroting
2021
2022
2023
Gft-afval Jaarrekening
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Samenstelling Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur Op 31 december 2023 was het Algemeen Bestuur als volgt samengesteld: Gemeente
Bestuurslid
Gemeente
Bestuurslid
Amersfoort
J. van Lammeren
Renswoude
H. van der Schoor
Baarn
M. Eijbaard
Rhenen
G. van laar
Bunnik
Mw. H. de Groot
Soest
Mw. A. Treep
Bunschoten
W. de Jong
Stichtse Vecht
A. Wisseborn
De Bilt
Mw. A. ‘t Hart
Utrecht
S. Schilderman
De Ronde Venen
M. van der Greft
Utrechtse Heuvelrug
Mw. A. Haaxma
Eemnes
R. ten Have
Veenendaal
C.M. Verloop
Houten
W. van den Berg
Woerden
J. Vierstra
Leusden
W.R. Vos
Woudenberg
Mw. D. de Kruif
Lopik
G.J. Spelt (voorzitter)
Wijk bij Duurstede
J. Brouwer
Montfoort
W. van Wikselaar
IJsselstein
P.J. Bekker
Nieuwegein
J. van Engelen
Zeist
W.D. Catsburg
Oudewater
B. Lont
Op 31 december 2023 was het Dagelijks Bestuur als volgt samengesteld: Gemeente
Bestuurslid
Regio
Lopik
G.J. Spelt (voorzitter)
I
Utrecht
Mw. S. Schilderman
I
Oudewater
B. Lont
I
Bunschoten
W. de Jong
II
Woudenberg
Mw. D. de Kruif
II
Bunnik
Mw. H. de Groot
III
Zeist
W.D. Catsburg
III
Opgemaakt te Soest en vastgesteld op 3 juli 2024, Het Dagelijks Bestuur van de AVU, De Secretaris,
De Voorzitter,
Was getekend
Was getekend
F.A. van Dijk
G.J. Spelt
27
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
Jaarrekening 2023 I. Overzicht van baten en lasten over 2023 Rekening 2023 (€)
Rekening 2022 (€)
Baten Bijdragen gemeenten brandbaar afval en gft 1 Bijdragen gemeenten Papier 2 Bijdragen gemeenten Glas
47.416.170
46.241.176
-3.168.974 595.102
-6.682.423 516.904 44.842.298
Overige baten 3 Huur containers 3 Bijdrage onderhoud containers 4 Rentebaten- en lasten 5 Afrekenverschillen (baten) 6 Diverse baten
32.101 14.202 166.017 12.214 14.576
Lasten 7 Lasten van overslag, transport en verwerking van brandbaar en gft 8 Bestuurslasten 9 Personeelslasten 10 Huisvestingslasten 11 Bureaulasten 12 Infrastructurele lasten 13 Uitvoering sorteeranalyses 14 Overige lasten 15 Doorberekende beheerlasten
51.062 24.698 39.366 2.407 22.014 239.110
139.547
45.081.408
40.215.204
46.680.188 0 449.905 32.755 14.673 76.025 146.635 142.965 -126.946
45.525.014 0 431.314 31.405 34.839 74.534 98.130 146.372 -100.432 47.416.199
28
40.075.657
46.241.176
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
I. Overzicht van baten en lasten over 2023 (vervolg) Rekening 2023 (€) Lasten Papier/Glas/PDB 1 Inzameling en verwerking Papier 2 Inzameling en verwerking Glas
-3.168.974 595.102
Rekening 2022 (€)
-6.682.423 516.904 -2.573.872
Overige lasten 16 Afschrijving 17 Afrekenverschillen (lasten) 18 Diverse lasten 29 Onderhoud containers
0 0 0 14.202
Resultaat Bruto saldo van baten en lasten voor belastingen 19 Vennootschapsbelasting
-6.165.519
0 3.708 24.698 14.202
28.406
44.856.529
40.104.063
224.879 -9.007
111.142 -14.439 215.872
Mutaties onttrekkingen en stortingen 29 Netto saldo van baten en lasten
-215.872
Gerealiseerd resultaat
29
96.703 0
-215.872
0
0
96.703
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
II. Balans per 31 december 2023 Rekening 2023 (€)
Rekening 2022 (€)
0
0
ACTIVA Vaste activa Materiele vaste activa 20 Investeringen met een economisch nut Financiële vaste activa 21 Deelneming N.V. ROVA 22 Deelneming B.V. Afvaloverslag
4.538 9.000
4.538 9.000
23 Achtergestelde lening N.V. ROVA Holding, Zwolle
69.882
69.882 83.420
83.420
0
18.720
Vlottende Activa Voorraad 24 Voorraad gereed product Vorderingen 25 Vorderingen op openbare lichamen 26 Belastingen 27 Schatkistbankieren 27 Overige vorderingen
13.765.456 4.255 3.402.320 3.294.779
28 Liquide middelen
30
14.343.943 158.789 5.329.892 7.766.861 20.466.810
27.599.485
254.099
251.520
20.804.329
27.953.145
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
II. Balans per 31 december 2023 (Vervolg) Rekening 2023 (€)
Rekening 2022 (€)
PASSIVA Vaste passiva 29 Algemene reserve
0
300.607
218.073 219.077
3.707.030 6.785
0
4.675.388
5.043.391 15.323.788
4.462.501 14.800.834
Vlottende passiva Overlopende passiva 30 Crediteuren 31 Belastingen 32 Afrekening gemeenten Papier/glas/kleding/kunststof 33 Afrekening gemeenten Brandbaar/gft 34 Overige schulden
31
20.804.329
27.652.538
20.804.329
27.652.538
Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest
III. Gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Algemeen Het Openbaar Lichaam Afvalverwijdering Utrecht is een gemeenschappelijke regeling krachtens de Wet gemeenschappelijke regelingen; de regeling is goedgekeurd bij KB d.d. 1 oktober 1984. De regeling is laatstelijk gewijzigd op 12 december 2018. De regeling heeft tot doel de inzameling, het overladen, het transport en de verwerking van huishoudelijke afvalstoffen afkomstig uit gemeenten in de provincie Utrecht. Op de inrichting van de jaarrekening is het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten 2019 van toepassing. De gemeenschappelijke regeling is met ingang van 1 januari 2003 door de invoering van het BTW- Compensatiefonds belastingplichtig voor de omzetbelasting. Alle in de jaarrekening opgenomen bedragen zijn exclusief omzetbelasting. Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet waarin de regels voor het financiële beleid alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld.
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Voor zover bij de afzonderlijke posten niets anders is vermeld, zijn de activa en passiva gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Schattingen Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt het bestuur zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten. Materiële vaste activa De hieronder opgenomen containers zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs onder aftrek van lineair berekende afschrijvingen. Onder verkrijgingsprijs wordt verstaan de aanschaffingswaarde, in voorkomende gevallen verhoogd met een opslag voor plaatsingslasten. Met ingang van 1 januari 2003 is in de kostprijs de omzetbelasting niet meer begrepen. De containers worden in 10 jaar geheel afgeschreven, zijnde de looptijd van onderliggende huurcontracten; in het jaar van investering wordt pro rata afgeschreven.